River-lake system as mosaic pattern of landscape patches and their transition zones (ecotones)

• Autorzy: Hillbricht-Ilkowska A. , Węgleńska T.
• Języki publikacji: EN

Abstrakty

EN

A river-lake system (i.e. a river flowing through the lakes) can be perceived as a system of lentic (lake) and lotic (river sections) landscape "patches" and the transitory zones between them. In this system transport and exchange of matter and biological information take place. Taking the Krutynia river (Masurian Lakeland, Poland) and its lakes as an example, transport of different biologically active compounds (like phosphorus) and non-active substances (like chlorides) was characterized. Phosphorus retention was estimated in successive "patches" of the system. The biotic structure and function of the river-lake-river transitory zones were described. They are the places where the particles selection and sedimentation of matter transported in the system take place as well as they are the sites where the selection and exchange of planktonic organisms of different size and reproduction strategy occur.

Słowa kluczowe

EN

ecotone; landscape; river-lake system

• Wydawca: Museum and Institute of Zoology, Polish Academy of Sciences
• Czasopismo: Polish Journal of Ecology
• Rocznik: 2003
• Tom: Vol. 51, nr 2
• Strony: 163--174
• Opis fizyczny: Bibliogr. 33 poz., tab., wykr.

Twórcy

autor

Hillbricht-Ilkowska A.

• Institute of Ecology, Polish Academy of Sciences, Dziekanów Leśny, 05-092 Łomianki, Poland

autor

Węgleńska T.

• Institute of Ecology, Polish Academy of Sciences, Dziekanów Leśny, 05-092 Łomianki, Poland

