Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 21

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  neologizm
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
1
Content available Konceptualizacja świata w neologizmach dziecięcych
100%
PL
Dzieci młodsze, między innymi pod wpływem nauki szkolnej, dążą do przekształcania pojęć potocznych (pseudopojęć) w naukowe, czyli zgodne ze stanem współczesnej wiedzy naukowej. Jednym ze sposobów kategoryzowania pojęć jest formułowanie oryginalnych związków wyrazowych lub tworzenie nowych słów. Przedmiotem referatu są przykłady neologizmów (zebrane z wypowiedzi mówionych), tworzonych przez dzieci znajdujące się jeszcze w stadium operacji konkretnych, lecz szukających dróg wkroczenia w stadium myślenia pojęciowego. Zebrany materiał może zachwycić i wywołać zdumienie. Cechuje go indywidualność i niepowtarzalność, ukazuje piękno dziecięcego języka, odzwierciedla wrażliwość dzieci i sposób językowego obrazowania świata.
PL
Przedmiotem analizy jest język wybranych współczesnych tekstów prasowych. Opisano cztery sposoby oddziaływania na odbiorcę: figuratywność, segmentację tekstu, językowe mechanizmy kreowania i nazywania osób i zdarzeń obecnych w bieżącym życiu społeczno-politycznym oraz przełączanie kodów. Podkreślono, że w dobie dużej konkurencji na rynku medialnym działania dziennikarzy często bywają skupione bardziej na pozyskaniu czytelnika niż na przekazywaniu prawdy
UK
La pandemia de COVID-19 ha generado cambios en muchos de los ámbitos de la actividad humana, también los lingüísticos. La crisis sanitaria nos ha obligado a adaptarnos, a darle nombre a nuevos conceptos y a satisfacer unas necesidades expresivas frente a una situación sin precedentes. Los neologismos recogidos en el presente trabajo muestran la creatividad de los usuarios del idioma español, polaco, francés e inglés. El uso de prefijos covi- y corona- destaca entre los procesos de creación de palabras más productivos y dominantes en los cuatro idiomas. Además, estos ejemplos evidencian la tendencia creciente de la internacionalización del vocabulario. Algunos de los neologismos surgidos durante unas circunstancias extraordinarias de la pandemia, ya han sido incorporados en los diccionarios y forman parte importante del léxico actual, sin embargo, la cuestión de la estabilidad del resto queda precario.
EN
The COVID-19 pandemic has caused changes in many areas of human activity, including language. The health crisis has forced us to adapt and name new concepts and meet the needs of self-expression in an unprecedented situation. The new words that are presented in this work prove the creativity of Spanish, Polish, French and English speakers. The use of prefixes, such as covi- and corona-, shows an increasing tendency towards lexical internationalisation. Some of the new words which have emerged during the pandemic have already been incorporated into dictionaries and form part of the current vocabulary; however, the issue of the stability of the rest of them remains uncertain.
PL
Procesy kreatywności leksykalnej w czasie pandemii COVID-19 – studium kontrastywne Pandemia COVID-19 powoduje zmiany w wielu obszarach aktywności człowieka, także w języku. Kryzys sanitarny zmusza nas do dostosowania się do nich, nazwania nowo powstałych desygnatów oraz zaspokojenia potrzeby ekspresji wobec tej bezprecedensowej sytuacji. Zebrane w pracy neologizmy dowodzą kreatywności użytkowników języka hiszpańskiego, polskiego, francuskiego i angielskiego. Dominującym i cechującym się wysoką produktywnością procesem słowotwórczym, do którego się odwołują, jest wykorzystanie w złożeniach cząstki covi- i korona-. Ponadto, zebrane przykłady pokazują rosnącą tendencję leksyki do internacjonalizacji. Niektóre z neologizmów, powstałych w wyjątkowych okolicznościach pandemii, zostały już włączone do słowników i stanowią ważną część aktualnie używanego słownictwa, natomiast kwestia stabilizacji pozostałych jest nadal niepewna. Procesos de la creatividad léxica durante la pandemia de COVID-19- un estudio contrastivo La pandemia de COVID-19 ha generado cambios en muchos de los ámbitos de la actividad humana, también los lingüísticos. La crisis sanitaria nos ha obligado a adaptarnos, a darle nombre a nuevos conceptos y a satisfacer unas necesidades expresivas frente a una situación sin precedentes. Los neologismos recogidos en el presente trabajo muestran la creatividad de los usuarios del idioma español, polaco, francés e inglés. El uso de prefijos covi- y corona- destaca entre los procesos de creación de palabras más productivos y dominantes en los cuatro idiomas. Además, estos ejemplos evidencian la tendencia creciente de la internacionalización del vocabulario. Algunos de los neologismos surgidos durante unas circunstancias extraordinarias de la pandemia, ya han sido incorporados en los diccionarios y forman parte importante del léxico actual, sin embargo, la cuestión de la estabilidad del resto queda precario.
