Powiadomienia systemowe
- Sesja wygasła!
Identyfikatory
Warianty tytułu
The laboratory methods of testing bitumen binders ageing processes to simulate technological and operational ageing
Języki publikacji
Abstrakty
Lepiszcza asfaltowe w czasie produkcji, magazynowania, transportu i wbudowywania w nawierzchnię drogową oraz w czasie długotrwałej eksploatacji podlegają ciągłym, niekorzystnym procesom starzenia. Podczas procesów tych zmieniają się właściwości lepkosprężyste lepiszcza asfaltowego, w efekcie zmniejsza się trwałość nawierzchni drogowej. W wyniku zmian starzeniowych lepiszcze asfaltowe traci stopniowo swoje właściwości lepkosprężyste; staje się materiałem coraz bardziej twardym i kruchym. Proces starzenia lepiszczy asfaltowych – poczynając od wytworzenia i magazynowania asfaltu, poprzez produkcję mieszanki mineralno-asfaltowej, jej wbudowanie i eksploatację nawierzchni drogowej – można podzielić na dwa zasadnicze etapy: starzenie technologiczne i starzenie eksploatacyjne. Podczas starzenia technologicznego zmiany starzeniowe w lepiszczu asfaltowym powodowane są utratą lotnych składników i odparowaniem frakcji olejowych pod wpływem podwyższonej temperatury oraz utlenianiem pod wpływem temperatury i tlenu z powietrza. Starzenie eksploatacyjne zachodzi pod wpływem tlenu, promieni ultrafioletowych oraz innych czynników katalizujących, w czasie długotrwałej eksploatacji nawierzchni drogowej. Laboratoryjne metody symulujące starzenie technologiczne (zwane inaczej starzeniem krótkotrwałym) zawarte są w normie PN-EN 12607 Asfalty i lepiszcza asfaltowe. Oznaczanie odporności na starzenie pod wpływem ciepła i powietrza: Część 1: Metoda RTFOT (metoda cienkiej wirowanej warstwy), Część 2: Metoda TFOT (metoda starzenia w cienkiej warstwie), Część 3: Metoda RFT (metoda obrotowej kolby). W warunkach laboratoryjnych starzenie eksploatacyjne (zwane długotrwałym) prowadzone jest z zastosowaniem następujących metod badawczych: PN-EN 14769 Asfalty i lepiszcza asfaltowe – Przyśpieszone starzenie długoterminowe w komorze starzenia ciśnieniowego (PAV), PN-EN 15323 Asfalty i lepiszcza asfaltowe – Przyśpieszone długoterminowe starzenie/kondycjonowanie metodą cylindra obrotowego (RCAT). Proces starzenia technologicznego i eksploatacyjnego wpływa w znacznym stopniu na zmianę właściwości lepiszczy asfaltowych, dlatego istotna jest znajomość odporności tych lepiszczy, którą w warunkach laboratoryjnych można sprawdzić stosując podane w tym artykule metody badawcze.
Bitumen binders undergo unfavourable short and long-term ageing in the process of their manufacturing, storage, shipping, building road pavement and long-term usage. During the processes their elastic viscosity properties change and consequently the road pavement durability diminishes. As a result of ageing, bitumen binder gradually loses it's elastic viscosity properties and becomes harder and more brittle. The process of bitumen binders ageing, starting with asphalt production and storage followed by production of asphalt mixture and it's application in road building and road surface exploitation can be divided into two main stages: technological and operational ageing. Technological ageing changes the bitumen binders due to loss of volatile components and vaporization of oil fractions in elevated temperatures as well as oxidation under the influence of temperature and oxygen from air. Operational ageing occurs under the influence of oxygen, ultra-violet rays as well as other catalyzing factors during the long-lasting exploitation of the road surface. Laboratory methods which simulate technological ageing otherwise known as short-lived ageing are included in standard PN-EN 12607 Bitumen and bituminous binders – Determination of resistance to ageing under the influence of heat and air: Part 1: RTFOT method (Rotated Thin Film Oven Test), Part 2: TFOT method (Thin Film Oven Test), Part 3: RFT method (Rotating Flask Test). The operational ageing otherwise known as long-lasting ageing is carried out in laboratory conditions in accordance with the following standards: PN-EN 14769: Bitumen and bituminous binders – Accelerated long-term ageing conditioning by a Pressure Ageing Vessel (PAV), PN-EN 15323: Bitumen and bituminous binders – Accelerated long-term ageing/conditioning by the rotating cylinder method (RCAT). Both technological and operational ageing significantly affect the properties of bitumen binders and therefore it is important to know the resistance of these binders which can be determined in laboratory conditions with the use of test methods presented in the article.
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
500--506
Opis fizyczny
Bibliogr. 14 poz., rys.
Twórcy
autor
- Instytut Nafty i Gazu, Kraków
Bibliografia
- [1] Błażejewski K., Styk S.: Technologia warstw asfaltowych. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2004.
- [2] Gaweł I., Kalabińska M, Piłat J.: Asfalty drogowe. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2001.
- [3] Katalog firmy Normalab.
- [4] Piłat J., Radziszewski P.: Nawierzchnie asfaltowe. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2004.
- [5] Piłat J., Radziszewski P: Ocena właściwości reologicznych drogowych lepiszczy asfaltowych w wyniku starzenia eksploatacyjnego PAV. Zbór referatów X Międzynarodowej Konferencji: Trwałe i bezpieczne nawierzchnie drogowe, Kielce 2004.
- [6] PN-EN 12607-1:2009 Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Oznaczanie odporności na starzenie pod wpływem ciepła i powietrza - Część 1: Metoda RTFOT.
- [7] PN-EN 12607-2:2007 (oryg.) Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Oznaczanie odporności na starzenie pod wpływem ciepła i powietrza - Część 2: Metoda TFOT.
- [8] PN-EN 12607-3:2007 (oryg.) Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Oznaczanie odporności na starzenie pod wpływem ciepła i powietrza - Część 3: Metoda RFT.
- [9] PN-EN 14769:2006 (oryg.) Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Przyśpieszone starzenie długoterminowe w komorze starzenia ciśnieniowego (PAV).
- [10] PN-EN 15323:2007 (oryg.) Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Przyśpieszone długoterminowe starzenie/kondycjonowanie metodą cylindra obrotowego (RCAT).
- [11] Radziszewski P.: Wpływ starzenia na właściwości lepkosprężyste asfaltów modyfikowanych. Drogownictwo, 8, s. 259-263, 2008.
- [12] Radziszewski P: Zmiany właściwości lepkosprężystych lepiszczy modyfikowanych i mieszanek mineralno-asfaltowych w wyniku procesu starzenia. Rozprawy naukowe nr 142, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok 2007.
- [13] Sybilski D: Polimeroasfalty drogowe. Jakość funkcjonalna. Metodyka i kryteria oceny. IBDiM, Studia i materiały, zeszyt 45, Warszawa 1996.
- [14] Ziółkowski R.: Wpływ starzenia na zmianę właściwości lepiszczy i mieszanek mineralno-asfaltowych z dodatkiem plastomeru EVA. Drogownictwo 6, s. 202-205, 2009.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-AGH8-0006-0132