Odporność systemów wodociągowych na zagrożenia terrorystyczne

• Autorzy: Rak Janusz R. , Boryczko Krzysztof , Szpak Dawid , Piegdoń Izabela , Żywiec Jakub , Pietrucha-Urbanik Katarzyna

Warianty tytułu

EN

Resilience of water supply systems against hazards terrorism

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Na przełomie XX i XXI wieku ukształtowały się prawne międzynarodowe unormowania, które maja za zadanie zwalczani i zapobieganie terroryzmowi. Terroryzm jest to akt przemocy skierowany przeciwko przypadkowo wybranym ofiarom, W prac podano różnorodne definicje terroryzmu. Zaprezentowano stopnie alarmowe według NATO na zagrożenia terrorystyczne lub sabotażowe. Przeanalizowano scenariusze zatrucia źródeł pozyskiwania wody dla aglomeracji miejskich. Opracowano model skażenia wody wodociągowej na skutek trzech zdarzeń elementarnych: incydentalnego zanieczyszczenia wody w źródle poboru, nieefektywnego procesu uzdatniania wody, brak wykrycia zanieczyszczenia wody uzdatnionej w sieci wodociągowej prze monitoring. W tym zakresie wyznaczono trzy rodzaje ryzyka związanego ze startami materialnymi, powikłaniami zdrowotnym utratą życia ludzkiego. Obecnie pojawił się cyberterroryzm. Wykorzystuje on technologie informatyczne do wyrządzania szkód z pobudek politycznych, ideologicznych lub religijnych.

EN

At the turn of the twentieth and twenty-first centuries, international legal norms were formed to combat and prevent terrorism. Terrorism is an act of violence directed against randomly selected victims. The paper provides various definitions of terrorism. NATO alert levels for terrorist or sabotage threats are presented. Scenarios of water source poisoning for urban agglomerations were analysed. A model of tap water contamination due to three elementary events was developed: incidental water contamination at the abstraction source, inefficient water treatment process, and monitoring does not detect contamination of treated water in the water supply network. In this respect, three risks have been designated: material take-offs health complications, and loss of human life. Nowadays, cyber-terrorism has emerged, using information technology to cause damage for political, ideological or religious motives.

Słowa kluczowe

PL

wodociąg; terroryzm; kryzys; ryzyko

EN

water supply system; terrorism; crisis; risk

• Wydawca: Wydawnictwo 2K TECHNOLOGIE s.c.
• Czasopismo: Technologia Wody
• Rocznik: 2024
• Tom: Nr 1 (83)
• Strony: 46--49
• Opis fizyczny: Bibliogr. 9 poz., rys.

Twórcy

autor

Rak Janusz R.

• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Katedra Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków, Al. Powstańców Warszawy 6 35-959 Rzeszów

autor

Boryczko Krzysztof

• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Katedra Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków, Al. Powstańców Warszawy 6 35-959 Rzeszów

autor

Szpak Dawid

• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Katedra Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków, Al. Powstańców Warszawy 6 35-959 Rzeszów

autor

Piegdoń Izabela

• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Katedra Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków, Al. Powstańców Warszawy 6 35-959 Rzeszów

autor

Żywiec Jakub

• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Katedra Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków, Al. Powstańców Warszawy 6 35-959 Rzeszów

autor

Pietrucha-Urbanik Katarzyna

• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Katedra Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków, Al. Powstańców Warszawy 6 35-959 Rzeszów

Bibliografia

• [1] Ustawa z 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, Dz.U.nr 89 z 2007, poz. 590 (z późn. zm.).
• [2] Zubrzycki W.: Terroryzm we współczesnym świecie. Materiały konferencyjne „Bezpieczeństwo wewnętrzne we współczesnym państwie" Wydawnictwa RS Druk - Rzeszów, Rzeszów 2008., s. 122-128.
• [3] Rak J.: Podstawy bezpieczeństwa systemów zaopatrzenia w wodę. Wydawnictwo - Drukarnia LIBER DUO KOLOR Lublin, Monografie Komitetu Inżynierii Środowiska PAN. vol. 28, Lublin 2005.
• [4] Croddy E., Perez-Armendariz C., Hart J.: Broń chemiczna i biologiczna. WNT, Warszawa 2003.
• [5] Rak J., Boryczko K.: Odporność systemu zaopatrzenia w wodę na współczesne zagrożenia terrorystyczne. 2009, Materiały Szkoły Niezawodności PAN. t.1, z. 37, s. 262-271.
• [6] Rak J., Zamorska J.: Zagrożenia terrorystyczne z użyciem środków chemicznych i biologicznych. CZASOPISMO TECHNICZNE, z. 8-Ś, 2004, s. 165-173.
• [7] Rak J.: Wybrane aspekty bezpieczeństwa systemów wodociągowych. Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2015.
• [8] Rak J., Kwietniewski M., Kowalski D., Tchórzewska-Cieślak B., Zimoch L., Bajer J., Iwanejko R., Miszta-Kruk K., Studziński A., Boryczko K., Pietrucha-Urbanik K., Piegdoń L: Metody oceny niezawodności i bezpieczeństwa dostawy wody do odbiorców. Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2013.
• [9] Grabińska-Łoniewska A.: Przenoszenie przez sieć wodociągową mikroorganizmów patogennych i oportunistycznie patogennych. Zagrożenia zdrowotne i główne problemy wymagające rozwiązania. Materiały konferencyjne „Zagadnienia bezpieczeństwa wodnego" Wydawnictwo Instytutu Problemów Współczesnej Cywilizacji, Warszawa, 2005, s. 33-56,

Uwagi

Opracowanie rekordu ze środków MNiSW, umowa nr POPUL/SP/0154/2024/02 w ramach programu "Społeczna odpowiedzialność nauki II" - moduł: Popularyzacja nauki (2025).