EN
The principles of word formation have been employed for a considerable period of time. In the contemporary Polish word formation numerous doubts are expressed concerning the correctness of newly formed words, but languages are constantly developing and some expressions which were previously considered incorrect are now accepted as a norm. The development tendencies of the language constitute its driving force. It should be observed that apart from two basic trends in the development of word formation, i.e. the propensity for abbreviating and the tendency to make information precise, a third trend can be added, namely the automatic use of derivational techniques. More specifically, the creation of derivatives out of native word-forming elements consists merely in their mechanical combining, while any complications are eliminated. It should also be stressed that in the contemporary Polish language abbreviations are created on a mass scale, and the process of creating neologisms involves a lot of univerbalising. Another observable trend in the contemporary Polish language is the creation of complex suffixes: -alność, -arstwo, -alnictwo, -owość, -ownictwo, e.g. in words such as zachorowalność, etapowość, drogownictwo. The process of internationalisation is becoming more and more intensive in the Polish language, too. Foreign words are quickly adapted in the Polish word formation system, a phenomenon which is particularly striking when derivatives are created, e.g. adjectives from borrowed nouns or verbs: weekend – weekendowy, kemping – kempingowy, detergent – detergentowy, outsider – outsiderski.
EN
In the article an attempt is made to describe a few stylistic mechanisms responsible for creating language-games in selected poems by Julian Tuwim, Stanisław Młodożeniec, Maria Cyranowicz, Tadeusz Różewicz and Ryszard Krynicki. Also the phenomena are considered that are connected with infringing traditional poetic patterns in Polish lyric poetry of the 20th century.
PL
W artykule podjęto próbę opisu kilku mechanizmów stylistycznych odpowiadających za tworzenie gier językowych w wybranych utworach Juliana Tuwima, Stanisława Młodożeńca, Marii Cyranowicz, Tadeusza Różewicza i Ryszarda Krynickiego. Uwzględniono też zjawiska związane z naruszeniem tradycyjnych poetyckich wzorców w polskiej liryce XX wieku.
PL
Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie wyselekcjonowanych wyrazów potencjalnych oznaczających osobę z prasy kazachstańskiej w latach 2008 – 2011. Na podstawie kryteriów odróżniających leksykę okazjonalną od neologizmów wysunięto wnioski o rozwoju wybranych słów. Zaobserwowano odmienne tendencje w grupach wyrazów mających różne pochodzenie. Większą tendencję do przyswojenia przez język mają wyrazy utworzone na podstawie rdzeni kazachskich oraz obcych, stają się one neologizmami przechodząc do uzusu językowego. Natomiast wyrazy stworzone na podstawie rdzeni rosyjskich najczęściej pozostają w strefie leksyki okazjonalnej.
EN
This article is devoted to the analysis of selected potential words meaning a person from the Kazakh press in the years 2008 - 2011. On the basis of the criteria, distinguishing occasionalisms from neologisms, conclusions were drawn about the development of selected words. Some tendencies have been observed in groups of words of different origins. The words created on the basis of Kazakh and foreign roots have a greater tendency to be assimilated by the language, they become neologisms, turning to linguistic usage. However, words created on the basis of Russian roots usually remain in the occasional lexical zone.
RU
Данная статья посвящена анализу потенциальных слов со значением лица, втречавшихся на страницах казахстанских газет с 2008 по 2011 годы. С помощью критериев, разделяющих окказиональную лексику и неологизмы, были сделаны выводы о развитии отобраной лексики. Также были обнаружены противоположные тенденции в группах слов разного происхождения. Итак, большей тенденцией к усвоению русским языком обладают слова, образованные от казахских и иностранных корней; они становятся неологизмами и переходят в узус. Слова же, образованные от русских корней, как правило остаются в сфере окказиональной лексики.
