Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 62

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Public choice theory
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
XX
Podstawowym celem niniejszego opracowania jest próba "wyjścia" poza ideologiczne oceny niedyskryminacyjnego podziału zasobów społecznych. Poszukując ekonomicznej podstawy oceny decyzji decydentów publicznych, należy się odwołać do dorobku konstytucyjnej ekonomii politycznej (Constitutional Political Economy), która - jako program badawczy - wchodzi w szerszy zakres teorii wyboru publicznego (Public Choice Theory). Na bazie metodologii KEP zostanie podjęta próba weryfikacji tezy, że istotnym kryterium oceny dobrobytu społecznego jest stan rzeczywistości, w którym decyzje legislacyjne parlamentu, bądź będące ich następstwem posunięcia urzędującej administracji, są niedyskryminacyjne dla każdej losowo wybranej jednostki. (fragment tekstu)
EN
The aim of the article is to analyze distribution of Public Resources, under the corner of nondiscryminatory tax-price and the benefits from the public goods and service. The theoretical deliberations presented in the article are based on the research achivements of the constitutional political economy (CPE). The author argue that the best distribution of benefits and tax-price from the public welfare point of view is the worst case for the individual's political players interest. (original abstract)
EN
Despite several studies on the supreme audit institutions (SAIs), the research question of what maximises SAI auditors' utility remains unanswered. Since SAIs are key public suppliers of audit services, it is essential to determine how they perform their duties and obligations to the stakeholders. This paper follows the grounded theory paradigm using qualitative and quantitative methods. This study is pioneering in many ways because the motivation of SAI's auditors is rarely the subject of research. We formulate the model of SAI's utility and determine the SAI auditor's motivators. The study results prove that SAIs seek to impose their system of preferences through audits and derive usefulness from this. From a long-term perspective, this may lead to a negative autonomy of SAI. Additionally, the study reveals that auditors strive to maximise monetary income and perceive employment stability as a motivational factor. However, job stability could lead to lower auditors' engagement during the audits. The study proposes a pay-for-performance system, which does not reduce the auditor's motivation linked with job stability and simultaneously encourages auditors to achieve better job results. This study contributes to a better understanding of the problems associated with interactions of public officials inside the state. (original abstract)
XX
Wydatki i dochody publiczne ujęte corocznie w ustawie budżetowej są efektem wyborów publicznych dokonywanych w swym konstytutywnym wymiarze w toku procesu legislacyjnego. Teoria wyboru publicznego, a w szczególności jej nurt odnoszący się do ekonomii konstytucyjnej, wskazuje na konieczność określenia reguł w ramach dokonywanych wyborów. W Konstytucji RP w odniesieniu do senackiego etapu procesu legislacyjnego ustalenie tych reguł sprowadza się do jednego przepisu, który dotyczy wprowadzania poprawek do ustawy budżetowej. W rzeczywistości wybór jest jednak uwarunkowany również regulacjami systemowymi w powiązaniu z celami i wartościami preferowanymi przez poszczególnych senatorów. Następstwa wyborów publicznych i ich ograniczenia uwidocznione są w uchwałach Senatu zawierających zmiany do ustawy budżetowej. Analiza uchwały zawierającej zmiany do ustawy budżetowej na rok 2020 wskazuje, że przepisy konstytucyjne mogą okazać się niewystarczające do dokonywania optymalnych wyborów. Istotne jest znalezienie odpowiedniego wymiaru innych czynników, w tym wartości leżących u podstaw wyborów publicznych. (abstrakt oryginalny)
EN
Public expenditures and revenues included annually in the budget act are the result of public choices made in their constitutive dimension during the legislative process. The public choice theory, and in particular its current trend regarding constitutional economics, indicates the need to define rules within the framework of the choices made. In the Polish Constitution, with regard to the Polish Senate stage of the legislative process, the establishment of these rules amounts to a single provision which concerns amendments to the budget act. In reality, however, the choice is also conditioned by systemic regulations in conjunction with the objectives and values preferred by individual senators. The consequences of public choices and their limitations are reflected in Polish Senate resolutions containing amendments to the budget act. An analysis of the resolution amending the 2020 Budget Act indicates that the constitutional provisions may not be sufficient to make optimal choices. It is important to find the right dimension of other factors, including the values underlying public choices. (original abstract)
