Powiadomienia systemowe
- Sesja wygasła!
- Sesja wygasła!
Tytuł artykułu
Autorzy
Identyfikatory
Warianty tytułu
Chara fragilis Desvaux as a bioindicator of improvement in the environmental conditions in Lake Charzykowskie
Języki publikacji
Abstrakty
Przeanalizowano przemiany środowiska wodnego i roślinności Jeziora Charzykowskiego w latach 1947-2006 na tle zróżnicowanej dostawy zanieczyszczeń. W 1947 r., czyli w okresie sprzed zanieczyszczenia jeziora stężenie ortofosforanów wyniosło 0,08 mg/dm3. W kolejnych latach następował wzrost koncentracji ortofosforanów, aż do rekordowo wysokiego poziomu 0,48 mg/dm3 w 1992 r. Po tym okresie zaobserwowano spadek koncentracji fosforu, który wiąże się z uruchomieniem oczyszczalni ścieków. Na tle oddziaływań antropogenicznych zaobserwowano zmiany w strukturze roślinności podwodnej. Istotną rolę w tym pełnią ramienice Characeae. Przed okresem intensywnego obciążenia zbiornika biogenami (1947 r.) stwierdzono obecność 2 gatunków ramienic: Chora fragilis i Nitellopsis obtusa, w fazie "szczytu eutrofizacji" (łata 70-90. XX w.) ramienice całkowicie ustąpiły, natomiast roślinność podwodna zmniejszyła pionowy zasięg z 6 m do 3 m. Badania przeprowadzone w 2006 r. wykazały niskie stężenia fosforu całkowitego oraz obecność skupisk C. fragilis. Przeważały skupiska kilkugatunkowe, nie zaobserwowano rozległych łąk ramienic. Rekolonizacja C. fragilis jest pierwszym, wyraźnym biologicznym symptomem poprawy warunków środowiska. Utrzymanie niskiego poziomu azotu, fosforu oraz dobrych warunków świetlnych może w najbliższym czasie spowodować pojawienie się innych gatunków ramienic oraz wzrost ich frekwencji i biomasy w litoralu.
Transformations in the water environment and vegetation of Lake Charzykowskie over the years 1947-2006 were analysed against the variations in the pollution supply. In 1947, so prior to the lake pollution, the concentration of orthophosphate was 0.08 mgPO4/dm3. In subsequent years, the concentration of this element increased to reach a record high of 0.48 mgPO4/dm3 in 1992. After this year a decrease in the concentration of phosphate phosphorus was observed as a direct consequence of starting the operation of a waste purification plant. On a background of different anthropogenic interactions, changes were noted in the structure of the submerged vegetation. in particular in the contribution of stoneworts/Characeae. Prior to the period of the intense loading of the lake with biogenes. in the lake vegetation only two stonewort species were met Chara fragilis (= Ch, globularis Thuillier) and Nitellopsis obtusa, at the peak of eutrophisation stoneworts totally withdrew, while the submerged vegetation reduced the vertical range from 6 m to 3 m. Investigation performed in 2006 revealed the presence of Cbarafragilis clusters. Recolonisation of C. fragilis is the first clear biological symptom of improvement in the environmental conditions. It is expected that on prolonged maintenance of low levels of nitrogen and phosphorus as well as good light conditions, other stonewort species can appear, their frequency and biomass in the littoral can increase.
Wydawca
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
363--370
Opis fizyczny
Bibliogr. 45 poz., rys., tab.
Twórcy
autor
- Uniwersytet Gdański, Katedra Ekologii Roślin. 80-441 Gdańsk, AL Legionów 9
Bibliografia
- 1. Blindow I. (1988): Phosphorus toxicity in Chara. Aąuat. Bot. 32: 393-395.
- 2. Blindow I. (1992): Decline of charophytes during eutrophication: a comparsion to angiosperms. Freshwater Biol. 28: 9-14.
- 3. Casanova M.T., Brock, M.A. (1990): Charophyte germination and establishment from the seed bank of an Australian temporary lake. Aquat. Bot. 36: 247-254.
- 4. Chmara R., Majewski R. (2005): Zmiany jakości wód Jeziora Charzykowskiego po uruchomieniu Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Chojnicach. [W:] J. Knopek (red.), Zeszyty Chojnickie, CHTPN z.20: 219-235.
