Zanieczyszczenie chemiczne wody, gleby i roślin warzywnych pobranych z ogródków działkowych Kędzierzyna-Koźla

• Autorzy: Wacławek W. , Kwak A. , Koszańka-Niczypor A. , Sztamberek-Gola I.

Warianty tytułu

EN

Chemical Pollution in Water, Soils and Selected Vegetable Species in the Allotments in Kędzierzyn-Koźle

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Przedstawiono wyniki badań zawartości azotanów (III) i (V) i metali ciężkich w różnych gatunkach warzyw gruntowych pobranych z ogródków działkowych na terenie Kędzierzyna - Koźla. Przeprowadzono także analizę zanieczyszczeń chemicznych wody gruntowej i opadowej oraz gleby z terenu działek. Uzyskane wyniki porównywano z obowiązująymi normami. Stężenie azotanów (III) i (V) w warzywach oraz wodzie gruntowej w niektórych przypadkach przekraczało dopuszczalny poziom. Okoo 40% próbek warzyw przekraczało dopuszczalny przepisami poziom cynku, a ok. 30% dopuszczalny poziom miedzi. Kilka próbek zawierało za duża ilość kadmu. Stwierdzono również wysokie stężenie cynku i kadmu w wodzie oraz w glebach ogródków działkowych.

EN

The results are shown obtained for nitrates (III) and (V) and heavy metals concentrations determined in ground vegetables taken from the allotments in Kdzierzyn - Kole. Analysis of chemical pollutants in ground water and rainfall was also performed. The results obtained were compared with the legal standards. The concentrations of nitrates (III) and (V) in vegetables and ground water sometimes exceeded admissible levels. About 40% and 30% vegetable samples surpassed admissible level of zinc and copper respectively. Few samples contained too much cadmium. The high concentration of zinc and cadmium in ground water and rainfall and high concentration of zinc in soils was also found in the allotments.

Słowa kluczowe

PL

metale ciężkie; azotany; ogródki działkowe

EN

heavy metals; nitrates(III); nitrates(V); allotments

• Wydawca: Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
• Czasopismo: Chemia i Inżynieria Ekologiczna
• Rocznik: 1998
• Tom: Vol. 5, nr 12
• Strony: 1163--1178
• Opis fizyczny: 1 rys., 9 tabel, bibliogr. 49 poz.

Twórcy

autor

Wacławek W.

• Uniwersytet Opolski, ul. Oleska 48, 45-052 Opole, tel. [phone] w. 2438, fax [phone] w. 223

autor

Kwak A.

• Uniwersytet Opolski, ul. Oleska 48, 45-052 Opole, tel. [phone] w. 2438, fax [phone] w. 223

autor

Koszańka-Niczypor A.

• Uniwersytet Opolski, ul. Oleska 48, 45-052 Opole, tel. [phone] w. 2438, fax [phone] w. 223

autor

Sztamberek-Gola I.

• Uniwersytet Opolski, ul. Oleska 48, 45-052 Opole, tel. [phone] w. 2438, fax [phone] w. 223