4
Content available remote Przesłanki regulacji rynków w świetle teorii wyboru publicznego
75%
XX
W ramach teorii regulacji próbuje się znaleźć odpowiedzi na dwa podstawowe pytania: po pierwsze, dlaczego niektóre sektory gospodarki są regulowane przez rząd i po drugie, w jaki sposób regulacje rynku są skuteczne i jakie warunki powinny być spełnione, aby regulacja była skuteczna. Odpowiedzi na oba pytania, a zwłaszcza pierwsze, próbuje dostarczyć teoria wyboru publicznego, która analizuje, jak funkcjonuje system polityczny i jak oddziałuje na proces kształtowania instytucji. Teoria wyboru publicznego, zwłaszcza rozwijana w ramach szkoły Virginii, jest rzadko omawiana w polskiej literaturze, choć w jej ramach zawarto ciekawe postulaty dotyczące funkcjonowania sfery publicznej i jednocześnie przesłanki regulacji rynków przez państwo. (abstrakt oryginalny)
EN
The regulation theory attempts to find the answers to two basic questions. Firstly why some sectors of the economy are regulated by Government's and secondly how the regulations of the markets are effective and what conditions should prevail so that they can be fulfilled. The answers to both questions, especially the first question tries to propose the Public Choice Theory which analyses how the political system operates in the process of the sphere of formation of institutional functions. The Public Choice Theory expounded by the school of Virginia, is seldom mentioned in Polish literature and it postulatesinteresting ways in which the public sphere functions and simultaneously the reasons for market regulation by the state. The aim of the article is to illustrate the reasoning behind the theory and what conditions may result in State failure. In addition to the Public Choice Theory analysing the working of the Political Sphere, it also explains why State control can be introduced to influence the efficiency of regulation. The first part of the article illustrates the main points of the Public Choice Theory. The second part explains the theory and the final part shows what conclusions can be drawn. The implications for Regulation Theory will be based on economic theory of democracy, bureaucracy as well as constitutional economics. (original abstract)
XX
Postulat ograniczania wydatków publicznych w dobie kryzysów gospodarczych jest coraz częściej zastępowany rekomendacjami efektywniejszego wykorzystania dostępnych zasobów. Zwiększenie efektywności lub skuteczności jest jednak możliwe jedynie wówczas, gdy znane są jednoznaczne i przejrzyście zdefiniowane cele. Zmiany obszaru i form finansowania polskiej polityki społecznej nie zostały poprzedzone publiczną dyskusją.(abstrakt oryginalny)
EN
The elear and unambiguous expression of goals seems to be the necessary condition to increase effectiveness or efficiency of any public policy. Because of the historical and political circumstances the transformation of the scope and the methods of the Polish social policy financing have never been preceded with the deep public discussion over its new goals. This paper presents the impact of the public choice theory and the effectiveness of public finance allocation on the process of social policy goals shaping and presents the examples of Polish legał regulations.(original abstract)
XX
Główny nurt badań ekonomicznych nad jednostkami samorządu terytorialnego (selfp vernment) koncentruje się na zewnętrznych efektach ich działalności, bez wnikania w weunętrzną strukturę instytucji. Zasadniczo opierają się one na neoliberalnych modelach ekonomicznych będących rozwinięciem teorii Wiliama Arthura Niskanena1. Neoliberalizm i teona wyboru publicznego (Public choice) i związana z tym krytyka biurokracji weberowskięj doprowadziły do stworzenia koncepcji Nowego Zarządzania Publicznego (New Public Mm gement - NPM). Stawia ona główny nacisk na poprawę skuteczności i efektywności funkcjonowania administracji publicznej poprzez wdrażanie zasad zarządzania właściwych sektorowi produkcyjnemu. Jedną z nich jest uzyskanie efektu skali poprzez koncentrację świadczenia usług w większych niż dotychczas jednostkach.(fragment tekstu)
EN
An analy sis ot world literature clearly shows the lack of significant economies of scale in functioning the administration. Carried out without it facts reforms do not usually produce the expccted results. From this comes a elear conclusion about the need to take account of sociological aspeetsof the theory of localism building.(author's abstract)
XX
Przedmiotem artykułu są metodologiczne podstawy teorii wyboru publicznego jako jednego z dominujących współcześnie podejść do badania redystrybucyjnej aktywności władzy publicznej. Rozważone zostały przede wszystkim zagadnienia dotyczące specyfiki podejmowania decyzji redystrybucyjnych oraz koncepcja medianowego wyborcy.(abstrakt oryginalny)
EN
