Utwory transgresywnego miocenu na fliszu jednostki skolskiej w Dubiecku

• Autorzy: Rajchel J. , Uchman A.

Warianty tytułu

EN

Transgressive Miocene deposits upon the flysch of the Skole Unit at Dubiecko

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Zweryfikowano dotychczasowy profil miocenu transgredującego na flisz jednostki skolskiej w Dubiecku. Stwierdzono, że grube klastyki zawierające materiał miejscowy zalegają powyżej piaskowców. Klasty pochodzą głównie z wapnistych piaskowców fliszowych formacji ropianieckiej (górna kreda - paleocen) z bezpośredniego podłoża utworów miocenu. Piaskowce są zbioturbowane i zawierają skamieniałości śladowe Ophiomorpha isp. i Thalassinoides isp. Bloki i otoczaki wapnistych piaskowców fliszowych z utworów gruboklastycznych zawierają drążenia: Entobia isp., Gastrochaenolites lapidicus, G. torpedo, G. ampullatus, G. orbicularis, Gastrochaenolites isp., Trypanites isp. oraz nieoznaczone łukowe zagłębienia. Cechy litologiczne i skamieniałości śladowe wskazują na spłycenie i spowolnienie tempa sedymentacji w górnej części profilu. Rozmiary G. torpedo są wyraźnie mniejsze niż w większości znanych mioceńskich populacji. Wskazuje to na większą głębokość lub jest związane z mobilnością drążonych klastów. Wydrążenia w szeregu klastów są zabradowane. Wszystkie te cechy wskazują, że depozycja i abrazja zachodziły równocześnie.

EN

Section of the transgressive Miocene deposits upon the flysch of the Skole Unit at Dubiecko has been verified. It was determined that coarse clastics containing local material overlay sandstones. The clasts are dominated by calcareous flysch sandstones of the Ropianka Formation (Upper Cretaceous - Paleocene), which derive from the basement. The sandstones are bioturbated and they contain trace fossils Ophiomorpha isp. and Thalassinoides isp. Boulders and pebbles of the flysch calcareous sandstones from the coarse calstics contain Entobia isp., Gastrochaenolites lapidicus, G. torpedo, G. ampullatus, G. orbicularis, Gastrochaenolites isp., Trypanites isp., and undetermined arcuate depressions. Lithological features and trace fossils indicate shallowing up and decrease of sedimentation rate at the upper part of the section. Size of G. torpedo is distinctly smaller than m the majority of the known Miocene populations. This can indicate greater depth or it is result of mobility of the bored clasts. Borings in several clasts are abraded. All these features suggest that, deposition, and abrasion took place simultaneously.

Słowa kluczowe

PL

Karpaty fliszowe; jednostka skolska; miocen transgresywny; ichnofauna; litofocenoza

EN

flysch Carpathians; Skole unit; transgressive Miocene; ichnofauna; litofocoenosis

• Wydawca: Wydawnictwa AGH
• Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
• Rocznik: 2001
• Tom: T. 27, z. 1
• Strony: 71--87
• Opis fizyczny: Bibliogr. 48 poz., rys.

Twórcy

autor

Rajchel J.

• Akademia Górniczo-Hutnicza; Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Zakład Geologii Ogólnej i Matematycznej, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków

autor

Uchman A.

• Uniwersytet Jagielloński; Instytut Nauk Geologicznych ul. Oleandry 2a, 30-063 Kraków

