PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Powiadomienia systemowe
  • Sesja wygasła!
  • Sesja wygasła!
Tytuł artykułu

Zmiana pola magnetycznego ziemi w latach 1980-2005 na przykładzie dynamicznych modeli zmian jego dwóch wybranych elementów

Autorzy
Identyfikatory
Warianty tytułu
EN
Changes of earth's magnetic field in the period 1980-2005 on the basis of changes of its two selected elements
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Na przykładzie dwóch wybranych elementów pola magnetycznego Ziemi - deklinacji D oraz wektora natężenia całkowitego F - pokazano zmianę pola magnetycznego w ostatnim ćwierćwieczu (lata 1980-2005) na terenie Europy Środkowej. Przebieg zmian pola, przedstawionych w postaci przestrzennych modeli, został potwierdzony wykresami rozkładu deklinacji i wartości wektora F w wybranych obserwatoriach. W celu określenia wartości błędu, jakiego można się spodziewać przy ekstrapolacji wartości elementów pola geomagnetycznego na okres 8 lat, porównano wartości pomierzone w epoce 2000.5 z wartościami ekstrapolacji wielomianowej i liniowej, wyliczonymi na tę epokę przy wykorzystaniu danych z lat 1980-1992. Trudny do przewidzenia moment załamania się kierunku zmian elementów pola lub zmian ich modułu, co miało miejsce w 2000 r., potwierdza konieczność ciągłego badania zmian wiekowych pola magnetycznego Ziemi, czyli konieczność stałych, systematycznych pomiarów na punktach powtarzalnych (wiekowych).
EN
Magnetic field observed on the surface of Earth is the sum of fields formed by inner sources located in Earth's nucleus and crust as well as by outer sources existing in ionosphere and magnetosphere. This field is subject to continuous changes characterised by different frequencies, from fractions of seconds till hundreds of years. Log-term changes, called secular changes, cannot be described in mathematical form; knowledge on these changes is indispensable for development of Earth sciences. On the basis of two selected elements of Earth's magnetic field - declination D and vector of total intensity F - change of magnetic field was presented on the territory of Central Europe. The study was based on data collected from European observatories and on available data from secular points of Europe and points of magnetic survey. In addition, IGRF model computed in 5-year's cycle by NASA, was used for the analysis. Changes of the selected components of Earth's magnetic field were presented using spatial models prepared with 5-year's frequency and with the help of graphs. Graphs were prepared using profiles, which cross Europe in west-east and north-south direction, starting from geophysical observatory in Belsk, assumed as base observatory. Both results obtained from analysis of changes of spatial models and those revealed on graphs indicated, that changes of elements of magnetic field in the studied period - 1980-2005 have incidental character. Additionally, on the basis of data from measurements impact of method of extrapolation on results was studied and probable errors were calculated. As a result of analysis linear method of extrapolation can be assumed as the most accurate for period longer than three years. The expected error can be comparable to mean annual change and for longer period it can be even two times larger. Knowledge concerning secular changes of magnetic field of Earth is used by surveyors, geophysicists, in navigation and in military service. As an example of using these changes the map of magnetic declination of Europe, prepared for 2006.5 epoch, can be mentioned. As a result of this work it was confirmed, that continuous examination of geomagnetic field and systematic measurements within networks of secular points in Europe are necessary. In addition, discrepancies between data from IGRF model and data from measurements within anomaly regions were demonstrated. These discrepancies can reach 2-3 degrees, which disqualifies IGRF glob al model as a source material for detailed and local studies.
Rocznik
Strony
47--63
Opis fizyczny
Bibliogr. 12 poz., rys., tab., wykr.
Twórcy
autor
  • Instytut Geodezji i Kartografii
Bibliografia
  • Bojdys G., Grabowska T., Marchewka J, Suchoń B., 2006, Analiza względnych zmian wiekowych pola magnetycznego ziemi (1966-2005) wzdłuż profilu Zgorzelec-Wiżajny, Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska,Geologia 32, T.4, 375-388.
  • Janowski B.M. Magnetyzm ziemski, PWN 1958
  • Langel, R A., 1992, International Geomagnetic Reference Field: The sixth generation, J. Geomagn. Geoelectr., 44, 679-707.
  • Małoszewski S. & Jankowski J., 1997. On secular variations of the geomagnetic field along a profile across the Teisseyre-Tornquist Zone. Acta Geophysica Polonica
  • Małoszewski S., 1965. O zmianach wiekowych natężenia ziemskiego pola magnetycznego na ziemiach Polski oraz o ich zależności od współrzędnych geogrqficznych i budowy geologicznej. Zeszyty Nauk. AGH, Rozprawy 44, Kraków.
  • Mroczek S., Uhrynowski A., Welker E., Żółtowski M.,1996, Magnetic Secular Variation Network in Poland and results of observations in the period 1970-1990. Materiały VII IAGA Workshop, Niemegk-Wittenberg.
  • Peddie, N. W., 1992, Analysis of geomagnetic secular variation during 19801985 and 1985-1990, and geomagnetic models proposed for the 1991 revision of the International Geomagnetic Reference Field, J. Geomagn. Geoelectr., 44, 735-743.
  • Teisseyre'a R., 1983, Fizyka i ewolucja wnętrza Ziemi PAN (Monografia), PWN, tom 2.
  • Welker E., Żółtowski A.,1993, Normalne pole zmian wiekowych magnetyzmu ziemskiego na obszarze Polski. Prace IGiK, T. XL, z.1,103-118.
  • Geomagnetic Models, http://www.ngdc.noaa.gov/seg/geomag/models.shtml
  • Results of geomagnetic observations, Publications of the Institute of Geophysics, Polish Academy of Sciences, Warszawa 2006. Nr C-97 (393).
  • Worldwide Observatory Annual Means, http://www.geomag.bgs.ac.uk
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BPZ1-0074-0018
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.