Zastosowanie biomonitoringu w ekoanalityce

• Autorzy: Jastrzębska A. , Buszewski B.

Warianty tytułu

EN

Application of Biomonitoring in Ecoanalytics

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Opisano wykorzystanie metod biologicznych w nowoczesnej analizie środowiskowej. Zwrócono szczególną uwagę na biosensory, które są idealnym czujnikiem stężenia ksenobiotyków w danym elemencie ekosystemu. Ponadto, przedstawiono wykorzystanie wskaźnikowych i akumulacyjnych właściwości żywych organizmów do oceny stopnia skażenia ekosystemu.

EN

Application of biological methods in modern environmental analysis was described. The main attention was given to biosensors that can be used as ideal sensors for determination of xenobiotic concentration in the environment. Moreover, there were presented indicative and accumulative properties of alive organisms for the estimation of the degree of environmental pollution.

Słowa kluczowe

PL

bioanalityka; bioczujniki; biomonitoring; rośliny; indykatory; diagnostyka ekologiczna; wskaźniki ekologiczne; akumulacja w roślinach

EN

bioanalysis; biosensors; biomonitoring; sensitive indicator; accumulative indicator

• Wydawca: Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
• Czasopismo: Chemia i Inżynieria Ekologiczna
• Rocznik: 1999
• Tom: Vol. 6, nr 11
• Strony: 1097--1119
• Opis fizyczny: 9 rys., 6 tabel, bibliogr. 66 poz.

Twórcy

autor

Jastrzębska A.

• Zakład Chemii Środowiska i Ekoanalityki, Wydział Chemii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, ul. Gagarina 7, 87-100 Toruń, tel. [phone], fax: [phone]

autor

Buszewski B.

• Zakład Chemii Środowiska i Ekoanalityki, Wydział Chemii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, ul. Gagarina 7, 87-100 Toruń, tel. [phone], fax: [phone]