The public choice theory is one of the most dominant contemporary approaches to the investigation of redistribution activity of public authorities. The aim of the paper is to present the methodological fundamentals of public choice theory. In particular, the attributes of redistribution decisions and the concept of median voter are discussed.(original abstract)
XX
Silny związek pomiędzy zmiennymi nominalnymi jest co najmniej od dwudziestu lat powszechnie znany i akceptowany przez większość ekonomistów głównego nurtu. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga powszechność polityki inflacyjnej, prowadzonej przez decydentów monetarnych wielu państw. Zjawisko to wyjaśnia model Kydlanda-Prescotta. Tłumaczy on utrzymywanie nadmiernej emisji pieniądza, podtrzymującej wyższą od optymalnej inflację, występowaniem dynamicznej niespójności polityki pieniężnej. Podstawowym wnioskiem z modelu jest to, że jeżeli oczekiwana inflacja jest niska, to jej koszt krańcowy jest niewielki, a to oznacza, że decydenci polityczni będą prowadzić ekspansywną politykę, aby wypchnąć produkcję przejściowo ponad jej normalny poziom. Jednak to, że społeczeństwo jest świadome, że decydenci mają taką skłonność, oznacza, że faktycznie nie będzie się oczekiwać niskiej inflacji. W konsekwencji występuje zjawisko inflacji bez jakiegokolwiek wzrostu produkcji. Sposobem na przezwyciężenie tej dynamicznej niespójności miała być niezależność banku centralnego. Model Kydlanda-Prescotta zachował swą wartość poznawczą i wyjaśniającą do dziś. Jego podstawowe tezy zostały rozwinięte przez innych ekonomistów głównego nurtu (por. [1; 2]). Jednak do sformułowanych przez jego autorów tez i wniosków zgłoszono też wiele uwag i zastrzeżeń (por. [3]). Zwrócono uwagę na faktyczny brak związku przyczynowo-skutkowego (choć nie empirycznego) łączącego niezależność banku centralnego z niską inflacją [7, s. 71; 9; 6]. Na tej podstawie określono, że nie istnieje rozwiązanie instytucjonalne gwarantujące w długim okresie prowadzenie właściwej i gospodarczo korzystnej polityki pieniężnej. Dlatego autor tego artykułu uznał, że pytanie o społeczne przesłanki i mechanizmy będące przyczyną prowadzenia inflacyjnej polityki monetarnej jest wciąż aktualne. Zarówno duża popularność modelu Kydlanda-Prescotta, jak i stawiane mu zarzuty skłaniają do ponownej analizy mechanizmów powstawania i przeciwdziałania inflacji. W artykule zostaną one poddane analizie przy założeniu różnych poziomów doinformowania społeczeństwa o przyczynach i kosztach inflacji oraz przy przyjęciu, że wiedza ta ma wpływ na polityczne wybory dokonywane przez członków danej społeczności. Niniejsze opracowanie jest punktem wyjścia do dalszych badań. (abstrakt oryginalny)
EN
The model of public choice of inflation rate is presented in the article. It acknowledges that no institutional fix can secure successful monetary policy in the long term, so the precise theory and research is needed in the field describing the social causes of the inflation processes. They are derived from the public choices concerning rate of change of monetary aggregates. The article tries to outline the causes of the dynamics of hyper- and mild inflations, publicly recognized reasons for stopping inflation and stable and unstable equilibriums of described processes. Constructed model is the starting point for future research. (original abstract)(original abstract)
9
Content available remote Kwestia rolna w teorii wyboru publicznego
63%
XX
W artykule przedstawiono współczesne ujęcie kwestii rolnej w teorii wyboru publicznego. Wskazano, że w procesach liberalizacji i globalizacji znaczenie rolnictwa uległo wzmocnieniu, zwłaszcza w wyniku zmian warunków makrootoczenia. Nadal głównym źródłem badań w kwestii rolnej jest specyfika produkcji rolnej i alokowanych w rolnictwie zasobów. Uwzględnienie dorobku teorii wyboru publicznego, w tym koncepcji rent seeking nie neguje interwencjonizmu w rolnictwie, natomiast wskazuje na konieczność redukcji asymetrii informacji między podmiotami gospodarczymi. Niedoskonałości alokacji za pośrednictwem państwa są efektem niedoskonałej koordynacji w zakresie wyborów publicznych. (abstrakt oryginalny)
EN
In the article we presented the modern approach to the agrarian question. We have shown that the processes of globalization and liberalization have increased the role of the agrarian issue, especially as a result of changes in the macroeconomic environment. Despite ongoing changes, the main source of the agrarian issue is the specificity of allocated farming and agricultural resources. The public choice theory points to the need to reduce the asymmetry of information between operators. Imperfections of state allocation are the result of imperfect coordination of public choice. (original abstract)
XX
Zdrowie społeczne jest integralną częścią kapitału społecznego o nadzwyczajnym znaczeniu. W tym kontekście ważnego znaczenia nabiera problem finansowania zdrowia społecznego. W związku z tym omówiono podsystemy finansowania ochrony zdrowia. Wymieniono źródła finansowania oraz scharakteryzowano modele obliczania składek ze względu na wymiar czasu oraz ryzyka.
