Nowe metody i techniki pomiarowe w tribologii

• Autorzy: Szczerek M. , Tuszyński W.

Warianty tytułu

EN

New test methods and measuring techniques in tribology

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Dokonano obszernej analizy materiałów uznanych europejskich i światowych konferencji tribologicznych oraz artykułów opublikowanych w poczytnych międzynarodowych periodykach tribologicznych - z ostatnich kilku lat. Dokonano także przeglądu osiągnięć krajowych. Analiza wykonana została pod kątem identyfikacji tych problemów współczesnej techniki, których rozwiązanie wymagało "odpowiedzi tribologicznej" w postaci nowych metod i technik pomiarowych. Przedstawiono przykłady najnowszych metod i technik pomiarowych, dokonując próby oceny ich stosowalności w praktyce i możliwości dalszego rozwoju. Na podstawie liczby i częstotliwości prezentowanych w literaturze informacji dokonano identyfikacji obszarów, w których obecnie występuje burzliwy rozwój nowych metod i technik pomiarowych. Stwierdzono, że dotyczy to trzech obszarów, takich jak: sprostanie współczesnym wyzwaniom biotribologii, poznawanie właściwości materiałów w mikro-i nanoskali, w tym rozwiązywanie problemów tarcia w MEMS oraz wzrost wiarygodności modelowania i symulacji komputerowych. Materiał zawarty w niniejszym artykule został zaprezentowany w postaci referatu plenarnego, wygłoszonego podczas XXVIII Jesiennej Szkoły Tribologicznej połączonej z VIII Konferencją "Problemy niekonwencjonalnych układów łożyskowych" w Łagowie, we wrześniu 2007 r.

EN

The authors have comprehensively reviewed proceedings of the most important European and world tribology conferences as well as papers published in most respected international tribology journals - during the period of the last couple of years. The domestic achievements have also been taken into account. The review has been performed from the point of view of identification of those problems of the today's technique that could be solved only by "tribological response" in the form of new methods and measuring techniques. The examples of the recently developed methods and techniques have been presented together with assessment of their applicability in practice and possibilities of the further development. On the base of number and frequency of published information the authors have identified the areas of the most dynamic development of new methods and measuring techniques. It has been concluded that it concerns three areas such as: addressing current challenges in biotribology, revealing features of materials on micro- and nanoscale, including friction in MEMS, as well as improving reliability of modelling and computer simulations. The material included in this paper was presented as the invited paper at XXVIII Autumn Tribology School held together with VIII Conference "Problems of non-conventional bearing systems" in Łagów, Poland, in September 2007.

Słowa kluczowe

PL

tribologia; postęp; metoda badawcza; technika pomiarowa; tarcie; zużycie; smarowanie

EN

tribology; advances; test method; new measuring technique; friction; wear; lubrication

• Wydawca: Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich
• Czasopismo: Tribologia
• Rocznik: 2007
• Tom: nr 6
• Strony: 189--222
• Opis fizyczny: Bibliogr. 35 poz., rys., tab.

Twórcy

autor

Szczerek M.

autor

Tuszyński W.

• Instytut Technologii Eksploatacji - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Tribologii, ul. Pułaskiego 6/10, 26-600 Radom,

