Tytuł artykułu
Autorzy
Wybrane pełne teksty z tego czasopisma
Identyfikatory
Warianty tytułu
Metoda określania prawdopodobieństwa wystąpienia silnego wstrząsu podziemnego
Języki publikacji
Abstrakty
The method of evaluating the probability of a strong tremor using the relationship between the size of the ground surface deformation and recorded seismic activity of a rock mass. Seismicity induced by conducted mining was characterized by total seismic energy of the tremors E and the number of tremors N. The assumption was made that there is a relationship between the volume of the subsiding through created on the surface and observed seismicity of a rock mass. The cross-section area Pw of the subsiding through along the observation line situated parallel to the direction of an advancing wall front was assumed as an index of the deformation of the ground surface in the model. The method described uses a logit model. The total seismic energy Ei recorded in time-periods of realized geodesic surveying was used in the model, on the basis of the results, in which the Pw was determined. It was assumed that the seismic energy which should be released is proportional to the increasing area Pw. The aim of the evaluation is to determine the probability of a strong tremor occurrence on the basis of the increasing area Pw and Ei (total seismic energy released in i time-period of realized periodical geodesic levelling surveying). It was assumed that the relationship will be searched that will allow us to calculation the probability of a strong tremor with the energy of the order of above 5ź104 [J] on the basis of the determined logit model. The relationship between the occurring frequency of particular values of the dependent variable and the selected independent variables was described in the model. The method was applied for the set of observations obtained as a result of the research project 4T12A 032 26. The functional relation between Ei, Pw and L (logit) was determined. The calculated multiple correlation coefficient R = 0.528 is on the level p < 0.05 significantly different from zero. The model can be used for forecasting the probabilities of strong tremors occurrence.
Metoda szacowania prawdopodobieństwa wystąpienia silnego wstrząsu podziemnego wykorzystująca zależność pomiędzy odkształceniem powierzchni i zarejestrowaną aktywnością sejsmiczną górotworu. Aktywność sejsmiczna wywołana przez górnictwo określona została jako całkowita energia sejsmiczna wstrząsów E, a ilość wstrząsów jako N. Założona została zależność pomiędzy objętością koryta osiadającej na powierzchni a zaobserwowaną aktywnością sejsmiczną. Za wskaźnik modelowej deformacji powierzchni przyjęto powierzchnię przekroju Pw osiadającej synkliny wzdłuż linii obserwacyjnej usytuowanej równolegle do posuwającego się przodka ścianowego. Opisana metoda wykorzystuje model logitowy. Na podstawie wyników, w których określono Pw, w modelu wykorzystano całkowitą energię sejsmiczną Ei zarejestrowaną w poszczególnych okresach czasu pomiarów geodezyjnych. Przyjęto założenie, że energia sejsmiczna, która powinna zostać uwolniona jest proporcjonalna do wzrastającej powierzchni Pw. Szacunki mają na celu określenie prawdopodobieństwa wystąpienia silnego wstrząsu na podstawie powiększającej się powierzchni Pw oraz Ei (całkowitej energii sejsmicznej uwolnionej w okresie czasu i przeprowadzonych okresowych geodezyjnych pomiarów niwelacyjnych). Przyjęto założenie, że znaleziona zostanie zależność, która pozwoli na obliczenie prawdopodobieństwa wystąpienia silnego wstrząsu podziemnego posiadającego energię rzędu ponad 5.104 [J] na podstawie modelu logitowego. W modelu opisano zależność pomiędzy występującą częstotliwością określonych wartości zależnych zmiennych oraz wybranych niezależnych zmiennych. Metodę zastosowano dla szeregu obserwacji uzyskanych w wyniku projektu badawczego 4T12A 032 26. Określono funkcjonalną zależność pomiędzy Ei, Pw oraz L (logit). Obliczony współczynnik korelacji wielokrotnej R = 0,528 znajduje się na poziomie p <0,05, różniącym się znacząco od 0. Model może zostać wykorzystany do prognozowania prawdopodobieństw występowania silnych wstrząsów podziemnych.
Wydawca
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
41--49
Opis fizyczny
Bibliogr. 9 poz., rys., wykr.
Twórcy
autor
- The Silesian University of Technology, Gliwice, Poland
Bibliografia
- [1] Drzęźla B., Białek J., Jaworski A., Bańka P., Kołodziejczyk P., 1994 - Badanie związków sejsmiczności indukowanej eksploatacją górniczą z parametrami opisującymi deformacje ośrodka skalnego. Sprawozdanie końcowe z realizacji projektu badawczego KBN nr 903759101. Gliwice 1994, praca niepublikowana.
- [2] Głowacka E., 1991 - Ocena zagrożenia sejsmicznego górotworu z uwzględnieniem przebiegu eksploatacji. Praca doktorska. Warszawa 1991.
- [3] Goszcz A.,1988 - Wpływ gradientu prędkości obniżania się powierzchni pod wpływem robót górniczych na stan zagrożenia wstrząsami górniczymi. ZN AGH s. Górnictwo z. 141, Kraków 1988.
- [4] Kijko A., 1985 - Theoretical model for relationship between minning seismicity and excaviation area. Acta geoph. Pol. vol. 33, 1985.
- [5] Lasocki S., 1990 - Predykcja silnych wstrząsów górniczych. ZN AGH, Geofizyka Stos. Nr 7, 1990.
- [6] Marcak H., 1996 - Struktura zapisów sejsmologicznych wstrząsów górniczych z punktu widzenia prognozy zagrożenia sejsmicznego. Mat. Szkoły Eksploatacji Podziemnej. Seria Wykłady nr 12. CPPGSMIE PAN, Kraków 1996.
- [7] Sokoła -Szewioła V., 2006 - Obserwowane zmiany obniżeń punktów powierzchni terenu a rejestrowana aktywność sejsmiczna górotworu. XIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna nt. Górnicze zagrożenia naturalne 2006. GIG , 319-328. Katowice, 2006.
- [8] Sokoła -Szewioła V., Białek J., Bańka P., i in., 2007 - Zależności pomiędzy wielkościami deformacji powierzchni terenu i aktywnością sejsmiczną górotworu. Projekt badawczy KBN 4T12A 032 26. Gliwice, 2007.
- [9] Wanior J., 1982 -Metoda prognozowania wstrząsów i tąpnięć w oparciu o wyniki pomiarów geodezyjnych. PTPNOZ. Częstochowa 1982.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BPZ1-0048-0018