Tytuł artykułu
Autorzy
Wybrane pełne teksty z tego czasopisma
Identyfikatory
Warianty tytułu
Lithology and origin of concretionary calciferous sandstones in the Silesian Unit (the Polish sector of the Flysch Carpathians)
Języki publikacji
Abstrakty
W piaskowcach fliszu karpackiego rzadko spotyka się formy kuliste i bochenkowate konkrecji wapnistych. Badano je w profilu jednostki śląskiej, gdzie typowo wykształcone są w piaskowcach środkowogodulskich, górnoistebniańskich oraz ciężkowickich. Wykazano, że są one w nich związane głównie z ławicami stanowiącymi osad fluksoturbidytów, który pierwotnie odznaczał się tylko nieznaczną domieszką okruchowych węglanów. W czasie diagenezy uległy one jednak prawie zupełnemu rozpuszczeniu. Stąd piaskowce otaczające konkrecje są na ogół pozbawione węglanów, które były wytrącane z migrujących roztworów w formach konkrecyjnych. Spoiwo konkrecji jest aktualnie zbudowane z kalcytu blokowego. O wczesnodiagenetycznej genezie konkrecji piaskowcowych świadczy luźne upakowanie ich szkieletu ziarnowego, dobrze zachowane w nich bio- i litoklasty wapieni, a przede wszystkim obfity cement kalcytowy. Jego udział malejący w konkrecjach ku spągowi profilu fliszu pozwala wnosić, że wytrącanie zachodziło w trakcie pogłębiającego się zagrzebania osadu. Ograniczony udział i niewielkie średnice konkrecji wynikają z mało zasobnego źródła węglanów, które w utworach piaszczystych otaczających te formy uległo wyczerpaniu. Kompakcja postępująca w piaskowcach otaczających, związana z zagrzebaniem, doprowadziła do zagęszczenia szkieletu ziarnowego oraz powstania kontaktów z rozpuszczania, których brak jest w konkrecjach wapnistych.
Spherical and loaf-like calciferous concretions are scarce in sandstones of the Flysch Carpathians. They were studied in the Silesian Unit, where their representative forms developed in the Middle Godula Sandstones, the Upper Istebna Sandstones, and the Ciężkowice Sandstones. The study revealed that they are connected mostly with beds constituting the fluxoturbidite sediment; this sediment was originally marked with only insignificant admixture of clastic carbonates. It should be noted that in the course of diagenesis the clastic carbonates were almost entirely disssolved. Therefore, sandstones surrounding the concretions are, in general, carbonate-free - as carbonates re-precipitated from migrating solutions in the concretionary forms. Actually, cement of concretions is built up of block-type calcite. An evidence of the early origin of the concretions in sandstones is provided by: a loose packing of their framework, well preserved bioclasts and lithoclasts of limestones, and first of all - the abundance of calcite cement. As to the latter, a decreasing trend in its content is observed in concretions toward the bottom of the flysch profile; on that basis a conclusion can be drawn that the precipitation was going on during the progressive burial of deposit. A limited share and not large diameters of the concretions are the effects of the poor source of carbonates that occurred to be exhausted in the sandy formation environment. Progressive burial was the reason that the compaction affecting sandstones surrounding the concretions led to more dense arrangement of their framework and to the origin of solution-type intergranular contacts, Such type of contacts is non-existent in the calciferous concretions.
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
75--102
Opis fizyczny
Bibliogr. 30 poz., rys., tab., wykr.
Twórcy
autor
- Katedra Złóż Surowców Skalnych Akademii Górniczo-Hutniczej, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków
Bibliografia
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-AGHM-0031-0040
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.