Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 253

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 13 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  II Rzeczpospolita
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 13 next fast forward last
1
Content available Opieka społeczna w II Rzeczpospolitej
100%
PL
Cały numer 4 „Pracy Socjalnej” prezentuje wybrane aspekty funkcjonowania opieki społecznej w Polsce okresu dwudziestolecia międzywojennego. W pierwszej części wskazano na kluczowe dla tworzonego od podstaw systemu opieki społecznej akty prawne, tj. Ustawę o opiece społecznej z 1923 r., ponadto akty prawne regulujące pracę opiekunów społecznych, a także te rozdzielające kompetencje opiekuńcze po-szczególnych szczebli administracji państwowej. Druga część prezentuje fragmenty dzieł teoretycznych kluczowych dla rozwoju dyskursu z zakresu opieki społecznej II RP. Z kolei w trzeciej części wskazane zostały praktyczne aspekty funkcjonowania systemu. Autorzy starali się ukazać zarówno problemy systemowe, które nie pozwalały na w pełni skuteczne funkcjonowanie opieki społecznej, jak i doniosłość wprowadzanych rozwiązań, które po raz pierwszy w historii Polski zagwarantowały obywatelom dostęp do podstawowych świadczeń socjalnych ze strony państwa.
EN
After World War I, the Polish-Soviet war, and the local military conflicts, the reborn Polish state had to face the burning problem of a huge number of disordered war graves scattered throughout the territory of the entire country. Poland was obliged to regulate the legal protection and care for such objects not only by the unwritten duties of humanitarian and civilizational nature, but also by the ratified international treaties. The aim of the article is to present the chronological order and scope of works, the entities responsible for them as well as individual ideas and solutions for war graves used in the Second Polish Republic.
PL
Po I wojnie światowej, wojnie polsko-bolszewickiej oraz lokalnych konfliktach zbrojnych odrodzone państwo polskie musiało zmierzyć się z palącym problemem ogromnej ilości nieuporządkowanych grobów wojennych rozsianych po całym terytorium kraju. Do uregulowania prawnej ochrony i opieki nad takimi obiektami Polskę obligowały nie tylko niepisane powinności natury humanitarnej i cywilizacyjnej, ale również ratyfikowane traktaty międzynarodowe. Artykuł ma na celu przedstawienie chronologii i zakresu prac, podmiotów za nie odpowiedzialnych, a także poszczególnych pomysłów i rozwiązań z zakresu grobownictwa wojennego zastosowanych w II Rzeczpospolitej.
PL
Autor analizuje przepisy prawa karnego odnoszące się do ochrony czci i dobrego imienia Naczelnika Państwa, a także bezpośrednio Józefa Piłsudskiego obowiązujące w okresie międzywojennym. W swych rozważaniach autor skupia się nie tylko na rozważaniach dogmatycznych, analizuje również praktykę orzeczniczą polskich sądów w wybranych sprawach karnych przeciwko sprawcom uwłaczającym czci i dobremu imieniu Józefa Piłsudskiego.
PL
Artykuł ukazuje hachana jako przywódcę religijnego w oczach władz państwowych przez pryzmat dokumentów zgromadzonych w Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Instytucja ta miała decydujący wpływ na prowadzenie polityki wyznaniowej przez przekuwanie koncepcji i idei politycznych w praktyczne działania państwa. Ukazanie, w jaki sposób hachan karaimski był postrzegany przez urzędników MWRiOP uzupełni lukę w badaniach nad historią i pozycją prawną tej społeczności. Literatura przedmiotu do tej pory nie pochyliła się wystarczająco nad tym,  jak Seraja Szapszał był odbierany przez władze państwowe. Ukazanie tego wątku pomaga lepiej zrozumieć politykę państwa wobec Karaimów, a także przyczynia się do ukazania genezy ustawy regulującej wzajemne relacje oraz dopełnia obraz społeczności karaimskiej przed II wojną światową. Artykuł odpowiada na pytania o stosunek państwa do Karaimów jako społeczności, stosunek władz do Seraji Szapszała oraz ich wzajemne relacje, wskazując obszary, które mogły wywoływać animozje.
PL
Zagadnienie reformy dochodów samorządów terytorialnych jest ważnym obszarem dociekań naukowych. W rozważaniach nad rozwiązaniem tej kwestii właściwe wydaje się wykorzystanie doświadczeń z okresu II Rzeczypospolitej. Ustawodawca planował wówczas utworzenie w pełni samodzielnej gospodarki fi nansowej samorządów terytorialnych, której podstawą miał być art. 69 Konstytucji Marcowej1. Stanowił on, iż „źródła dochodów państwa i samorządów będą ustawami ściśle rozgraniczone”. Poszukiwanie optymalnego unormowania systemu samorządowych dochodów podatkowych trwało przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego. Analizując założenia reformy dochodów podatkowych samorządów terytorialnych przygotowane w II Rzeczypospolitej można podjąć próbę ustalenia, które konstrukcje prawne są korzystne dla realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego.
