Zrównoważone zagospodarowanie przestrzenne miejscowości pielgrzymkowych

• Autorzy: Pawlikowska-Piechotka A.

Warianty tytułu

EN

Sustainable spatial management of pilgrimage sites

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Podróże pielgrzymów są uważane za nie tylko szczególną, ale i najstarszą formę turystyki. Obecnie ta forma "podróżowania i modlitwy" przeżywa prawdziwy renesans; tylko w Polsce ruch pielgrzymkowy obejmuje 6 milionów osób w skali roku, w szczególności kierujących się do sanktuariów maryjnych. Turystyka religijna wymaga, tak jak i inne formy turystyki, zaspokojenia podstawowych potrzeb (bazy noclegowej i gastronomicznej, usług komunikacji i handlu). Zarówno brak odpowiedniego zagospodarowania turystycznego w miejscowości pielgrzymkowej jak i dążenie do zaspokojenia potrzeb recepcyjnych za wszelką cenę, może doprowadzić do znaczących konfliktów przestrzennych i społecznych. Wymykające się spod kontroli, nieprzemyślane lokalizacyjnie lub zbyt brutalne dla środowiska inwestycje mogą wpływać niekorzystnie na sanktuarium: zagrażając walorom środowiska przyrodniczego i kulturowego, zakłócając spokój i majestat sacrum, utrudniając życie codzienne mieszkańców. Dlatego wydaje się koniecznym wyróżnianie stref o chakterystycznej funkcji i programie: "przestrzeni sacrum" (sanktuarium i jego otulina); "przestrzeni obsługi turystycznej"(w której powinny znajdować się wszystkie elementy podstawowego zagospodarowania turystycznego); "zespołu mieszkaniowego" (ludności nie zaangażowanej w obsługę pielgrzymów). Strefy funkcjonalne, chociaż różniące się programem, powinny być komunikacyjnie powiązane i harmonijnie współdziałające. Granice dla wielkości bazy turystycznej powinna określać indywidualnie dla każdego ośrodka wyliczona "pojemność turystyczna", oznaczająca maksymalną liczbę pielgrzymów jaką jest w danym czasie w stanie przyjąć ośrodek recepcyjny (bez obawy zagrożenia zrównoważonego funkcjonowania miejscowości).

EN

Religious tourism requires fulfillment of basic needs (the hostel base and gastronomy, the services of transport and trade). Both the lack of suitable tourist infrastructure and too intensive development of these services should cause serious spatial dysfunctions, as: threatening the values of natural and cultural environment, disturbing majesty of sacrum, making difficult the local society everyday life. The chance of sustainable development of sacred places is creation of zones with characteristic function and program: ,, sacrum" (shrine and its surrounding); ,, space of tourist service" (with all elements of basic tourist infrastructure); ..housing estate": (with all necessary services). These functional zones, though differing with program, should be related and harmoniously co-operating. Spiritual places differ as place of cult (various history and tradition, landscape and local identity). The sustainable development of tourist functions in pilgrimage localities requires individual, detailed studies and analyses' to propose the solution adapted both to spatial structure, identity of its cultural scenery and to the size of pilgrimage movement.

Słowa kluczowe

PL

zagospodarowanie przestrzenne; miejscowość pielgrzymkowa

EN

spatial management; pilgrimage site; religious turism

• Wydawca: Górnośląska Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Kardynała Augusta Hlonda
• Czasopismo: Problemy Ekologii
• Rocznik: 2004
• Tom: R. 8, nr 6
• Strony: 318--321
• Opis fizyczny: Bibliogr. 16 poz., fot.

Twórcy

autor

Pawlikowska-Piechotka A.

• Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkaniowej, Instytut Turystyki i Rekreacji AWF w Warszawie

Bibliografia

• [1] Alejziak W.: Turystyka w obliczu wyzwań XXI wieku. Kraków 2000.
• [2] Jackowski A.: Przestrzeń i sacrum. Kraków 1996.
• [3] Jackowski A.: święta przestrzeń świata. Kraków 2003.
• [4] Kucza-Kuczyński K.: Nowe Kościoły w Polsce. Warszawa 1991.
• [5] Mączak A.: Peregrynacje, wojaże, turystyka. Warszawa 2001.
• [6] Mira R. G.: Culture, Environmental Action and Sustainability. Gottingen, 2003.
• [7] Orgelbrandt M.: Słownik języka polskiego. Wilno 1861.
• [8] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu [Biblia Tysiąclecia], Warszawa 1990.
• [9] Przecławski K.: Etyczne podstawy turystyki. Kraków 1997.
• [10] Terminologia turystyczna (WTO), Instytut Turystyki. Warszawa 1997.
• [11]Zawadzki J.: Kościół w Niepokalanowie - Fabrica ecclesiae XX wieku [w:] Kwartalnik Kultury Materialnej PAN, nr 2/95; Warszawa 1995.
• Strony internetowe:
• 1. www.niepokalanów.pl, styczeń, 2004.
• 2. www.salwatorianie.pl, maj, 2003.
• Inne materiały:
• 1. Materiały planistyczne udostępnione przez Urząd Gminy w Teresinie. styczeń, 2004.
• 2. Projekt Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego (Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego) Warszawa 2003.
• 3. Materiały z badań terenowych ITIR AWF w Niepokalanowie. maj, 2003.