Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 473

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 24 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Socjologia
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 24 next fast forward last
1
100%
EN
Many scholars today share a view of relational sociology as a processual-transactional approach whose basic tenet is the fluid, relativistic, contingent, transactional character of social relations. They invite sociologists to see our so-called objects (societies, institutions, social patterns, conflicts, social movements, social classes, etc.) in a processual way. In this contribution the author objects that relationalism offers a reductive vision of social reality, because it supports a flat social ontology rather than a stratified social ontology. Relationalism reduces relationships to pure flows, considering structures as purely contingent, while relational sociology attributes a structure to relationships and gives autonomy to structures, even if they are produced by processes. We have to distinguish between different orders of reality: the processual-interactional (relationalist) and the relational orders. To see all of this, it is necessary to assume a relational gaze that is only possible if a supra-functional, morphogenetic framework is adopted. (original abstract)
XX
Przedstawiono sylwetkę naukową i pedagogoczną socjologa niemieckiego Rene Koniga.
3
80%
EN
The article aims to characterise the variety of processes and mechanisms of nature commodification from a sociological perspective. Its general theoretical framework is based on Karl Polanyi's The Great Transformation and the economic-sociological theory of ownership, on the basis of which the social, economic and political determinants, actual modalities, and especially the intended and unintended social and ecological consequences and paradoxes of the processes of nature commodification and decommodification are analysed. This analysis (running across unilateral typologies and approaches), tries to go beyond the narrow and one-sided characteristics of complex practices of human impact on nature, taking into account both their positive and negative consequences where the robbery policy of conquering nature is mixed with attempts of protecting it. The general theoretical argument is illustrated by concrete examples and in particular by Poland's experiences, both from the period of real socialism and the post-socialist transformation. (original abstract)
XX
Tekst ma na celu opisanie kulturowych reguł obwiązujących w wiejskich społecznościach oraz powstającego na ich bazie habitusu wpływającego na funkcjonowanie mieszkańców wsi na rynku pracy. Zgodnie z zaproponowaną perspektywą, tradycyjne jednolite ujęcie charakterystyk mentalnych mieszkańców polskiej wsi nie jest uprawnione. Współcześnie można wyróżnić co najmniej trzy typy wiejskiego habitusu - "farmera", "właściciela małego gospodarstwa" oraz "byłego pracownika PGR-u" - do pewnego stopnia stanowiące kontynuację porządku ukształtowanego w poprzednim systemie. Programy polityki społecznej skierowane do mieszkańców polskiej wsi, powinny zatem uwzględniać różnorodne potrzeby jej mieszkańców w kulturze "nowego kapitalizmu". (abstrakt oryginalny)
EN
The main aim of this article is to describe cultural rules in rural communites and the habitus based on them which affect the way of functioning village dwellers on the labor market. According to this perspective, the traditional homogeneous approach to the mental characteristics of Polish village dwellers is not valid any more. Nowadays, we can distinguish at least three types of rural habituses: "farmer", "the small farm owner" and "the former state farm worker" - to some extent being a continuation of the former state system order. Therefore, the social policy programes for Polish village dwellers" should include its dwellers different needs in the "New Capitalism" culture. (original abstract)
5
Content available remote Alfreda Schütza deskryptywna fenomenologia życia w świecie
80%
XX
W artykule przedstawiony jest zarys propozycji teoretycznej Alfreda Schütza inspirowanej między innymi projektem socjologii rozumiejącej Maxa Webera oraz fenomenologią Edmunda Husserla. Specyficzne ujęcie potocznego nastrojenia do rzeczywistości, które jest jedną z płaszczyzn szerszego spojrzenia socjologii fenomenologicznej na świat życia codziennego, umożliwia nie tylko zrozumienie i opisanie struktury doświadczenia potocznego, ale i pozwala odsłonić subiektywne podłoże działania oraz sugeruje rozwiązanie problemu intersubiektywności.(abstrakt oryginalny)
EN
This paper provides insights into the problems of Alfred Schütz's expositions of the subjective ground of the life-world. It is an attempt to explore the inspirations underlying the general thesis of the natural stance, as well as to comprehend how the everyday-life experience is understood within the paradigm of phenomenological sociology.(original abstract)