EN
The SARS-CoV-2 pandemic has affected various aspects of social and economic life: daily routine, work, education, interpersonal and media communication. It had an impact on language as well; the terms which had rarely been used before have emerged (pandemic, quarantine, epidemiological threat, antivaxer) along with numerous pandemic-related neologisms, mainly compounds (coronaparty, coronavacation, antimasker, Covidian, Covidiot). These phenomena and language changes are global in nature, as is the pandemic. The two languages, Polish and Croatian, were chosen for the sake of comparative analysis. The aim was to showcase the mechanisms of the so-called coronalanguage (Pol. koronajęzyk, Cro. koronagovor/koronarazgovor) as a new phenomenon in social communication and discuss interlanguage similarities and differences. In the article, technical terminology and colloquial pandemic-related terms present in Polish and Croatian media discourse have been compared.
PL
Pandemia wirusa SARS-CoV-2 wywołała szereg zmian w różnych aspektach życia społecznego i gospodarczego: codziennym funkcjonowaniu, pracy, edukacji, komunikacji międzyludzkiej i medialnej. Nie pozostała też bez wpływu na język, w którym pojawiły się nieużywane wcześniej na tak dużą skalę terminy i określenia (pandemia, kwarantanna, zagrożenie epidemiczne, antyszczepionkowiec) oraz szereg tzw. neologizmów pandemicznych, głównie złożeń (koronaparty, koronaferie, antymaseczkowiec, kowidianie, kowidiota). Te zjawiska i przemiany w języku mają, podobnie jak pandemia, globalny charakter. Na potrzeby analizy porównawczej wybrano dwa języki słowiańskie: polski i chorwacki, by wskazać mechanizmy działania, podobieństwa i różnice w tzw. koronajęzyku (koronagovor/ koronarazgovor), jako nowym zjawisku w obrębie komunikacji społecznej. Analizie komparatystycznej poddano terminologię specjalistyczną oraz określenia potoczne związane z tematyką pandemii, obecne w polskich i chorwackich przekazach medialnych w II połowie 2021 r. i na początku 2022 r.
EN
This article discusses the criteria of neonymy which are adopted in the literature and in practice of registering new words, as exemplified by the internationalism demokratura. In the first part we briefly describe the history of this word, possible sources of borrowing it, and explore its fate in the Polish language. In the second part we discuss the neonymic status of the noun demokratura. In conclusion we propose a set of objectivized criteria, which allow to more precisely determine the status of new words as neologisms, ephemerida or occasionalisms.
PL
W artykule rozważane są przyjmowane w literaturze i praktyce rejestracji nowych wyrazów kryteria neonimiczności na przykładzie internacjonalizmu demokratura. W pierwszej części przedstawiamy krótko historię wyrazu i możliwe źródła zapożyczeń na grunt polski, omawiamy też losy tego zapożyczenia w polszczyźnie. W części drugiej dyskutujemy neonimiczny status rzeczownika demokratura. W konkluzji proponujemy zestaw zobiektywizowanych kryteriów, które precyzyjniej pozwalają określić status nowych wyrazów jako neologizmów, efemeryd lub okazjonalizmów.
9
Content available A study of coinages: the case of a stand-up comedy
63%
PL
Niniejszy artykuł przedstawia studium przypadku dotyczące neologizmów w dyskursie mediów społecznościowych. Głównym źródłem rozważań jest interakcja w mediach społecznościowych oraz analiza nowo tworzonych wyrazów jako charakterystycznych form słownych pojawiających się w programach komediowych i odzwierciedlających bieżące wydarzenia w przestrzeni społecznej. W tekście uwzględnione zostały warunki wstępne, powstawanie neologizmów w stand-upowym dyskursie komediowym oraz ich percepcja przez non-native speakerów. Zastosowane metody pozwalają ocenić potencjał derywacyjny neologizmów, omówić najbardziej produktywne techniki słowotwórcze jak również opisać reakcje respondentów na neologizmy, badając jednocześnie poprawność interpretacji danych jednostek. Uzyskane wyniki wskazują na charakterystyczną rolę cyfrowych innowacji językowych we współczesnym języku angielskim. Dowodzą one hipotezy, że twórczość satyryczna ma silny wpływ na nasze społeczeństwo i język, którego używamy. Nakreślono również potencjalne przyszłe kierunki badań w dziedzinie neologii mediów społecznościowych w innych niepowiązanych językach.
