Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 13

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
PL
Artykuł opisuje dyskusje toczące się podczas III konferencji CEENELS zatytułowanej: „Legal Identities and Legal Traditions in CEE”. Odbyła się ona w dniach 11–13 stycznia 2018 r. na Uniwersytecie Łotwy w Rydze. Główne zagadnienie, które było przedmiotem debat, dotyczyło tego, czy można w ogóle mówić o tożsamości prawnej Europy Środkowej i Wschodniej i czy ewentualnie istnieje jedna, wspólna tożsamość prawna regionu. Autor uważa za trafny pogląd Michaiła Antonowa, że określanie sowieckiej teorii prawa i kultury prawnej jako charakteryzującej się twardym pozytywizmem czy nawet „hiperpozytywizmem” jest uproszczeniem. Ponadto Michaił Antonow słusznie twierdzi, że nie było jednej „socjalistycznej kultury prawnej”, a kultura ta różniła się nieco w poszczególnych państwach dawnego bloku radzieckiego.
EN
The paper describes the discussions during the 3rd Annual CEENELS Conference “Legal Identities and Legal Traditions in CEE”, which took place on January 11–13, 2018 at the University of Latvia in Riga. The main issue debated at the conference concerned the question whether the countries of Central and Eastern Europe have their own legal identity and whether there is a common legal identity of the entire region. The author is in favor of Mikhail Antonov’s view that labeling the Soviet legal theory and legal culture as characterized by rigid positivism or even by “hyperpositivism” is an oversimplification. Moreover, Antonov is right when emphasizing that there was no common “socialist legal culture” and this culture differed a bit from country to country.
2
Content available Godność jako wartość amerykańskiej konstytucji
100%
EN
The paper presents comments on Michał Urbańczyk's book “Idea godności w orzecznictwie Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych Ameryki” [The idea of dignity in the judicial decisions of the Supreme Court of the United States] (Adam Mickiewicz University Press, Poznań 2019). Michał Urbańczyk rightly indicates that the shift in the judicial decisions of the Supreme Court, consisting in more and more frequent references to the concept of dignity in the justifications, took place in the 1940s. The concept itself first appeared in cases concerning criminal proceedings and the conduct of officers appointed to prosecute crimes. The ruminations and the analyses of the judicial decisions presented in Michał Urbańczyk's book contradict, partially at least, Aharon Barak’s view (“Human Dignity. The Constitutional Value and the Constitutional Right”, Cambridge University Press, Cambridge 2015) according to which the approach to the idea of dignity in this judicial decision is fragmentary and undeveloped. However, one should agree with Barak that the Supreme Court treats dignity as a constitutional value only. The author of the present paper is of the opinion that a characteristic element of the American perception of dignity is accepting the historically evolving understanding of dignity, which changes together with social changes. Such an approach to dignity contrasts with the accepted in the Polish doctrine understanding of dignity as an element of natural law in the positive law system, which implies a rather static understanding of this concept.
PL
Artykuł przedstawia uwagi o książce Michała Urbańczyka Idea godności w orzecznictwie Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych Ameryki (Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań 2019). Michał Urbańczyk słusznie wskazuje, że zwrot w orzecznictwie Sądu Najwyższego, polegający na coraz częstszym odwoływaniu się do pojęcia godności w uzasadnieniach, dokonał się w latach 40. ubiegłego wieku. Najpierw pojawiła się ona w sprawach dotyczących postępowania karnego i postępowania funkcjonariuszy powołanych do ścigania przestępstw. Zaprezentowane w książce Michała Urbańczyka rozważania i analizy orzecznictwa przynajmniej w części przeczą tezie Aharona Baraka (Human Dignity. The Constitutional Value and the Constitutional Right, Cambridge University Press, Cambridge 2015), według którego podejście do idei godności w tym orzecznictwie jest fragmentaryczne i nierozwinięte. Zgodzić się jednak należy z Barakiem, że Sąd Najwyższy traktuje godność jedynie jako konstytucyjną wartość. Według autora niniejszego artykułu elementem charakterystycznym dla amerykańskiego postrzegania godności jest przyjmowanie ewoluującego historycznie rozumienia godności, które zmienia się wraz z przemianami społecznymi. Takie ujmowanie godności kontrastuje z przyjmowanym w polskiej doktrynie rozumieniem godności jako elementu prawnonaturalnego w systemie prawa stanowionego , implikującym raczej statyczne pojmowanie tego pojęcia.
