Oznaczanie potencjalnie charakterystycznych białek prozapalnych i proangiogennych jako nowy obszar rozwoju matrycowych bioczujników SPRi

• Autorzy: Ołdak Łukasz , Gorodkiewicz Ewa

Identyfikatory

DOI

10.53584/wiadchem.2025.1.7

Warianty tytułu

EN

Determination of potentially characteristic pro-inflammatory and pro-angiogenic proteins as a new area of development of SPRi matrix biosensors

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

EN

This paper presents new methods for determining potential glioma biomarkers that can support the diagnosis of this tumor. The presented methods of determination have demonstrated the ability to distinguish advanced glioma grades (G3 and G4) from the control group (K) and mild grades (G1 and G2) based on the concentration values of the determined analytes. The blood-brain barrier probably makes it difficult to quantitatively detect biomarkers in milder grades of the disease, which limits their use in early diagnosis. However, studies indicate that the concentrations of the determined potential biomarkers are independent of the IDH 1/2 mutation and show positive correlations with each other, which suggests their potential synergistic effect. Due to the high sensitivity and specificity of the proposed methods, confirmed by ROC analysis, they can support imaging techniques in distinguishing between the grades of glioma advancement, especially in differentiating between grades G2 and G3.

Słowa kluczowe

PL

glejak; biomarker; SPRi; chemia kliniczna; diagnostyka

EN

glioma; biomarker; SPRi; clinical chemistry; diagnostic

• Wydawca: Polskie Towarzystwo Chemiczne
• Czasopismo: Wiadomości Chemiczne
• Rocznik: 2025
• Tom: [Z] 79, 1-2
• Strony: 122--139
• Opis fizyczny: Bibliogr. 36 poz., tab., wykr.

Twórcy

autor

Ołdak Łukasz

• Pracownia Bioanalizy, Wydział Chemii, Uniwersytet w Białymstoku, ul. Ciołkowskiego 1K, 15-245 Białystok

• https://orcid.org/0000-0003-1829-7466

autor

Gorodkiewicz Ewa

• Pracownia Bioanalizy, Wydział Chemii, Uniwersytet w Białymstoku, ul. Ciołkowskiego 1K, 15-245 Białystok