Bibliografia

• [1] Wardencki W. i Namieśnik J.: Metody biologiczne w analizie i monitoringu zanieczyszczeń środowiska, w: Związki organiczne w środowisku i metody ich oznaczania, BMŚ, Warszawa 1998, s. 119.
• [2] Stefanek B.: Zastosowanie bioindykacji w praktyce monitoringu środowiska na przykładzie pn.-wsch. Polski, BMŚ, Warszawa 1994.
• [3] Jastrzębska A., Szablewski L. i Buszewski B.: Ekologia i Technika, 1995, 6, 14.
• [4] Kellner R., Mermet J.M., Otto M. i Widmer H.W.: Analytical Chemistry, Wilney, Weinheim, 1998, s. 376-403; 406-430.
• [5] Radecki J. i Radecki H.: Polish J. Environ. Studies, 1995, 4, 13.
• [6] Pinchon V., Chen L., Hennion M-C., Daniel R., Martel A., Le Goffiic F., Albian J. i Barcelo D.: Anal. Chem., 1995, 67, 2451.
• [7] Bollag J. M.: Environ. Sci. Technol., 1992, 26, 1876.
• [8] Motsenbocker M., Ichimori Y. i Kondo K.: Anal. Chem., 1995, 65, 397.
• [9] Spencer F. i Siegmann-Thoss C.: Biotechnologia, 1996, 2, 153.
• [10] Brzózka Z. i Wróblewski W.: Sensory chemiczne, OWPW, Warszawa 1998.
• [11] Torbicz W. i Brzózka Z.: Czujniki chemiczne i biologiczne, PTTS, Warszawa 1995.
• [12] Karube I., Nomura Y. i Arikawa Y.: Trends in Anal. Chem., 1995, 14. 295.
• [13] Sharma A. i Rogers K.R.: Meas. Sci. Technol., 1994, 5, 461.
• [14] Marty J.L., Garcia D. i Rouillon R.: Trends in Anal. Chem., 1995, 14, 329.
• [15] Katakis J. i Dominquez E.: ibid., 1995, 14, 310.
• [16] Damgaard L.R., Larsen L.H. i Revsbech N.P.: ibid., 1995, 14, 300.
• [17] Dennison M.J. i Turner A.P.F.: Biotech. Adv., 1995, 13, 1.
• [18] Radriamahazaka H.N. i Nigretto J.M.: Electoanalysis, 1993, 5, 231.
• [19] Scheller F.W., Hintsche R., Pfeiffer D., Schubert F., Riedel K. i Kindervater R.: Sensors and Actuators B, 1991, 4, 197.
• [20] Ciolkosz M.K.: J. Jordan, Anal. Chem., 1993, 65, 164.
• [21] Arnold M.A. i Rechnitz G.A.: ibid., 1980, 52, 1170.
• [22] Głąb S., Koncki R. i Hulanicki A.: Electroanal., 1991, 3, 361.
• [23] Marty J.L., Mionetto N., Noguer T. i Ortega F.: Biosensor Bioelectronics, 1993, 8, 273.
• [24] Dennison M.J., Hall J.M. i Turner A.P.F.: Anal. Chem., 1995, 67, 3922.
• [25] Thompson R.B. i Jones E.R.: ibid., 1993, 65, 730.
• [26] Karube I.: Trends Anal. Chem., 1984, 3, 40.
• [27] Spellebert F.J.: Monitoring ecological change, Cambridge Univ. Press, 1991, s. 338.
• [28] Pandolfini T., Gremigni P. i Gabbrielli R.: Biomonitoring of Soil Health by Plants, [w:] Biological Indicator of Soil Health and Sustainable Productivity, CAB International, 1997, s. 325-356.
• [29] Ocena skażenia środowiska Polski metalami ciężkimi przy użyciu mchów jako biowskaźników, BMŚ, Warszawa 1997.
• [30] Streit B. i Strumm W.: Chemical properties of metals and the process of bioaccumulation in terrestrial plants, in Plants as Biomonitors, [w:] Indicators for Heavy Metals in the Terrestial Environment, VCH, Weinheim 1993, s. 381-394.
• [31] Steinnes E.: Water, Air and Soil Pollut., 1997, 100, 405.
• [32] Gytarsky M.L., Karaban R.T., Nazarow I.M., Sysygina T.l. i Chemeris M.V.: Sci. Total Environ., 1995, 164, 57.
• [33] Sobolew L.: Podstawy ekotoksykologicznej typologii ziemi, PWRiL, Warszawa 1984.
• [34] Fabiszewski J.: Bioindykacja skażeń przemysłowych i rolniczych, PAN, Wrocław 1983.
• [35] Sloof J.E.: Atmos. Eviron., 1995, 29, 11.
• [36] Sinkonen S., Veijanen A., Paasivitra J. i Lathimpera M.: Chemosphere, 1995, 30, 2343.
• [37] Ravera O. i Giannoi L.: Sci. Total Environ., 1995, 172, 183.
• [38] Sągin B.: Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych, 1994, 8, 43.
• [39] Butin H.N.: Barwny atlas uszkodzeń i chorób drzew, IBL, Warszawa 1988.
• [40] Kostrzewski A., Mazurek M. i Stach A.: Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego, BMŚ, Warszawa 1995, s. 15-28; 45-107; 177-192.
• [41] Farago M.E.: Plants as indicators of mineralisation and pollution, [w:] Plants and the Chemical Elements, VCH, Wienheim 1994, s. 221-240.
• [42] B.O. Berthelsen, E. Steinnes, W. Solberg, L. Jingsen, J. Environ. Qual., 24 (1995) 1018.
• [43] Vasseur L. i Fortin M.J. i Cyr J.: Sci. Total Environ., 1998, 217, 231.
• [44] Brooks R.R.: Plants that Hyperaccumulate Heavy Metals, CAB International, 1997, s. 95-118.
• [45] Richardson D.H.S.: Symbiosis, 1995, 18, 119.
• [46] Garty J.: Lichens as biomonitoring for heavy metals pollution, w: B. Markert, Plants as biomonitors. Indicators of heavy metals in the terrestrial environment, VCH, Weinheim 1993, s. 193-263.
• [47] Tuba Z. i Csintalan Z.: The use of moss transplantation technique for bioindication of heavy metals pollution, [w:] B. Markert: Plants as biomonitors. Indicators of heavy metals in the terrestrial environment, VCH, Weinheim 1993, s. 403-411.
• [48] Berg T., Royset O., Steinnes E. i Vadset M.: Environ. Pollut., 1995, 88, 67.
• [49] Berg T. i Steinnes E.: Sci. Total Environ., 1997, 208, 197.
• [50] Steinnes E.: ibid., 1995, 160/161, 243.
• [51] Ciepał R.. Przenikanie S, Pb, Cd, Zn, Cu, Fe do biomasy oraz gleb ekosystemów leśnych, wyd. UŚ, Katowice 1992.
• [52] Parker D.R. i Pedler J.F.: Plant and Soil, 1997, 196, 223.
• [53] Bouma T.J., Broekhuysen A.G.M. i Veeg B.W.: Plant Physiol. Biochem., 1996, 34, 795.
• [54] Pichtel J. i Salt C.A.: J. Environ. Qual., 1998, 27, 618.
• [55] Jensen S., Eriksson G. i Kylin H.: Chemosphere, 1992, 24, 229.
• [56] Berthelsen B.O., Ardal L., Steinnes E., Abrahamsen G. i Stuanes A.O.: Water, Air and Soil Pollut., 1994, 73, 29.
• [57] Jastrzębska A., Kowalkowski T., Górna-Binkul A. i Buszewski B.: Biowskaźniki w ocenie stopnia skażenia środowiska. Modele sorpcji zanieczyszczeń, [w:] Związki organiczne w środowisku i metody ich oznaczania, BMŚ, Warszawa 1998, s. 135-155.
• [58] Sinkkonen S., Kamarinenn N., Paaasivitra J. i Lammi R.: Chemosphere, 1997, 35, 2193.
• [59] Cronan Ch.S. i Grigal D.F.: J. Environ. Qual., 1995, 24, 209.
• [60] Keller Th., Matyssek R. i Günthardt-Goerg M.S.: Environ. Pollut., 1994, 85, 185.
• [61] Mężyk A. i Więckowska S.K.: Polish J. Environ. Studies, 1999, 8, 129.
• [62] Sienkiewicz J.: Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych, 1998, 15, 29.
• [63] Marr I.L. i Cresser M.S.: Environmental chemical analysis, International Textbook Company, New York 1995, s. 22-46; 183-206.
• [64] Jarosz M. i Mirzyńska B.: Chem. Inż. Ekol., 1999, 6, 9.
• [65] Starostin L. i Witkiewicz Z.: Chem. Anal., 1994, 39, 263.
• [66] Buszewski B. i Polakiewicz T.: Mobilne laboratorium do kontroli i monitorowania stanu środowiska jako przyszłość terenowej ekoanalityki, [w:] Chromatografia i inne techniki separacyjne w ekoanalityce, wyd. Adam Marszalek, Toruń 1997, s. 17-23.