Powiadomienia systemowe
- Sesja wygasła!
- Sesja wygasła!
Tytuł artykułu
Treść / Zawartość
Pełne teksty:
Identyfikatory
Warianty tytułu
The content of dioxins in fish from the selected polish water reservoirs
Konferencja
ECOpole’12 Conference (10-13.10.2012, Zakopane, Poland)
Języki publikacji
Abstrakty
Dioksyny są grupą chloroorganicznych związków toksycznych dla ludzi. Do grupy tej zaliczamy siedem kongenerów polichlorowanych dibenzo-p-dioksyn (PCDD), dziesięć polichlorowanych dibenzofuranów (PCDF) oraz dwanaście dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli (dl-PCB). Głównym źródłem narażenia dla człowieka jest żywność pochodzenia zwierzęcego (ponad 80%). Ponieważ ryby stanowią część naszej diety, ze względu na bezpieczeństwo i zdrowie konsumentów wiedza o stopniu ich zanieczyszczenia jest bardzo ważna. W Europie prowadzono wiele badań nad zanieczyszczeniem dioksynami i PCB ryb pochodzących z różnych rzek i akwenów. Brak informacji o poziomie stężeń tych związków w rybach pochodzących z polskich wód śródlądowych stał się jedną z przyczyn podjęcia projektu badawczego, którego celem jest określenie poziomów dwudziestu dziewięciu kongenerów dioksyn i PCB w tkance mięśniowej ryb wolno żyjących. Badaniu poddano 48 próbek: leszcza (Abramis brama), sandacza (Sander lucioperca), szczupaka (Esox lucius), bolenia (Aspius aspius), płoci (Rutilus rutilus), okonia (Perca fluviatilis), złowionych w pięciu rzekach i jeziorach w Polsce: rzekach Wkrze (Żuromin), Brdzie (Człuchów), Wiśle (Nowy Dwór Mazowiecki i Kraków), Zbiorniku Rybnickim (Rybnik) oraz Jeziorze Łańskim (Olsztyn). Analizy chemiczne wykonano metodą rozcieńczeń izotopowych przy użyciu zestawu chromatografu gazowego z wysokorozdzielczym spektrometrem mas (HRGC-HRMS). W badanych próbkach tkanek ryb nie stwierdzono obecności dioksyn w stężeniach przekraczających dopuszczalne limity, które dla ryb zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. wynoszą odpowiednio 4 pg WHO-TEQ dla PCDD/PCDF i 8 pg WHO-TEQ dla PCDD/PCDF i dl-PCB na gram świeżej masy (ś.m.). W wodach uznanych za ekologicznie czyste, tj. Brda, Wkra, Jezioro Łańskie, stężenia oznaczonych związków występowały na bardzo niskim poziomie, na granicy oznaczalności metody, która wynosi 0,13 pg WHO-TEQ/g ś.m. dla dioksyn i furanów, a dla sumy 29 kongenerów 0,33 pg WHO-TEQ/g ś.m. W wodach potencjalnie zanieczyszczonych (rzeka Wisła i Zbiornik Rybnicki) stężenia badanych związków były podwyższone w różnym stopniu w stosunku do wód czystych i w zależności od miejsca pobrania ryb przeważały PCDD, PCDF (Zbiornik Rybnicki) lub dl-PCB (rzeka Wisła). W rybach z Wisły złowionych w okolicach Krakowa, które zawierały najwyższe stężenia badanych związków, stwierdzono dl-PCB w stężeniach od 1,06 ± 0,18 do 2,86 ± 0,48 pg WHO-TEQ/g ś.m. Suma wszystkich kongenerów znajdowała się w zakresie od 1,33 ± 0,22 do 3,49 ± 0,58 pg WHO-TEQ/g ś.m. Podwyższone stężenia dioksyn w tkankach ryb złowionych w Wiśle na wysokości Krakowa, Nowego Dworu Mazowieckiego oraz ze Zbiornika Rybnickiego wskazują na skażenie środowiska wodnego dioksynami i PCB, w którym bytują ryby, oraz na istnienie źródeł tych związków chemicznych w pobliżu miejsc ich pobrania. Badania wykonano w ramach projektu badawczo-rozwojowego NCBR nr 12-0127-10/2010.