• https://orcid.org/0000-0002-3680-054X

Bibliografia

• [1] Q.T. Ostrom, H. Gittleman, J. Fulop, M. Liu, R. Blanda, C. Kromer, Y. Wolinsky, C. Kruchko, J.S. Barnholtz-Sloan, Neuro. Oncol., 2015, 17, 1.
• [2] A. Aibaidula, A.K.Y. Chan, Z. Shi, Y. Li, R. Zhang, R. Yang, K.K.W. Li, N.Y.F. Chung, Y. Yao, L. Zhou, J. Wu, H. Chen, H.K. Ng, Neuro. Oncol., 2017, 19, 1327.
• [3] D.F. Quail, J.A. Joyce, Canc. Cell., 2017, 31, 326.
• [4] C.M. Overall, C. López-Otín, Nat. Rev. Canc., 2002, 2, 657.
• [5] V. V. Artym, K. Matsumoto, Curr. Protoc. Cell. Biol., 2010, 10, 1.
• [6] P.C. Sanchez-Diaz, J.C. Chang, E.S. Moses, T. Dao, Y. Chen, J.Y. Hung, PLoS One., 2017, 12, 1.
• [7] D.J. McConkey, K. Zhu, Drug. Resist. Updat., 2008, 11, 164.
• [8] J.A. Joyce, A. Baruch, K. Chehade, N. Meyer-Morse, E. Giraudo, F.Y. Tsai, D.C. Greenbaum, J.H. Hager, M. Bogyo, D. Hanahan, Canc. Cell., 2004, 5, 443.
• [9] M.E. Fukuda, Y. Iwadate, T. Machida, T. Hiwasa, Y. Nimura, Y. Nagai, M. Takiguchi, H. Tanzawa, A. Yamaura, N. Seki, Canc. Res., 2005, 65, 5190.
• [10] B. Wang, J. Sun, S. Kitamoto, M. Yang, A. Grubb, H.A. Chapman, R. Kalluri, G.P. Shi, J. Biol. Chem., 2006, 281, 6020.
• [11] T. Kawataki, T. Yamane, H. Naganuma, P. Rousselle, I. Andurén, K. Tryggvason, M. Patarroyo, Exp. Cell. Res., 2017, 313, 3819.
• [12] E.E. Torr, C.R. Ngam, K. Bernau, B. Tomasini-Johansson, B. Acton, N. Sandbo, J. Biol. Chem., 2015, 290, 6951.
• [13] A. Naba, K.R. Clauser, H. Ding, C.A. Whittaker, S.A. Carr, R.O. Hynes, Mat. Biol., 2016, 49, 10.
• [14] M. Weller, M. van den Bent, M. Preusser, E. Le Rhun, J.C. Tonn, G. Minniti, M. Bendszus, C. Balana, O. Chinot, L. Dirven, P. French, M.E. Hegi, A.S. Jakola, M. Platten, P. Roth, R. Rudà, S. Short, M. Smits, M.J.B. Taphoorn, A. von Deimling, M. Westphal, R. Soffietti, G. Reifenberger, W. Wick, Nat. Rev. Clin. Oncol., 2021, 18, 170.
• [15] L.B. Nabors, J. Portnow, M. Ahluwalia, J. Baehring, H. Brem, S. Brem, N. Butowski, J.L. Campian, S.W. Clark, A.J. Fabiano, P. Forsyth, J. Hattangadi-Gluth, M. Holdhoff, C. Horbinski, L. Junck, T. Kaley, P. Kumthekar, J.S. Loeffler, M.M. Mrugala, S. Nagpal, M. Pandey, I. Parney, K. Peters, V.K. Puduvalli, I. Robins, J. Rockhill, C. Rusthoven, N. Shonka, D.C. Shrieve, L.J. Swinnen, S. Weiss, P.Y. Wen, N.E. Willmarth, M.A. Bergman, S.D. Darlow, J. Natl. Compr. Canc. Netw., 2020, 18, 1537.
• [16] N.L. Albert, M. Weller, B. Suchorska, N. Galldiks, R. Soffietti, M.M. Kim, C. La Fougère, W. Pope, I. Law, J. Arbizu, M.C. Chamberlain, M. Vogelbaum, B.M. Ellingson, J.C. Tonn, Neuro. Oncol., 2016, 18, 1199.
• [17] M.E. Hegi, A.-C. Diserens, T. Gorlia, M.-F. Hamou, N. de Tribolet, M. Weller, J.M. Kros, J.A. Hainfellner, W. Mason, L. Mariani, J.E.C. Bromberg, P. Hau, R.O. Mirimanoff, J.G. Cairncross, R.C. Janzer, R. Stupp, N. Engl. J. Med., 2005, 352, 997.
• [18] D.N. Louis, A. Perry, G. Reifenberger, A. von Deimling, D. Figarella-Branger, W.K. Cavenee, H. Ohgaki, O.D. Wiestler, P. Kleihues, D.W. Ellison, Acta. Neuropathol., 2016, 131, 803.
• [19] J. Homola, Chem. Rev., 2008, 108, 462.
• [20] M.A. Cooper, Nat. Rev. Drug. Discov., 2002, 1, 515.
• [21] J.F. Masson, ACS Sens., 2017, 2, 16.
• [22] Y. Zeng, R. Hu, L. Wang, D. Gu, J. He, S.Y. Wu, H.P. Ho, X. Li, J. Qu, B.Z. Gao, Y. Shao, Nanophotonics., 2017, 6, 1017.
• [23] E. Gorodkiewicz, Prot. Pept. Lett., 2009, 18, 23.
• [24] E. Gorodkiewicz, E. Regulska, Prot. Pept. Lett., 2010, 17, 1148.
• [25] L. Oldak, A. Sankiewicz, B. Żelazowska-Rutkowska, B. Cylwik, Z. Lukaszewski, M. Skoczylas, E. Gorodkiewicz, Talanta., 2021, 225, 1.
• [26] A. Sankiewicz, L. Romanowicz, P. Laudanski, B. Zelazowska-Rutkowska, B. Puzan, B. Cylwik, E. Gorodkiewicz, Anal. Bioanal. Chem., 2016, 408, 5269.
• [27] A. Sankiewicz, L. Romanowicz, M. Pyc, A. Hermanowicz, E. Gorodkiewicz, J. Pharm. Biomed. Anal., 2018, 150, 1.
• [28] A. Sankiewicz, Z. Lukaszewski, K. Trojanowska, E. Gorodkiewicz, Anal. Biochem., 2016, 515, 40.
• [29] A. Sankiewicz, P. Laudanski, L. Romanowicz, A. Hermanowicz, W. Roszkowska-Jakimiec, W. Debek, E. Gorodkiewicz, Anal. Biochem., 2015, 469, 4.
• [30] A. Tokarzewicz, L. Romanowicz, I. Sveklo, E. Gorodkiewicz, Anal. Methods., 2016, 8, 6428.
• [31] C. Leonardo‐Sousa, A.N. Carvalho, R.A. Guedes, P.M.P. Fernandes, N. Aniceto, J.A.R. Salvador, M.J. Gama, R.C. Guedes, Molecules., 2022, 27, 1.
• [32] E. Gorodkiewicz, H. Ostrowska, A. Sankiewicz, Microchim. Acta., 2011, 175, 177. [33] L. Oldak, S. Chludzinska-Kasperuk, P. Milewska, K. Grubczak, J. Reszec, E. Gorodkiewicz, Biomedicines., 2022, 10, 2290.
• [34] L. Oldak, S. Chludzinska-Kasperuk, P. Milewska, K. Grubczak, J. Reszec, E. Gorodkiewicz, Biomolecules., 2022, 12, 1477.
• [35] L. Oldak, P. Milewska, S. Chludzinska-Kasperuk, K. Grubczak, J. Reszec, E. Gorodkiewicz, J. Clin. Med., 2022, 11, 1.
• [36] A.S. Silantyev, L. Falzone, M. Libra, O.I. Gurina, K.S. Kardashova, T.K. Nikolouzakis, A.E. Nosyrev, C.W. Sutton, M. Panayioti, A. Tsatsakis,Cells., 2019, 8, 863.

Uwagi

Opracowanie rekordu ze środków MNiSW, umowa nr POPUL/SP/0154/2024/02 w ramach programu "Społeczna odpowiedzialność nauki II" - moduł: Popularyzacja nauki (2025).