Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 34

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Klasy społeczno-zawodowe
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
XX
Celem artykułu jest ocena aktualnego stanu wiedzy na temat struktury klasowej współczesnego społeczeństwa polskiego. Ocena ta ogranicza się do prac publikowanych w ostatnich kilku latach w zakresie socjologii, w których przedstawia się model tej struktury. Na ten temat systematycznie wypowiada się ostatnio dwóch badaczy - Henryk Domański i Jacek Tittenbrun. Ich publikacje stały się zatem przedmiotem zainteresowania w tym artykule. Na podstawie przeprowadzonych badań autor uzasadnia tezę, że w polskiej socjologii nie opracowano dotąd - opierając się na badaniach empirycznych - modelu, który mógłby stanowić teoretyczną podstawę do opisywania, objaśniania i prognozowania zjawisk z zakresu struktury klasowej współczesnego społeczeństwa polskiego i jej dynamiki. W rezultacie społeczeństwo polskie nie dysponuje wystarczającą samowiedzą w zakresie procesów społecznych, które dokonały się w trakcie transformacji ustrojowej, i ciągle się dokonują wraz z procesami rozwojowymi. W artykule uzasadnia się twierdzenie o konieczności podjęcia nowych badań w tym zakresie. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of this article is evaluation of current state of knowledge on the class structure in modern Polish society. Evaluation presented in it is limited to papers published in recent years in the field of sociology. Recently in Poland on the class structure regularly speaks only two investigators: Henryk Domański i Jacek Tittenbrun. In this article I am trying to justify the thesis that in current Polish sociology is not developed a model which could form the basis for describing, explaining or predicting phenomena occurring in the class structure of contemporary Polish society. As a result, the Polish people haven't sufficient self-knowledge in the social processes which have taken place during the systemic transition and are contemporary continuing. In this article, I point out to the need to undertake new research in this area. (original abstract)
XX
Autorzy artykułu analizują strategie deklasacji na przykładzie biografii pisarza Jana Krasnowolskiego i wpływ tej decyzji zarówno na jego teksty, jak i na konstrukcję jego wizerunku.
EN
Borrowing tools from Pierre Bourdieu's theory of class struggle, the authors of the article analyze strategies of declassation on the example of the biography of the writer Jan Krasnowolski, and study the effects of this decision on both his texts and the construction of his image. The process of class change, of going from the privileged position of intelligentsia to the position of the working class, is presented as a kind of conscious (in a way also esthetic) choice, motivated by factors like the will to acquire new experience that is inaccessible to the higher classes. The authors of the article analyze literary texts by Krasnowolski (consistent minimalism as opposed to sublime excess; masculine, stereotypically presented topics), their adherence to genres (lad lit, a kind of literature for men), as well as the author's interviews and statements, and paratexts like biographical notes on the covers of books. Other tools used for the analysis of the phenomenon of declassation include the findings of the empirical research on classes in Polish society after 1989 conducted by Maciej Gdula. (original abstract)
3
Content available Polish Upper Class as a New Consumer Segment
100%
EN
In light of the significant stratification of Polish middle class, the formation of a group of people representing the "seed" Polish upper class seems to be obvious. This is a group almost totally unrecognized by economic sciences, though representing a very important segment of customers. The difficulties in the recognition of the group are not only the consequence of the lack of developmental analogies to other market economies (almost 60- year long break in functioning of this class in Poland), but also its hermetic nature. The paper will also present the major dilemmas encountered by the authoress at the stage of carrying out her research surveys.
