Powiadomienia systemowe
- Sesja wygasła!
Tytuł artykułu
Wybrane pełne teksty z tego czasopisma
Identyfikatory
Warianty tytułu
Cancerogenic N-nitrosoamines in the rubber industry
Języki publikacji
Abstrakty
W artykule przedstawiono obecny stan wiedzy na temat N-nitrozoamin powstających w przemyśle gumowym podczas procesów produkcyjnych oraz uwalnianych z wyrobów gumowych. Ze względu na toksyczność i działanie kancerogenne lub prawdopodobnie kancerogenne N-nitrozoamin, emisja tych związków stwarza duże zagrożenie dla środowiska i zdrowia, zwłaszcza w przypadku artykułów przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi i ciałem człowieka, zwłaszcza dzieci (smoczki, zabawki). Omówiono działanie kancerogenne i źródło powstawania N-nitrozoamin w przemyśle gumowym. Scharakteryzowano surowce, głównie przyspieszacze powodujące powstawanie N-nitrozoamin oraz przedstawiono sposoby eliminowania lub zmniejszania ich stężenia. Najskuteczniejszym sposobem jest zastosowanie zamiast przyspieszaczy tradycyjnych, tzw. przyspieszaczy bezpiecznych nie będących pochodnymi amin drugorzędowych. Omówiono technikę GC/TEA (chromatografia gazowa w połączeniu z chemiluminescencyjnym detektorem energii termicznej), pozwalającą na oznaczanie w sposób selektywny śladowych zawartości N-nitrozoamin i substancji przekształcających się w N-nitrozoaminy, z dokładnością i precyzją wymaganą przez normy i dyrektywy UE, tzn. na poziomie nanogramów. Ma to istotne znaczenie w przypadku ochrony środowiska i zdrowia. W artykule omówiono również obowiązujące przepisy prawne w tym zakresie.
The present state of knowledge on N-nitrosamines formation in production process in the rubber industry was presented. Taking in the consideration that N-nitrosamines are toxic and cancerogenic or probably cancerogenic for human beings their emission creates threat for environment and health particularly in the case of rubber goods intended for direct contact with food staff and humans most of all children (soothers, toys etc.). The origin of N-nitrosamines formation in the rubber industry was described. Raw materials, mainly vulcanisation accelerators, which can cause N-nitrosamines formation were characterised and necessary measures to eliminate their emission or reduce concentration were presented. The best way is to apply so called safe accelerators which are not derivatives of secondary amines. The most selective and sensitive method of N-nitrosamines determination and identification is GC/TEA technique. By means of this method very small quantities of N-nitrosamines and their precursors can be identified with accuracy and precision required in standards and EU directives i.e. at nanograms level. This is very important from the point of view of human health. The paper includes also information on legislation concerning N-nitrosamines.
Słowa kluczowe
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
13--28
Opis fizyczny
Bibliogr. 62 poz., tab., rys.
Bibliografia
- 1. Magee P.N., Barnes J.M.: Brit J. Cancer, 1956, 10, 114
- 2. Gorton A.D.T. Mc Sweaney G.P. Tidd B.K.: NR Technol. 1987, 18, Part 1,1
- 3. Loadman M.J.R.: Kautsch.Gummi Kunstst. 1989, 42, 201
- 4. Stevenson A., Virdi R.S.: Elastomerics 1991, 123, nr 6, 22
- 5. Davies K.M., Lloyd D. G, Orband A.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1989, 42, 120
- 6. Nutt A.R. :"Toxic hazards of rubber chemicals", Science Publishers LTD, London 1984, s.44
- 7. Daubenfeld J.P.: "Health and safety problems facing the European Rubber Industry over the next decade", Conference papers, Rubber Tech' 89, May 23-25, 1989, Haga, 5.73
- 8. Seeberger D.: „Regulations in the industry regarded as a chalenge to the manufacturers of rubber chemicals", Conference papers, Rubber Tech. 89, May 23-25, 1989, Haga, 5. 79
- 9. Rabe G., Seeberger D., Bolte P.: Kautsch. Gummi Kunstst 1988, 41, 1097
- 10. Liekefeld R., Schuster R. M., Wünsch G.: Kautsch. Gummi Kunstst 1991, 44, 514
- 11. Lohwasser H.: Gummi Fasern Kunstst. 1986, 39, 385
- 12."Technische Regeln für Nitrosamine, Gummi Fasern Kunstst. 1988, 41, 359
- 13. Lupfert S.: Kautsch.Gummi Kunstst. 1989, 42, 16
- 14. Schuster R.H., Nabholz F.: "Inhibition of the formation of N-nitrosamines during vulcanisation with alpha-tocopherol", International Rubber Conference Rubber '89, Praga
- 15. Spiegelhalder B.: Preussman R.: IARC Sci. Publ. 1982, nr 41, 231
- 16. Spiegelhalder B.: Scand. J. Work. Environ. Health, 1983, 9 (Supl. 2), 15
- 17. Chasar D. W., Matheny P. D.: Kautsch. und Gummi Kunstst. 1991, 44, 435
- 18. Zietlow I.: Kunststoffe 1991, 81, 427
- 19. Thomson M.A.: „Nitrosamines-Industry Regulations", Tyretech '91 Papers, Berlin, 24-25 October 1991, s. 76
- 20. Chasar D.W., Matheny P.D.: Kautsch.Gummi Kunstst. 1993, 46, 462