EN
This paper investigates neologisms in data retrieved from stand-up comedies. It postulates social media interaction as a main source of new words, and analyses coined words as specific wordforms in the stand-up comedy routines that mirror current society events. Preconditions, formation of coined words in the stand-up comedy discourse, and their perception by non-native speakers are considered. The article touches the derivational potential of new coinages, discusses the most productive word-building techniques, and describes respondents’ reactions to coinages in order to understand whether they can adequately interpret the words’ meanings. Obtained results demonstrate the relevance of digitally coined words in modern English. They prove the hypothesis that satirical work across the world has a strong impact on our society and the language we use. Potential future research in the field of social mass media neology on the basis of other non-related languages is suggested.
10
Content available Konwencja czy kreacja? Rzecz o Češtinie 2.0
63%
Bohemistyka
|
2020
|
nr 4
569-586
EN
New words are a natural phenomenon in every language, it’s inevitable effect of cultural and social changings of modern community. In this article author explores lexical material collected and presented in Čeština 2.0, unusually crowd-sourced online dictionary. Special attention is given to the semantic structure and motivation of gathered words. Research show that in analyzed material we can find both, convention and creativity in making new words (at the orthographic, morphological and semantic level). The main question is, how persistent new words are, how many of them will be used by the people in everyday communication.
PL
Tworzenie nowych wyrazów będących odbiciem zmieniającej się rzeczywistości to naturalny proces w każdym języku. Sposoby uzupełniana słownictwa są różne, i jak pokazała analiza badanego materiału, internauci wykorzystują je na różne sposoby. Čeština 2.0 i jej twórcy pokazują jak bawić się językiem, jak wykorzystywać znane (konwencjonalne) schematy słowotwórcze w niebanalny, kreatywny sposób. W ocenie zaprezentowanego materiału pod uwagę wzięto zarówno mechanizmy tworzenia wybranych jednostek leksykalnych, jak również zrozumiałość wynikającą z właściwej motywacji, otwartym pozostawiając pytanie, które z nich zyskają szerszy zasięg i na stałe wejdą do zasobu słownego współczesnego języka czeskiego.
EN
The article tries to present the works of Jacek Dukaj as depictions of the human identity.  The language analysis was crucial to show the human being in different timespans including the post - apocalyptic world.  Posing some universal questions about the human being's  place in the world , his/her role in shaping of reality and his/her cognitive and communication skills, was essential  to find out more about the author of such prose works as "Lód" or "Starość aksalota". Alternative historical visions, distant future, post-humanoid beings, transhumanism are only the tools enabling to present the human identity.The article constitutes an attempt to present the works of Jacek Dukaj as depictions of the human identity. The language analysis was crucial to show the human being in different timespans including the post-apocalyptic world. Posing some universal questions about the human being’s place in the world, his/her role in shaping of reality and his/her cognitive and communication skills, was essential to find out more about the author of such prose works as Ice (Polish: Lód) or The Old Axolotl (Polish: Starość aksolotla). Alternative historical visions, the distant future, post-humanoid beings, transhumanism are only the tools enabling to present the human identity.
PL
W artykule podjęto próbę odczytania wybranych teksów Jacka Dukaja jako traktatów na temat tożsamości ludzkiej. Analiza języka powieści stała się podstawą do odtworzenia kreacji człowieka, umieszczonego w różnych płaszczyznach czasowych, także w świecie postapokaliptycznym. Badanie prozy autora Lodu czy Starości aksolotla wymagało postawienia uniwersalnych pytań dotyczących miejsca człowieka w świecie, jego roli w kształtowaniu rzeczywistości, możliwości poznawczych i komunikacyjnych. Alternatywne wizje historii, odległa przyszłość, byty posthumanoidalne, transhumanizm stają się jedynie tłem umożliwiającym prezentację tożsamości człowieka.
EN
The paper aims to provide an analysis of the author’s neologisms used in A Game of Thrones, which is the first book of Martin’s fantasy series Songs of Ice and Fire. In the first part the paper identifies the sources of the author’s lexical neologisms (e.g. direwolf, septon, or proper names). The second part focuses on the methods used for neologism translation in the Polish and Slovene versions of the novel (translations by Paweł Kruk and Boˇstjan Gorenc), and finds differences between the two translations. The paper describes translation techniques such as borrowing, equivalency, and the creation of a neologism.