Bibliografia

• Alexandrowicz S. W. & Ney R. (1966): Ilasto-piaszczyste osady mioceńskie w 01- szanach. Spraw, z Pos. Kom. Nauk. PAN, Oddz. w Krakowie, 9: 464-468.
• Alexandrowicz S. W. & Skórska-Siedlecka A. (1961): Badania nad sedymentacją i stratygrafią miocenu w Niechobrzu koło Rzeszowa. Spraw, z Pos. Kom. Nauk. PAN, Oddz. w Krakowie, 3: 142-144.
• Bromley R. G. (1992): Bioerosion: eating rocks for fun and profit. W: Maples C. G. & West R. R. (Eds), Trace fossils. Short Courses in Paleontology, 5: 121-129. The Paleontological Society, Knoxville, Tennessee.
• Bromley R. G. (1996): Trace Fossils. Biology. Taphonomy and Applications. Second Edition. Chapman & Hall, London, 361.
• Bromley R. G. & Asgaard U. (1993): Two bioerosion ichnofacies produced by early and late burial associated with sea-level changes. Geol. Rundsch., 82: 276-280.
• Bromley R. G. & D’Alessandro A. (1984): The ichnogenus Entobia from the Miocene, Pliocene and Pleistocene of southern Italy. Rivista Ital. Paleont. Strat., 90:227-296.
• Chlebowski T., Obtulowicz J. & Wdowiarz J. (1937): Badania geologiczne zachodnich Karpat brzeżnych w okolicach Rzeszowa, Tyczyna i Ropczyc. Kosmos, ser. A, 62: 669-683.
• Cieszkowski M., Witek K. & Wójcik A. (1977a): Nowe stanowisko osadów miocenu koło Dubiecka. Prz. Geol., 25: 363—367.
• Cieszkowski M., Witek K. & Wójcik A. (1977b): Wstępne wyniki badań piaszczystych osadów mioceńskich okolic Dubiecka nad Sanem. Kwart. Geol., 21: 935-936.
• Frey R. W., Curran A. H. & Pemberton G. S. (1984): Trace making activities of crabs and their environmental significance: the ichnogenus Psilonichnus. Jour. Paleont., 58: 333-350.
• Frey R. W., Howard J. D. & Pryor W. A. (1978): Ophiomorpha: its morphologic, taxonomic, and environmental significance. Palaeogeor., Palaeoclimat., PalaeoecoL, 23: 199-223.
• Friedberg W. (1903a): Zagłębie mioceńskie Rzeszowa. Rozpr. PAU w Krakowie, ser. III B, 43: 219-272.
• Friedberg W. (1903b): Atlas Geologiczny Galicyi. Tekst do Zeszytu 16. Arkusz: Rudnik i Raniżów, Ropczyce i Dębica, Rzeszów i Łańcut. PAU w Krakowie.
• Friedberg W. (1906): Zagłębie mioceńskie Rzeszowa. Rozpr. PAU w Krakowie, ser. III A, 46: 103-128.
• Friedberg W. (1948): Przyczynek do znajomości miocenu Polski. Rocz. Pol. Tow. Geol., 17: 223-235.
• Gibert J. M. de, Martinell J. & Domenech R. (1998): Entobia ichnofacies in fossil rocky shores, Lower Pliocene, Northwestern Mediterranean. Palaios, 13: 476-87.
• Golonka J. (1981): Glony i biosedymentacja wapieni mioceńskich okolic Rzeszowa. Biul. Państw. Inst. Geol., 332: 5-46.
• Gołąb J. (1932): Przyczynek do znajomości okolic Niechobrza. Rocz. Pol. Tow. Geol., 8: 18-41.
• Gonera M. (1991): Otwornice planktoniczne a batymetria mioceńskiego zbiornika sedymentacyjnego na fliszu karpackim. Materiały XVI Konferencji Paleontologów w Karpatach Rzeszowskich. Wyd. AGH: 38-40.
• Gonera M. (1994a): Paleoecology of marine Middle Miocene (Badenian) in the Polish Carpathians (Central Parathetys). Foraminiferal record. Bull. Pol. Acad. Sei., Earth Sei., 42: 108-125.
• Gonera M. (1994b): Miocene carbonate platforms in the Polish Carpathians (Central Paratethys). Foraminiferal record. Geol. Mediter., 21: 37—47.
• Gonera M. (1995): Distributional pattern of Middle Miocene Foraminiferida communities in the Polish Carpathians (Central Parathetys). Paleoenvironmental interpretation. XV Congress of the CBGA, September 17-20, 1995, Athens, Greece: 190-194.
• Grzybowski J. (1903): Atlas Geologiczny Galicji. Tekst do Zeszytu 14, Arkusz: Pilzno i Ciężkowice, Brzostek i Strzyżów, Tyczyn i Dynów. Kom. Fizjogr. AU.