4
Content available remote Polish Upper Class as a New Consumer Segment
100%
EN
In light of the significant stratification of Polish middle class, the formation of a group of people representing the "seed" Polish upper class seems to be obvious. This is a group almost totally unrecognized by economic sciences, though representing a very important segment of customers. The difficulties in the recognition of the group are not only the consequence of the lack of developmental analogies to other market economies (almost 60- year long break in functioning of this class in Poland), but also its hermetic nature. The paper will also present the major dilemmas encountered by the authoress at the stage of carrying out her research surveys. (original abstract)
5
Content available remote Some Problems in Erik Olin Wright's Theory of Class
100%
EN
Nowadays, Erik Olin Wright's class theory is one of the most influential approaches to social differentiation, although in the mainstream social science the popularity of the so-called EGP class scheme is perhaps greater, Wright's framework has virtually no rivals amongst Marxists and neo- Marxists. Both those considerations add to the relevance of the present paper, which is a critical analysis of some of the most salient issues present in the aforementioned framework. Indeed, it turns out that Wright's flaws are more often than not shared by the remaining theorists dealing with social class or stratification. Nomen omen, one of those problems consists in failing to adequately distinguish between those two axes of differentiation. Perhaps the pivotal problem plaguing Wright's framework concerns his flawed understanding of ownership that cannot but reflect on his definition of class and exploitation. (original abstract)
6
100%
EN
The idea of the cultural omnivore is increasingly popular. Research in this vein argues that upper-middle class individuals prefer an above-average diversity of art, and that this diversity of tastes is the new marker of high status. Using data from the 2013 national survey, the current study replicates studies carried out in Western societies with respect to patterns of eating. By analyzing the preferences of tastes I try to establish, first-whether omnivorism in eating is mostly displayed among representatives of highbrow culture, referred to intelligentsia, second-to what extent it replaces hierarchical distinction between highbrow and lowbrow categories. It confirms that omnivorism in eating in Poland exists and dominates among higher managers and specialists-they overrun owners, middle lower classes, working class and farmers. Furthermore, although the cultural omnivorism is a new taste pattern, it correlates strongly with the cultural division in highbrow and lowbrow categories. (original abstract)
XX
Artykuł omawia rolę odegraną przez inteligencję w dziejach Polski XX wieku. Czyni to na przykładzie historii rodziny Kapiszewskich, szczególnie Henryka (1899-1964) i Andrzeja (1948-2007). Przedstawia krzepnięcie inteligencji jako warstwy i przejmowanie przez nią narodowego przywództwa. Śledzi inteligencką misję, w tym działania zmierzające do odbudowania niepodległości Polski i umocnienia suwerenności w latach 1918-1939. Wskazuje na podobieństwo postaw przed 1918 r. i po 1945 r., w czym ważną rolę odegrały tradycje rodzinne. (abstrakt oryginalny)
EN
The article investigates the role of the intelligentsia in the history of Poland in the 20th century, as exemplified by the history of the Kapiszewski family, specifically Henryk (1899-1964) and Andrzej (1948-2007). Issues analyzed include the establishment of the intelligentsia as a social class and its influence on the nation. The evolution of the goals of the intelligentsia is scrutinized - first to regain Poland's independence before 1918, then to strengthen the state's sovereignty between 1918 and 1939. Similarities between the stances represented by the intelligentsia before 1918 and after 1945 are noted, including the importance of those stances being shaped by family traditions. (original abstract)
XX
W artykule opisano przebieg polskiej transformacji. Przedstawiono fazy transformacji oraz omówiono ruch pracowniczy „Solidarność”, który odegrał największą rolę w pierwszej fazie transformacji. Następnie scharakteryzowano drugą i trzecią fazę transformacji oraz grupy, które odegrały w nich najważniejsze role.
EN
The first phase of the Polish transformation was greeted with a wave of worker protests which led to the creation of the mass social movement Solidarity. The end of the first phase and beginning of the second were marked by the Round Table agreement and parliamentary elections in 1989. Workers and intellectuals made up the base of the first phase. The second phase, in which privatisation and economic restructuring were the most important processes, was built upon a different social base composed of the 'returning class' - entrepreneurs and professionals. In this coming decade of the transformation, the most important group of players will be young professionals, and workers will remain the balance group. The European dimension of the transformation and experience resulting from the present crisis will exert an influence on them. (original abstract)
XX
Struktura klasowo-warstwowa utrzymuje się w Polsce i zyskuje na znaczeniu w Europie Zachodniej (głównie w Wielkiej Brytanii, Francji i w Niemczech). W artykule przedstawiono informacje dotyczące struktury klasowo-warstwowej, oraz rozważono problem czy istnieje związek miedzy utrzymywaniem się tej struktury z żywotnością wspólnot narodowych.