PL
Artykuł stanowi próbę analizy neologizmów autorskich użytych w Grze o tron, czyli pierwszym tomie sagi Pieśni lodu i ognia George’a R.R. Martina. W pierwszej części zostają przedstawione źródła neologizmów (np. direwolf, septon oraz nazwy własne). Druga część jest porównaniem metod, jakimi posługiwali się tłumacze polskiej i słoweńskiej wersji powieści (Paweł Kruk i Boštjan Gorenc).
13
63%
PL
Artykuł powstał w wyniku pracy badawczej w ramach grantu NCN. Celem szeroko zakrojonych badań naukowych jest zestawienie leksyki teatralnej pięciu reformatorów teatru polskiego dwudziestolecia międzywojennego, w tym m.in. Juliusza Osterwy, którego dotyczy powyższa publikacja. W badaniach posłużono się metodą korpusową. Z tekstów twórcy, zarówno opublikowanych, jak i archiwaliów, zestawiono korpus, który posłużył jako źródło do analiz jakościowych i ilościowych. Artykuł jest potwierdzeniem tezy, że Juliusz Osterwa świadomie kształtował i wdrażał strategię zarówno na poziomie idei, jak i języka, co wykazały prowadzone badania.
EN
This article was created as a result of research work as part of NCN grant. The aim of extensive research is to compare the theatrical lexis of five Polish theatre interwar period reformers including Juliusz Osterwa to whom this publication is concerned. During research the text-corpus method was used. From the author’s texts both published and archives the corpus was compared, which was used as a source of quantitative and qualitative analysis. This article is a confirmation of the thesis that Juliusz Osterwa was consciously forming and introducing strategy both on the level of idea and the language what was proved by these studies.
14
54%
EN
The aim of this paper is to analyse the behaviour of -ing compound nouns in the process of their translation into Romance languages. The starting point of this analysis is our research into the entry of -ing simple nouns in the legal vocabulary of Romance languages, which we presented at the 10th International Days of the Lexicology, Terminology and Translation Network (University of Strasbourg, 2015). The method of the present research consists in a contrastive analysis of the entry of English compound nouns containing the morpheme -ing in the legal vocabulary of French, Romanian, Italian, Spanish and Portuguese, in order to assess both the translating differences in terms of perception between the simple and compound -ing structures, and the degree of permeability of the legal target-languages in contact with the legal English terms. One of the practical purposes of the present research will be offering a linguistic analysis basis to legal translators, as we founded our work on our hands-on experience as a legal translator and interpreter with the Tribunal de Grande Instance (High Court) of Lyon and the Court of Appeal, as well as a lecturer in legal English and translation.
PL
 Celem artykułu jest analiza angielskich rzeczowników złożonych zakończonych na – ing w tłumaczeniu na języki romańskie. Punktem wyjścia dla analizy jest badanie rzeczowników prostych występujących w językach romańskich prawniczych które zaprezentowano na 10. Międzynarodowych Dniach Sieci Leksykologii, Terminologii i Tłumaczeń Pisemnych (Uniwersytet w Strasburgu, 2015). Metoda badawcza polega na kontrastywnej analizie angielskich złożonych rzeczowników zawierających badany morfem w prawniczym słownictwie francuskim, rumuńskim, włoskim, hiszpańskim i portugalskim. Dokonano jej w celu ustalenia różnic translacyjnych.
FR
L’objectif de cet article est d’analyser le comportement des noms composés anglais en –ing lors de leur traduction en langues romanes. Le point de départ de cette analyse est constitué par notre étude de l’entrée des termes anglais en –ing dans le vocabulaire juridique des langues romanes, présentée lors des 10e Journées internationales « Lexicologie, terminologie, traduction » (Université de Strasbourg, 2015). L’approche de la présente recherche consiste en une analyse contrastive de la pénétration des noms composés anglais contenant le morphème -ing dans le vocabulaire juridique français, roumain, italien, espagnol et portugais, afin d’arriver à une évaluation des différences de perception en traduction entre les structures simples en –ing et les structures composées, ainsi qu’à une évaluation du degré de perméabilité des langues-cibles dans le domaine juridique au contact avec les termes juridiques anglo-saxons. Une des implications pratiques de cette analyse sera d’offrir un support d’analyse linguistique aux traducteurs juridiques, nous basant aussi sur notre expérience pratique en tant que traducteur-interprète assermenté près le Tribunal de Grande Instance de Lyon et la Cour d’Appel de Lyon, et en tant qu’enseignant en anglais de spécialité, traduction juridique.
