Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 100

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
EN
The article presents a research report that had been made in the National Defense University for a PhD Diploma. The main principle contents are concerned on the factors that mold culture at University. The author presents respondents’ opinions about the changes in organizational culture at the National Defense University.
EN
The aim of the study was to determine the level of calcium, magnesium, sodium, phosphorus and potassium in the waters flowing from the roofs of houses with varying degrees of coverage on the background of their contents in rain waters. On the basis of the Minister of Environment Decree of 24 July 2006 on conditions to be met for the introduction of sewage into the water or ground and on substances particularly harmful to the aquatic environment, runoff from paved areas shall be treated as sewage, and runoff from roofs of buildings are treated as pure water and can be discharged into the environment without a permit. However, literature data indicate the possibility of a significant enrichment of rainwater at the time of contact with the roof covering. The study included 24 roofs of houses or small trade buildings. As background to the research used rainwater collected in two randomly selected locations within the area of research. The study was conducted in areas with low human impact, in order to best capture the effect of the type of roofing material on the formation of water chemistry. Research area was located in the Luslawice in the Tarnow county in Malopolska province. The study included the most common roofs in the surveyed area: cement tile, ceramic tile, bituminous, unpainted galvanized metal, copper and asbestos cement. The tested water samples to determine the content of calcium, phosphorus, magnesium, sodium and potassium. In addition, it was determined the pH value of water and electrolytic conductivity. The results of this study indicate that the water runs off the roofs of respondents in each case contained a greater quantity of the analyzed elements in comparison with rainwater. For example, while the average content of magnesium in the water flowing from the tile cement was almost ten times higher than in rain water, in the case of tile ceramic was almost five times more water from the bituminous coverings contained about three times more magnesium, and water from the galvanized metal contained about six times more as compared with rainwater. Also in the case of most other elements enrichment factors found in the waters cover the cement (tile, and asbestos cement) then galvanized and coated while the lowest were recorded in the enrichment of waters from the roofs of the covering of ceramic tiles. Also noted an increase in the conductivity values in waters from the roofs of the coverings of cement, galvanized steel and ceramic tiles. All runoff from the roofs were of generally higher pH value compared with rainwater, the biggest reaction - about 8 found in the water with cement tiles, slightly lower, about 7.0 in water from roofs with ceramic tiles and sheet copper. pH of the water in the coated sheet was lower than in water, rainwater and oscillating within 5.5. Rainwater pH was 5.94.
PL
Celem pracy było określenie składu chemicznego wód spływających z dachów domów z różnym pokryciem na tle ich zawartości w wodzie deszczowej. W niniejszej pracy przedstawiono zawartość wapnia, magnezu, sodu, fosforu i potasu. Na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego spływy z terenów utwardzonych traktowane są jako ścieki, natomiast spływy z dachów budynków traktowane są jako wody czyste i można je odprowadzać do środowiska bez pozwolenia wodnoprawnego. Dane literaturowe wskazują jednak na możliwość znacznego wzbogacenia wody deszczowej w czasie kontaktu z pokryciem dachowym. Badaniami objęto 24 dachy domów jednorodzinnych lub małych budynków pełniących funkcje siedzib firm handlowo-usługowych. Jako tło do badań użyto wody opadowej zebranej w dwóch losowo wybranych miejscach na terenie obszaru badań. Badania przeprowadzono na terenach o niskiej antropopresji, aby jak najlepiej uchwycić wpływ rodzaju pokrycia dachowego na kształtowanie się chemizmu wód. Obszar badań zlokalizowany był we wsi Lusławice w powiecie tarnowskim, województwo małopolskie. Badaniami objęto dachy najczęściej występujące na badanym terenie: dachówka cementowa, dachówka ceramiczna, pokrycie bitumiczne, blacha ocynkowana, blacha miedziana, a także eternit. W badanych próbkach wód oznaczono zawartość wapnia, fosforu, magnezu, sodu oraz potasu. Dodatkowo oznaczono wartość pH wody oraz przewodność elektrolityczną. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że woda spływająca z badanych dachów w każdym przypadku zawierała większe ilości analizowanych pierwiastków w porównaniu z wodą deszczową, przy czym na przykład średnia zawartość magnezu w wodzie spływającej z dachówki cementowej była prawie dziesięciokrotnie większa niż w wodzie deszczowej, w przypadku dachówki ceramicznej było to prawie 5 razy więcej, natomiast woda z pokryć bitumicznych zawierała około 3 razy więcej magnezu, natomiast woda z blach ocynkowanej i powlekanej zawierała około 6 razy więcej tego pierwiastka w porównaniu z wodą deszczową. Także w przypadku pozostałych pierwiastków największe współczynniki wzbogacenia odnotowano w wodach z pokryć cementowych (dachówka i eternit),następnie z blach ocynkowanych i powlekanych, a najmniejsze wzbogacenie odnotowano w wodach z dachów o pokryciach z dachówek ceramicznych. Odnotowano także zwiększenie się wartości przewodności elektrolitycznej w wodach z dachów o pokryciach cementowych, blachy ocynkowanej oraz dachówki ceramicznej. Wszystkie spływy z dachów odznaczały się generalnie większą wartością pH w porównaniu do wody deszczowej; największy odczyn - około 8 - stwierdzono w wodzie z dachówki cementowej, nieco niższy, około 7,0, w wodzie z dachów z dachówki ceramicznej i blachy miedzianej. Wartość pH wody blachy powlekanej była niższa niż w wodzie deszczowej i oscylowała w granicach 5,5. Odczyn deszczówki wynosił 5,94.