EN
The author demonstrates that in Western countries (USA, France, Great Britain and Germany), class structure persists and is even strengthening. In the United States, for example, as much as 40% of the employed are counted among the working class (more than in Poland). The division into working class, farmers, white-collar employees, professionals, bankers and financiers and large and small entrepreneurs in Poland is clear. This categorization, however, does not undermine national ties in any significant way, both due to past experience (mass opposition to the political system imposed by the USSR and its domination of cultural life) and the vitality of cultural heritage. (original abstract)
EN
In light of the significant stratification of Polish middle class, the formation of a group of people representing the 'seed' Polish upper class seems to be obvious. This is a group almost totally unrecognized by economic sciences, though representing a very important segment of customers. The difficulties in the recognition of the group are not only the consequence of the lack of developmental analogies to other market economies (almost 60-yearlong break in functioning of this class in Poland), but also its hermetic nature. The paper will also present the major dilemmas encountered by the authoress at the stage of carrying out her research surveys. (original abstract)
XX
Nową klasę średnią w Polsce tworzą trzy grupy ludzi: uwłaszczona nomenklatura; osoby, które w ostatnich latach nie rozporządzając większymi środkami finansowymi rozpoczęły indywidualną działalność gospodarczą, w przeważającej mierze handlową; wreszcie ci, którzy pomnożyli swój kapitał, zdobyty w czasach realnego socjalizmu. Esej ten traktuje o przydatności wykształconych w poprzedniej epoce "technik merkantylnych" w warunkach gospodarki rynkowej. (abstrakt oryginalny)
12
Content available remote Toni Morrison's Beloved and the Bluest Eye: A Cultural Materialistic Approach
84%
EN
This article aims to investigate two novels of Toni Morrison, Beloved and The Bluest Eye, by a cultural materialistic approach. Cultural materialists emphasize on the cultural aspects and elements of literary texts. They study issues such as race, gender, sexuality, social class, and slavery. In other words, they put under investigation the marginalized people of society, like black people, females, and slaves. In this regard, Toni Morrison is a great writer whose writings are replete with cultural issues. As most of the main characters of Toni Morrison's novels are black people, so it can be concluded that for her, marginalized people of society and minorities especially females, are at center. Therefore, in this paper, it is aimed to emphasize on cultural elements of Morrison's novels, Beloved and The Bluest Eye, and determine what stance she takes toward such minorities. (original abstract)
EN
While it is well-known that education is positively connected to support democracy (competitive elections, a multi-party system, and the belief that political leaders must obey the law) in the countries of Central and Eastern Europe, we have few empirical tests of how attitudinal, structural, and cognitive mechanisms mediate that connection. I use the Polish Panel Survey (POLPAN) for 2008-2013, a crucial period that captures the Polish political experience after acceding to the European Union and before the massive political change of the 2015 elections, to empirically test how these different mechanisms impact the link between education and democratic values. I find empirical support for the hypotheses that (a) in terms of attitudes, higher levels of education are associated with lower authoritarian attitudes, which in turn correlate with stronger pro-democratic values; (b) in terms of structure, individuals with higher levels of education, who are more likely to belong to privileged social classes, are more pro-democratic; (c) in terms of cognitive mechanisms, higher educational attainment is associated with higher cognitive abilities, which in turn correlate with stronger support for democracy. (original abstract)
XX
Konsumpcja bywa ujmowana jako manifestacja statusu. Optykę tę na gruncie nauk społecznych rozwijali przede wszystkim Thorstein Veblen1 i Pierre Bourdieu2. Pierwszy z nich na przełomie XIX i XX wieku zainicjował badania i refleksję nad formami ostentacyjnej konsumpcji, a więc konsumpcją jako świadomą rywalizacją statusową. Późniejsza, opracowana w latach 70. XX wieku, znacznie bardziej wyrafinowana teoria Bourdieu koncentruje się raczej na tym, w jaki sposób dzięki społecznie (a konkretnie: klasowo) wytworzonym regułom klasyfikacji konsumenci manifestują swój status nieświadomie. A zatem w perspektywie Bourdieu hierarchię statusu społecznego wyznacza struktura klasowa, a styl konsumpcji jest pochodną usytuowania w tej strukturze. Koherentne (zgodnie z zasadą homologii), charakterystyczne dla przedstawicieli danej klasy przedmioty i style konsumpcji komunikują ich status, odróżniając od członków innych klas. Ta perspektywa jest dziś podważana, gdyż trudno ją pogodzić z teoriami głoszącymi klasową dehierarchizację i indywidualizację społeczeństwa, a zwłaszcza z koncepcjami postmodernistycznymi. Nie oznacza to, że zachowania konsumpcyjne przestały pełnić funkcję dystynktywną. Jednak kryteria owej dystynkcji (a zatem źródła hierarchii statusu) niekoniecznie mają charakter klasowy. We współczesnym świecie ulegają one relatywizacji, stają się bardziej efemeryczne i uwarunkowane przede wszystkim kulturowo. (fragment tekstu)