EN
With regard to meeting public health needs, a range of using the market mechanism (purchase of private services) and the public choice mechanism ("purchase" of public services) must be considered in a special way, writes Tadeusz Szumlicz. The use of voting mechanism in the area of public health care means that total potential consumers (regardless of their individual levels of exposure to the risk of illness) acquire indirectly a certain amount of services. However, the cost of purchase varies within individual consumers depending on the financial participation regime imposed in the public health care system. Any attempt of putting the health care systems in order should refer to a careful classification of the methods used for financing the health care benefits. Particularly important as a source of financing in the health care system is the notion of contribution (close to premium sense). The financial input called a "contribution" in financing public undertakings unfortunately very often attains characteristics of a tax. The problem is that such quasi-contribution falsely represents the actual financial participation in the system and the character of benefits entitlements. There exists a need for rationalization of the growing share of private funds in the total public health care expenditures. It can be achieved via making private health insurance policies more common. One has to clearly define the rules for tax exemptions (a type of preferential treatment granted to the insured) and/or rules of reimbursement the insurance company a fraction of the costs of benefits (a type of preferential treatment granted to the insurer). (original abstract)
XX
Celem opracowania jest prezentacja wybranych koncepcji teoretycznych, leżących u podstaw procesów liberalizacji sektorów sieciowych (z ekonomicznego punktu widzenia traktowanych jako monopole naturalne). (fragm. tekstu)
EN
The paper presents selected theoretical aspects underlying liberalization processes of so-called network sectors. The author analysed thoroughly the following conceptions: the conceptions deriving from a critical evaluation of regulation mechanism (the basis of which is the public choice theory), the conception of contestable market theory and the conceptions in which arguments in favour of liberalization derive from the depletion of structural prerequisites of natural monopoly. What follows from theoretical considerations are specific conclusions for competition policy towards network sectors - separating network owner from network operators and maintaining natural monopoly only in network activity or introducing competition in other segments of network sectors (e.g. in a production or trade segment). (original abstract)
EN
Competition regulation nowadays is a result of a nexus of many intertwined phenomena, which under different circumstances might bring different results. Throughout the history of this process it is easy to observe quite complicated relationship between economic theories of competition and theory and practice of law. It might look, as if institutions regulating competition are simple realisation of economic theories. The truth is different, as competition regulation originated in times, when complex theoretical analysis of that type was not condemning trusts and was generally leaning towards self-regulatory powers of competition. The main theme of this paper is an attempt to identify the way of introducing the first modern competition regulation law. In the conclusion, the paper substantiates the hypothesis, that the economics played insignificant role in the whole process, it even might be stated, that the Sherman Antitrust Act was introduced despite the economists' scepticism towards such way of regulation of markets. In the analysis other explanations for the Act emerge: one rooted in public choice theory, the other taking into consideration motives of possible personal revenge of Sen. Sherman. (original abstract)
13
Content available remote Competition in Politics
63%
EN
The article illustrates the competition in politics which takes place in two parallel dimensions, i.e. during regular electoral campaigns and during the period of debating the final version of the legislation. One of the ways to the appropriate treatment of competition in politics is focusing research efforts on the analysis of political entrepreneurs behavior. It involves obtaining an advantage over players aiming to achieve identical objectives through the use of various instruments which exert influence on the preferences of political consumers as well as public decision of politicians and bureaucrats. The author argues that these behaviors are an adjustment to the conditions in which competition takes place on the political market. The methodology adopted in the study based on the hypothesis that individuals make public choices thus affecting the final outcome of the political process, and a direct relationship between the private cost and private benefit, which is a fundamental feature of the market selection, can be transferred to the analysis of public sphere. (original abstract)
14
63%
XX
Celem artykułu jest rozpoznanie i ocena sposobu zarządzania wspólnymi zasobami na przykładzie wybranych wspólnot gruntowych w Polsce na tle rozwiązań proponowanych przez teorię wyboru publicznego. Z analizy zasad, którymi kierują się badane wspólnoty w praktyce, wynika, że są one zgodne z kilkoma zasadami postulowanymi przez Elinor Ostrom, mianowicie z zasadą ściśle ograniczonych granic wykorzystania zasobu, adaptacją zasad wykorzystania zasobu do lokalnych warunków, włączeniem w decyzje dotyczące wspólnoty większości użytkowników, monitorowania efektywnego wykorzystania zasobów, poczucia wspólnoty. W badanych dwóch wspólnotach są określone zasady wykorzystania zasobu (drewna) przez członków wspólnoty, a monitorowaniem wykorzystania zasobów zajmują się komisje leśne. Wielu członków wspólnoty jest zaangażowanych w pracę różnych organów wspólnoty i może realnie wpływać na jej bieżące funkcjonowanie. Poczucie wspólnoty jest budowane poprzez bieżące działania. Bez poczucia wspólnoty obie istniałby tylko formalnie jak tysiące innych wspólnot w kraju. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the paper is to recognise and evaluate models of governance of commons by land communities in Poland on the example of two active communities. The evaluation was carried out from the perspective of public choice theory. The analysis showed that examined communities adopted some Elinor Ostrom's solutions for good governance of the commons like boundaries on using the commons, adjusting rules of using to the local circumstances, involvement majority of co owners in governance, effective monitoring of using, sense of community. In both examined land communities, the rules of using the commons are worked out and the special internal commissions are responsible for monitoring of the owners behaviours against commons. Many members of communities are involved in governance and current management. The sense of community is build by current activity. Without the sense of community these two communities would exist only formally like thousands of communities in the country. (original abstract)
15
Content available remote Political Economy : Success or Failure?
63%
EN
The Political Economy and Public Choice approaches have promoted the study of interactions between the economy and the polity for over 60 years now. The present paper endeavours to provide a critical discussion of this literature and its achievements. In particular, it begins with the different approaches based on empirically tested or politometric models and it then proceeds to discuss different studies of the effects that particular rules of the game have on politico-economic outcomes. The third section of the paper will address studies that take institutions to be endogenous and aims to explain why particular institutions emerge. Finally, the question of whether Political Economy has been a success or a failure will be tackled. While the success in terms of the position it has gained in economic research and teaching is undeniable, a look at one of the most thriving recent areas of economics, happiness research, will reveal that some of its fundamental lessons are all too often disregarded. (original abstract)
16
Content available remote Gospodarcza niepewność według Johna R. Commonsa
63%
XX
Ekonomia głównego nurtu rozumiana przez pryzmat ekonomii neoklasycznej nie zajmuje się w kategoriach teoretycznych wyjaśnieniem wpływu zjawiska gospodarczej niepewności na działania podejmowane przez podmioty ekonomiczne. Włączenie zjawiska ryzyka i niepewności jest bowiem sprzeczne z założeniem racjonalności - podstawową cechą jednostki gospodarującej w ekonomii głównego nurtu. Homo oeconomicus stworzony przez klasyka Johna S. Milla, a nastawiony na maksymalizowanie użyteczności, uniwersalny, racjonalny, pozakulturowy, pasujący do każdego typu społeczeństwa, pozwalający na systematyczne wykorzystanie matematycznego formalizmu nie działa bowiem w świecie, w który wpisuje się niepewność czy niemierzalne ryzyko.(fragment tekstu)
EN