Bibliografia

• [1] Bajkiewicz-Grabowska E. 2002 - Obieg materii w systemach rzeczno-jeziornych [Circulation of matter in the river-lake systems]. - Publ. by Warsaw Univ. Faculty of Geography and Regional Studies, Warsaw, pp. 274 (in Polish, Engl. summary).
• [2] Basu B. K, Kalff J., Pinel-Alloul B. 2000 - The influence of macrophyte beds on plankton community and their export from fluvial lakę in the Saint Laurent River. - Freshwater Biology 45: 373-382.
• [3] Burt T. P., Heathwaiter A. L., Trudgill S. T. 1993 - Nitrates: processes, patterns and management. - John Wiley & Sons Ltd. pp. 350.
• [4] Chojnowski S. 1986 - Jeziora [Lakes]. (In: Atlas Hydrologiczny Polski [Hydrological Atlas of Poland] Ed. J. Stachy) - Wyd. Geologiczne, Warszawa, 2: 105-127. (in Polish).
• [5] Clements F. E. 1905 - Research methods in ecology - University Publishing Co. Lincoln. Nebrasca.
• [6] Cummins K. W., Cushing C. E., Minshall L. G. W. 1995 - An overview of stream ecosystems. (In: Rivers and stream ecosystems in the World. 22. Eds: Cushing C.E., Cummins K.F., Minshall L.G.W.) - Elsevier, Amsterdam: 1-8.
• [7] Dąbrowska-Prot E., Hillbricht-Ilkowska A. 1991 - Struktura i funkcjonowanie krajobrazu pojeziernego: próba ekologicznego spojrzenia, kierunki ochrony [Structure and functioning of the lakeland landscape: ecological and protection aspects] - Zesz. nauk. Kom. PAN “Człowiek i Środowisko”, 15: 237-249. (in Polish, Engl. summary).
• [8] Dąbrowska-Prot E., Łuczak J. (Eds). 1995 - Problemy ekologii krajobrazu pojeziernego Polski Północno-Wschodniej [Ecological problems of the lakeland landscape in North-Eastem Poland] - Zesz.nauk. Kom. PAN „Człowiek i Środowisko” , 12, pp. 307.
• [9] Ejsmont-Karabin J., Węgleńska T. 1996 - Przemiany struktury zooplanktonu w strefach przejściowych rzeka-jezioro-rzeka systemu rzeki Krutyni na Poj. Mazurskim [Changes in zooplankton strukturę in river-lake-river transitory zones of Krutynia river system, Masurian Lakeland] - Zesz. Nauk. Kom. Nauk. PAN „Człowiek i Środowisko”, 13: 262-289. (in Polish, Engl. summary).
• [10] Ejsmont-Karabin J., Królikowska J., Węgleńska T. 1993 - Patterns of spatial distribution of phosphorus regeneration in a river-lake transitory zonę - Hydrobiologia 251: 275-284.
• [11] Forman R. T. T, Godron M. 1986 - Landscape ecology. - John Wiley and Sons, New York. pp. 619.
• [12] Hillbricht-Ilkowska A. 1984 - Współczesne kierunki badawcze w ekologii wód słodkich. I. Zmienność antropogenna oraz procesy wewnątrzekosystemowe [Modem trends in freshwater ecology. I. Antropogenous variation and ecosystem processes] - Wiad. ekol. 30: 331-357. (in Polish, Engl. summary).
• [13] Hillbricht-Ilkowska A. (Ed.) 1989 - Jeziora Mazurskiego Parku Krajobrazowego: stan eutrofizacji, kierunki ochrony [Lakes of Masurian Landscape Park: eutrophication, protection]. - Zesz. nauk. Kom. Nauk. PAN „Człowiek i Środowisko” 7: pp. 167 (in Polish, Engl. summaries).
• [14] Hillbricht-Ilkowska A. 1993 - The dynamics and retention of phosphorus in lentic and lotic patches of two river-lake systems - Hydrobiologia 251: 257-268.
• [15] Hillbricht-Ilkowska A. 1999 - Shallow lakes in lowland river systems: role in transport and transformations of nutrients and in biological diversity - Hydrobiologia 408/409: 349-358.
• [16] Hillbricht-Ilkowska A., Bajkiewicz-Grabowska E. 1991- Continous and discontinous processes of transport and transformation of matter along the river-lake system - Verh. Internat. Verein. Limnol. 24: 1767-1771.
• [17] Hillbricht-Ilkowska A., Kostrzewska-Szlakowska I. 1993 - Transport of dissolved forms of nitrogen derived from arabie land along the river-lake system in postglacial landscape. (In: Wetlands and ecotones: studies on land-water interactions. Eds. B. Gopal, A. Hillbricht-Ilkowska, R.G. Wetzel) - National Institute of Ecology, New Delhi, 61-75.
• [18] Hillbricht-Ilkowska A., Kostrzewska-Szlakowska I. 1996 - Zmienność stężenia wybranych związków chemicznych oraz retencja fosforu i azotu w układzie rzeczno-jeziornym rzeki Krutyni (Poj.Mazurskie) [Variability of concentration of selected Chemical elements and the retention of phosphorus and nitrogen in the river-lake system of the Krutynia river, Masurian Lakeland] - Zesz.Nauk.Kom.PAN” Człowiek i Środowisko” 13: 187-210. (in Polish, Engl. summary).
• [19] Hillbricht-Ilkowska A., Wiśniewski Z. R. (Eds). 1996 - Funkcjonowanie systemów rzeczno-jeziornych w krajobrazie pojeziernym: rzeka Krutynia (Pojezierze Mazurskie) [The functioning of river-lake system in a lakeland landscape: river Krutynia (Mazurian Lakeland, Poland)] - Zesz. Nauk. Kom. PAN "Człowiek i Środowisko” 13, pp.460. (in Polish, Engl. summaries).
• [20] Kondracki J. 1972 - Polska Północno-Wschodnia [North-Eastem Poland] - Polish Scientific Publishers, PWN, Warszawa, pp. 271 (in Polish).
• [21] Królikowska J. 1990 - The structure of macrophytes in inflow and outflow littorals in three lakes of the Krutynia river (Masurian Lakeland, Poland) - Ekol. Pol. 28: 287-302.
• [22] Królikowska J. 1996 - Makrofity stref przejściowych rzeka-jezioro i jezioro-rzeka systemu rzeki Krutyni, Poj. Mazurskie [Macrophytes of river-lake and lake-river transitory zones of the river Krutynia system, Masurian Lakeland]. - Zesz. Nauk. Kom. PAN „Człowiek i Środowisko”, 13: 245-261 (in Polish, Engl. summary)
• [23] Kufel L. 1993 - Particulate phosphorus sedimentation at the river inflow to a lake - Hydrobiologia, 251: 269-274.
• [24] Lauritsen T. L., Pedersen L. J., Jeppesen E., Sodridergaart L. M. 1996 - The importance of macrophyte bed size for cladoceran composition and horizontal migration in a shallow lake - J. Plankton Res. 18: 2289-2294.
• [25] Minshall G. W., Cummins K. W., Petersen R., Cushing C. E., Bruns D. A., Sedell J. R., Vannotte R. L 1985 - Development in stream ecosystem theory - Can. J.Fish Aquat. Sci. 42: 1045-1055.
• [26] Mozgawa J. 1994 - Struktura krajobrazu wybranych zlewni jeziornych Suwalskiego Parku Krajobrazowego w świetle zdjęć lotniczych [The structure of selected drainage basins in Suwałki Landscape Park in the light of aerial photographes]- Zesz. Nauk. Kom. PAN „Człowiek i Środowisko” 7: 55-73 (in Polish, Engl.summary).
• [27] Naiman R. J. Decamps H. (Eds), 1990 - The ecology and management of aquatic-terrestrial ecotones - UNESCO/MAB Series 4, Partenon, Paris pp. 313
• [28] Newbold J. D., Mulholland P. J., Elwood J. W., O’Neill R. V. 1982 - Organic nutrient spiralling in stream ecosystems - Oikos ,38: 266-272.
• [29] Smolska B., Mazurek I., Wójcik J. 1995 - Dynamika procesów geomorfologicznych na stoku jeziornym jako czynnik środowiskotwórczy [The role of the geomorphological processes in the habitat variation of the lakeland area]. Zesz. Nauk. Kom. PAN „Człowiek i Środowisko”, 12: 205-224. (in Polish, Engl. summary).
• [30] Stanford J. A., Hauer R., Ward J. V. 1988 - Serial discontinuity in a large river system - Verh. Internat. Verein. Limnol. 23: 1114-1118.
• [31] Strahler A. N. 1957 - Quantitative analysis of watershed geomorphology - Trans. Am. Geophys. Union. 38: 913-920.
• [32] Vannote R. L., Minshall G. W., Cummins K. W., Sedell J. R., Cushing E. E. 1980 - The river continuum concept - Can. J. Fish. Aquat. Sci. 37: 130-137.
• [33] Ward J. V., Stanford J. A. 1995 - The serial discontinuum concept: extending the model to floodplain rivers - Regulated rivers (research & management) 10: 159-168.