EN
The study aimed to assess the suitability of slow-acting fertilizer in cultivation of Chinese cabbage in the integrated production system. The assumed objective was realized on the basis of a strict field experiment set up on the soil with granulometric composition of medium loam. The test plant was Chinese cabbage (Brassica rapa L.), ‘Parkin F1’ cv. The experiment was set up on 17.08.2011 and the plants were harvested on 08.10.2011. The experimental factor was diversified fertilization. The cultivation and protection of the plants were conducted on the basis of methodology of Chinese cabbage integrated production approved by the Main Inspector for Plant Protection and Seed Science. Traditional fertilizers (triple superphosphate, potassium salt and ammonium nitrate) and NPKCaMg (18-05-10-4-2) multi-component fertilizer with nutrient slow-release were applied. The experiment comprised 8 fertilization variants and the control treatment. Doses of phosphorus and potassium, meeting the plants requirements at assumed yield amount, were applied in all fertilization variants. Nitrogen fertilization on subsequent objects differed both with the form and quantity of applied element. On the basis of the results obtained in conducted experiments, the indices showing nitrogen fertilization efficiency were computed: agronomic efficiency, partial factor productivity, physiological efficiency, nitrogen recovery efficiency and removal efficiency. Fertilization significantly modified the quantity of obtained yield. On the control, without mineral fertilization, the crop yield was 44.22 Mg·ha–1. The largest yield, 120.7 Mg·ha–1, was obtained on the object with an admixture of 400 kg of slow-acting fertilizer, 89 kg of triple superphosphate and 177 kg of potassium salt. The best optimal values of fertilization efficiency were obtained in the objects where 400 and 500 kg ha–1 of slow-acting fertilizer and full doses of phosphorus and potassium were applied. Computed indices of fertilization efficiency indicate that optimization of fertilization using slow-acting fertilizer, particularly in conditions of intensive cultivation, may improve fertilization efficiency several-fold in comparison with integrated production methods using traditional fertilizers. Results of conducted experiments show that optimization of fertilization in conditions of intensive production may enhance fertilizer nitrogen uptake by 50 % at maintained high crop yields, which greatly improves economic effectiveness of production and reduces the amount of biogens dispersed in the environment.
PL
Celem pracy było określenie przydatności nawozu wolnodziałającego wykorzystywanego w uprawie kapusty pekińskiej w systemie integrowanej produkcji. Realizację założonego celu osiągnięto w oparciu o wyniki ścisłego doświadczenia polowego, założonego na glebie o składzie granulometrycznym gliny średniej. Rośliną testową była kapusta pekińska (Brassica rapa L.) odmiany ‘Parkin F1’. Doświadczenie założono 17.08.2011 r. Rośliny zebrano 08.10.2011 r. Czynnikiem doświadczenia było zróżnicowane nawożenie. Uprawę oraz ochronę roślin prowadzono w oparciu o metodykę integrowanej produkcji kapusty pekińskiej zatwierdzonej przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. W doświadczeniu zastosowano nawozy konwencjonalne (superfosfat potrójny, sól potasowa oraz saletra amonowa) oraz nawóz wieloskładnikowy NPKCaMg (18-05-10-4-2) o spowolnionym uwalnianiu składników pokarmowych. Doświadczenie obejmowało 8 wariantów nawożenia i obiekt kontrolny. We wszystkich wariantach nawożenia zastosowano dawki fosforu i potasu odpowiadające zapotrzebowaniu roślin przy założonej wielkości plonów. Nawożenie azotem w kolejnych obiektach różniło się zarówno formą, jak i ilością zastosowanego składnika. Na podstawie wyników przeprowadzonych doświadczeń obliczono wskaźniki obrazujące efektywność nawożenia azotem: efektywność agronomiczną, współczynnik produktywności, efektywność fizjologiczną, efektywność odzysku oraz efektywność usunięcia azotu. Nawożenie w istotny sposób modyfikowało wielkość uzyskanego plonu. Plon roślin w obiekcie kontrolnym, bez nawożenia mineralnego, wynosił 44,22 Mg·ha–1. Największy plon, wynoszący 120,7 Mg·ha–1 uzyskano w obiekcie z dodatkiem 400 kg nawozu wolnodziałającego, 89 kg superfosfatu potrójnego oraz 177 kg soli potasowej. Najbardziej optymalne wartości wskaźników efektywności nawożenia uzyskano w obiektach, w których zastosowano nawóz wolnodziałający w ilości 400 i 500 kg·ha–1 oraz pełne dawki fosforu i potasu. Obliczone wskaźniki efektywności nawożenia wskazują, że optymalizacja nawożenia z udziałem nawozu wolnodziałającego, szczególnie w warunkach intensywnej uprawy, może kilkakrotnie poprawić efektywność nawożenia w stosunku do integrowanych metod produkcji z wykorzystaniem nawozów konwencjonalnych. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że optymalizacja nawożenia w warunkach intensywnej produkcji może zwiększyć pobieranie azotu zastosowanego w nawozach mineralnych o 50 % przy utrzymaniu wysokich plonów roślin, co znacznie poprawia efektywność ekonomiczną produkcji i zmniejsza ilość biogenów rozpraszanych w środowisku.