EN
Consumption in sociology is often considered a manifestation of status. According to Pierre Bourdieu, individuals determined by habitus and class dispositions, by consuming certain goods and the style of consumption, consciously or not, demonstrate their status. Bourdieu recognized the uniform hierarchy of status derived from a class structure. Today, this perspective is contested. It is difficult to reconcile it with theories stating class dehierarchization and individualization of society, especially with postmodern concepts. This does not mean that consumer behaviors lost its distinctive function. However, the criteria of distinction (and therefore the source of the status hierarchy) do not necessarily have a class background. In today's world they are more relativized, more ephemeral and determined by cultural factors. The article examines the source of the status hierarchy in contemporary consumer societies, indicating the role of fashion and the phenomenon of "hip" ("cool").(original abstract)
15
Content available remote Prekariat - nowe zjawisko na rynku pracy w Polsce
84%
XX
Prowadzone w ostatnich latach badania nad skalą oraz strukturą zjawiska bezrobocia, nierzadko skłaniają do wniosków, że jednym z największych i najszybciej narastających problemów jest bezrobocie wśród osób młodych, w tym osób posiadających wyższe wykształcenie. Ważną przesłanką do podjęcia tego tematu jest coraz większy zasięg tego zjawiska, zarówno w Polsce, jak i za granicą, a kształtowanie się nowego rodzaju klasy pracowników, zwłaszcza wśród osób dopiero wchodzących na rynek pracy, może w znaczący sposób wpływać na rozwój społeczny i gospodarczy kraju. W pierwszej części artykułu poruszono problemy terminologiczne związane z takimi pojęciami, jak prekariat, praca prekaryjna, czy określeniami: prekariusze i prekariuszki. W drugiej części, zaprezentowano skalę zjawiska prekariatu w Polsce oraz możliwe perspektywy zmian na polskim rynku pracy w kontekście tego zjawi-ska. Przyjęto hipotezę badawczą, że w Polsce istnieje problem zatrudnienia prekaryjnego. W związku z powyższym, celem niniejszego artykułu jest przedstawienie ge-nezy, istoty oraz skali tego zjawiska na polskim rynku pracy. Jego realizacja będzie możliwa dzięki studiom literatury krajowej i zagranicznej oraz przeprowadzonej ana-lizie statystycznej wybranych wskaźników rynku pracy pozyskanych z bazy danych Europejskiego Urzędu Statystycznego (Eurostat). (fragment tekstu)
EN
Studies of the scale of unemployment in Poland and in Europe conducted in recent years lead to the conclusion that one of the largest and growing problems of the modern labour market is the unemployment rate among young people. An unfa-vourable phenomenon related to the problem that is increasingly appearing in public debate is the rising unemployment of graduates. Therefore, it is important to attempt to identify the phenomena in today's job market and one of them is the formation of a new type of employee on the labour market, the member of the precarious class. The analysis aims to present the origins, nature and scale of the precariat phe-nomenon in Poland. The problem is described from the perspective of the labour market position of a selected social group, i.e. young people entering the labour market after finishing their education. The study attempted to identify factors that affect this phenomenon and the characteristics confirming the sense of its separation on the labour market. (original abstract)
XX