- 5. Choiński A. (1991): Katalog jezior Polski. Pojezierze Pomorskie. Wyd. Naukowe UAM, Poznań, 221 pp.
- 6. Eaton A.D., Clesceri L.S., Rice E.W.. Greenberg A.E. (2005): Standard methods for the examination of water and wastewater. Am. Publ. Health Ass,,Washington.
- 7. European Environment Agency (2005): The European environment - State and outlook 2005. Copenhagen.
- 8. Forsberg C. (1964): Phosphorus, a maximum factor in the growth of Characeae. Nature 201: 517-518.
- 9. Forsberg C. (1965): Nutritional studies of Chora in axenic cultures. Physiologica Plan-tarum 18: 275-290.
- 10. Gliwicz Z. M., Kowalczewski A. (1981): Epilimnetic and hypolimnetic symptoms of eutrophication in Great Masurian Lakes, Poland. Freshwater Biol. 11: 425-433.
- 11. Goldman C. R. (1988): Primary productivity, nutrients and transparency during the early onset of eutrophication in ultra-oligotrophic Lake Tahoe, California-Nevada. Limnology and Oceanography. 33: 1321-1333.
- 12. Hermanowicz W., Dożańska W., Dojlido J., Koziorowski B. (1999): Physico-chemi-cal analysis of water and sewage. Arkady, Warszawa (in Polish), 847 pp.
- 13. Hutchinson G.E. (1975): A treatise on limnology. III. Limnological Botany. Wiley, New York.
- 14. Hutorowicz A., Dziedzic J. (1998): Past and present stands of Characeae in lakes of the Olsztyn Lake District. Fragm. Flor. Geobot. Polonica 5: 279-291.
- 15. Jezioro Charzykowskie obecny stan środowiska i możliwości jego poprawy 1997. Raport dla Duńskiej Agencji Ochrony Środowiska, Ministerstwo Ochrony Środowiska. Poul Hauberg-Jensen, Województwo Południowej Jutlandii, mscr.
- 16. Komunikat o stanie czystości wód Jeziora Charzykowskiego na podstawie badań wykonanych w 2003 r. WIOŚ Gdańsk 2003, mscr.
- 17. Krause W. (1981): Characeen als Bioindicatoren fur den Gawasserzustandt. Limnologica. Berlin. 13 (2): 398-418.
- 18. Lammens E.H.R.R., van Nes E.H., Meijer M.. van den Berg, M.S. (2004): Effects of commer-cial fishery on the bream population and the expansion of Chora aspera in Lake Veluwe. Ecol. Model. 177: 233-244.
- 19. Madsen J.D.. Adams M.S. (1988): The seasonal biomass and productivity of the sub-merged macrophytes in a polluted Wisconsin stream. Freshwater Biol. 20: 41-50.
- 20. Madsen J.D. (1993): Biomass techniques for monitoring and assessing control of aquatic vegetation. Lake and Reserv. Manager 7: 141-154.
- 21. Melzer A., Haber W., Kohler A. (1977): Floristich-ekologische Charakterisierung und Gliederung der Osterseen mit Hilfe von sub-mersen Makrophyten - Mitt. Florist. Soziol. Arbeitsgem. 19/20: 139-151.
- 22. Nurminen L. (2003): Macrophytes species composition reflecting water ąuality changes in adjacent water bodies of lake Hiidenvesi, SW Finland. Ann. Bot. Fennici. 40: 199-208.
- 23. Oleksowicz A.S. (1986): Spatial distribution, biomass, chlorophyll a content, and primary production of Characeae in lake Zmarłe (Northen Poland). Acta Hydrobiol. 28(2/1): 165-180.
- 24. Ozimek T. 1978: Effect of municipal, sewage on the submerged macrophytes of a lake littoral. Ekol. pol. 26(1): 3-39.
- 25. Ozimek T. 1992: Makrofity zanurzone i ich relacje z glonami w jeziorach o wysokiej trofii. Wiad. ekol. 38: 13-34.
- 26. Ozimek T., Kowalczewski, A. (1984): Long-term changes of the submersed macrophytes in eutrophic Lakę Mikołajskie (North Poland). Aquat. Bot. 19, 1-11.
- 27. Ozimek T. (2006): The possibility of submerged macrophyte recovery from a propagule bank in the eutrophic Lake Mikołajskie (North Poland). Hydrobiologia 570: 127-131.