EN
Zinc present in water penetrates into the organism of a fish either directly, through the skin and gills, or indirectly, with food taken into the alimentary canal. The toxocity of this metal is associated with the transporting function of blood, which distributes it over the whole organism. The aim of this paper was to assess the zinc content in water and bottom sediments collected from the Dunajec River, and also in selected organs of bleak (Alburnus alburnus L.). The bioaccumulation factors for this element in the muscles, liver, skin and bones of the fish were calculated from the results of the research, which was carried out in 2011. Samples of water and bottom sediments were collected twice, in July and October, at 5 research points located in Szczepanowice, Janowice, Wróblowice, Lusławice, and Zakliczyn. Twenty-nine specimens of bleak were provided by members of the Polish Angling Association (PZW — Polski Związek Wędkarski), from catches performed in the second half of July. The zinc concentration in the samples was determined by inductively coupled plasma atomic emission spectrometry at a wavelength of 206.200 nm, conducted on an Optima 7600 DV spectrometer made by Perkin Elmer. The limit of detection for zinc was 5.9 μg · dm-3. High concentrations of zinc in the water were found, indicative of anthropogenic enrichment of the river with this element. The zinc content in the analysed sediments was below the geochemical background value for bottom sediments in Poland. Zinc concentrations in the fish varied within a range from 152.6 to 352 mg ∙ kg-1 in the skin, from 158.8 to 271.3 mg ∙ kg-1 in the bones, from 27.32 to 97.35 mg ∙ kg-1 in the muscles, and from 82.39 to 230.7 mg ∙ kg-1 in the liver. The mean content of zinc in individual organs decreased in the following order: skin > skeleton > liver > muscles. Zinc concentrations in individual organs of the fish were comparable with the ones determined eslewhere in environments polluted with this element.
5
Content available remote Satellite remote sensing for water erosion assessment
100%
EN
Soil erosion is a natural process that detaches and transports soil material through the action of an erosive agent . At a global scale, among erosive agents like wind, gravity and anthropogenic perturbations, the water agent has the biggest impact on land degradation. In order to prevent this process some steps concerning erosion and the estimation of erosion factors must be taken. Detection of erosion features and eroded areas, as well as assessment of factors controlling erosion are very complex tasks which can be solved thorough the integration of spatial data, topographic maps, field measurements and surveys, aerial photographs and satellite imagery. Basically, there are three different approaches for soil erosion assessment. The first one is through field measurements of soil erosion rates. The second approach is erosion field survey, in which erosion features are identified and assessed in a qualitative or quantitative (via repeatable measurements) manner. The third method is a quantitative procedure for the estimation of soil loss through the integration of spatial data on erosion factors. Several models concerning these factors exist, of which the USLE (Universal Soil Loss Equation) is the most frequently used. Such models require large amounts of detailed data on a wide variety of rainfall, soil, vegetation and slope parameters (Vrieling, 2005). Selection of the model and required factors is region-specific, dependant on the characteristics of the area of interest and erosion processes that occur. New possibilities for water erosion assessment are offered by remote sensing methods, especially SAR interferometry using data from new, high resolution sensors. The main objective of this study is to present existing and potential methods for water erosion and erosion factors assessment, putting the emphasis on the utility of radar images (SAR) in erosion studies. In addition, the possible use of new high-resolution radar images acquired onboard the TerraSAR-X satellite is described. Finally, ongoing research on water soil erosion in the area of the Trzebnickie Hills using TerraSAR-X images and radar interferometry is presented.