Jednym z zadań geografii społecznej, kształtującej się obecnie gałęzi geografii, jest pełne rozpoznanie zachowań przestrzennych, w tym komunikacyjnych. Zachowania komunikacyjne grup społeczno-zawodowych są rozpoznane słabo. Wiadomo ogólnie, że zachowania przestrzenne uruchamiane są przez potrzeby, powinności i osobowość, te zaś m.in. kształtują się pod wpływem rodzaju wykonywanej pracy a także dokonywanego wcześniej przygotowania do jej pełnienia. Istnieje potrzeba dokonywania badań, a na ich podstawie formułowania prawidłowości o przestrzennych zachowaniach ludzi. Są one niezbędne zarówno dla rozwoju lokalizacji jak i dla realizowania idei sprawiedliwości społecznej, pojmowanej jako zespół zasad przyjętych w celu rozwiązywania konkurujących potrzeb społecznych, ważkiego zadania polityki regionalnej i planowania. Właściwa wiedza może zmniejszać działania dysfunkcjonalne w obrębie miast, regionów miejskich także w zakresie potrzeb związanych z dojazdami do pracy czy przez prawidłowe lokalizowanie mieszkań względem miejsc pracy, czy przez dobrą organizację transportu itp., umożliwiać działania sprawiedliwe w zakresie gospodarki odległością, umożliwiać realizację zachowań komunikacyjnych i rezydencjalnych odpowiadających poszczególnym grupom ludnością. Niniejszy artykuł jest jednym z bardzo wielu kroków, które trzeba dokonać na tej drodze. Poświęcony jest on analizie dojazdów do pracy w 1968 r. na obszarze wielkiego regionu miejskiego jakim jest region paryski w jego granicach administracyjnych, zatem na obszarze regionu domkniętego. Nie identyfikuje się go jako rynku pracy dziennej, jako regionu ekonomicznego, który obejmuje inną przestrzeń z odmienną ilością ludzi i elementów materialnych. Region ten składa się z miasta centralnego - Paryża, z czterech departamentów w strefie wewnętrznej oraz w strefie podmiejskiej zewnętrznej. (fragment tekstu)
EN
The paper is analysis of commuting of socio-professional groups into which can be divided the working and resident population of the Paris region which comprises seven departments. The aim of the paper is to determine the basic features of commuting of each socio-professional group and to evaluate the influence of the surpluses and shortages of local labour for performing certain professions and functions on the volume, directions and distance of these displacements of particular socio-professional groups. Identification of the main characteristics of commuting of each of the six socio-professional groups was performed confronted with the features of commuting resulting from disfunction of places of work and places of residence of each of these groups. In subsequent part of the paper, on the basis of comparative analysis of commuting of all groups, a number of regularities in the commuters' behaviour were found, and the impact of the localisation of the places of work on commuting was evaluated. Definite intensity of commuting of all the groups allows us to determine highly different mobility of each of them and within the socio-professional groups belonging to the set of hired workers - strong dependence of this mobility on the level of qualifications. An analysis of the volume of commuting in relation to the theoretically necessary leads to a conclusion about a higher than necessary mobility of each group, specific however for each one. Surpluses and shortages of local labour suitable for performing certain professions and functions encounter a differentiated reaction of particular socio-professional groups and do not explain the volume of commuting of these groups. General tendency of commuting in all possible directions was found out and difference in displacements of particular groups from and to certain departaments were determined. In the analysis of distances of commuting - in spite of many differences between socio-professional groups, commuting to the neighbouring areas in commuting for relatively small distances were found to be predominant. (original abstract)
EN
In this paper we analyze the nascent years of the Polish public sphere during the years before and after the 1905 Revolution. We assert that it was a moment of clash between, on the one hand, the intelligentsia and its de facto bourgeois vision of politics, and on the other a rising proletarian counter-public. The popular unrest initiated a massive upsurge of workers into the process of mass politics. As we argue, this situation shocked the elites, attached to their utopian vision of the Polish people, "enlightened" from above by the intelligentsia. Consequently, their reaction was ambivalent, if not reluctant. The intelligentsia's attitude was growingly tainted with a conservative fear of the masses, which inhibited the development of plebeian constituencies and forms of political articulation. This posed a cornerstone for the future layering of the public sphere, leading to what we call its pathogenesis. It produced outcomes lasting for years, as well as a general contempt towards democratic demands resulting in the impossibility of collective bargaining about popular economic interests. (original abstract)
XX
W artykule poruszono problem dotyczący sytuacji społeczno-zawodowej i ekonomicznej ludności zamieszkującej duże miasta galicyjskie w dobie autonomii (1867-1914). Analiza dochodów wykazała, że większość populacji czerpała dochody z przemysłu i rzemiosła, pozostała część z handlu i administracji. Niewielka część ludności zamieszkującej miasta osiągała dochody podlegające podatkowi, co świadczy o niskich zarobkach populacji.