• Kelly S. R. A. & Bromley R. G. (1984): Ichnological nomenclature of clavate borings. Palaeontology, 27: 793-807.
• Kotlarczyk J. (1988): Ewolucja tektogenu karpackiego w miocenie. W: Kotlarczyk J. (red.) Przew. LIX Zjazdu PTG w Przemyślu: 273-284.
• Kropaczek B. (1917a): Sprawozdanie z wycieczek geologicznych w okolice Rzeszowa. Spraw. Kom. Fizjogr. AU, 51: 100-105.
• Kropaczek B. (1917b): Drobne przyczynki do geologii północnych Karpat środkowej Galicji. Spraw. Kom. Fizjogr. AU, 51: 106-146.
• Kuciński T. (1961): Nowe dane dotyczące geologii tzw. Zatoki Rzeszowskiej. Kwart. Geol., 5: 1000-1001.
• Nowak J. (1948): Miocen północnej krawędzi Karpat. Rocz. Pol. Tow. Geol., 17: 1-38.
• Pollard J. E., Goldring R. & Buck S. G. (1993): Ichnofabrics containing Ophiomorpha: significance in shałłow-water facies interpretation. Jour. Geol. Soc., London, 150: 149-164.
• Radwański A. (1964): Boring animals in Miocene littoral environments of southern Poland. Bull. Acad. Polon. Sei., Serie Sei. Geol. et Geogr., 12: 57-62.
• Radwański A. (1965): Additional notes on Miocene littoral structures of southern Poland. Bull. Acad. Polon. Sei., Serie Sei. Geol. et Geogr., 13: 167-173.
• Radwański A. (1969): Transgresja dolnego tortonu na południowych stokach Gór Świętokrzyskich (strefa zatok i ich przedpola). ActaGeol. Polon., 19: 1-164.
• Rajchel J. (1976): Budowa geologiczna nowych płatów miocenu okolic Dubiecka (Karpaty Przemyskie). Spraw, z Pos. Kom. Nauk. PAN, Oddz. w Krakowie, 19:156-158.
• Rajchel J. (1977): Litofocenoza w płatach miocenu rejonu Dubiecka. Spraw, z Pos. Kom. Nauk. PAN, Oddz. w Krakowie, 20: 153-154.
• Rajchel J. (1989): Budowa geologiczna doliny Sanu w rejonie Dynów - Dubiecko. Biul. Państw. Inst. Geol., 361: 11-53.
• Rajchel J. & Uchman A. (1998): Ichnologiczny zapis paleośrodowiska w utworach miocenu transgredującego na flisz jednostki skolskiej w rejonie Dubiecka. Prz. Geol., 46: 523-529.
• Rajchel J. & Uchman A. (1999): Trace fossils of the transgressive Miocene deposits near Dynów, SE Poland. Biul. Państw. Inst. Geol., 387: 169-171.
• Rajchel J. & Uchman A. (2000): Trace fossils from the Miocene transgressive sili- ciclastics near Dynów, SE Poland. Acta Palaeont. Rom., 2: 433^140.
• Sokolowski S. & Walewski J. (1935): Badania geologiczno-górnicze nad złożem węgla brunatnego w Grudnej Dolnej. Prz. Góm.-Hutn., 27: 325-326.
• Urbaniak J. (1973): Profil miocenu śródkarpackiego w rejonie Chmielnika. Spraw,z Pos. Kom. Nauk PAN, Oddz. w Krakowie, 16: 1-200.
• Urbaniak J. (1975): Miocen z Przylaska koło Rzeszowa w świetle nowych badań. Spraw, z Pos. Kom. Nauk PAN, Oddz. w Krakowie, 18: 185-187.
• Urbaniak J. (1977a): Makrofauna utworów mioceńskich na fliszu karpackim w okolicy Dubiecka. Prz. Geol., 25: 367-371.
• Urbaniak J. (1977b): Wstępne wyniki badań faunistycznych miocenu Dubiecka (ko- munikat). Kwart. Geol., 21: 406^107.
• Wagoner J. C. van, Mitchum R. M., Campion К. M. & Rahmanian V. D. (1990): Siliciclastic sequence, stratigraphy in well logs, cores, and outcrops: Concepts for high-resolution correlation of time and facies. AAPG Methods in Exploration Series: 7: 1-55. Tulsa, Okla.
• Watycha L. (1964): Budowa geologiczna okolic Birczy, Olszan i Rybotycz (Karpaty Dobromilskie). Państw. Biul. Inst. Geol.: 1-114.
• Wdowiarz J. (1948): Budowa geologiczna Karpat w okolicy Dubiecka i Krzywczy. Biul. Państw. Inst. Geol., 33: 1-32.
• Wdowiarz S. (1949): Budowa geologiczna Karpat brzeżnych na południowy wschód od Rzeszowa. Biul. Państw. Inst. Geol., 11: 1-48.