PL
Celem niniejszej pracy jest konfrontacja głównych tez komunitaryzmu – ujmowanego jako projekt polityczny tworzony przede wszystkim przez takich myślicieli, jak Alasdair MacIntyre, Michael Sandel, Charles Taylor i Michael Walzer – z podstawowymi założeniami klasycznego republikanizmu. Komunitaryści – inspirując się wyraźnie ideami Tocqueville’a – optują zatem za wzmocnieniem więzi wspólnotowych na poziomie lokalnym. Właśnie na tym szczeblu, a nie w polityce centralnej, najpełniej ma manifestować się cnota jako podstawa wspólnego działania. Republikanizm i komunitaryzm operują też różnymi koncepcjami wolności, których wspólną cechą jest to, że akcentują pozytywny wymiar wolności. Ponadto komunitaryzm znacznie mniej niż republikanizm podkreśla znaczenie rywalizacji dla postaw obywatelskich. Ten element – zaznaczenie roli agonu – był silniej obecny w analizach Hannah Arendt, które pod tym względem trzeba uznać za bardziej republikańskie niż propozycje komunitarystów. Trzeba jednak zauważyć, że u Charlesa Taylora, Michaela Walzera, a przede wszystkim u Michaela Sandela, występują niewątpliwie wątki charakterystyczne dla typu dyskursu publicznego rozwijanego przez klasyczny republikanizm. Sandel wprost uważa się za reprezentanta tradycji republikańskiej, jednakże z bogatego jej dorobku wybiera wariant, który nazywa wariantem „ateńskim”, i przeciwstawia wariantowi „neorzymskiemu”, który w dawnej tradycji republikańskiej był dominujący.
EN
The aim of the paper is to confront the main theses of communitarianism – perceived as a political project created primarily by such thinkers as Alasdair MacIntyre, Michael Sandel, Charles Taylor and Michael Walzer – with the basic assumptions of the classical republicanism. Communitarians – clearly inspired by the ideas of Tocqueville – opt for strengthening the community bonds at the local level. According to them, on this level, and not in the central politics, virtue is the most fully manifested as a basis for a joint action. Republicanism and communitarianism utilize also different concepts of freedom, the common feature of which is that they accentuate the positive dimension of freedom. In addition, communitarianism emphasizes the importance of competition for shaping the civic attitudes to a lesser extent than republicanism. This element – the emphasizing the role of the agon – was strongly present in the thought of Hannah Arendt, which must be considered as more republican in this respect than the proposals of communitarians. It must be noted, notwithstanding, that the topics specific to the type of public discourse developed by classical republicanism certainly occur in some concepts of Charles Taylor, Michael Walzer, and especially Michael Sandel. Sandel openly considers himself as a representative of the republican tradition, however from the rich heritage of this tradition he specifies the version which he calls the “Athenian” model and sets it against “neo-Roman” one. The latter, however, was predominant in the old tradition of republicanism.
PL
Konferencja naukowa: „Wybitni prawnicy na Uniwersytecie Wrocławskim”
PL
Fryderyk Skarbek (1792-1866) pamiętany jest przede wszystkim jako ekonomista, który przeszczepiał na polski grunt liberalne idee Adama Smitha, tworząc na ich bazie pierwszy w polskiej literaturze system ekonomiczny. Był on również po upadku powstania listopadowego i likwidacji Uniwersytetu Warszawskiego, w którym poprzednio wykładał, urzędnikiem w administracji Królestwa Polskiego1. Swoje refl eksje na temat jego ustroju przedstawił w wczesnych stosunkowo artykułach publicystycznych pochodzących z lat 1818-1821, a następnie – jako historyk dziejów najnowszych – w pisanych na emeryturze dziełach: Dzieje Księstwa Warszawskiego (Poznań 1860), Krolestwo Polskie od epoki początku swego do rewolucji Listopadowej oraz Krolestwo Polskie po rewolucji Listopadowej (publikacja pośmiertna, Poznań 1876-1877), tworzących razem cykl nie bez pewnej intencji zatytułowany Dzieje Polski. Sięgnięcie do znajdujących się tam analiz jest interesujące z dwóch powodów: po pierwsze – zwartych w nich tez, po drugie – dlatego, że pokazują one sposób myślenia pewnej grupy umiarkowanej, liberalnej inteligencji, urzędników czy intelektualistów ze środowisk mieszczańskich i niekiedy szlacheckich.