PL
Erozja wodna jest jednym z głównych czynników powodujących degradację gleb. Istnieje wiele metod oceny tego zjawiska w sensie ilościowym i jakościowym. Większość z nich wykorzystuje zintegrowane dane przestrzenne, w szczególności dane dotyczące czynników wywołujących erozję. Mogą być one pozyskiwane z różnych źródeł, między innymi z: istniejących map glebowych, użytkowania terenu i topograficznych, stacji meteorologicznych, pomiarów terenowych, zdjęć lotniczych i obrazów satelitarnych. Przewagą technik zdalnych jest głównie możliwość pozyskiwania w krótkich odstępach czasowych jednorodnych danych obejmujących duże obszary. Wybór odpowiednich metod i typu danych teledetekcyjnych możliwych do wykorzystania do badania procesów erozyjnych jest podyktowany głównie rodzajem danych wynikowych, które chcemy uzyskać. Jednymi z podstawowych kryteriów wyboru są parametry sensorów, takie jak długość fali, rozdzielczość przestrzenna i czasowa, czy też, w przypadku danych radarowych, polaryzacja. W pracy przedstawiono krótki przegląd możliwości zastosowania technik zdalnych w badaniach erozji wodnej oraz czynników wywołujących to zjawisko. Głównie skoncentrowano się na możliwościach wykrywania i oceny miejsc objętych zjawiskiem erozji oraz oceny czynników wywołujących erozję za pomocą obrazów radarowych SAR. Ponadto, podkreślono potencjał nowych wysoko rozdzielczych obrazów radarowych TerraSAR-X w badaniach erozyjnych. Przedstawiono również pierwsze wyniki realizowanego na obszarze Wzgórz Trzebnickich projektu (grant Niemieckiej Agencji Kosmicznej DLR LAN0154) dotyczącego monitorowania zmian ukształtowania powierzchni terenu spowodowanych erozją wodną, Pokazano pierwszy interferogram uzyskany z danych TerraSAR-X w trybie spotlight. Wskazano problemy związane z opracowaniem tego typu danych.
EN
After describing theoretical basis and properties of the Markov set-chains, their application to the analysis of an automobile insurance system is presented. The bonus-malus system is a system of assigning premiums on the basis of the premium paid in the preceding period and the number of claims reported by a policyholder at that time. In the literature this system is commonly modelled with the use of homogeneous Markov chains, which requires often unrealistic assumption of constant transition matrix and consequently unchanged loss number distribution. The basic parameter of the loss number distribution is its mean called an average claim frequency. Its value may fluctuate from time to time due to insurance companies' actions, changes in the behaviour of a policyholder as well as external factors such as weather conditions or state of roads. A model of a bonus-malus system is constructed in the framework of the Markov set-chain theory. It enables to examine consequences of average claim frequency changes. It is shown how the fluctuation of the average claim frequency may influence both a stationary probability that a policyholder belongs to the class of a distinct premium and expected time that is needed by an insured from a particular class to reach another or once again the same class. The results of the study are crucial to insurance companies having interest not only in system evaluation but also in predicting changes in its performance.
PL
Celem pracy było określenie stężenia wapnia, magnezu, sodu, fosforu i potasu w wodach spływających z dachów domów z różnym pokryciem na tle ich zawartości w wodzie deszczowej. Dane literaturowe wskazują, że skład chemiczny wody deszczowej może znacznie się zmieniać w wyniku kontaktu z pokryciem dachowym. Badaniami objęto 22 dachy domów jednorodzinnych lub małych budynków, pełniących funkcje siedzib firm handlowo-usługowych. Jako tła do badań użyto wody opadowej zebranej w dwóch losowo wybranych miejscach na terenie obszaru badań. Badania przeprowadzono na terenach o niskiej antropopresji, aby jak najlepiej uchwycić wpływ rodzaju pokrycia dachowego na kształtowanie się chemizmu wód. Obszar badań zlokalizowany był we wsi Lusławice w powiecie tarnowskim w województwie małopolskim. Badania obejmowały dachy najczęściej występujące w badanym terenie: dachówka cementowa, dachówka ceramiczna, pokrycie bitumiczne, blacha ocynkowana niemalowana oraz malowana, blacha miedziana, a także eternit. W badanych próbkach wód oznaczono zawartość wapnia, fosforu, magnezu, sodu oraz potasu. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że woda spływająca z badanych dachów w każdym przypadku zawierała większe ilości badanych pierwiastków w porównaniu z wodą deszczową, przy czym na przykład średnia zawartość magnezu w wodzie spływającej z dachówki cementowej była prawie dziesięciokrotnie większa niż w wodzie deszczowej, w przypadku dachówki ceramicznej było to prawie 5 razy więcej, natomiast woda z pokryć bitumicznych zawierała około 3 razy więcej magnezu, zaś woda z blach ocynkowanej i powlekanej zawierała około 6 razy więcej tego pierwiastka w porównaniu z wodą deszczową. Także w przypadku pozostałych pierwiastków największe współczynniki wzbogacenia odnotowano w wodach z pokryć cementowych (dachówka i eternit), następnie z blach ocynkowanych i powlekanych, a najmniejsze wzbogacenie odnotowano w wodach z dachów o pokryciach z dachówek ceramicznych.
EN
The aim of the study was to determine the level of calcium, magnesium, sodium, phosphorus and potassium in the waters flowing from the roofs of houses with varying degrees of coverage on the background of their contents in rain waters. Literature data indicate that the chemical composition of rainwater could enrichment of rainwater at the time of contact with the roof covering. The study included 22 roofs of houses or small trade buildings. As background to the research used rainwater collected in two randomly selected locations within the area of research. The study was conducted in areas with low human impact, in order to best capture the effect of the type of roofing material on the formation of water chemistry. Research area was located in the Lusławice in the district Tarnowski, in Malopolska province. The study included the most common roofs in the surveyed area: cement tile, ceramic tile, bituminous, unpainted galvanized metal, copper and asbestos cement. The tested water samples to determine the content of calcium, phosphorus, magnesium, sodium and potassium. The results of this study indicate that the water runs off the roofs of respondents in each case contained a greater quantity of the analyzed elements in comparison with rainwater. The results of the study indicate, that the water run-off from the roof in each case contained higher amounts of the analyzed elements in comparison with the rainwater. The average magnesium content in water flowing from the cement tile was almost ten times higher than in rain water, in the case of ceramic tile was almost 5 times more, while water from bituminous cover contained about 3 times more magnesium, and water from galvanized and coated sheets contained about 6 times more of this element in comparison with the rainwater. Also in the case of most other elements enrichment factors found in the waters cover the cement (tile, and asbestos) then galvanized and coated, while the lowest were recorded in the enrichment of waters from the roofs of the covering of ceramic tiles.
8
Content available remote Two-element perturbation of Markov chain in analysis of bonus-malus system
100%
EN
The purpose of the article is to apply the two-element perturbation of a Markov chain to the analysis of a bonus-malus system commonly employed in automobile insurance in order to classify policyholders. In the literature the bonus-malus system is modelled in the framework of the finite irreducible ergodic discrete Markov chain theory, which requires the assumption of a constant transition matrix and thus restricts the analysis of consequences of changes in the system's structure. In the article the application of the perturbed Markov chain is investigated. The two-element perturbation consists in an increase in one element of the transition matrix at the expense of an equal decrease in one other element in the same raw. In spite of its simplicity the perturbation allows for analyzing structure modification in the bonus-malus system due to specific transition matrix of its model. The perturbation proves to be an adequate tool in the study of consequences of changes in the transition rules i.e. rules determining the transfer of a policyholder from one class to another. It enables to examine the influence of their changes on stationary probabilities, mean first passage and return times and consequently on the system evaluation and performance. Hereby, it provides insurance companies with valuable information, indispensable for constructing a new system or modifying the old one.
PL
Wtaściwy dobór materiału na elektrody do zgrzewania oporowego warunkiem optymalizacji procesu.
PL
Erozja wodna to proces polegający na stopniowym niszczeniu przez wodę wierzchniej, a czasem też głębszych warstw gleby poprzez wymywanie cząstek glebowych i składników mineralnych oraz ich transport. W Polsce, jak i w innych krajach europejskich, zjawisko to stanowi podstawowy czynnik obniżający jakość gleb i powodujący ich degradację. Istotę tego problemu podkreśla m.in. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego (Parlament Europejski, 2006), zobowiązująca państwa członkowskie do identyfikacji, na odpowiednim szczeblu, obszarów na których występują procesy erozyjne, bądź istnieje możliwość ich wystąpienia w przyszłości. W pracy podjęto problem monitorowania zjawiska erozji w sensie ilościowym – z wykorzystaniem techniki naziemnego skanowania laserowego. Obiekt badawczy obejmuje użytkowane rolniczo gleby lessowe położone na obszarze Wzgórz Trzebnickich. W pracy przedstawiono koncepcję oraz wyniki wstępnych badań terenowych, opracowane dane z naziemnego skaningu laserowego w postaci numerycznego modelu terenu wraz z ilościową oceną transportowanej masy gleby. Ponadto, wskazano kierunek dalszych prac oraz możliwości wykorzystania skaningu laserowego do monitorowania zmian ukształtowania powierzchni terenu spowodowanych erozją wodną oraz do weryfikacji stosowanych modeli teoretycznych erozji wodnej.
EN
Soil erosion is the process of systematic soil degradation through the action of an erosive agent. In the case of water erosion, the agent is water, which detaches and transports soil material and rinses minerals and nutrients causing soil depletion. This process causes serious economic problems, not only in Poland, but also in other European countries. Due to this fact, the problem of soil erosion by water is identified e.g. in EU directives which oblige EU member states to identify and delineate eroded areas or regions where the risk of soil erosion occurrence in the future is high. This study focuses on the quantitative monitoring of eroded lands using a technique for terrestrial laser scanning. The area under study is the agricultural region of the Trzebnickie Hills, covered with erosion sensitive loess soils. TLS data were acquired using a Trimble GX laser scanner in the test area (600 m × 450 m) which is mainly occupied by agricultural fields. The study design envisages building a differential Digital Terrain Model (DTM) based on two point clouds acquired within a certain time span. The resulting DTM provides information about the changes in topography resulting from the process of soil erosion by water. The study shows the preliminary results of the site research – DTMs modelled from laser scanning data with an estimate of soil loss. In addition, the future possibilities for using laser scanning in research on monitoring surface change are outlined.