DE
In der Zweiten Republik plante der Gesetzgeber den Aufbau einer vollkommen selbständigen Finanzwirtschaft der Kommunen, die sich auf den Artikel 69 der Märzverfassung stützen sollte. Dieser besagte, dass „die Einnahmequellen des Staates und die der Kommunen durch Gesetze voneinander strikt abzugrenzen sind“. Die Suche nach dem optimalen Normenkonstrukt für das kommunale Steuersystem prägte die gesamte Zwischenkriegszeit. Zu diesem Konstrukt wurden Theorien formuliert, die auf zwei grundsätzlich verschiedenen Prämissen basierten. Der erste Theoriekreis ging von gemeinsamen Einnahmequellen des Staates und der Kommunen aus, während der andere für eine strikte Trennung der Einnahmen des Staates von denen der Kommunen plädierte. Die Gegner der strikten Trennung zwischen Staat und Kommunen wiesen auf die Gefahr der übermäßigen Fiskalisierung in einigen Bereichen und einer möglicherweise signifi kanten Differenzierung der Bevölkerung hinsichtlich der steuerlichen Belastung hin. Die Anhänger der fi nanzwirtschaftlichen Trennung argumentierten hingegen, dass eine angemessene Entwicklung der Kommunen nur dann möglich sei, wenn die Kommunen über steuerliche Einnahmequellen verfügen, die von denen des Staates unabhängig sind, denn nur so werde den jeweiligen wirtschaftlichen Verhältnissen vor Ort und der durchschnittlichen Kaufkraft der Bürger Rechnung getragen.
PL
Piotr Cichoracki dokonał recenzji publikacji: Adam Adrian Ostanek, Wydarzenia 1930 roku w Małopolsce Wschodniej a bezpieczeństwo II Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, ss. 198.
EN
This article describes national, religious and language frame of society in the city of Łódź within the twenty years’ interwar period. The base for the researches were the results described in the censuses from 1921 and 1931. Another source of information were the statistics made by Łódź Statistical Department, Ministry of Social Care and District Departament acting on behalf of Łódź Voivodship Office existing at that time. Łódź voivodship, while existence of Polish Republic II, was a multi national conglomerate made of Poles, Jews and the Germans. Where Poles and the Ger-mans were the dominating group there especially in villages. In towns there was a great percentage of Jews. Villages were not inhabited as numerously as towns by them. In the area of Łódź voivodship its inhabitants were Catholics mostly, followers of Judaism were a great group too, Protestants were the smallest part of its inhabitants. The role of Catholics became stronger in religious structure thanks to Orthodox Jews and Protestants. It was strongly connected with growth in the presence of Polish people in that area. Most of the people living there declared Polish language as their mother ton-gue. It was determined by national structure of the region. Especially in towns a certain percentage of people declared Yiddish or Hebrew language. The smallest number of people declared German language as their mother tongue.
PL
Tworzenie podstaw państwowości w Polsce po I wojnie światowej miało swoje odniesienie do przerwanej przez zaborców działalności parlamentu polskiego. Uchwalona przez Sejm Czteroletni Konstytucja 3 Maja 1791 r. w świadomości dużej części Polaków w okresie zaborów istniała jako najważniejszy akt prawny, którego głównym zadaniem było ratowanie państwa przed utratą samodzielnego bytu. Sejm traktowano jako organ urzeczywistniający wolę narodu dążącego do odzyskania niepodległości i stworzenia suwerennego państwa polskiego.
EN
In the Second Polish Republic, the contents of the March Constitution indicated the intention of far-reaching decentralization of the public administration. The basic intention of the authors of the March Constitution involved the state’s political system, based on well-developed local government participating in the implementation of the state’s tasks in the area of administration, culture and national economy. The April Constitution, on the other hand, was aimed at limiting the role of local government in solving the problems of collective life and at making local government an addition to government administration bodies. The chapter concerning the state administration defined the principles of the organization of the administration and local government in a less specific manner than the March Constitution did. The provisions concerning the internal structure of administrative bodies and local government disappeared, and provisions concerning the territorial government were phrased in a way suggesting that it was established only by this constitution.