6
Content available remote Dystans czasowy a fenomen rozumienia
80%
XX
W artykule podejmowane jest zagadnienie dziejowo określonego rozumienia. W przyjętej tu perspektywie hermeneutycznej podmiot rozumiejący musi uświadomić sobie własną dziejowość i dziejowość swojego sposobu rozumienia, by odkryć prawdę o przedmiocie poznawanym. Co więcej, to właśnie zakorzenienie w dziejowej tradycji usprawnia nas do rozumienia w ogóle.(abstrakt oryginalny)
EN
The hermeneutical approach raises the relevance of concioussness of twofold relationship between understanding and historical tradition. Hermeneutic reflection involves the correction of self-understanding and emphasizes that the possibility of reaching understanding is available to us only by our belonging to a historical community.(original abstract)
XX
Artykuł dotyczy konstrukcji podstawowych zasad modelu teoretycznego analizy gospodarki z punktu widzenia socjologii interpretatywnej. Autor próbuje stworzyć model działania ekonomicznego uwzględniający punkt widzenia podmiotu działań ekonomicznych, wychodząc poza model działania czysto racjonalnego. Działanie ekonomiczne okazuje się ściśle związane z kontekstem jego występowania i jest konstruowane na poziomie interakcyjnym. Na tym poziomie odbywa się także tzw. 'procesualne porządkowanie', gdzie działanie ekonomiczne, wyłaniając się z interakcji, podlega pewnemu tymczasowemu uporządkowaniu z pełną potencją zmiany swej struktury. W artykule przedstawiono także koncepcję wymiarów analizy działania ekonomicznego.(abstrakt oryginalny)
EN
The paper deals with the construction of basic principles of theoretical model of analysis of economy from the perspective of interpretative sociology. Author tries to build a model of economic action taking into consideration the point of view of a subject and going beyond mere rational model of action. An economic action is strictly associated with a context of action and is constructed on the level of interaction. 'Processual ordering' takes place on the level of interaction, where an economic action which emerges from the interaction is subject to certain temporary ordering with complete potency to modify its structure. The paper presents also the concept of analytic dimensions for the analysis of every economic action.(original abstract)
XX
Wzajemność to jedno z centralnych zagadnień wielu koncepcji wyjaśniających stosunki społeczne - począwszy od starożytnej zasady wzajemności (do ut des - "daję ci, abyś ty mi dał"), po współczesne teorie interakcjonizmu, teorię wymiany społecznej czy filozofię spotkania. Artykuł przedstawia wybrane problemy polskich koncepcji zasady wzajemności. Istnieją dwa rodzaje autorów. Pierwszy z nich zaprzecza wartości zasady wzajemności dla współczesnego życia społecznego (m.in. Zygmunt Bauman, Krzysztof Szewczyk). Drugi odwołuje się do praktycznych implikacji zasady wzajemności (m.in. Maria Flis).(abstrakt oryginalny)
EN
Reciprocity is one of the central problems of numerous concepts explaining social relations. It starts from the ancient principle of reciprocity (do ut des - I give that you may give) and ends with contemporary theories of interactionism, theories of social exchange or the philosophy of the meeting. This paper presents selected problems of Polish conceptions of principle of reciprocity. There are two sorts of authors. The first sort of authors denies the value of the principle of reciprocity for contemporary social life (for example Z. Bauman and K. Szewczyk). The second refers to practical implications of the principle of reciprocity (for example M. Flis and J. Bierówka).(original abstract)
XX
Wielość podejść teoretycznych w socjologii nie przekłada sic na moc wyjaśniającą tej dyscypliny, która często poprzestaje na opisie rzeczywistości społecznej w pewnych abstrakcyjnych kategoriach. Z krytyki tej słabości wyrasta postulat stosowania perspektywy socjologii analitycznej. Jest to program badawczy zakorzeniony w strukturalnym indywidualizmie metodologicznym. Zakłada on, że cechy zbiorowości wynikają ze złożenia cech budujących je jednostek, zakorzenionych jednak w strukturach społecznych. Ten program, w centrum uwagi stawiający pojęcie mechanizmu społecznego, umożliwia powiązanie sfery mikro- i makroaktywności człowieka i jej konsekwencji - nie tylko tych planowanych i nie tylko tych racjonalnych. Podejście socjologii analitycznej daje nadzieję na redukcję niepewności generowanej przez świat społeczny oraz jest obietnicą lepiej zbadanych i lepiej zaprojektowanych polityk publicznych. (abstrakt oryginalny)
EN
