Uwagi dotyczące wątpliwych wyników pomiarów

• Autorzy: Twardowski K. , Traple J.

Warianty tytułu

EN

Remarks on doubtful results of measurements

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

W pracy omówiono dość często występujące w praktyce kontrowersyjne zagadnienie dotyczące sposobu postępowania z tzw. wątpliwymi wynikami pomiarów. Przyczynami występowania tego rodzaju wyników w seriach pomiarowych są najczęściej: - grube błędy (omyłki) w wypadku pomiarów powtarzanych, - niejednorodność statystyczna serii pomiarów dotyczących różnych jednostek (elementów) badanej zbiorowości. W pracy przedstawiono statystyczne testy wykorzystywane do wykrywania pojedynczych wyników pomiarów obarczonych błędami grubymi oraz do weryfikacji zespołu wyników w seriach pomiarowych (próbach statystycznych).

EN

The most frequent controversial issues related to tackling the so-called doubtful results of measurements are discussed in the paper. The lack of clarity of the results can be most often attributed to: - coarse errors (mistakes) in the case of repeatable results, - statistical non-homogeneity of series in the case of measurements of various elements of the analyzed population. Tests used for detecting single results of measurements burdened with coarse errors and for verifying a set of results in measurement series (statistical tests) are presented in the paper.

Słowa kluczowe

PL

wątpliwe wyniki pomiarów

EN

doubtful results of measurements

• Wydawca: Wydawnictwa AGH
• Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
• Rocznik: 2006
• Tom: R. 23/2
• Strony: 699--714
• Opis fizyczny: Bibliogr. 24 poz.

Twórcy

autor

Twardowski K.

• Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH, Kraków

autor

Traple J.

• Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH, Kraków

Bibliografia

• [1] Analytical Methods Committee: Robust statistics - How not to Reject Outliers. Part 2, Inter - laboratory trials. „Analyst”, vol. 114, Dec. 1989.
• [2] Podstawy metrologii technicznej. Laboratorium, red. J. Bednarczyk, Kraków 2000 (Skrypty Uczelniane AGH, nr 1591).
• [3] Dancer K.: Significance of statistics in Quality Assurance. [W:] Accreditation and quality assurance in analytical chemistry. Ed. H. Gunzler, Springer-Verlag, Berlin- -Heidelberg 1996.
• [4] Gibbons R.D.: Statistical methods for groundwater monitoring. John Wiley & Sons, New York 1994.
• [5] Guidance for Data Quality Assessment. Practical methods for Data Analysis. U.S. Environmental Protection Agency, Washington 1998.
• [6] Kendall G.M., Auckland R.W.: Słownik terminów statystycznych. PWE, Warszawa 1986
• [7] Kukiełka L.: Podstawy badań inżynierskich. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2002.
• [8] Ocena metanonośności węgli kamiennych Górnośląskiego Zagłębia Węglowego na podstawie wyników pomiarów otworowych. Red. K. Twardowski, Wyd. Centrum PPGSMiE PAN, Kraków 1997.
• [9] Ostachowicz J.: Technika opracowywania danych pomiarowych w ćwiczeniach laboratoryjnych z fizyki. Wyd. Ośrod. Eduk. Niestac. AGH, Kraków 1998.
• [10] PN-87/N-01052/13: Badania statystyczne - Zasady wykrywania w próbce wyników obarczonych błędami grubymi. Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości, Warszawa 1987
• [11] PN-ISO 3301: Statystyczna interpretacja danych. Porównywanie dwóch wartości średnich w przypadku obserwacji parami. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 1994.
• [12] PN-ISO 3534-1: Statystyka- Terminologia i symbole, Sekcja 3: Ogólne terminy dotyczące obserwacji i wyników badań. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2002.
• [13] PN-ISO 5725-1: Dokładność (poprawność i precyzja) metod pomiarów i wyników pomiarów, Cz. 1, Ogólne zasady i definicje. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2002.
• [14] PN-ISO 5725-2: Dokładność (poprawność i precyzja) metod pomiarów i wyników pomiarów, Cz. 2, Podstawowa metoda określania powtarzalności i odtwarzalności standardowej metody pomiarowej. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2002.
• [15] Skwarczyński A.: Statystyczne metody oceny wyników pomiarów, Cz. 1, Zmienna losowa jednowymiarowa. Kraków 1980 (Skrypty Uczelniane AGH, nr 724).
• [16] Szczepańska J., Kmiecik E.: Statystyczna kontrola jakości danych w monitoringu wód podziemnych. Wyd. AGH, Kraków 1998.
• [17] Taylor J.R.: Wstęp do analizy błędu pomiarowego. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 1995.
• [18] Teoria pomiarów. Red. H. Szydłowski, PWN, Warszawa 1974.
• [19] Thompson J.R., Koronacki J.: Statystyczne sterowanie procesem. Metoda Deminga etapowej optymalizacji jakości. Wyd. AOW PLJ, Warszawa 1994.
• [20] Twardowski K., Traple J., Rychlicki S.: Próba oceny metody porometrii helowej do pomiarów laboratoryjnych porowatości skał. „Wiertnictwo-Nafta-Gaz” 2005, t. 21, z.2.
• [21] Volk W.: Statystyka stosowana dla inżynierów. Wyd. Nauk.-Techn., Warszawa 1973.
• [22] Wiechuła D., Loska K., Kwapuliński J.: Zastosowanie procedur statystycznych w interpretacji wyników badań środowiskowych. Gliwice 2005, (Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Górnictwo, z. 267).
• [23] Wyrażanie niepewności pomiaru. Przewodnik. Główny Urząd Miar, Warszawa 1999.
• [24] Zieliński R.: Tablice statystyczne. PWN, Warszawa 1972.