Bibliografia

• [1] Kowalska-Pyłka H., Kot A., Wierciński J., Kursa K., Wałkuska G. i Cybulski W.: Roczn. PZH, 1995, 46 (1), 3.
• [2] Jarosz W.: Bezpieczna produkcja warzyw i owoców w ogródkach działkowych. Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Katowice 1995.
• [3] Gzyl J. i in.: Monitoring zanieczyszczeń roślin jadalnych i paszowych w województwie katowickim, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Katowice 1995.
• [4] Cieśliński Z., Jaworowski P. i Szczepańska E.: Problemy ochrony i rekultywacji środowiska, UMK, Toruń 1994.
• [5] Seńczuk W.: Toksykologia, PZWL, Warszawa 1994.
• [6] Nikonorow M. i Urbanek-Karłowska B.: Toksykologia żywności, PZWL, Warszawa 1987.
• [7] O'Neill P.: Chemia środowiska, PWN, Warszawa 1997.
• [8] Kabata-Pendias A. i Pendias H.: Biogeochemia pierwiastków śladowych, PWN, Warszawa 1993.
• [9] Woźny A.: Ołów w komórkach roślinnych, UAM, Poznań 1995.
• [10] Kabata-Pendias A. i Pendias H.: Zesz. Probl. Post. Nauk. Roln., 1973, (145), 63.
• [11] Monitoring ekologiczny województwa krakowskiego w latach 1993-1995, PIOŚ, Kraków 1996.
• [12] Nowakowski W.: Post. Nauk. Roln., 1985, (2/3), 69.
• [13] Czarnowska K.: Roczn. Glebozn., 1980, 31 (1), 77.
• [14] Czarnowska K. i Gworek B.: ibid., 1991, 42 (1/2), 49.
• [15] Kukier U.: Arch. Ochr. Środow., 1991, 2, 117.
• [16] Zajusz-Zubek E., Górka P. i Kwapuliński J.: Emisja koksowni jako źródło występowania metali ciężkich w środowisku przyrodniczym, Substancje toksyczne w środowisku, ATR, Olsztyn 1993.
• [17] Fabiszewski J., Brej T. i Bielecki K.: Fitoindykacja wpływu huty miedzi na środowisko biologiczne, Ossolineum, Wrocław 1983.
• [18] Łabuda S.: Chem. Inż. Ekol., 1996, 3 (1), 31.
• [19] Baran S.: ibid., 1995, 2 (1), 23.
• [20] Siuta J. i Wasiak G.: Zasady gospodarki odpadami bytowymi w środowisku przyrodniczym, IOŚ, Warszawa 1991.
• [21] Turski R., Baran S., Filipek T. i Kukier U.: Rocz. Glebozn., 1980, 31 (3/4), 193.
• [22] Wojcieszczuk T., Niedźwiecki E. i Miller E.: ibid., 1996, 47 (3/4), 213.
• [23] Malczyk P., Kędzia W. i Nowak M.: ibid., 1996, 47 (3/4), 195.
• [24] Malczyk P. i Kędzia W.: ibid., 1996, 47 (3/4), 203.
• [25] Ciepał R.: Przenikanie S, Pb, Cd, Zn, Cu, Fe do biomasy oraz gleby ekosystemu leśnego (na przykładzie wschodniej części woj. katowickiego). Znaczenie bioindykacyjne, Uniwersytet Śląski, Katowice 1992.
• [26] Śmigiel D., Malesa A. i Mateja M.: Bromat. Chem. Toksykol., 1993, 26 (3), 159.
• [27] Sadowski S. i Placek E.: Chem. Inż. Ekol., 1996, 3 (1), 73.
• [28] Sadowski S. i Placek E.: ibid., 1996, 3 (1), 81.
• [29] Jasiewicz Cz.: Aura, 1992, (3), 22.
• [30] Jasiewicz Cz.: ibid., 1994, (3), 23.
• [31] Lipińska J. i Oprządek K.: Roczn. PZH, 1996, 47 (2), 211.
• [32] Namieśnik J. i Jaśkowski J.: Zarys ekotoksykologii, EKO-Pharma, Gdańsk 1995.
• [33] Chyla J.: Bromat. Chem. Toksykol., 1992, 25 (3), 229.
• [34] Chyla J.: ibid., 1992, 25 (3), 233.
• [35] Bilczuk L. i Golacka R.: Roczn. PZH, 1991, 42 (3), 255.
• [36] Michalik H.: Zawartość azotanów w warzywach, Biuletyn Warzywn., Suplement, Skierniewice 1989.
• [37] Barczak B. i Cwojdziński W.: Aura, 1995, (3), 20.
• [38] Przeździecki Z.: Biologiczne skutki chemizacji środowiska, PWN, Warszawa 1984.
• [39] Wysocka H.: Poradnik domowy, Prószyński i S-ka, 1994.
• [40] Borzkowski J.: Ekopartner, 1992, 3, 22.
• [41] Barabasz W., Chmiel M., Galus A., Grzyb J. i Smyk B.: Skażenie gleb górskich użytków zielonych nitrozoaminami, Technika i technologia w ochronie środowiska - I Forum Inżynierii Ekologicznej, Lublin-Nałęczów 1996.
• [42] Dz. Ustaw, 1991, 116, poz. 503.
• [43] Ocena stopnia zanieczyszczenia gleb i roślin metalami ciężkimi i siarką - ramowe wytyczne dla rolnictwa, Instytut Uprawy, Nawożenia i gleboznawstwa, Puławy 1993.
• [44] Dz. Ustaw, 1993, 104, poz. 322.
• [45] Monitor Polski, 1993, 22, zał. 4.
• [46] Stan środowiska w woj. opolskim w roku 1996, Biblioteka Monitoringu Środowiska, PIOŚ, Opole 1997.
• [47] Koszałka-Niczypor A.: Praca magisterska, Instytut Chemii UO, Opole, 1997.
• [48] Sztamberek-Gola I.: Praca magisterska, Instytut Chemii UO, Opole, 1997.
• [49] Ostrowska A., Gawlińska S. i Szczubiałka Z.: Metody analizy i oceny właściwości gleb i roślin, Katalog Wydaw. Inst. Ochr. Środ., Warszawa 1991.