Dioxins are a group of organochlorine compounds which are toxic to humans. This group includes seven congeners polychlorinated dibenzo-p-dioxins (PCDD), ten polychlorinated dibenzofurans (PCDF), and twelve dioxin-like polychlorinated biphenyls (dl-PCB). The main source of exposure for humans is the food of animal origin (over 80%). Because fish are part of our diet, due to the safety and health of consumers, knowledge about their degree of pollution is very important. In Europe had many studies on pollution of dioxin and PCBs in fish from different rivers and water reservoirs. The lack of information on the level of concentrations of these compounds in fish originating from the Polish inland waters became one of the reasons for a research project, whose purpose is to define the levels of twenty nine congeners dioxins and PCBs in muscle of free-living fish. Forty nine samples of bream (Abramis brama), zander (Sander lucioperca), pike (Esox lucius), asp (Aspius Aspius), roach (Rutilus rutilus), perch (Perca fluviatilis) caught in Polish five rivers and reservoirs: the river Wkra (Zuromin), Brda (Czluchow), Vistula (Nowy Dwor Mazowiecki, and Cracow ), Rybnik Reservoir (Rybnik) and Lansk Lake (Olsztyn) were tested. Chemical analyzes were made using isotope dilution technique with high-resolution gas chromatograph and mass spectrometry detection (HRGC-HRMS). The results have showed there were no samples exceeding the maximum limits, which for the fish in accordance with Commission Regulation (EC) No. 1881/2006 of 19 December 2006 are set to 4 pg WHO-TEQ for PCDD/F and 8 pg WHO-TEQ for PCDD/F and dl-PCB per gram of fresh weight (f.w.). In waters classified as a clean: Brda, Wkra, Lanskie Lake, concentrations of compounds were very low, and were at the limit of quantification of the method, which is 0.13 pg WHO-TEQ/g f.w. for dioxins and furans and for the sum of 29 congeners 0.33 pg WHO-TEQ/g f.w. Potentially contaminated waters (the Vistula River and Rybnik Reservoir) concentrations of tested compounds were increased in varying degrees to the clean waters and depending on the place of collection of fish. PCDDs, PCDFs (Rybnik Reservoir) or dl-PCBs (Vistula River) were dominating compounds. The fish from the Vistula River the vicinity of Cracow, which contained the highest concentrations of tested compounds, dl-PCBs were found at concentrations of 1.06 ± 0.18 to 2.86 ± 0.48 pg WHO-TEQ/g f.w. The sum of all dioxin and dl-PCB congeners were in the range from 1.33 ± 0.22 to 3.49 ± 0.58 pg WHO-TEQ/g f.w. The elevated concentrations of dioxins in fish tissues from Vistula in Cracow and Nowy Dwor Mazowiecki vicinity as well as Rybnik Reservoir indicate contamination of the aquatic environment by dioxins and PCBs, and the existence of sources of these chemicals in the vicinity of fish collection.
Słowa kluczowe
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
685--693
Opis fizyczny
Bibliogr. 14 poz., wykr., tab., rys.
Twórcy
- Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Radiobiologii, al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy, tel. 81 889 33 52, fax 81 886 25 95
autor
- Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Radiobiologii, al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy, tel. 81 889 33 52, fax 81 886 25 95
autor
- Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Radiobiologii, al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy, tel. 81 889 33 52, fax 81 886 25 95
autor
- Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Radiobiologii, al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy, tel. 81 889 33 52, fax 81 886 25 95
autor
- Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Radiobiologii, al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy, tel. 81 889 33 52, fax 81 886 25 95
Bibliografia
- [1] Quass U, Fermann M, Broker G. The European Dioxin Emission Inventory, Stage II. 2000. http://ec.europa.eu/environment/dioxin/pdf/stage2/volume_1.pdf.
- [2] US EPA 1994 Estimating Exposure to Dioxin-Like Compounds. Exposure Assessment Group, Office of Health and Environmental Assessment, Office of Research and Development. EPA/600/6-88/005Ca-c. Review Draft. June 1994.
- [3] Kogevinas M. Hum Reprod Update. 2001;7:331-339.
- [4] Piskorska-Pliszczyńska J, Warenik-Bany M, Maszewski S, Mikołajczyk S, Góraj Ł. Raport z badań kontrolnych dioksyn, furanów, dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli(dl-PCB) i niedioksynopodobnych PCB (ndl-PCB) u zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego przeprowadzonych w roku 2011. http //www.wetgiw.gov.pl.
- [5] Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1883/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. DzU L 364, 32-43.
- [6] Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. DzU L 364, 5-24.
- [7] Umlauf G, Christoph EH, Eisenrich SJ, Paradiz B, Vives I. Sci Pollut Res. 2010;17:462-469. DOI: 10.1007/s11356-009-0215-4.
- [8] Krajowy bilans emisji SO2, NOx, CO, NMLZO, NH3, pyłów, metali ciężkich i TZO za lata 2009-2010 w układzie klasyfikacji SNAP i NFR. Warszawa 2012 r. http://www.kobize.pl/materialy/Inwentaryzacje_krajowe/2012/Raport_LRTAP_2010.pdf.
- [9] Główny Inspektorat Ochrony środowiska.: Analiza stanu zanieczyszczenia powietrza pyłem PM 10 i PM 2.5 z uwzględnieniem składu chemicznego pyłu w tym metali ciężkich i WWA. Raport końcowy. Warszawa 2008. http://www.gios.gov.pl/zalaczniki/artykuly/analiza_stanu_zanieczyszczenia_PM10_2_5.pdf.
- [10] http://www.edfrybnik.pl.
- [11] Van den Berg M, Birnbaum L, Bosveld AT, Brunström B, Cook P, Feeley M, et al. Environ Health Perspect. 1998;106(12):775-792.
- [12] Schroter-Kermani C, Herrmann T, Papke O, Stachel B. Organohalogen Compd. 2004;66:1779-1782.
- [13] Mortimer DN, Baskaran C, Rose MD, Fernandes A. Organohalogen Compd. 2011;73:348-351.
- [14] Zennegg M, Shmidt P, Trempt J. Organohalogen Compd. 2010;72:362-365.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-73cf09db-04ee-4e72-9bc3-d5928bf05b58