- 21. Schuster R. H., Nabholz F., Gmunder M.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1990, 43, 95
- 22. Anon: Europ. Rubb. J., 1993, 175, nr 2, 9
- 23. Graf H.- J.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1993, 46, 486
- 24. Chasar D.W.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1992, 45, 18
- 25. Lheureux M., Kuhlmann Th., Siekermann V.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1990, 43, 107
- 26. Schering Industrial Chemicals: „The nitrosamine reducing properties of Geniplex A ". Broszura, 1988
- 27. Schering Industrial Chemicals: „The use of Geniplex A in the processing of EPDM". Broszura, 1988
- 28. Eemans P.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1993, 46, 371
- 29. Jabłonowski T.L.: „Tetrabenzylthiuram disulfide and N-cyklohexyl-bis-(2-benzothiazolesulfen)amide as alternative accelerators to reduce the generation of hazardous nitrosamines'", The 140th Meeting Rubber Division American Chemical Society, Detroit, Michigan, October 8-11, 1991
- 30. BF Goodrich, "Cure-rite XL-A new thiocarbamylsulfenamide accelerator" Biuletyn techniczny, 08.88
- 31. Chasar D.W.: Kautsch .Gummi Kunstst. 1989, 42, 31
- 32. Rhein Chemie: Technical report No32 „Accelerator Systems which do not produce dangerous nitrosamines"
- 33. Ohm R.F: Rubber World 1997, 215, nr 6, 33
- 34. Ehrend H.: Gummi Asbest Kunstst. 1977, 30, 68
- 35. Eholzer U., Kempermann Th.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1985, 38, 710
- 36. Hofmann W.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1992, 45, 642
- 37. Chakraborty K.B.,Virdi R.S., Sly J.C.D.: New Ultra Fast "Safer" Accelerators for Natural Rubber and Natural Rubber Latex:, komunikat International Rubber Conference IRC'97, październik 1997, Kuala Lumpur, materiały konferencyjne str. 54
- 38. AKZO: „Perkacit TBzTD. A contribution to solve the nitrosamine problem. ", Broszura 05.89
- 39. Engels H.-W.: Kautsch. Gummi Kunstst. 1990, 43, 993
- 40. Graf H.-J., Johansson.: Technical report No.59 - Vulcanization Systems, October 1996, Rhein Chemie
- 41. Stevenson A., Virdi R.S.: Kautsch.Gummi Kunstst. 1991, 44, 445
- 42. Ohm R.F.: Rubber World 1998, 219 nr 1, 26
- 43. Srogosz A.: Isobutyl Tuads - ultraprzyspieszacz z grupy tiuramów generujący małą ilość nitrozoamin. Komunikat wygłoszony na konferencji Elastomery '2000, listopad 2000, Warszawa
- 44. Muchutbinow A. A., Muchutbinow E. A.: Kauczuk i Rezina, 1997, nr 1, 34
- 45. Kieps T., Domański W.: Polimery 1995, 40, 268
- 46. Kieps T., Parys., Piaskiewicz M.: "Technika GC/TEA selektywnego oznaczania i kontroli N-nitrozoamin uwalnianych z gumy, spełniająca wymagania standardów europejskich", Elastomery, 2001, 5, nr 1, 35
- 47. Willoughby B.G., Scott K.W.: Rubber Chem. Technol. 1998, 71, 310
- 48. Anon.: "New phase of nitrosamines study". RAPRA News 1993, 17, nr 2, 5
- 49. Willoughby B.G., Scott K.W.: Rubber Chem. Technol. 1998, 71, 766
- 50. Krans C.J.J.: „Effects of N-nitrosamine-low compounding on EPDM", „Rubbercon'92 - A vision for Europe", Papers, Brighton UK, 15-19 June 1992, 5, 505
- 51. Pyskło L.: "Sposoby zapobiegania powstawania rakotwórczych N-nitrozoamin podczas procesów produkcyjnych w przemyśle gumowym", Konferencja EKO-GUMA, Warszawa, listopad 1993, Biuletyn Informacyjny IPGum, 1994, 41, nr 1, 7
- 52. Rajkiewicz M. i inni: Projekt celowy, niepublikowane sprawozdanie IPGum., 2000
- 53. Pyskło L., Tulik M., i inni: Projekt celowy Nr 3 TO 9B 08097C 13730, niepublikowane sprawozdanie IPGum., 2000
- 54. Domański W., Makles Z.: Przemysł Chemiczny, 2000, 79, nr 7, 226
- 55. Materiały z International Rubber Conference, IRC 2000, Helsinki, Finlandia 2000, IRC 2001, Birmingham, Anglia, 2001
- Akty prawne cytowane w opracowaniu
- P1. Commission Directive 93/11/EEC of 15 March 1993 concerning the release of the N-nitrosamines and N-nitrosatable substances from elastmer or rubber teats and soothes
- P2. Rozporządzenie MZiOP z dnia 11 września 1996 (wykaz czynników rakotwórczych) Dz. U. RP Nr 121, poz. 571, 1996
- P3. Projekt normy PN-EN 12868:1999 "Metody oznaczania uwalnianych N-nitrozoamin i związków ulegających N-nitrozowaniu ze smoczków do karmienia i smoczków do uspakajania wykonanych z elastomeru i gumy"
- P4. Ustawa z dnia 28 kwietnia 2000 r. o systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw Dz. U. RP Nr 43 z dnia 25 maja 2000 r. poz. 489
- P5. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów z dnia 22 stycznia 2000 r. Dz. U. RP Nr 15 z dnia 7 marca 2000, poz. 179
- P6. Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny z dnia 2 marca 2000 r. Dz. U. RP Nr 22 z dnia 31 marca 2000, poz. 271
- P7. Zarządzenia RFN tzw. TRGS 552 (Technische Regal für Gefahrstoffe „Nitrosamine" 552)
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BPS2-0015-0002