Powiadomienia systemowe
- Sesja wygasła!
Identyfikatory
Warianty tytułu
Sacrum przyciągające uwagę
Języki publikacji
Abstrakty
The paper investigates and analysis sacred eye-catchers in Transylvanian gardens and parks. Interpretation of visual connections defined by landscape features with a sacred meaning (crypts, chapels, crosses, thumbs etc.) are the present study’s main purpose. The analysis of the visual connections on a landscape scale comprises the examination of outstanding visual elements (eye-catchers) that are decisive in the case of historic landscapes, gardens and parks, and among these in the case of castle gardens, manor houses and demesnes as well. In these cases the relationship between a manor garden and the surrounding landscape is the result of a conscious shaping of the environment. The sights which determine forcefully the historicity of the landscape are the results of enduring cultural influences over time. Although only just a very few of these former landscape connections persist, their preservation represents a public interest. The investigated eye-catchers – as outstanding landscape elements – determine in a decisive way the structure of garden landscapes in Transylvania. The sentimental, then romantic trends prevailing in the 19th century in many cases expected that outstanding buildings also become important parts of the gardens. The study proves the landscape compositional role and importance of the sacred features situated within the manor gardens, or outside the gardens, in the surrounding landscape, representing a visual entity with the castle garden ensemble.
W artykule poddano badaniom i analizie obiekty sacrum przyciągające uwagę w ogrodach i parkach Transylwanii. Interpretacja powiązań widokowych, definiowana przez cechy krajobrazu o znaczeniu sakralnym (krypty, kaplice, krzyże, itd.) stanowi główny przedmiot badań. Analiza tych powiązań w skali kraju obejmuje badanie wybitnych elementów wizualnych (przyciągających uwagę), które mają zdecydowane znaczenie w krajobrazach historycznych, ogrodach i parkach, a wśród nich także ogrodach zamkowych, dworach i posiadłościach. W tych przypadkach związek pomiędzy ogrodem rezydencjonalnym a otaczającym krajobrazem jest wynikiem świadomego kształtowania środowiska. Zabytki, które determinują wartość historyczną krajobrazu są wynikiem trwałych, zachodzących pod wpływem czasu, wpływów kulturowych. Pomimo, iż przetrwało tylko kilka historycznych powiązań krajobrazowych to ich zachowanie stanowi interes publiczny. Badane obiekty przyciągające uwagę, jako wyróżniające się elementy krajobrazu, determinują w decydujący sposób strukturę krajobrazu ogrodowego Transylwanii. W sentymentalnych, a następnie romantycznych tendencjach panujących w XIX w. w wielu przypadkach spodziewano się, że wyróżniające się budynki również staną się ważnymi częściami ogrodu. Badania potwierdzają rolę komponowanego krajobrazu i elementów sakralnych, sytuowanych w ogrodach dworskich, lub poza nimi, w otaczającym krajobrazie, reprezentujących wizualne połączenia z zamkowym zespołem ogrodowym.
Rocznik
Tom
Strony
303--311
Opis fizyczny
Bibliogr. 24 poz., rys., tab., zdj.
Twórcy
autor
- Faculty of Landscape Architecture and Urbanism Szent István University, Budapest
autor
- University Professor Honoris Causa Delf University of Technology, Holland
Bibliografia
- 1. Bell S., 1999, Landscape — Pattern, perception and process, London, Spon.
- 2. Buttlar A., 1989, Az Angolkert (The English Garden), Köln, DuMont Buchverlag GmbH und Co.
- 3. Curl J. S., 2006, A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture Second edition, Oxford University Press. http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198606789.001.0001/acref9780198606789
- 4. Eliade M., 1956. The Sacred and the Profane. A Harvest. Book Harcourt, Brace & World, Inc. New York.
- 5. Eplényi A., A táj mintázai — Patterns of landscape, 4D Journal of Landscape Architecture and Garden Art (2015) #37, p 22-45.
- 6. Everton S. (2014): Why is Rousham England’s most influential garden? Garden Illustrated. http://www.gardensillustrated.com/article/gardens/why-rousham-england%E2%80%99s-most-influential-garden
- 7. Fekete A., 2007, Transylvanian garden history — Castle-gardens along the Maros river, Kolozsvár, Müvelödés.
- 8. Fekete A., Komponált látványkapcsolatok az erdélyi tájban — Designed visual connections in the Transylvanian landscape, Transsylvania Nostra (2013) - 2, p 39-48.
- 9. Fekete A. & van den Toorn M., The Maros river and its potential for landscape development in: Valánszki, I. & S. Jombach & K. Filep-Kovács & J.G. Fábos & R.L. Ryan & S. Lindhult & L. Kollányi (eds.), Greenways and landscapes in change — Proceedings of the 5th Fábos Conference on
- 10. Gothein, M.L., 1928, A history of garden art — From the earliest times to the present day — Volume I, London & Toronto, J.M. Dent & Sons, Ltd.
- 11. Gothein M.L., 1979, A history of garden art — Volume II, New York, Hacker Art Books, 2nd pr.
- 12. Hajdu Nagy, Gergely, 2011, A romok szerepe Magyarország tájképi kertjeiben (diplomadolgozat) (The role of ruins in the landscape gardens of Hungary – thesis) Szent István Egyetem, Tájépítészeti Kar Budapest.
- 13. Hunt J.D., 1992, Gardens and the picturesque — Studies in the history of landscape architecture, Cambridge MA/London, MIT Press.
- 14. Jellicoe G. & Jellicoe S., 2006, The landscape of man — Shaping the environment from prehistory to the present, London, Thames and Hudson, reprint.
- 15. Kozłowski D. (ed.). Contemporary and historic city parks and their role in the composing space, Kraków, Technical Transactions Architecture (2016) - 1-A (5).
- 16. Kresta E., Nature by Design Lush gardens and spacious parks characterize the garden kingdom of Dessau-Wörlitz. The Atlantic Time, May, 2008. In: http://www.atlantic-times.com/archive_detail.php?recordID=1324.
- 17. Loudon J.C., 1969, The landscape gardening and landscape architecture of the late Humphrey Repton Esq. being his entire works on these subjects. — A new edition: with an historical and scientific introduction, a systematic analysis, a biographical notice, notes, and a copious alphabetical index, London, Gregg Int. Publ. Ltd.
- 18. Mifflin Harcourt, Houghton, 2010, Webster’s New World College Dictionary, 4th Edition, http://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/sacred
- 19. Meyer B., 2016, “How to Capture the ‘Wow.’ R. R. Marett’s Notion of Awe and the Study of Religion.” Journal of the Royal Anthropological Institute 22 (1): 7–26.
- 20. Morgan D., 2017, Defining the sacred in fine art and devotional imagery RELIGION, 2017 VOL. 47, NO. 4, 641– 662. https://doi.org/10.1080/0048721X.2017.1361587
- 21. Motloch, J.L., 2001, Introduction to Landscape Design, New York, John Wiley & Sons Inc., 2nd ed.
- 22. Parkes, D., & Thrift N., 1980, Times, spaces, and places — A chronogeographic perspective, Chichester, J. Wiley & Sons.
- 23. Tatter J., A Glossary of Terms - Landscape Gardening and Architecture, Birmingham-Southern College http://faculty.bsc.edu/jtatter/glossary.html
- 24. Taylor,P. (ed.), 2008, The Oxford companion to the garden, Oxford, OUP.
Uwagi
Opracowanie rekordu w ramach umowy 509/P-DUN/2018 ze środków MNiSW przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę (2019).
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-7a9821d9-209f-4399-a0ae-0c63950a4039