EN
The aim of this article is to present the current state of and prospects for research on aviation education in the Second Polish Republic. It contains the review of literature relating to the history of aviation in that period including the works on main aviation areas: engine aircrafts, gliding, ballooning, parachuting and aircraft model-making as well as on social organisations active in the field of aviation and on aerial training. It also reviews the literature on the aviation education in the later period of Polish Peoples Republic and nowadays. The author observes that whilst the history of aviation has been a subject of interest to a vast number of researchers and academics, there is little research when it comes to its pedagogical aspects. Those are noteworthy, though, especially with regard to the period of Second Polish Republic as the aerial training in that period was aimed at the development of various competences and attitudes through educational and didactic methods within a relation between master and apprentice. Furthermore, that was also the period of extensive aviation propaganda and popularisation initiatives directed to the society as a whole. In conclusion, the author points out the prospects of further research in this field.
EN
In August of 1931 suddenly died Minister of Religion and Public Education Sławomir Czerwiński (1885–1931). His death obviously caused, which is understandable in such circumstances, different reactions. For this death also reacted educational environment, and these reactions can be summarized in two main levels - the shorter and longer. In the first it's all about the attendance of students and teachers at his funeral, as well as celebration of requiem services in schools in September, after the beginning of the school year. In the longer term they are the different ways to commemorate Sławomir Czerwiński, starting of the publication of his speeches, through giving naval ship named after him or making him the patron of several schools at the end.
EN
In order to raise the national economy after the war destructions, the Government of the Polish Republic introduced, among others, agricultural reforms. The reforms aimed at optimization of size of peasant farms to increase production of foodstuff to supply the whole nation.
PL
In the years of the Second Polish Republic, the Volyn province , as an agricultural region, had good conditions for the development of the agricultural and food industry. At the beginning of the 1930s, the provivce was in the lead in the growth of among otherss, wheat (13,3% of the domestic production), barely (11,1%), millet (25,5%), hemp (25,9%), clover (14,6), canola and agrimony (24,2%), buckwheat (22,6%) and hop (63,4%). At the same time, Volyn bcoame the main hop centre in Poland. The province was also in the lead in breeding: in 1934 it ranked first in horse breeding and fourth in pig farming. In the years 1921-1936, progress in the development of the local supply area for the agricultural and food industry was noticeable. Considerable changes took place in the functioning and production of the Volyn agricultural and food industry dyring yhe time of the Second Polish Republic. The changes included the necessity of reconstructing damaged buildings giving up the opening of some factories reorientation of the markets (due tothe lack of stabilized conditions of trading with Russia), nation-wide cartelization of some lines of busines, limiting production by putting quotas (e.g. sugar industry), and the development of modern bacon industry (by well-known Łódź industries- the eisert family). The aim of the actions that were undertaken by the goverment with respect to the agriculture as well as agricultural and food industry in Volyn was to diversify the crops and the agricultural income by popularizing oil crops and supporting new branches of industry.
EN
It was a question of deliberation from the beginning of the Second Polish Republic according to which calendar the liturgical life was to take place, and the lives of the faithful of the Orthodox Church at the same time. The attachment to tradition and to creation of the liturgical life based on the Julian calendar was obvious for the Church and the faithful. However, the state authorities, which sought to create the Orthodox Church independent of Moscow, from the influence of a minority of Belarusians and Ukrainians in the Second Polish Republic, seen the Orthodox Church Polonised, and thus living according to the Gregorian calendar. The Orthodox hierarchy had to repeatedly balance in the relationship between the Church and the state in order to effectively maintain leadership in the Church; therefore, they considered the introduction of the Gregorian calendar in the life of the Church. On the other hand, the hierarchy perfectly realised the fact that in some regions, mainly of Orthodox population, the attachment to tradition is so intense that the calendar change was too obscure and unacceptable. The argument that the state authorities have used had a pragmatic tone. They believed that the change of the calendar will help improve the lives of citizens for economic reasons. The top-down introduction by means of a regulation met with fierce wave of criticism of the faithful of the Orthodox Church in Poland. The use of the intervention of the government in relation to the clergy not complying with the regulation aroused additional reluctance. Unnecessary conflicts on a calendar background were critically evaluated by both the Metropolitan Dionysius, who asked the ministry to “cease the calendar interference from the administrative authorities” and the deputies and senators from Ukraine and Belarus.