The abundance of theoretical approaches in sociology does not translate into explanatory potential of this discipline which nowadays too often finds mere description sufficient. The proposition of an "analytical sociology paradigm" stems from the disappointment with the indolence of sociology as a science unable to provide causal explanations. The paradigm is based on the concept of structural individualism and assumes that a characteristic of a collective can be derived from a set of characteristics of individuals which are mediated by the social structure. By setting "a social mechanism" as the central element of the explanatory process, this research programme effectively links micro and macrosphere of human activity and its consequences, regardless of whether they are planned or purposively rational. As such, "the analytical sociology" gives hope for a better, more accurate evaluation and design of public policies. (original abstract)
XX
Przedmiotem tego opracowania będzie problem nierówności w dostępie do edukacji jako jeden z warunków umiejętności komunikacyjnych oraz kształtowania postaw i zachowań społeczeństwa. Dzięki wykształceniu uświadamiamy sobie istnienie barier w komunikacji, wynikających z różnorodności materiału ludzkiego, istotę wpływu uwarunkowań historycznych oraz znaczenie etyki w różnych obszarach działań społecznych. (fragment tekstu)
XX
Chcę podjąć próbę przyjrzenia się temu, w jaki sposób koncepcja Marka Granovettera (1973: 1360-1380) - właściwie samo sformułowanie siła słabych więzi, które można powoli traktować jako jeszcze jeden idiom języka socjologii żyjący już własnym życiem i mający częstokroć mało wspólnego z pierwotnym kontekstem jego użycia - uczestniczy w zamazywaniu prawdziwego obrazu rzeczywistości społecznej. Innymi słowy mówiąc, interesować mnie tu będzie to, czy, kiedy i w jaki sposób zaproponowana przez Granovettera kategoria pojęciowa "ustawia" nam obraz/obrazy życia społecznego, dokonując każdorazowo jego/ich zafałszowania, uproszczenia, niekiedy zaś zideologizowania. (fragment tekstu)
EN
The article concerns on the Mark Granovetterąs concept of the strength of weak ties. The main question is about how it is used in theoretical and ideological disputes of latemodern society today. For some, a society based on weak ties is equivalent of increasing autonomy and individuality, but this is also the relaxation of the most repressive forms of social control. For others, weak social relationships are the evidence of a deep crisis of contemporary societies. The problem is that both, the first and the others speakers are using the term "strength of weak ties" mask the true picture of social reality. The first are blind on the process of society disintegration. Others - ignore the growing importance of social networks and do not appreciate the causal force of "minimal engagement". The new technologies are able to aggregate these "minimal engagements" into a new powerful instrument of political, social and cultural impact. (original abstract)
XX
Stanisław Strycharz, urodził się 4 listopada 1941 r. w Krakowie. W wieku 17 lat ukończył renomowane krakowskie Liceum im. St. Wyspiańskiego i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Po trzech latach studiów, w wyniku głębokich przemyśleń i, jak sam zwykł żartować, odkryciu, że nigdy nie zdobędzie nagrody Nobla z zakresu literatury, postanawia kontynuować studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W roku 1964 ukończył je uzyskując tytuł magistra prawa, a następnie podjął pracę na macierzystej uczelni jako pracownik naukowo-dydaktyczny. Równocześnie rozpoczął studia doktoranckie, które z powodzeniem ukończył w roku 1969 uzyskując tytuł doktora nauk prawnych.(fragment tekstu)
EN
At the beginning of the 1980s, Pierpaolo Donati initiated in Italy the relational turn in sociology, while in France Alain Caillé stipulated the anti-utilitarian movement in social sciences. The acronym MAUSS (from Mouvement Anti-Utilitariste en Sciences Sociales) simultaneously refers to the surname of Marcel Mauss, author of the pioneering work on the gift-Essai sur le don. This movement forms and spreads a new gift paradigm. The notion of the gift has shifted from a specific phenomenon researched in archaic societies towards a basic category for theorizing social order and taking a central position in research on modern transformations. The relational paradigm also focuses on the gift as a crucial aspect of social relations, and on its importance for the civil society. The article traces and discusses various interpretations of the concept of gift, along with the influence of the anti-utilitarian movement and the gift paradigm on relational sociology. (original abstract)
XX
W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę koncepcji socjologii gospodarki, omówiono różnorodność ujęć socjologii gospodarki, socjologii gospodarczej i socjologii ekonomicznej w polskiej socjologii, scharakteryzowano powiązania socjologii gospodarki z innymi subdyscyplinami socjologicznymi i naukami społecznymi oraz praktyczne problemy rzeczywistości na tle socjologii gospodarki.