EN
The article aim is to answer the question whether Amartya Sen’s theory of justice – presented in the fullest way in his book The Idea of Justice (Oxford 2009) – may be regarded as intellectually attractive to legal philosophy. The analysis of this theory leads to the conclusion that it can be of limited relevance to that branch of philosophy. It is connected with the fact that Amartya Sen belongs to such a kind of thinkers who reject the focusing only on the institutions as a means to the realization of justice. Con¬sidering the so-called procedural justice, Sen refers only to the idea of an impartial spectator developed by Adam Smith, and essentially he is not interested in retributive justice. Thus, it seems that the richer theory of John Rawls still remains much more attractive for the jurisprudence. However, in the author’s opinion, some concepts created by Sen may be an important starting point for reflection on law, even apart from Sen’s entire theory. His notions of freedom (which can be adapted, for example, to judge paternalistic regulations) and of capability seem to be particularly inspiring from the point of view of legal philosophy.
EN
he paper analyses the interpretations of the Italian Fascism’s economic policy which were presented by the Polish economists of the interwar period. The economists who wrote in detail about the Fascist economy were impressed by the impetus of the investments realized by the State in Mussolini’s Italy and also positively evaluated the introduction of the social peace by the Mussolini’s government, though they sometimes noticed the economic costs connected with the Fascist policy — especially the expansion of bureaucracy and the growth of the fiscal burdens imposed on the society. One of the most enthusiastic commentators, Jan Zdzitowiecki, did not notice the symptoms of the aggravation of the economic situation in Italy in the final years before the World War II. The majority of the economists ignored the consequences of the intensive investment in the heavy industry during the 1930s for the standard of life. Only Henryk Kurt Hendrikson emphasized that these investments exerted the signifi cant infl uence on the drop in the level of consumption in the society. Roman Rybarski was surely the only Polish economist of the period who fully perceived and understood the evolution of the Fascist economic policy — from the remarkably liberal policy (until about 1926) to the progressively larger State control over the economy in the 30s. The author submits the thesis that the attitude of Polish economists towards the Fascist economic policies was the derivative of their general attitude towards the conception of State control over and direct management of economy. Especially those economists who, like, for instance, Lvov university professor Leopold Caro, searched for “the third way” between the liberal capitalism and socialism, expressed the positive or even enthusiastic opinions on that economic policy.
EN
The aim of present paper is, on the one hand, to reconstruct Leon Petrażycki’s views on justice, and on the other hand, to link them to the contemporary discussion on this subject. Petrażycki’s analysis of justice is purely of descriptive character, i.e. it shows what the nature of justice is and why it should be treated as a legal phenomenon. Critical element is a special strength of Petrażycki’s view. The Polish legal philosopher showed with remarkable clarity why he considered justice not only as a purely subjective category of legal psychology (and therefore, belonging to the sphere of intuitive law), but as a result of emotional projection, which means that all judgments that attribute justice to specific legislative acts or decisions concerning the application of law were based on a specific illusion. Petrażycki, however, did not accept a relativistic position because he introduced the ideal of universal love in his theory.
PL
Celem pracy jest z jednej strony rekonstrukcja poglądów Leona Petrażyckiego dotyczących sprawiedliwości, z drugiej zaś odniesienie ich do współczesnej dyskusji na ten temat. Analizy Petrażyckiego dotyczące sprawiedliwości mają charakter czysto opisowy, gdyż pokazują, jaki charakter ma sprawiedliwość i dlaczego należy ją zaliczyć do zjawisk prawnych. Tym, co stanowi szczególną siłę rozważań Petrażyckiego, jest ich element krytyczny. Polski filozof prawa z niezwykłą jasnością pokazał, dlaczego uważał sprawiedliwość nie tylko za czysto subiektywną kategorię psychiki prawnej (a zatem należącą do sfery prawa intuicyjnego), ale wynik projekcji emocjonalnej, co oznacza, że według niego wszystkie sądy przypisujące sprawiedliwość określonym tworom legislacyjnym bądź decyzjom stosowania prawa opierały się na swoistej iluzji. Petrażycki nie przyjął jednak stanowiska relatywistycznego, gdyż wprowadził do swojej teorii ideał powszechnej miłości.
PL
Artykuł opisuje dyskusje, które miały miejsce podczas IV Konferencji CEENELS (Moskwa, 14–15 czerwca  2019). Celem konferencji była analiza zagadnienia innowacyjności w zakresie prawa w Europie Środkowo-Wschodniej. Temat ten został wybrany jako kontynuacja poprzednich konferencji CEENELS. Organizatorzy chcieli podważyć powszechne przekonanie, że w kulturze prawnej Europy Środkowo-Wschodniej brakuje oryginalnych oraz nowatorskich koncepcji i pomysłów. Nawet jeśli konferencja nie przyniosła definitywnej odpowiedzi na temat charakteru kultury prawnej krajów Europy Środkowo-Wschodniej, to pokazała, że region ten jest nie tylko terytorium przeszczepów prawnych i recepcji idei, koncepcji i instytucji prawnych, tworzonych w Europie Zachodniej lub USA.
EN
The paper describes the debates which took place during the 4th Annual CEENELS Conference (Moscow, 14–15 June 2019). The aim of the conference was to analyse the issue of legal innovativeness in Central and Eastern Europe, the topic which was chosen as a continuation of previous CEENELS conferences. The organizers wanted to challenge the widespread belief that the legal culture of Central and Eastern Europe lacks original and innovative concepts and ideas. Even if the conference did not bring a definitive answer about the character of Central and Eastern European countries’ legal culture, it showed that the region is not only a territory of legal transplants and reception of legal ideas, concepts and institutions, created in Western Europe or the US.
11
Content available Law in Times of the Pandemic
100%
PL
Niniejszy esej pokazuje, że reakcja prawna na nowe zagrożenie, takie jak nieznana choroba, jest wypadkową wielu czynników, w tym postaw i nastrojów społecznych. Pokazuje to przykład regulacji przyjmowanych w XIX wieku w trakcie epidemii cholery. Podobnie obecnie ograniczenia są wprowadzane, modyfikowane czy łagodzone nie tylko pod wpływem samego zagrożenia (poznanego jedynie częściowo), ale także czynników gospodarczych oraz nastrojów społecznych. Wzmocnienie władzy wykonawczej i zwiększenie roli aktów prawnych wydawanych przez tę władzę jest zjawiskiem powszechnym w obecnej sytuacji. Samo w sobie nie zagraża jeszcze rządom prawa, a umożliwia szybką reakcję na zmieniającą się sytuację. Zagrożeniem takim mogą być jednak restrykcje nadmiernie opresyjne, odwracające w pewien sposób nowoczesny paradygmat myślenia o prawach jednostki.
EN
The essay tries to show that the legal response to a new threat, such as an unknown disease, is an outcome of many factors, including social attitudes and public sentiment. This is demonstrated by the example of regulations adopted in the 19th century during the cholera epidemic. Similarly, restrictions are now being introduced, modified or mitigated not only under the influence of the threat itself (only partially known), but also of economic factors and social moods. Strengthening the executive branch and increasing the role of legal acts issued by this branch is a common phenomenon in the present situation. By itself, it does not threaten the rule of law yet and enables a quick reaction to a changing situation. However, excessively oppressive restrictions, in some way reversing the modern paradigm of thinking about individual rights, could be such a threat.
EN
The present paper reviews the book by Vojtech Vladár devoted to the history of church law. The textbook focuses on the general history of the Western Church. It also thoroughly discusses the development of church law on the territory of contemporary Slovakia. The author conducts research on Roman law and church law and is a lecturer at the University of Trnava.
PL
Niniejszy artykuł stanowi recenzję publikacji autorstwa Vojtecha Vladára omawiającej dzieje prawa kościelnego. Książka ta ma charakter podręcznikowy i koncentruje się na powszechnej historii Kościoła zachodniego. Sporo miejsca poświęca również rozwojowi prawa kościelnego na ziemiach, które składają się na obecne terytorium Słowacji. Jej autor jest badaczem z zakresu prawa rzymskiego i prawa kościelnego, wykładającym na uniwersytecie Trnawie.
EN
The aim of this paper is to present Polish pre-war literature on Nazi economic policy and to compare Leopold Caro’s views with analyses of a well-known postwar economist, Paweł Sulmicki, presented in his doctoral thesis of 1946. The comparison of these two interpretations enables the authors to show not only the change of views on the totalitarian economy of Germany, but also the transformations that took place in the Polish theory of economics at that time. In terms of methodology, the work of Leopold Caro (published in 1938) did not go beyond what the German historical school offered. Paweł Sulmicki, on the other hand, explained the processes taking place in the German economy from the point of view of the theory of multiplier which was relatively new at that time. Sulmicki did not explicitly state that the phenomena analyzed by him were paradoxes in the light of Keynesian theory, but he described the factors that led to the success of the economic policy at a low level of the multiplier.
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.