EN
The paper aimed at determining the pollution level of sediments collected from reservoirs receiving rainwater. The sediments were sampled from11 reservoirs on three dates: in May 2007, in April 2008 and in June 2008 in the following localities: Sulkow, Biskupice, Bodzanow and Suchoraba situated at a distance of ca 15 from each other. The contents of lead, cadmium, mercury and organic matter were assessed in the sediments. Lead content in the analysed sediments ranged from 9.87 to 61 mg · kg−2 with average for all samples 28.08 mg · kg−1. Mean cadmium concentration in the studied sediments was 0.637 mg · kg−1 and fluctuated from 0.20 to 1.58 mg Cd · kg−1. The quantities of mercury assessed in the sediments from rainwater reservoirs ranged from 0.337 to 0.864 mg · kg−1. Considerable differences between studied metal concentrations were assessed among the studied reservoirs, however the trends of differences were similar at each sampling. Generally, the levels of cadmium and mercury assessed in the analyzed sediments were comparable to the sediments from urbanized areas of various cities in the world, whereas lead level in the sediments of the analysed reservoirs was generally much lower than reported for similar materials in literature. Regularly decreasing contents of all elements with growing distance from the Krakow agglomeration was noted. The reservoir situated closest to Krakow, in Sulkow is located 7 km from the city boundaries and borders on Wieliczka town, whereas the reservoir in Suchoraba is located 17 km from Krakow. At this distance metal concentrations in the sediments from rainwater reservoirs were diminishing several times, which suggests considerable effect of urban pollution on metal level in these sediments.
PL
Celem pracy było określenie poziomu zanieczyszczenia osadów pobranych ze zbiorników przyjmujących wody deszczowe. Osady pobrano z 11 zbiorników w trzech terminach: maj 2007 r., kwiecień 2008 r. i czerwiec 2008 r. z miejscowości: Sułków, Biskupice, Bodzanów i Suchoraba na odcinku ok. 15 km. W osadach oznaczono zawartość ołowiu, kadmu, rtęci oraz materii organicznej. Zawartość ołowiu w badanych osadach kształtowała się w granicach 9,87-61 mg · kg–1. Średnia dla wszystkich próbek wynosiła 28,08 mg · kg–1. Średnie stężenie kadmu w badanych osadach wynosiło 0,637 mg · kg–1 i wahało się w granicach 0,20-1,58 mg · kg–1. Ilości rtęci oznaczone w osadach ze zbiorników wód opadowych mieściły się od 0,0337 do 0,864 mg · kg–1. Stwierdzono znaczne różnice stężeń badanych metali pomiędzy poszczególnymi zbiornikami, jednak trendy różnic w każdym poborze były podobne. Generalnie poziomy kadmu i rtęci w badanych osadach były porównywalne do osadów ze spływów z terenów zurbanizowanych różnych miast na świecie, natomiast poziom ołowiu w osadach badanych zbiorników był generalnie dużo niższy niż podają dane literaturowe dla podobnych materiałów. Zaobserwowano regularne zmniejszanie zawartości wszystkich pierwiastków w miarę oddalania się od aglomeracji krakowskiej. Zbiornik usytuowany najbliżej Krakowa w Sułkowie oddalony jest o ok. 7 km od rogatek Krakowa i znajduje się przy granicy z miastem Wieliczka, natomiast zbiornik w Suchorabie jest oddalony o ok. 17 km od Krakowa. Na tej odległości zawartość metali w osadach ze zbiorników wód deszczowych zmniejszała się kilkukrotnie, co sugeruje znaczny wpływ zanieczyszczeń miejskich na poziom metali w osadach.
EN
The article presents the author's reflections on the identification of factors that shape the organizational culture of public universities. The author has made a careful comparative analysis of the factors which influence the organizational culture of two public universities. I described two universities, the oldest university of the pedagogy - Academy of Special Education and the oldest military academy - National Defense University. The essential contents are related to the comparison of these universities in terms of accepted criteria as having a significant impact on the organizational culture.
13
Content available remote Przemiany w kulturze organizacyjnej Akademii Obrony Narodowej
100%
EN
The author of the article presents her considerations concerning organisational culture in its broad meaning on the example of National Defence University (AON). AON is shown as a military university which after years of isolation opened its doors to civilian students, thus enabling education of personnel for the state defence. The starting point of her considerations is the period prior to the organisational changes triggered by the decision of the Minister of National Defence of 6 May 2008 concerning the transformation of basic organisational units of the University. Consequently, the author features changes in the organisational culture since the implementation of the university's reform. The most essential elements of numerous changes conducted in the University in the past ten years are described. They include the engagement of academic teachers in foreign missions. This kind of experience allowed them to improve their skills and verify their theoretical knowledge. Moreover, they created an opportunity to master the language. Another aspect of AON organisational culture were numerous International exercises, conferences and seminars taking place at the University. A particular attention is drawn to the participation of women in shaping the University's organisational culture. This issue relates to both female students and civilian workers who more and more often hold high positions in the University‘s structure (spokesperson, Deputy Rector for Students’ Matters). In the conclusions the author proves that the direction of AON organisational culture changes is right as far as the changes conducted in the University’s environment and its character are concerned. The changes in the organisational culture comprise student-soldiers, civilian students and civilian and military workers of the University.
PL
Wody opadowe z odwadniania dróg gromadzone są w zbiornikach odparowujących. Celem pracy była ocena jakości wód w tego typu zbiornikach usytuowanych wzdłuż drogi krajowej nr 4 na odcinku Kraków - Bochnia. Próbki wody pobierano po obu stronach drogi. Stwierdzono znaczne różnice zawartości metali ciężkich w badanych wodach ze zbiorników.
EN
Rain-fall waters flowing down from roads are accumulate in evaporating tanks. The goal of the paper was to estimate the water quality from this type of tanks situated along No 4 land-road from Cracow to Bochnia. Water samples from the both sides of road were taken. There considerable differences of heavy metals contents in tested samples were confirmed.
EN
The work aimed to determine the effect of a supplement of bottom sediment dredged from the Rożnów Reservoir to a substratum on Fe, Mn, Zn and Cu uptake. The pot experiment conducted in 2005 used the substrata prepared from very acid light soil and the bottom sediment. Maize and horse bean cultivated after each other were the test plants. The results of the experiment revealed that the bottom sediment added to the substratum significantly affected the uptake of the analyzed elements by plants. Iron content ranged from 86.0-154.1, manganese 50.6--1315, zinc 23.25--187.9 and copper 2.16--13.38 mg ź kg-1 d.m. The bottom sediment supplement to the substratum considera-bly diminished manganese and zinc content in biomass of both plants. From the viewpoint of the plant fodder usefulness excessive amounts of zinc were assessed in horse bean from the control and from treatments where small supplements of the bottom sediment were introduced into the substratum; in these cases exceeded manganese concentrations were also registered. The mass ratios Fe : Mn in the investigated plants ranged from 0.11 to 1.85 and in the case of Zn : Cu from 4.69 to 37.9. Bottom sediment added to the substratum markedly changed the value of both ratios. In each case the sediment admixture to the substratum improved fodder usefulness of the plants by narrowing Zn : Cu ratio and widening Fe : Mn ratio with increasing share of the sediment in the substratum. Dredged bottom sediment added to the substratum generally improved biomass quality with respect to the concentrations of the analyzed elements.
PL
Badano wpływ dodatku osadu dennego bagrowanego ze Zbiornika Rożnowskiego do podłoża na pobieranie przez rośliny Fe, Mn, Zn i Cu. W 2005 r. przeprowadzono doświadczenie wazonowe, w którym do sporządzenia podłoży użyto glebę lekką, bardzo kwaśną i osad denny. Roślinami testowymi były kukurydza i bobik uprawiane po sobie. Wyniki doświadczenia wskazują, że osad dodawany do podłoża znacząco wpływał na pobieranie badanych pier-wiastków przez rośliny. Zawartość żelaza kształtowała się w granicach 86,0--154,1, manganu 50,6--1315, cynku 23,25--187,9 a miedzi 2,16--13,38 mg ź kg-1 s.m. Dodatek osadu do podłoża znacznie zmniejszył zawartość manganu i cynku w biomasie obydwu roślin. Oceniając przydatność roślin na paszę, stwierdzono nadmierne ilości cynku w bobiku z obiektu kontrolnego oraz przy małych dodatkach osadu do podłoża, a także przekroczenia zawartości manganu. Zakres stosunków masowych Fe:Mn w badanych roślinach wynosił 0,11--1,85; natomiast Zn : Cu 4,69--37,9. Osad denny dodawany do podłoża znacznie zmieniał wartość obydwóch tych ilorazów. W każdym przypadku dodatek osadu do podłoża poprawiał jakość paszową roślin, zawężając stosunek Zn : Cu oraz rozszerzając Fe:Mn w miarę zwiększania udziału osadu w podłożu. Osad denny bagrowany dodawany do podłoża generalnie poprawiał jakość biomasy pod względem zawartości badanych pierwiastków.
EN
The contents and distribution of heavy metals in willow plants overgrowing the Dunajec riverbanks were assessed. The research was conducted in 2003. Willow samples were collected early in spring (in April) and late in summer (in September) slang the stretch from the confluence of the Dunajec and the Vistula to the Poprad inflow to the Dunajec at 13 sites situated below the environmental elements affecting the watercourse properties (cities and industrial centers, tributaries draining rural areas, dam reservoirs). Metal contents depended on the plant part and location of sampling point. The largest quantities of Cu, Ni and Cr were accumulated in leaves, Zn and Pb in roots whereas willow shoots had the largest concentrations of Cd. Shoots amassed the smallest quantities of Cu, Ni, Cr and Pb, roots had the least of Zn and leaves contained the least of Cd. Plants from the regions of intensified anthropopressure contained bigger amounts of the studied metals. The metal content in plants from the other regions reflected their levels in catchment soils assessed by other authors. Willow plants contained relatively small quantities of heavy metal s in their individual organs. Contents of Cu and Cr ranged within normal for vascular plants and only single samples had elevated concentrations of Ni and Pb. According to the assumed criteria a half of analyzed willow samples had elevated Zn and Cd contents which did not exceed the limit of toxicity and were permissible for plants destined for industrial purposes. Despite small heavy metal contents due to great growths of willow it may fulfill the phytoremediative function. High concentrations of heavy metals in leaves may be a cause of secondary watercourse pollution and may pose a threat to soils and plants in the fields within the flood terrace area.
