Biostratygrafia miocenu w szybie S-1 KWK "Czeczot" w Woli koło Pszczyny

• Autorzy: Pilarz M. , Łuczkowska E.

Warianty tytułu

EN

Biostratigraphy of Miocene deposits in pit shaft S-1 "Czeczott" Mine (Wola near Pszczyna)

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

W pracy przedstawiono wyniki badań mikropaleontologicznych utworów badenu z szybu S-1 KWK "Czeczott" w miejscowości Wola koło Pszczyny. Znajdują się one w zachodniej części zapadliska przedkarpackiego, a litologicznie należą do formacji skawińskiej. Badania mikrofauny wykazały, że wiekowo reprezentują one dwa podpiętra badenu: moraw - poziom Candorbulina suturalis, oraz wielicz - poziom Uvigerina costai. Dolną granicę morawu wyznacza masowe pojawienie się gatunku Candorbulina suturalis oraz tzw. zespołu "lancendorfskiego". Natomiast dolna granica wieliczu została przyjęta w miejscu pojawienia się płytkowodnych gatunków bentonicznych, jako nowych elementów mikrofauny oraz typowego dla wielicianu gatunku planktonicznego Globoturborotalita decoraperta. W wyniku przeprowadzonej analizy jakościowo-ilościowej stwierdzono, że otwornice morawu wskazują na pogłębianie się basenu sedymentacyjnego oraz na tropikalny lub subtropikalny klimat. W wieliczu natomiast doszło do ochłodzenia klimatu i zaniku ciepłolubnego planktonu, głębokość basenu ulegała powolnemu spłyceniu

EN

The results of the micropaleontological investigations of the Badenian deposits originated from pit shaft S-1 ("Czeczott" Mine - Wola near Pszczyna) were presented. Investigated area belongs to the western part of the Carpathian Foredeep. The deposits on study are the part of the Skawina Formation. Study of microfossils showed that the deposits were represented by two substages of Badenian: Moravian (Candorbulina suturalis Zone) and Wielician (Uvigerina costai Zone). The lower boundary of Moravian is limited by appearance of species Candorbulina suturalis and so called "lanzendorf" assemblage. The lower boundary of Wielician was pointed out in the area of shallow benthonic forms appearance as a new microfauna element as well as appearance of Globoturborotalita decoraperta - a typical planktonic species for Wielician. Qualitative-quantitative analysis allowed environment conditions to be determined. Presence of Moravian foraminifers suggests on slowly deepening of sedimentary basin, as well as on tropical or subtropical climate. Based on change of foraminiferal assemblage during Wielician time, shallowing upward trend is suggested. Additionally, warm-water planktonic foraminifers disappeared

Słowa kluczowe

PL

zapadlisko przedkarpackie; miocen; baden; otwornice; stratygrafia; paleoekologia

EN

Carpathian Foredeep; Miocene; Badenian; foraminifera; stratigraphy; paleoecology

• Wydawca: Wydawnictwa AGH
• Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
• Rocznik: 2001
• Tom: T. 27, z. 2--4
• Strony: 267--279
• Opis fizyczny: Bibliogr. 26 poz., rys.

Twórcy

autor

Pilarz M.

• Akademia Górniczo-Hutnicza; Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Katedra Stratygrafii i Geologii Regionalnej, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków

autor

Łuczkowska E.

• Akademia Górniczo-Hutnicza; Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Katedra Stratygrafii i Geologii Regionalnej, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków

Bibliografia

• Alexandrowicz S. W. (1957): Profile stratygraficzne miocenu w południowej części Zagłębia Górnośląskiego. Prz. Geol., 5: 552-555.
• Alexandrowicz S. W. (1958): Transgresywne osady miocenu z kop. Makoszowy i ich pozycja stratygraficzna. Acta Geol. Polon., 8: 149-178.
• Alexandrowicz S. W. (1959): O wieku transgresywnych osadów miocenu w Mazańcowicach (koło Bielska). Kwart. Geol., 3: 662-676.
• Alexandrowicz S. W. (1963a): Stratygrafia osadów mioceńskich w Zagłębiu Górnośląskim. Prace Inst. Geol., 39: 5-147.
• Alexandrowicz S. W. (1963b): Osady dolnego tortonu w Brzezówce koło Cieszyna. Kwart. Geol., 7:319-335.
• Alexandrowicz S. W. (1997): Litostratigraphy of the Miocene Deposits in the Gliwice Area (Upper Silesia, Poland). Bull. Pol. Acad. Seien., 45: 167-179.
• Alexandrowicz S. W., Garlicki A. & Rutkowski J. (1982): Podstawowe jednostki litostratygraficzne miocenu zapadliska przedkarpackiego. Kwart. Geol., 26: 470-471.
• Alexandrowicz S. W. & Krach W. (1963): Dolny torton w Przeciszowie koło Oświęcimia. Rocznik PTG, 33: 493-515.
• Barwicz-Piskorz W. (1997): Badenian (Miocene) Radiolaria from the Gliwice Area (Upper Silesia, Poland). Bull. Pol. Acad. Seien., 45: 87-95.
• Boltovskoy E. & Wright R. (1976): Recent Foraminifera. The Hague, Junk: 1-515.
• Czepiec I. (1991): Rekonstrukcja paleotemperatur w badenianie (miocen M4) na podstawie prawo- i lewoskrętności otwornic planktonicznych. Kwart. AGH, Geologia, 17:29-42.
• Gibson T. G. (1989): Planktonie benthonic Foraminiferal Ratios: Modern Patterns and Tertiary Applicability. Marine Micropaleont., 15: 29-52.
• Gonera M. (1994): Palaeoecology of marine Middle Miocene (Badenian) in the Polish Carpathians (Central Paratethys). Bull. Pol. Acad. Sc., Earth Sc., 42: 107-125.
• Gonera M. (1997): Miocene Foraminiferal Assemblages in the Gliwice Area (Upper Silesia, Poland). Bull. Pol. Acad. Seien., 45: 97-105.
• Hart M. B. (1980): A water depth model for the evolution of the planktonic Foraminiferida. Nature, 286: 252-254.
• Jasionowski M. (1995): Budowa geologiczna zachodniej części zapadliska przedkarpackiego. Biuletyn PIG, 371: 5-23.
• Kafescioglu I. A. (1971): Specific diversity of planktonie foraminifera on the continental shelves as apaleobathymatric tool. Micropaleontology, 17: 455-470.
• Luczkowska E. (1964): Stratygrafia mikropaleontologiczna miocenu w rejonie Tarnobrzeg - Chmielnik. Prace Geol., 20: 7-72.
• Luczkowska E. (1969): Problem mikrofauny „lancendorfskiej” i facji utworów spągowych badenianu (tortonu) w południowej Polsce. Spraw. Pos. Kom. Nauk. PAN Oddz. w Krakowie, 13: 582-586.
• Łuczkowska E. (1978): Faziostratotypen des Badenien. W: Brestenskä E. (Ed.) Chronostratygraphie und Neostratotypen, Miozän M4i Badenien: 155-158. Veda. Bratislava.
• Łuczkowska E. (1998): Marine Miocene deposits of the Paratethys in Poland. W: Cicha et al. (Eds) Oligocene - Miocene foraminifera of the Central Paratethys, Abh. Senckenberg Naturforsch. Ges., 549: 28-34. Verlag Waldemar Kramer. Franfurt am Main.
• Murray J. W. (1991): Ecology and palaeoecology of benthic foraminifera. New York, Longman: 1-274.
• Nescieruk P. (1999): Tectonics of Miocene Deposits in Vicinity of Pszczyna, Oświęcim Basin. Biul. PIG, 387:145-148.
• Szafran S. (1990): Warunki paleotemperaturowe utworów miocenu autochtonicznego zapadliska przedkarpackiego w Polsce. Spraw, z Pos. KN PAN Oddz. w Krakowie, 32: 162-164.
• Szczechura J. (1982): Middle Miocene foraminiferal biochronology and ecology of SE Poland. Acta Paleont. Polon., 27: 3-44.
• Szczechura J. (2000): Palaeoenvironments of the Middle Miocene evaporite-bearing deposits from the Działoszyce Trough, Carpathian Foredeep, Poland, based on microfaunal studies. Geol. Quart., 44: 119-135.