The article presents the concept of economic insecurity developed by John R. Commons, which is one of the determinants of activity in the market. Its intellectual background was based on the original (traditional or historical) institutional economics. This school of economics aspires to create an alternative to mainstream economics defined in terms of the neoclassical tradition. Economic insecurity or its opposite, economic security, can be explained by stressing the strategic role played by the present expectations of the stability of collective action guaranteeing everybody a share of the social output. Economic insecurity is also, to a large extent, a problem of confidence in the future. In the capitalist system, especially in times of economic crises, the action of the economic agents is dominated by economic insecurity. The economic analysis should therefore not ignore the broad aspects of motives of the economic action. According to institutional economics these motives go far beyond the rationality postulate, where the economic action is understood as a utilitarian behaviour of utility maximisation (or profit maximisation) under a budget constraint (or cost constraint). The study of economic insecurity involves various concepts, such as those of social relation, transaction, negotiational psychology, rights and duties, opportunities and the concept of futurity. The paper presents the evolution of insecurity and risk concept, the theories of public choice and especially groups of interest and, finally, describes the concept of economic insecurity as an institutionalised process by John R. Commons.(original abstract)
17
Content available remote Źródła rent gruntowych w rolnictwie Unii Europejskiej
63%
XX
Występowanie rent gruntowych we współczesnym rolnictwie UE potwierdza wieloletni rosnący trend cen ziemi rolniczej. Nasuwa się jednak pytanie, czy są to przede wszystkim renty różniczkowe związane z różną wydajnością gruntów rolnych, czy renty absolutne w klasycznym rozumieniu, czy też renty instytucjonalne w ujęciu teorii wyboru publicznego? Cele artykułu mają przede wszystkim wymiar teoriopoznawczy. Podejmuję w nim próbę weryfikacji koncepcji renty gruntowej, którą sformułowałem na podstawie badań przeprowadzonych w Polsce. Tym razem jednak zakres badań obejmuje pełen przekrój struktur agrarnych UE. Według wspomnianej koncepcji źródłem współczesnej renty gruntowej jest wyższa oczekiwana produktywność kapitału w rolnictwie niż w jego otoczeniu rynkowym. U podstaw tej tezy leżą kluczowe założenia ekonomii neoklasycznej oraz nowej ekonomii klasycznej. Przeprowadzone badania odpowiadają m.in. na pytanie, gdzie (w jakich krajach i strukturach agrarnych) ewentualna różnica wspomnianej produktywności kapitału jest największa i na ile wynika to z subsydiów z WPR, a na ile z czynników strukturalnych? Ogólna konkluzja sprowadza się do tego, że nawet bez płatności obszarowych wyższa produktywność nakładów kapitału w rolnictwie niż w jego otoczeniu jest powszechnym zjawiskiem w UE. (abstrakt oryginalny)
EN
Occurrence of land rent in agriculture of the EU is confirmed by the growing long-term trend of agricultural land prices. However, there is a question whether that rent is a differential one, linked with a different productivity of agricultural land, or absolute one in the classical sense, or an institutional one in the meaning of the public choice theory ? The objectives of the article are primarily theoretical. Author makes an attempt at verifying the concept of land rent, which was formulated on the basis of studies carried out in Poland. This time, the scope of the research includes a cross-section of all agricultural structures of the EU. According to the above mention concept, the source of land rent is a higher expected productivity of capital in agriculture than in its market environment. At the core of this thesis key assumptions of neoclassical economics and new classical economics lay. Conducted research answers i.e. the question where (in which countries and agrarian structures) a difference of capital productivity is greatest and to what extent it is due to the subsidies from the CAP or to some structural factors? A general conclusion that arises from the research is the fact that even without area payments, capital productivity in agriculture higher than in its environment is a common phenomenon in the EU. (original abstract)
XX
Problem niezależności banku centralnego stał się w ostatnich latach jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów badawczych w ekonomii. Równolegle - choć z pewnym opóźnieniem - wzrasta także zainteresowanie tą problematyką ze strony politologów. Przyczyn tego wzrostu zainteresowania jest wiele. Część z nich wynika z samej logiki rozwoju programu badawczego ekonomii neoklasycznej: zastosowanie hipotezy racjonalnych oczekiwań do analizy skuteczności polityki ekonomicznej postawiło problem niezależności banku centralnego w nowym świetle. Ponieważ bank centralny jest jedną z najważniejszych instytucji sfery gospodarczej, jego rola jest przedmiotem zainteresowania także nurtów nie mieszczących się tradycyjnie w tzw. głównym nurcie ekonomii. (abstrakt oryginalny)
EN