PL
Oceniono zawartość i rozmieszczenie metali ciężkich w roślinie wierzby porastającej brzegi rzeki Dunajec. Badania prowadzono w 2003 r. Próbki wierzby pobrano wczesną wiosną (kwiecień) i późnym latem (wrzesień) na odcinku od ujścia Popradu do Dunajca do ujścia Dunajca do Wisły, z 13 punktów usytuowanych poniżej elementów środowiska wpływających na właściwości cieku (miasta i centra przemysłowe, dopływy odwadniające obszary wiejskie, zbiorniki zaporowe). Zawartość metali zależała od części rośliny oraz lokalizacji miejsca pobierania wierzby. Najwięcej Cu, Ni i Cr gromadziły liście, Zn i Pb - korzenie, a najwięcej Cd zawierały pędy wierzby. Najmniejsze ilości Cu, Ni, Cr i Pb akumulowały pędy, Zn - korzenie, a najmniej Cd zawierały liście. Rośliny z rejonów nasilonej antropopresji zawierały więcej badanych metali. Zawartość metali w roślinach z pozostałych rejonów odzwierciedlała ich poziom w glebach zlewni stwierdzany przez innych autorów. Wierzba zawierała względnie małe ilości metali ciężkich w poszczególnych organach. Zawartość Cu i Cr mieściła się w granicach normalnych zawartości w roślinach naczyniowych, a tylko pojedyncze próbki zawierały zwiększone ilości Ni i Pb. Według przyjętych kryteriów oceny, połowa badanych próbek wierzby miała podwyższone zawartości Zn i Cd, które nie przekraczały granicy toksyczności i były dopuszczalne dla roślin przeznaczonych na cele przemysłowe. Pomimo małych zawartości metali ciężkich w pędach ze względu na duże przyrosty wierzby, może ona spełniać rolę fitoremediacyjną. Duża zawartość metali ciężkich w liściach może być przyczyną wtórnego zanieczyszczenia cieku oraz może stanowić zagrożenie dla gleb i roślin użytków znajdujących się w obrębie terasy zalewowej.
EN
In a pot experiment direct and after-effect of elevated cadmium levels in soil on plant yielding (Zea mays L., Lolium perenne L. and Lathyrus sativus L.) dependent on form and dose of potassium fertiliser was investigated. Experiment was carried out on heavy textured acid soil on the background of basic NPK treatment. Two doses of potassium sulphate or chloride were applied and four Cd levels in a soil were investigated. It was stated that higher potassium doses and the sulphate form limited the harmful effect of Cd excess on the plant development in comparison with KCl fertilisation. All tested plants produced higher yields of the above-ground parts biomass after K2SO4 application than in case of KCl use and in majority as a result of providing higher K doses. Elevated Cd content in the soil significantly diminished plants yielding already after the smallest Cd addition, to a larger extend when KCl was applied than after K2SO4 fertilisation. Potassium sulphate application caused a positive effect because of Cd immobilisation in the soil and limiting negative Cd influence on plant yielding already in case of first cultivated plant. Negative after-effect of elevated Cd content in the soil was more visible as a result of KCl fertilisation than after K2SO4 application and lowering of yield even third cultivated plant, especially in case of smaller K dose application.
PL
W doświadczeniu wazonowym badano bezpośredni i następczy wpływ zwiększonej zawartości kadmu w glebie na plonowanie roślin (Zea mays L, Lolium perenne L. i Lathyrus sativus L.) w zależności od formy chemicznej i dawki nawozu potasowego. Doświadczenie prowadzono na glebie ciężkiej, kwaśnej na tle pod stawowego nawożenia NPK. Badano oddziaływanie dwóch dawek siarczanu lub chlorku potasu oraz czterech poziomów Cd w glebie. Stwierdzono, że większe dawki potasu i forma siarczanowa ograniczały ujemny wpływ nadmiaru Cd na rozwój roślin w porównaniu z nawożeniem KCl. Wszystkie rośliny testowe wytwarzały większy plon biomasy części nadziemnych po zastosowaniu K2SO4 niż w przypadku stosowania KCl i w większości przypadków jako skutek dostarczania większych dawek K. Podwyższona zawartość Cd w glebie znacząco pogarszała plonowanie roślin już po zastosowaniu najmniejszego dodatku Cd, w większym zakresie, gdy zastosowano KCl niż po nawożeniu K2SO4. Stosowanie siarczanu potasu powodowało korzystne działanie wskutek immobilizacji Cd w glebie i ograniczając ujemny wpływ Cd na plonowanie już w przypadku pierwszej uprawianej rośliny. Ujemny wpływ następczy zwiększonej zawartości Cd w glebie uwidocznił się bardziej w przypadku nawożenia KCl niż po zastosowaniu K2SO4, obniżając plon nawet trzeciej uprawianej rośliny, zwłaszcza w przypadku mniejszej dawki K.
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.