Standaryzacja oceny ryzyka nieruchomości w wycenach dla celów bankowych jako element doskonalenia jakości procesów kredytowych

• Autorzy: Nawrocka Ewelina , Koczewska Aleksandra

Identyfikatory

DOI

10.15199/46.2025.4.3

Warianty tytułu

EN

Standardization of real estate risk assessment in property valuation for bank lending as a tool for enhancing credit process quality

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Cel: Celem artykułu jest identyfikacja różnorodnych praktyk w zakresie oceny ryzyka nieruchomości w operatach szacunkowych wykorzystywanych w bankowości oraz rozważenie zasadności ich ujednolicenia. Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Analizie poddano osiem formularzy oceny ryzyka nieruchomości, zróżnicowanych pod względem pochodzenia, z czego sześć zostało opracowanych przez rzeczoznawców majątkowych, a dwa stanowiły wzorce bankowe. Badanie miało charakter jakościowy i opierało się na analizie porównawczej z zastosowaniem skali ocen szczegółowości, kompletności i czytelności. Wyniki/wnioski: Zidentyfikowano znaczną heterogeniczność stosowanych formularzy w zakresie liczby czynników ryzyka, sposobu oceny oraz przejrzystości prezentacji danych. Stwierdzono niewystarczające ujednolicenie standardów dokumentacyjnych w dokumentowaniu ryzyka nieruchomości, co może skutkować rozbieżnościami w decyzjach kredytowych banków. Ograniczenia: Badanie obejmowało ograniczoną liczbę formularzy, co może wpływać na generalizację wniosków. Rekomenduje się dalsze badania z szerszą próbą dokumentów. Zastosowanie praktyczne: Standaryzacja formularzy oceny ryzyka może wspierać doskonalenie procesów kredytowych i sprzyjać zgodności z wymaganiami nadzorczymi oraz międzynarodowymi standardami jakości i zarządzania ryzykiem (ISO 9001:2015, ISO 31000:2018). Oryginalność/wartość poznawcza: Artykuł wnosi oryginalny wkład w obszar zarządzania jakością w sektorze finansowym, wskazując na potrzebę ujednolicenia narzędzi analizy ryzyka w wycenach nieruchomości.

EN

Purpose: This article aims to identify the diversity of practices in assessing real estate risk in valuation reports used for banking purposes and to evaluate the justification for their standardization. Design/methodology/approach: Eight real estate risk assessment forms were analyzed, differing in origin: six were prepared by property valuers, and two were based on templates provided by banks. The study employed a qualitative comparative analysis focusing on the level of detail, completeness, and clarity. Findings/conclusions: The study identified substantial heterogeneity in the forms used, including differences in the number of assessed risk factors, assessment methods, and clarity. The lack of standardized documentation may lead to inconsistencies in banks’ credit decisions. Research limitations: The research was based on a limited sample, which may affect the generalizability of the conclusions. Further research involving a broader dataset is recommended. Practical implications: The standardization of risk assessment forms can support the improvement of credit processes and facilitate compliance with supervisory requirements as well as international standards for quality and risk management (ISO 9001:2015, ISO 31000:2018). Originality/value: The article contributes original insights into quality management in the financial sector by addressing the need for standardized risk analysis tools in property valuation.

Słowa kluczowe

PL

wycena nieruchomości; ryzyko kredytowe; operat szacunkowy; standaryzacja; zarządzanie jakością

EN

real estate valuation; credit risk; valuation report; standardization; quality management

• Wydawca: Wydawnictwo SIGMA-NOT
• Czasopismo: Problemy Jakości
• Rocznik: 2025
• Tom: R. 57, nr 4
• Strony: 22--28
• Opis fizyczny: Bibliogr. 15 poz., tab.

Twórcy

autor

Nawrocka Ewelina

• Uniwersytet Gdański, Wydział Zarządzania, Katedra Inwestycji i Nieruchomości, ul. Armii Krajowej 101, 81-824 Sopot

• https://orcid.org/0000-0003-0739-1705

autor

Koczewska Aleksandra

• https://orcid.org/0009-0007-5019-2126

Bibliografia

• [1] Amidu Abdul-Rasheed, Deborah Levy, Muhammed Bolomope. 2021. „Conceptualising valuation quality in practice: a valuer perspective”. Journal of Property Research 38(3): 213–237.
• [2] Cymerman Ryszard, Andrzej Hopfer. 2010. System, zasady i procedury wyceny nieruchomości. Warszawa: Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawcow Majątkowych.
• [3] Cymerman Ryszard, Grzegorz Jesiotr, Monika Jesiotr. 2005. Szacowanie nieruchomości. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej.
• [4] Hopfer Andrzej, Henryk Jędrzejewski, Ryszard Źrobek, Sabina Źrobek. 2001. Podstawy wyceny nieruchomości, 155–185. Warszawa: Twigger.
• [5] Komisja Nadzoru Finansowego. 2023. Rekomendacja J – dotycząca zasad gromadzenia i przetwarzania przez banki danych o rynku nieruchomości. Warszawa.
• [6] Komisja Nadzoru Finansowego. 2024. Rekomendacja S – dotycząca dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie. Warszawa.
• [7] Konowalczuk Jan. 2014. Wycena nieruchomości do celów kredytowych. Warszawa: Poltext.
• [8] Krajowy Standard Wyceny Specjalistyczny. 2007. Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności. Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawcow Majątkowych.
• [9] Kuraś Piotr. 2025. „The quality of the real estate valuation process”. System Safety: Human-Technical Facility – Environment 7(1): 38–45.
• [10] Mączyńska Elżbieta. 2008. Wycena nieruchomości w celu ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego. W G. Głowka (red.) Nieruchomość, kredyt, hipoteka, 155–185. Wydawnictwo Poltext.
• [11] Muller Philipp Maximilian, Philipp Pauser, Bjorn-Martin Kurzrock. 2021. „Fundamentals for automating due diligence process in property transactions”. Journal of Property Investment & Finance 39(2): 97–124.
• [12] Nawrocka Ewelina. 2016. „Ryzyko związane z nieruchomością mieszkalną jako przedmiotem zabezpieczenia wierzytelności”. Zarządzanie i Finanse 14(4): 135–148.
• [13] Parlament Europejski i Rada UE. Dyrektywa 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki dotyczących nieruchomości mieszkalnych oraz zmieniająca dyrektywy 2008/48/WE i 2013/36/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 1093/2010. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 60 z 28 lutego 2014: 34–85.
• [14] Wiejak-Roy Grażyna A. 2022. „Strategic vendor due diligence in real estate transactions”. Journal of European Real Estate Research 16(11).
• [15] Wilkowska-Kołakowska Dorota. 2012. Wycena nieruchomości. Operat szacunkowy. Rzeczoznawstwo majątkowe. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis.