Elastyczne paradoksy: fenomen materiałów auksetycznych

• Autorzy: Katunin Andrzej

Warianty tytułu

EN

Elastic paradoxes: the phenomenon of auxetic materials

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Materiały auksetyczne, uważane przez lata za teoretyczną ciekawostkę, obecnie trafiają do laboratoriów, fabryk, a nawet garderoby sportowców. Działające nieco wbrew intuicji, rozszerzając się przy rozciąganiu zamiast zwężać się, uzyskały ciekawe właściwości – doskonałą tłumienność i elastyczność w stosunku do zmiennych warunków. Dzięki rozwojowi narzędzi symulacyjnych i technik przyrostowych inżynierowie uzyskali pełną kontrolę nad ich tworzeniem, projektując te materiały od podstaw i do bardzo sprecyzowanych warunków obciążeniowych. Ich sekret tkwi nie w składzie chemicznym, lecz w postaci geometrycznej ich mikrokomórek, które, choć wykonane z wciąż konwencjonalnych materiałów, potrafią nadawać auksetykom właściwości podważające tradycyjne pojmowanie materiałów. W tym nowym paradygmacie to geometria staje się obecnie nową chemią.

EN

Auxetic materials, long regarded as a theoretical curiosity, are now finding their way into laboratories, factories, and even athletes’ wardrobes. Acting somewhat counterintuitively, expanding when stretched instead of narrowing, they exhibit remarkable properties, including excellent damping capacity and adaptability to changing conditions. Thanks to advances in simulation tools and additive manufacturing techniques, engineers have gained full control over their creation, designing these materials from the ground up for highly specific loading conditions. Their secret lies not in chemical composition, but in the geometric architecture of their microcells which, though made from conventional substances, endow auxetics with properties that change traditional understanding of materials. In this new paradigm, geometry has become the new chemistry.

Słowa kluczowe

PL

materiały auksetyczne; ujemny współczynnik Poissona; inteligentny materiał; inżynieria materiałowa

EN

auxetic material; negative Poisson’s ratio; intelligent material; materials engineering

• Wydawca: Wydawnictwo SIGMA-NOT
• Czasopismo: Przegląd Techniczny : Gazeta Inżynierska
• Rocznik: 2025
• Tom: nr 11
• Strony: 24--26
• Opis fizyczny: Bibliogr. 3 poz., rys.

Twórcy

autor

Katunin Andrzej

• Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn, Wydział Mechaniczny Technologiczny, Politechnika Śląska
• członek Akademii Młodych Uczonych PAN

Bibliografia

• [1] J. Plewa, M. Płońska, K. Feliksik, G. Junak. 2025. “Geometric Analysis and Experimental Studies of Hexachiral Structures”. Materials 18: 4344.
• [2] S. Sayın, Z. Kıral. 2025. “Improved Static and Dynamic Behavior of Auxetic Structures with Radial Limb Design”. Applied Sciences 15: 9343.
• [3] N. Kladovasilakis, I.F. Kyriakidis, E.K. Tzimtzimis, E.M. Pechlivani, K. Tsongas, D. Tzetzis. 2025. “Development of 4D-Printed Arterial Stents Utilizing Bioinspired Architected Auxetic Materials”. Biomimetics 10:78.