EN
The paper is on the list of researches on the urbanization of Galicia in periods of autonomy undertaken by Polish historiography. The urban population has always been differentiated with respect to their status, nationality, profession and wealth. The largest has been the middle-class, the group with full rights. Political transformations such as enfranchisement, economic and political liberalization that took place during 1848-1867 influenced the demographic and economic growth as well as the civilization of most towns in Galicia. Subsequent years of the second half of the nineteenth century witnessed a steady growth of urban population. This increase was due to rural-urban migration and from smaller rural settlements including, though rare, the annexation of surrounding villages. The demographic growth of large towns was similar, which led to amongst other things their multifunctional nature. The urban population mirrored the multinational mosaic of Galician society. The attainment of autonomy significantly influenced the growth of education, improving the quality of schools in Galicia, which became noticeable in larger urban centres. The number of persons belonging to the intelligentsia group, who were mostly concentrated in the larger towns, increased significantly during the period of autonomy. An analysis of the sources income showed that the group under study did not have a dominant source of living. The study shows that the largest proportion of the population secured their living from the industrial and craft sector, while commerce and administration came lower on the table. Employment patterns among residents of large towns were similar to that of sources of income. This multifunctional nature of most urban areas assured a reasonably beneficial urban growth free from serious fluctuations resulting from economic depressions. The social composition of the professionally active part of the society is a proof of a steady process of capitalistic evolution in various aspects of the economies of urban centres. An analysis of the economic situation shows that only a very small proportion of the population achieved taxable incomes, which is confirmation of the weak economic base of the population under study. Only a very small proportion of the population of the towns covered by the research had incomes suitable for higher tax rates. A characteristic feature of the group of high income tax payers was the fact of it being dominated by the Jews. The weakest taxable group on the other hand, was the Ruthenian population. (original abstract)
XX
Przedmiotem rozważań w opracowaniu jest próba określenia miejsca i roli przedsiębiorcy w strukturze społecznej Polski po 1990 roku, na podstawie dostępnych badań. Autor skoncentrował się na kilku aspektach: początkach prywatnej przedsiębiorczości, społeczno-socjologiczym wizerunku przedsiębiorcy, regionalnym zróżnicowaniu lokalizacji prywatnych firm i programach rządowych skierowanych do prywatnego sektora, powstałych zrzeszeniach przedsiębiorców tworzących otoczenie biznesu oraz roli sektora prywatnego w gospodarce Polski.
EN
The subject of this article is an attempt at describing position and role of entrepreneur in the social structure in Poland after 1990. The author concentrates on some aspects: beginning of private entrepreneurship, social and sociological image of entrepreneur, regional diversity of private firm, localisation and role of private sector in Poland. (MP)
XX
Artykuł poświęcony został problemom badania struktury społecznej. W pierwszej części autor przedstawił wybrane schematy (np. neoweberowskie, noemarksistowskie) i modele teoretyczne opisujące społeczne struktury klasowe w krajach zachodnich. W drugiej części omówiono kilka segmentów struktury ludności polskiej i zaproponowano schemat struktury, który odnosi się do aktualnego stanu społeczeństwa polskiego. Głównym pytaniem, na które autor poszukiwał odpowiedzi, to jaka jest przydatność zachodnich schematów klasowych do opisu bieżącej sytuacji społeczeństwa polskiego.
EN
The article was devoted to problem of social structure research. In the first part the author presented selected patterns and theoretical models describing social class structure in western countries. In the second part discussed some segments of population structure in Poland. (MP)
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.