DE
Das Untersuchungsfeld des vorliegenden Beitrags stellen wertend markierte nominale Derivate aus kontrastiver Sicht (Polnisch-Deutsch) dar. Es handelt sich um Neologismen oder Okkasionalismen von einer generell undurchsichtigen semantischen Struktur, deren Derivationsbasis Eigennamen bilden, und die in den beiden Sprachen meistens etymologisch identische Derivationssuffixe aufweisen, hauptsächlich lateinischer Herkunft. Das Ziel der vorliegenden Analyse ist vor allem eine Untersuchung von Derivationsschemata in Bezug auf diese Suffixe in beiden Sprachen, von dem Grad der Wirkung der Suffixe auf diese Derivate, mit Berücksichtigung der Perspektive ihrer Internationalisierung, sowie ein Vergleich der Semantik derjenigen Derivate, die unter morphologischem Aspekt sich voneinander unterscheiden, aus Sicht ihrer semantischen Analogie.
PL
Tematem niniejszego artykułu są nacechowane wartościująco derywaty nominalne w ujęciu kontrastywnym niemiecko-polskim. Chodzi o neologizmy lub okazjonalizmy o generalnie nieprzejrzystej strukturze semantycznej, których podstawę derywacyjną stanowią nazwy własne i które w obu językach wykazują najczęściej tożsame etymologicznie sufiksy derywacyjne, głównie pochodzenia łacińskiego. Celem analizy jest przede wszystkim zbadanie schematów derywacyjnych w odniesieniu do tychże sufiksów w obu językach, stopnia oddziaływania sufiksów na te derywaty z uwzględnieniem perspektywy ich internacjonalizacji, jak również porównanie znaczenia derywatów zróżnicowanych w aspekcie struktury morfologicznej pod kątem ich analogii semantycznej.
EN
The paper deals with the evaluative nominal derivatives from contrastive point of view. The focus is given to neologisms or occasionalisms that are on the whole semantically opaque, whose derivative base is constituted by proper names and which show mostly identical suffixes, primarily Latinate, in the both languages. The aim of the analysis is to investigate the derivative schemes referring to the suffixes in the both languages as well as the extent to which the suffixes influence the derivatives from the perspective of their internationalization. The other searching aspect is set to compare the meaning of the derivatives that are underlined by different morphological structures, taking into account their semantic analogy.
PL
Użytkownicy forum Miau.pl tworzą społeczność, którą silnie spaja miłość do kotów, co wyraża się głównie poprzez różnoraką pomoc i opiekę nad nimi. W wypowiedziach członków tej społeczności znajdujemy charakterystyczne słownictwo, powszechne wśród wszystkich miłośników zwierząt. Autorka artykułu uznaje język miłośników kotów (zwanych ailurofilami) za mikrosocjolekt, który jest częścią socjolektu miłośników zwierząt. Ponieważ trudno jest znaleźć źródło wspólnego słownictwa dla miłośników zwierząt, w tekście omówiono słownictwo używane na forum Miau.pl, ale nie występujące w standardowym języku polskim lub występujące tam w innym sensie. Microsocjolekt użytkowników forum Miau.pl jest celowo transparentny, umiarkowanie komunikatywny, z przewagą funkcji ekspresywnej. Obejmuje rzeczywistość w sposób skrócony, a nie peryfrastyczny.
EN
Miau.pl forum users form a community strongly bonded by love to cats and express it, mainly, by helping them in various ways and taking care of them. In their statements, both we find vocabulary specific to this community, and common to all animal lovers. I consider the cat lovers (ailurophiles) language as microsociolect which is part of animal lovers sociolect. Because it is difficult to identify the source of a common vocabulary for animal lovers the article discusses the vocabulary used on the forum Miau.pl but not occurring in standard Polish or occurring there in a different sense. Microsociolect of Miau.pl forum users is intentionally transparent, moderately communicative, with dominance of expressive function, embracing reality in abbreviated rather than periphrastic manner.
PL
Tomasz Olbratowski, dziennikarz radia RMF FM i autor felietonów w audycji Wstawaj, szkoda DNiA, wykorzystuje różne zjawiska leksykalne, które służą budowaniu komizmu językowego: wieloznaczność, homonimię, leksykę o ograniczonym zasięgu występowania, neologizmy, skrótowce. Komizm językowy nie służy tylko rozbawieniu odbiorcy, a pełni także funkcję oceniającą i wartościującą. Całościowa interpretacja omawianych felietonów wymaga od czytelnika bardzo dużej kompetencji komunikacyjnej, a zarazem lektura ich może przyczyniać się do poszerzenia tej kompetencji.