EN
The authors underline that under the present processes of transformation in Poland towards democracy and market economy, the role of sociological reflection on the social aspects of the economic phenomena and processes becomes more and more important. They also characterise various sociological concepts in this field, pointing out the variety of approaches even as regards the very name of this discipline: is it economic sociology or - as the authors suggest - sociology of economy? Futher on they analyse the relations between the sociology of economy and other sociological subdisciplines as well as between the sociology of economy and other social sciences. In the final part of the article the authors show the possibilities and significance of the sociology of economy for the recognition of the social aspects of practical problem of the economic reality and for the attempt to solve these problems. (original abstract)
XX
Mija kolejny, udany rok funkcjonowania Instytutu Socjologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, a biegnące lata odliczają następujące po sobie numery "Górnośląskich Studiów Socjologicznych. Seria Nowa". Czasopismo to, którego historia sięga lat 60., wydawane w ramach nowej serii wydawniczej od 2010 roku, zyskuje nieustannie na znaczeniu. Dzięki zabiegom zespołu redakcyjnego periodyk śląskiego środowiska socjologicznego funkcjonuje na liście czasopism punktowanych, premiując swoich autorów 6 punktami w nomenklaturze Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jest to ważne narzędzie komunikacji dla naszego środowiska naukowego, pozwalające zaznajomić szerokie grono czytelników z rezultatami aktywności badawczej pracowników Instytutu Socjologii UŚ oraz współpracującymi naukowcami z innych ośrodków. Podobnie jak w roku minionym, 54 pracowników Instytutu Socjologii realizowało swoje zadania badawcze w obrębie 7 zakładów, w których realizowanych było łącznie 8 tematów w ramach badań statutowych (tab. 1). Można bez wątpienia stwierdzić, że Instytut Socjologii jest organizacją dojrzewającą, o czym świadczy malejąca liczba tzw. młodych pracowników nauki, przy jednoczesnym liczebnym wzroście samodzielnych pracowników naukowych. W 2015 roku 5 członków Instytutu korzystało z dotacji na tzw. badania młodych naukowców (tab. 2). W tym samym czasie Instytut zyskał 4 samodzielnych pracowników naukowych, tytuły doktora habilitowanego uzyskali bowiem: Małgorzata Suchacka, Sławomira Kamińska-Berezowska, Zbigniew Zagała oraz Robert Pyka.(fragment tekstu)
EN
In this article, I aim to reflect on the relationships between the researchers and those whom they investigate, referring to examples provided by classical biographical texts pertaining to the issues of poverty and social exclusion, i.e.: "The Polish Peasant in Europe and America" by William I. Thomas and Florian Znaniecki and "The Jack-Roller. A Delinquent Boy's Own Story" by Clifford R. Shaw Concepts of poverty or social exclusion are both "moral" and descriptive; therefore, research in the field is particularly susceptible to social valuing processes. This notion is extremely important in biographical research, where scholars thoroughly analyse the lives of informants. The scholar-informant relationships are inscribed in the frames of Othering and meeting the Other. These stances, replicated in later years, still resonate in sociological publications, in the dimensions of individual biographies, social relations between privileged and disadvantaged groups of social actors, and institutional solutions to social problems. (original abstract)
17
Content available remote Trzy pytania o polską socjologię sportu
80%
XX
W dwóch wydanych niedawno publikacjach pod redakcją Kevina Younga (2016, 2017) przedstawiony został światowy pejzaż socjologii sportu. Autorzy poszczególnych rozdziałów tej publikacji, reprezentujący różne państwa, zostali poproszeni o opisanie rodzimego statusu tej subdyscypliny w oparciu o zbiór pytań kluczowych dla jej scharakteryzowania. Wśród analizowanych krajów nie pojawia się jednak Polska. Niniejszy tekst jest zatem próbą opisania kondycji polskiej socjologii sportu przez pryzmat trzech jej aspektów: przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.(abstrakt oryginalny)
EN
Two books edited by Kevin Young (2016, 2017) present the global landscape of the sociology of sport. The authors give the characteristic of this subdiscipline in their countries. The statements are based on some common key question. But there is a lack of Poland in these analysis. Thus, this text delivers the brief description of sociology of sport in Poland. The review is focused on its three aspects: the past, the present and the future.(original abstract)
EN
This article was motivated by the centenary (2018) of the seminal sociological monograph Polish Peasant in Europe and America by Thomas and Znaniecki (1918). It shows that classics can be not only occasionally referenced but also read in-depth with the new contemporary concept of social remittances embedded in transnational ties. Reaching for the Polish Peasant in Europe and America aimed this analysis to revisit the preceding passages of migration history and to revitalise the preliminary knowledge about human moves and social change.The article is a reminder and a positioner of Thomas and Znaniecki's monograph in their contemporary migration historical writings of Central Europe, not commonly referenced in international sociology. The methodology of the qualitative content analysis with retrospective mapping the flow of information in the illustrative cases of migrant families applied in this article, helped to analyse resistance and changes of norms, values, practices and social capital affected by international migration and bundled as social remittances. (original abstract)