Bibliografia

• 1. Pytko S., Szczerek M.: Pitting - forma niszczenia elementów tocznych. Tribologia. 1993, nr 4/5, s. 317-334.
• 2. Lawrowski Z.: Tribologia. Tarcie, zużywanie i smarowanie. PWN. Warszawa 1993.
• 3. FVA Information Sheet No. 2/IV Status July 1997. Influence of lubricant of the pitting capacity of casecarburized gears in load-spectra and single-stage investigations.
• 4. Tuszyński W., Wulczyński J.: Nowe metody badania wpływu olejów smarowych na zacieranie, pitting i mikropitting kół zębatych. Tribologia. 2007, nr 3, s. 303-317.
• 5. Michaelis K., Hohn B.-R., Oster P.: Influence of lubricant on gear failures - test methods and application to gearboxes in practice. Tribotest journal, t. 11, nr 1, 2004, s. 43-56.
• 6. Hohn B.-R., Oster P., Schedl U.: Pitting load capacity test on the FZG gear test rig with load-spectra and one-stage investigations. Tribotest journal, t. 5, nr 4, 1999, s. 417-130.
• 7. Hohn B.-R., Michaelis K.: Influence of oil temperature on gear failures. Tribology International, t. 37, 2004, s. 103-109.
• 8. Warda B.: Stanowisko do badania trwałości zazębienia obiegowej przekładni cykloidalnej. Tribologia. 2006, nr 6, s. 131-140.
• 9. FVA Information Sheet No. 243 Status June 2000. Method to assess the scuffing load capacity of lubricants with high EP performance using an FZG gear test rig.
• 10. Szczerek M., Tuszyński W.: A method for assessing performance of automotive gear oils. Rozdział 5.4 pracy zbiorowej (red. Bartz W.J.): New horizons for tribology and lubricants. Handbuch der Tribologie und Schmierungstechnik, Band 10. Wyd. expert verlag. Renningen (Niemcy) 2002, s. 108-115.
• 11. Burakowski T., Szczerek M., Tuszyński W.: Scuffing and seizure -characterization and investigation. Rozdział 6 pracy zbiorowej (red. Totten G.E., Liang H.): Mechanical Tribology. Materials, characterization, and applications. Wyd. Marcel Dekker, Inc. (USA) 2004, s. 185-234.
• 12. Szczerek M., Tuszyński W.: Badania tribologiczne. Zacieranie. Wyd. ITeE. Radom 2000, s. 142.
• 13. Piekoszewski W., Szczerek M., Tuszyński W.: The action of lubricants under extreme pressure conditions in a modified four-ball tester. Wear. 2001, t. 249, s. 188-193.
• 14. Janecki J., Piekoszewski W., Wojtas A.: Sposób wykrycia przedawaryjnego wytężenia warstwy wierzchniej elementów tocznych metodą Barkhausena. Tribologia. 2005, nr 3, s. 119-137.
• 15. Wilk A., Łazarz B., Madej H.: Wibroakustyczne metody diagnozowania przekładni zębatych. Problemy Eksploatacji. 2005, nr 3, s. 257-268.
• 16. Myshkin N.K., Markova L.V., Grigoriev A.Y.: Wear prediction in tribosystems based on debris analysis. Materiały II Światowego Kongresu Tribologicznego w Wiedniu, 2001, Invited Papers Bound Volume.
• 17. Marczak R. i inni: Badania emisji akustycznej procesu tribologicznego. Tribologia. 2000, nr 3, s. 475-485.
• 18. Tasbaz O.D. i inni: Electrostatic monitoring of oil lubricated sliding point contacts for early detection of scuffing. Wear. 1999, t. 230, s. 86-97.
• 19. Gradt T., Borner H., Schneider T.: Low temperature tribometers and the behaviour of ADLC coatings in cryogenic environment. Tribology Int. 2001, t. 34, s. 225-230.
• 20. www.grc.nasa.gov
• 21. Demas N.G., Polycarpou A.A.: Ultra high pressure tribometer for testing CO2 refrigerant at chamber pressures up to 2000 psi to simulate compressor conditions. Tribology Trans. 2006, t. 49, s. 291-296.
• 22. Sochting S. i inni: An evaluation of the effect of simulated launch vibration on the friction performance and lubrication of ball bearings for space applications. Wear. 2006, t. 260, s. 1190-1202.
• 23. Agoston A. i inni: Field tests with online oil condition sensors. Materiały 15 Międzynarodowego Kolokwium Tribologicznego w Ostfildern k. Stuttgartu (Niemcy). 2006, s. 286 (referat zamieszczono na płycie CD).
• 24. Hedges J. i inni: An in-line method for measuring oxidation in gear oils and hydraulic fluids. Tribology Trans. 2006, t. 49, s. 215-217.
• 25. Gee M.G. i inni: A new friction measurement system for the frictional component of touch. Wear. 2005, t. 259, s. 1437-1442.
• 26. www.cetr.com
• 27. Celichowski G., Chrobak K.: Improving of tribological properties of nanocomposites sol-gel thin films by fluorocyclophosphaneze derivatives. Materiały III Światowego Kongresu Tribologicznego w Waszyngtonie. 2005 (płyta CD - nr referatu WTC2005-64261).
• 28. www.csm-instruments.com
• 29. Mollenhauer O. i inni: High-precision positioning and measurement systems for microtribotesting. Tribotest. 2006, t. 12, s. 189-199.
• 30. Rymuza Z.: Ultrathin films to control mechanical and tribological behavior of MEMS components. Referat plenarny Sympozjum Mikrotribologii i Tribologii Mikrosystemów TRIMIS 2003 w Neuchatel (Szwajcaria). 2003.
• 31. Guo Z. i inni.: A micro-tribotester for evaluating friction and wear on side contacting surfaces in bulk-microfabricated devices. Materiały III Światowego Kongresu Tribologicznego w Waszyngtonie. 2005 (płyta CD - nr referatu WTC2005-63317).
• 32. Trzos M.: Tendencje rozwojowe w modelowaniu zjawisk i procesów tribologicznych. ZEM. 2007, z. 3, s. 73-87.
• 33. Gong Z.-Q., Konwopoulos K.: Contact fatigue analysis of an elastic-plastic layered medium with a surface crack in sliding contact with a fractal surface. Journal of Tribology. 2005, t. 127, s. 503-512.
• 34. Cetinel H. i inni.: Artificial neural network-based prediction technique for wear loss quantities in Mo coatings. Wear. 2006, t. 261, s. 1064-1068.
• 35. Jang J., Konwopoulos K.: A molecular dynamics analysis of surface interference and tip shape and size effects on atomic scale friction. Journal of Tribology. 2005, t. 127, s. 513-521.