EN
Tomasz Olbratowski uses a variety of lexical phenomena: polysemy, homonymy, sociolects, archaisms, neologisms, acronyms. He uses linguistic humor not only to entertain the listeners, but also as a means of evaluation. The use of linguistic humor is one of the typical features of radio segments. The interpretation of a radio segment requires well developed communicative competence of the listener, but at the same time, reading these texts can improve the communicative competence in both native speakers and language learners.
PL
Niniejszy artykuł przedstawia teoretyczne i metodologiczne założenia do analizy najnowszych nominalnych derywatów sufiksalnych w języku polskim, które tworzone są od nazw własnych, i które funkcjonują w aktualnym dyskursie politycznym. Zarysowane zostały kluczowe aspekty opisu słowotwórstwa w oparciu o założenia językoznawstwa kognitywnego, a w szczególności jednego z modeli przyjętych w obrębie tego paradygmatu, morfologii konstrukcji. Pokazano, że wyrazy złożone i schematy derywacyjne mogą być traktowane jako konstrukcje, które mogą być kategoriami polisemicznymi, i których znaczenia mogą być motywowane przez metonimię i metaforę. Z przeprowadzonych rozważań wynika, że metonimia konceptualna motywuje proces konwersji, derywaty z ucięciem, i różnego typu skrótowce, jednak derywacja sufiksalna jest potencjalnie metonimiczna tylko wówczas, gdy współwystępuje z rozszerzeniem znaczenia podstawy słowotwórczej albo sufiksu lub gdy przesunięciu semantycznemu ulega derywat jako całość.
EN
The present contribution provides a theoretical and methodological background for an analysis of novel suffixal derivatives that are based on proper names and function in the current political discourse in Poland. We delineate the most important assumptions behind a cognitive linguistic approach to word-formation, focusing particularly on one of the models within this paradigm, namely Construction Morphology. It has been demonstrated that complex words and abstract word-formation patterns can be viewed as constructions, which may be polysemous, and whose meanings may be motivated bymetonymy and metaphor. It is also demonstrated that conceptual metonymy motivates the process of conversion, clipping and various types of morphological truncation. However, suffixal derivation is potentially metonymic only if the base morpheme or the suffix exhibit extended senses, or if a semantic shift applies to the derivative as a whole.
EN
Offensive futball, offensive historical politics and offensive finger sign… The changes within meaning and axiology of the neologism from Obserwatorium Językowe UW The article describes the changes within meaning and axiology of adjective ‘ofensywny’. It was take into account the main historical dictionaries, the dictionaries of modern language as well. The latest texts considers adjective ‘ofensywny’ in new meaning and couse of it there is this lexeme in dictionary of neologies. The study of historical dictonaries shows that the meaning of neosemantism was existed in 16th centuary.
PL
Przedmiotem artykułu jest leksyka publicystyki Władysława Orkana, wyekscerpowana z cyklu Listy ze wsi, zawierającego wykładnię społecznych przekonań zagórzańsko-podhalańskiego pisarza. Analizie leksykologicznej poddano duży zbiór indywidualizmów leksykalnych, a zatem słów nienależących do polszczyzny ogólnej i gwarowej. Interpretacja słowotwórcza i semantyczna pozwoliła skonstatować, że bogato zaświadczone niestandardowe jednostki leksykalne zostały użyte na skutek splotu różnych czynników: indywidualizmu artystycznego, kreatywności językowej twórcy, dążenia do odświeżania środków ekspresji, zróżnicowania genologicznego tekstów, a przede wszystkim wierności wobec poetyki młodopolskiej formacji literackiej.
EN
The subject of this article is lexis of the Władyslaw Orkan’s journalistic writing chosen from his cycle Letters from a Village, which includes the interpretation of author’s social beliefs. In this article a broad compilation of lexical individualism was analysed lexicologically. By lexical individualism I mean words which are not a part of the general Polish language or local dialect. Word-formative and semantic interpretation have shown that the above-mentioned non-standard lexical units were used as a result of the concatenation of many different factors: artistic individualism, the author’s linguistic creativity, pursuance of refreshment of the measures of expression, genology differentiation of the texts, but above all faithfulness to the poetics of the Young Poland literary movement.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.