XX
Problematyka artykułu ulokowana jest na pograniczu socjologii i medycyny. Jego celem jest przedstawienie oczekiwań i motywów chorych okaleczonych deficytem ręki, które związane są z ich potencjalnym udziałem w zabiegu transplantacji kończyny. Kontekstem ich poznania ustanowiono sprawnościowe i wizualne doświadczanie w przeszłości ciała sfragmentaryzowanego oraz sprawnościowe i wizualne doświadczanie w przyszłości ciała zrekonstruowanego. Empiryczną podstawą tekstu są socjologiczne badania jakościowe przeprowadzone w grupie kandydatów na biorców, którzy przeszli pozytywnie kwalifikację do unilateralnego lub bilateralnego zabiegu transplantacji kończyny górnej w Polsce (N = 15). Za teoretyczny układ odniesienia wobec tak zakreślonej tematyki badań obrano elementy socjologii fenomenologicznej Alfreda Schütza, a ściślej jego teorię motywów typu "ponieważ" i typu "żeby". Analiza materiału empirycznego potwierdziła istnienie obu kategorii motywów w trans-plantacyjnym projekcie badanych potencjalnych biorców kończyny. Najistotniejszymi transplantacyjnymi motywami "ponieważ" okazały się te, które wiążą się z: wizerunkową nieakceptacją własnego ciała; wizerunkowym kalectwem społecznym; ograniczeniami sprawnościowymi ciała. Kluczowymi transplantacyjnymi motywami "żeby" pozostają natomiast: rekonstrukcja sprawności ciała; uzyskanie estetycznego obrazu własnego ciała. W konkluzji tak sformułowanych kolejnych motywów i oczekiwań poczyniono dwa ważne ustalenia: mimo pogodzenia się badanych z ograniczeniami sprawnościowymi sfragmentaryzowanego ciała, to właśnie odbudowa sprawności pozostaje ich najważniejszym motywem transplantacyjnym; mimo zasadniczej nieakceptacji wizerunkowej sfragmentaryzowanego ciała, kwestia jego potransplantacyjnej estetyki jest w motywach badanych relatywnie mniej znacząca.(abstrakt oryginalny)
EN
Issues discussed in the paper are located on the borderline between sociology and medicine. The aim of the paper is to present expectations and motives of patients with the absence of hand with regard to their potential hand transplant surgery. These motives and expectations were studied in the context of the patients' previous experience of the function and visual image of the fragmented body versus their future experience of the function and visual image of the reconstructed body. The empirical basis of the paper is sociological qualitative research conducted in the group of candidate recipients who were qualified for unilateral or bilateral transplantation of the upper limb in Poland (N = 5). The selected theoretical frame of reference for the thus defined research topics were elements of Alfred Schütz's phenomenological sociology, and more precisely his theory of "in-order-to motives" and "because motives". The analysis of the empirical material confirmed the existence of both categories of motives in the transplantation project of the investigated potential upper limb recipients. The most important "because motives" appeared to be those connected with: non-acceptance of the image of their own bodies; social perception of their disability; limitations in the bodily function. The key "in-order-to motives" for transplantation are: reconstruction of the bodily function; regaining of the aesthetic image of their own body. In conclusion to the thus formulated motives and expectations two important findings were made: despite the research subjects' acceptance of the limited function of their fragmented body, regaining of function remains the most important motive for transplantation; despite the basic non-acceptance of the image of their fragmented body, the issue of post-transplantation aesthetic appearance of the body is relatively less significant as a motive for transplantation.(original abstract)
XX
Porażka jest wszechobecną i główną właściwością życia społecznego. Niemniej jednak większość badań socjologicznych koncentruje się nie na porażce, ale na sukcesie. Niniejszy esej przyjmuje sceptyczne podejście do teorii socjologicznej, wyjaśniając konieczne ograniczenia analizy socjologicznej i broniąc idei prymatu porażki na dwóch frontach: po pierwsze, przez badanie podejścia socjologicznego obecnie rozwijającego się wokół Foucaultowskiej idei rządności; po drugie, przez bardziej ogólne filozoficzne rozważanie na temat powiązania między porażką a praktykami rządzenia lub kontroli. (abstrakt oryginalny)
EN
Failure is an ubiquitous and central feature of social life. Yet much sociological inquiry focuses not on failure but on success. This paper adopts a sceptical approach to sociological theory, advancing an account of the necessary limits of sociological inquiry and defending the idea of the primacy of failure on two fronts: first, through the examination of a sociological approach currently developing around the Foucaultian idea of 'governmentality'; and second, through a more general philosophical consideration of the connections between failure and practices of governance or control. (original abstract)
first rewind previous Strona / 24 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.