Wpływ odprowadzania wód radowych z kopalń na skażenie środowiska naturalnego

• Autorzy: Chałupnik S. , Wysocka M.

Warianty tytułu

EN

Influence of the discharge of radium-bearing waters from coal mines on the contamination of the natural environment

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Wody radowe odprowadzane z kopalń węgla kamiennego do osadników powierzchniowych a stamtąd do rzek powodują czasem skażenia promieniotwórcze. Od 1986 roku obowiązują wytyczne [12], zgodnie z którymi kopalnie są zobowiązane do monitoringu naturalnych izotopów promieniotwórczych w wodach zrzutowych i w ciekach powierzchniowych poniżej punktu zrzutu. Pomimo to kontrola stężeń izotopów radu w wodach rzecznych jest prowadzona jedynie okazjonalnie. W latach 1993-1994 kontrole były prowadzone przez Laboratorium Radiometrii Głównego Instytutu Górnictwa [20]. Od tego czasu sytuacja uległa znaczącej zmianie - w niektórych kopalniach wprowadzono metody ograniczania dopływów wód słonych do wyrobisk podziemnych, w innych zastosowano technologie usuwania radu z wód kopalnianych, które są prowadzone w wyrobiskach podziemnych, a część kopalń została zlikwidowana. Stąd potrzeba powtórzenia badań środowiskowych rzek na terenie Śląska. Określenie zależności między wynikami pomiarów stężeń radu w wodach rzecznych i wynikami systematycznego monitoringu wód zrzutowych kopalń, pozwoli na powtórzenie bilansu ładunku radu odprowadzanego do środowiska naturalnego. Umożliwi to ocenę efektywności działań podjętych przez kopalnie w celu obniżenia czy wręcz zaprzestania dalszego zanieczyszczania środowiska naturalnymi izotopami promieniotwórczymi.

EN

Saline waters from underground coal mines in Poland often contain natural radioactive isotopes, mainly 226Ra from the uranium decay series and 228Ra from the thorium series. Approximately 60% of the total amount of radium remains underground as radioactive deposits, but 120 MBq of 226Ra and 200 MBq of 22SRa are released daily into the rivers along with the other mine effluents from all Polish coal mines. Technical measures such as inducing the precipitation of radium in gobs, decreasing the amount of meteoric inflow water into underground workings etc., have been undertaken in several coal mines, and as a result of these measures the total amount of radium released to the surface waters has diminished by about 60% during the last 5-6 years. Mine water can have a severe impact on the natural environment, mainly due to its salinity. However associated high levels of radium concentration in river waters, bottom sediments and vegetation have also been observed. Sometimes radium concentrations in rivers exceed 0.7 kBq/m3 , which is the permissible level for waste waters under Polish law. The extensive investigations described here were carried out for all coal mines and on this basis the total radium balance in effluents has been calculated. Measurements in the vicinity of mine settling ponds and in rivers have given us an opportunity to study radium behaviour in river waters and to assess the level of contamination.

Słowa kluczowe

PL

woda kopalniana; woda radowa; skażenie promieniotwórcze; skażenie środowiska; wody zrzutowe; radon; monitoring skażenia

EN

coal water; radium-bearing water; environment contamination; radiactive contamination; radium; contamination monitoring

• Wydawca: Główny Instytut Górnictwa
• Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
• Rocznik: 2003
• Tom: nr 2
• Strony: 49--58
• Opis fizyczny: Bibliogr. 21 poz.

Twórcy

autor

Chałupnik S.

• Główny Instytut Górnictwa, Zakład Akustyki Technicznej, Techniki Laserowej i Radiometrii, Plac Gwarków 1, 40-166 Katowice, tel. [phone]

autor

Wysocka M.

Bibliografia

• 1. Chałupnik S., Wysocka M.: Wstępne wyniki oczyszczania wód dołowych z radu w KWK Piast, efekty I etapu wdrożenia. Dokumentacja Głównego Instytutu Górnictwa. Katowice 1999 (niepublikowana).
• 2. Dickson B.L.: Evaluation of the radioactive anomalies using radium isotopes in groundwaters. Journal of Geochemical Exploration 1966 Vol. 19.
• 3. Gans I. i inni: Radium in waste water from coal mines and other sources in FRG. Second Symposium on Natural Radiation Environment. Bombay, India. Bethseda, DOE Symposium Series 1981.
• 4. Gucało L.K.: Characteristics of radium distribution in underground waters of Dniepro-wsko-Donieckoj Basin. Gieochimja 1964 Vol. 12.
• 5. Khademi A., Alemi A.A., Nasseri A.: Transfer of radium of soil to plants in an area of high natural radioactivity in Ramsar, Iran. Conference on Natural Radiation Environment III, US DOE Report CONF-780422. Bethseda, Maryland, 1980.
• 6. Koster H.W., Marwitz P.A., Berger G.W., van Weers A.W., Hagel P.: 210Po, 210Pb, 226Ra in aquatic ecosystems and polders, anthropogenic sources, distribution and enhanced radiation doses in the Netherlands. The Natural Radiation Environment. Nuclear Technology Publishing, 1992 Vol. 45 No. 1-4.
• 7. Lebecka J. i inni: Monitoring of radiation exposure from different natural sources in Polish coal mines. International Conference on Occupational Safety in Mining. Toronto, Canadian Nuclear Association 1985 Vol.2.
• 8. Lebecka J. i inni: Influence of mining activity on distribution of radium in the natural environment. 4th Working Meeting Isotopes in Nature. Leipzig, Academy of Sciences of the GDR 1987.
• 9. Lebecka J., Chałupnik S., Śliwka M.: Wyniki badań zachowania się radu podczas transportu słonych wód rurociągami (na przykładzie kolektora wód słonych OLZA). Wiadomości Górnicze 1992 nr 5.
• 10. Lebecka J., Chałupnik S., Wysocka M.: Radioactivity of mine waters in Upper Silesian Coal Basin, and its influence on natural environment. 5th International Mine Water Congress. Nottingham, International Mine Water Association 1994.
• 11. Lebecka J., Skubacz K., Chałupnik S., Wysocka M.: Skażenia promieniotwórcze środowiska naturalnego na Górnym Śląsku powodowane przez wody kopalniane i promieniotwórcze osady. Wiadomości Górnicze 1991 nr 6.
• 12. Ministerstwo Górnictwa i Energetyki: Wytyczne kontroli skażeń promieniotwórczych środowiska naturalnego powodowanych przez kopalnie węgla kamiennego. Katowice MGiE 1986.
• 13. Paschoa A.S., Nobrega A.W.: Non-nuclear mining with radiological implications in Araxa. International Conference On Radiation Hazards in Mining, Golden, Colorado, American Institute of Mining, Metallurgical, and Petroleum Engineers Inc. 1981.
• 14. Peic T. i inni: Formation waters from oil and natural gas production: potential polluting source by Radium-226. International Symposium on the Natural Radiation Environment (NRE-VI). W: Environment International. Vol. 22, supl. 1. London, Pergamon Press 1996.