In recent years, the problem of central bank independence has become one of the fastest growing areas of economic research. The main aim of this paper is to show some of the important lines of controversy which have characterised this body of research. In his introductory remarks, the author outlines the reasons for this growing interest in central bank independence. Section 2 then looks at different interpretations of the concept of central bank independence. Some basic aspects, forms and yardsticks of central bank independence are identified: responsibility vs. accountability, political vs. economic independence, formal vs. actual independence. Section 3 examines competing theoretical approaches. The strengths and weaknesses of mainstream economics are indicated as a starting point for an analysis of the contributions made by game theory, public choice theory and the new (positive) political economy. Emphasis is laid on the promising insights of agency theory, which treats central bank independence in terms of a principal-agent relationship. This approach, as developed by Persson and Tabellini, among others, looks at the incentives and contractual arrangements necessary to design the optimal institutional setup for a central bank. The solutions recently adopted in New Zealand are presented as an example of practical measures influenced by this new line of theoretical research. Next, some major trade-offs inherent in central bank independence are also discussed (e.g., credibility and flexibility, incentives and information, secrecy and independence from pressure groups). Section 3 closes with a presentation of some interesting findings obtained by political scientists. Section 4 sets out the author's principal conclusions. (original abstract)
XX
Celem artykułu jest przedstawienie teorii grup interesu z perspektywy rynku pracy i zilustrowanie jej na przykładzie działania związków zawodowych w Polsce. Tłem teoretycznym prezentowanego opracowania są poglądy M. Olsona wpisujące się w szeroko rozumianą nową ekonomię instytucjonalną. Grupa interesu zdefiniowana została za Olsonem jako "pewna liczba jednostek mających wspólny interes" [Olson 2012, s. 16]. Przyjęto jednocześnie, że z założenia o racjonalności i zorientowaniu jednostki na interes własny nie wynika automatycznie, że grupa będzie działać w interesie ogółu, czego przykładem może być działalność związków zawodowych. W artykule przedstawiono założenia koncepcji grup interesu wpisującej się w teorię wyboru publicznego, przedstawiono kategorie grupy interesu w odniesieniu do polskiego rynku pracy, a na koniec scharakteryzowano związki zawodowe w Polsce na tle wybranych krajów OECD.(abstrakt oryginalny)
EN
The main goal of this paper is to present the theory of interest groups from the perspective of the labour market and illustrate it by the activities of trade unions in Poland. The theoretical background of this study is the theory of M. Olson, classified under the new institutional economics. An interest group is defined by M. Olson as "a number of individuals who have a common interest" [Olson 2012, p. 16]. In mainstream economics it is assumed that individuals are rational and focused on their own interests. However, in the theory of groups it has been proved that, despite the rational approach, the group will not automatically act in the interest of the whole community. The activities of trade unions might be an example of this. The paper presents the assumptions of the concept of interest groups included in public choice theory, showing the categories of interest groups from the perspective of the Polish labour market, and finally specifies the place of trade unions in Poland compared to selected OECD countries.(original abstract)
XX
Celem ogólnym niniejszego artykułu jest przedstawienie dorobku teorii wyboru publicznego głównie na przykładzie szkoły amerykańskiej. Tematyka poruszana przez teoretyków tej szkoły może być przydatna przy rozwiązywaniu problemów, jakie pojawiają się w transformującej się gospodarce. (fragment tekstu)
EN
The characteristic feature of the public choice theory is widening of the analysis field to new areas, which have not been addressed by the neoclassic economy. The public choice theory is particularly useful for economic analysis of problems related to voting, making choices in the conditions of democracy. It also deals with analysing from the economic point of view the constitutional order, power, groups of interest, distributional coalitions or rent seeking theory. Applying the tools used by theoreticians of that discipline can be especially interesting in carrying out public tasks where there is a problem of disclosing preferences, assuring effectiveness, aggregation of preferences and economic motives and conditions of collective actions. Adopting methods used in research of the public choice school theoreticians seems to be even more justified because the theory provides a set of tools that enables an economic analysis of decisions and collective choices as well as allocation of financial goods from public sources. (original abstract)
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.