16
70%
PL
Początki hazeny kobiet w Polsce przypadają na połowę lat 20. XX w. Jej rozwój nastąpił w latach 1925–1937. Ważne znaczenie dla kształtowania się hazeny kobiet w Polsce miały takie uwarunkowania, jak: rozwój infrastruktury sportowej i kształcenia kadr, rozwój struktur organizacyjnych sportu kobiet oraz działalność polskich i okręgowych związków sportowych, zajmujących się grami sportowymi. Duży wpływ na podnoszenie poziomu sportowego miała organizacja mistrzostw Polski w hazenie oraz rozgrywki na szczeblu okręgowych związków sportowych. Hazena kobiet w Polsce rozwijała się dzięki kontaktom i współzawodnictwu sportowemu na szczeblu międzynarodowym i międzypaństwowym. Godny podkreślenia jest fakt, iż hazena znalazła się w programie Światowych Igrzysk Kobiecych. Reprezentacja Polski, obok zespołów Czechosłowacji i Jugosławii, należała do najlepszych na świecie. Działacze Polskiego Związku Piłki Ręcznej podjęli w 1937 r. uchwałę o zaniechaniu rozgrywek mistrzowskich w hazenie i wprowadzeniu w to miejsce piłki ręcznej dla kobiet.
EN
The beginnings of Czech handball in Poland fell on the mid-twenties of the 20th century. In the years 1925–1937 Czech handball gained popularity in Poland. Such factors as, e.g. development of sports infrastructure, education of sports instructors, development of organizational structures of women’s sports and activities of Polish and district sports associations involved in sports games, were very important for development of women’s Czech handball in Poland. An important element in raising the sports level was organization of Polish championships in Czech handball and tournaments at the level of local district associations. Another factor affecting development of women’s Czech handball were contacts and sports competitions at the international level. The fact that Czech handball was included in the programme of the World Women’s Games was also commendable. Polish national team, apart from Czechoslovak and Yugoslav national teams, was among the best teams in the world. Officials of Polish Handball Association passed a resolution in 1937 of abandoning championship tournaments in Czech handball and introducing women’s team handball instead.
EN
Among numerous fi les kept in the Register Office in Łuck in Volhyn there are ones of the Public Vocational School in Łuck. The documents that deserve special attention are those containing correspondence of the school authorities with other institutions and organizations. On their basis it is possible to recreate the history of the Public Vocational School in Łuck. It was established in 1925 by the Polish Educational Society. Starting from 1934 it was governed by the authorities of Łuck. It was overseen by a board of trustees of the Łuck school district. Its students, who were mostly Jewish, learnt technology and manufacturing. The classes took place four times a week in the evenings. The curriculum included not only general vocational education but also training for specific professions such as tailoring, dealership, construction, wood processing, metal industry and butchery. Young girls also could attend the school, which was closed in 1939.
PL
Igrzyska XI Olimpiady w Berlinie w 1936 r. przeszły do historii światowego sportu jako impreza zdominowana przez nazistowską ideologię. Odbywały się one w najbliższym sąsiedztwie Polski, w kraju, który łączył z Rzecząpospolitą bagaż zazwyczaj złych doświadczeń historycznych i skomplikowanych relacji politycznych. Impreza miała zatem ważne znaczenie dla polskich decydentów sportowych i politycznych – należy uwzględnić zwłaszcza specyficzne usytuowanie polskiego sportu w modelu ustrojowym państwa polskiego w latach 30. XX w. Ważną rolę w tym kontekście mieli odegrać polscy piłkarze jako przedstawiciele dyscypliny sportu, której towarzyszyło zasadniczo największe zainteresowanie międzynarodowej opinii publicznej.
EN
The 1936 Summer Olympic Games went down to the history of sport as the event dominated by the Nazi ideology. It was held in the German capital city, which is in a very close proximity to Poland, a country that shared mostly bad historical experiences connected to Germany. Also bilateral, political relations between these two countries were always considered as complicated. The event was therefore crucial for the Polish political and sport decision-makers, especially considering the particular position of the sport in the Polish constitutional system of the 1930s. In this context, a very important role was going to be played by the Polish footballers. They were thus considered as representatives of the discipline that was always considered as the one attracting most of the international public attention.
PL
Art. 256 traktatu wersalskiego sankcjonował prawo państw sukcesyjnych do przejęcia całego majątku państwowego Rzeszy i państw niemieckich, znajdującego się na obszarach odstąpionych przez nie nowo powstałym państwom. Techniczną stronę wykonania tego postanowienia na terytorium byłej dzielnicy pruskiej regulowała w głównej mierze podpisana w Berlinie 25 XI 1919 r. polsko-niemiecka Umowa o oddaniu zarządu cywilnego. Akcja przejmowania państwowej własności celnej, zainicjowana w województwie poznańskim już w styczniu 1920 r. dobiegła końca w końcu stycznia 1921 r. Under article 256 of the Treaty of Versailles, the states to which German territory was ceded, acquired all property and possessions situated therein belonging to the German Empire or to the German States. The technical part of this resolution for the former Prussian partition was regulated mainly by the Polish-German Agreement ceding the civilian administration signed in Berlin on 25 November 1919. The taking over of the state customs properties, initiated in Poznań province in January 1920, was concluded by the end of January of the following year.
first rewind previous Strona / 13 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.