- 28. Pasierbski M. (1975): Uwagi o genezie niecki Jeziora Charzykowskiego, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Geografia 11(35): 101-113.
- 29. Pełechaty M. (2006): Wykorzystanie ramienic w fltoindykacjl. Ekologia i Technika Vol. XTV, nr 3, 98-102.
- 30. Pełechaty M., PukaczA., PełechataA. (2004): Co-occurrance of two stoneworts of reverse ecological spectra in the same lake ecosystem. Habitat, requirements of Chora delicatula Agard and Chora globularis Thuillier in the context of bioindication. Polish Journal of Environmental Studies 13 (5): 551-556.
- 31. Polechoński R., Szulkowska-Wojaczek E. (2003): Postępy eutrofizacji Jeziora Charzykowskiego w świetle 50-letnich badań Katedry Limnologii i Rybactwa AR we Wrocławiu. [W:] Gwoździński K., (red.), Bory Tucholskie II. Zasoby i ich ochrona. Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, p. 96-110.
- 32. Pukacz A., Pełechaty M. (2006): Rola ramienic w ocenie stanu ekologicznego jezior. Eko logia i Technika Vol. XIV, nr 3, 103-106.
- 33. Sand-Jensen K., Pedersen N. L., Thorsgaard L, Moeslund B., Bonam J., Brodersen K. P. (2008): 100 years of vegetation decline and recovery in Lake Fure, Denmark. Journal of Ecology, 96: 260-271.
- 34. Schwarz A., Howard-Williams C., Clayton J. (2000): Analysis of relationships between maximurn depth limits of aquatic plants and underwater light. in 63 New Zealand lakes. New Zealand Journal of Marinę and Freshwater Research 34: 157-174.
- 35. Simons J., Ohm M., Daalder R., Boers R, Rip W. (1994): Restoration of Botshol (The Netherlands) by reduction of external nutrient load: recovery of a Characean community dominated by Chora conniuens. Hydrobiologia 275/276: 243-253.
- 36. Simons J., Nat E. (1996): Past and present distribution of stoneworts (Characeae) in the Netherlands, Hydrobiologia 340: 127-135.
- 37. Soszka. H., Cydzik D., Czajka J. [W:] Raport Stan Środowiska w Polsce w latach 1996-2001, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa 2003.
- 38. Stangenberg M. (1950): Morfometria i skład chemiczny wody Jeziora Charzykowo, [W:] Stangenberg M., (red.) Jezioro Charzykow-skie. Prace Instytutu Leśnictwa. PWRiL, Warszawa, p. 9-42.
- 39. Szmeja J. (2006): A guide to the study of aquatic vegetation. Wyd. UG, Gdańsk (in Polish).
- 40. Szulkowska-Wojaczek E. (1978): Eutrofizacja jezior i wskaźniki jej postępu (Wpływ ścieków miasta Chojnice w okresie 30-lecia na zanieczyszczenie Jeziora Charzykowo i postęp jego eutrofizacji), Wyd. Akademii Rolniczej, Wrocław, 95 pp.
- 41. Toivonen H., Huttunen P. (1995): Aquatic macrophytes and ecological gradients in 57 smali lakes in southern Finland. Aąuat. Bot. 51: 197-221.
- 42. Tołpa S. (1950): Rośliny naczyniowe Jeziora Charzykowo, [W:] Stangenberg M., (red.) Jezioro Charzykowskie. Prace Instytutu Leśnictwa. PWRiL, Warszawa, p. 71-97.
- 43. van den Berg M.S. (1999): Charophyte colonization in shallowlakes. Processes, ecological effects and implications for lake management, Thesis. Vrije Universiteit, Amsterdam, 137 pp.
- 44. van den Berg M.S., Scheffer M., van Nes E., Coops H. (1999): Dynamics and stability of Chora sp. and Potamogeton pectinatus in a shallow lake changing in eutrophication level. Hydrobiologia 408/409, 335-342.
- 45. van Donk E., Gulati R.D., ledema A., Meulemans J. (1993): Macrophyte-related shifts in the nitrogen and phosphorus contents of the different trophic levels in a biomanipulated shallow lake. Hydrobiologia 251: 19-26.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BPG8-0079-0010