Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 33

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  barium
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
The carbonate-containing barium hydroxyapatite was prepared by solid state reactions in air at 950°C. Obtained samples were investigated by X-ray powder diffraction and IR spectroscopy. The stoichiometry of these samples conforms to Ba5(PO4)3-x(CO3)x(OH)1-xOx as the result of CO3 2 and O2- substitution for PO4 3 and OH- in the hydroxyapatite lattice under the scheme: PO4 3 + OH- _ CO3 2 + O2-. The crystal structure of some carbonated barium hydroxyapatite patterns were refined by Rietveld method using X-ray powder diffraction data. The analysis of the crystallographic site occupation has shown that the single phase range of Ba5(PO4)3-x(CO3)x(OH)1-xOx is limited by x = 0.32.
EN
A group of supported ruthenium catalysts was prepared and tested in methanation of small CO amounts (7000 ppm) in hydrogen-rich streams. High surface area graphitized carbon (484 m2/g) was used as a support for ruthenium and RuCl3 was used as a Ru precursor. Some of the Ru/C systems were additionally doped with barium (Ba(NO3)2 was barium precursor). The catalysts were characterized by the chemisorption technique using CO as an adsorbate. To determine the resistance of the catalysts to undesired carbon support methanation, the TG-MS experiments were performed. They revealed that the barium addition inhibits support losses. The studies of CO methanation (fl ow reactor, atmospheric pressure) have shown that some of the supported ruthenium catalysts exhibit high activities referred to the metal mass. The catalytic properties of ruthenium proved to be dependent on metal dispersion. Some of the Ru/C and Ba-Ru/C systems exhibit higher activity in CO hydrogenation than the commercial nickel-based catalyst.
EN
A group of supported ruthenium catalysts was prepared and tested in methanation of small CO amounts (7000 ppm) in hydrogen-rich streams. High surface area graphitized carbon (484 m2/g) was used as a support for ruthenium and RuCl3 was used as a Ru precursor. Some of the Ru/C systems were additionally doped with barium (Ba(NO3)2 was barium precursor). The catalysts were characterized by the chemisorption technique using CO as an adsorbate. To determine the resistance of the catalysts to undesired carbon support methanation, the TG-MS experiments were performed. They revealed that the barium addition inhibits support losses. The studies of CO methanation (fl ow reactor, atmospheric pressure) have shown that some of the supported ruthenium catalysts exhibit high activities referred to the metal mass. The catalytic properties of ruthenium proved to be dependent on metal dispersion. Some of the Ru/C and Ba-Ru/C systems exhibit higher activity in CO hydrogenation than the commercial nickel-based catalyst.
4
Content available remote Removal of nitrogen oxides over catalyst by changing exhaust gases composition
75%
EN
The influence of addition of potassium or barium to Pd/Al2O3 catalyst on the catalytic performance of nitrogen oxides storage-reduction catalyst was studied. The catalysts: Pd-K-Al2O3, Pd-Ba-Al2O3and Pd-K/Ba-Al2O3 were prepared by impregnation method. Alumina spheres contained Pd=1 and 4 %, K=10%, and/or Ba=10%. The conversions of nitrogen oxides as function of fuel mixture composition were determined. Studies were carried at the temperature range 200-500oC. The influence of addition of potassium and barium to catalyst on its storage-reduction nitrogen oxide activity was considered. The highest conversion of NOx was obtained for Pd(4%)-K-Al2O3 catalyst. Results show that the highest conversion of NOx was obtained for Pd(4%)-K-Al2O3 catalyst it could be caused with different structure of catalyst surface. For all catalysts, during periodic changes of lean to rich mixture, NOx conversion is high during lean condition and is falling during rich condition and is later increasing repeatedly. catalysts composition influences the temperature range in which its activity is the highest. On the base of studied data conversion of NOx there was observde that catalysts composition influences the temperature range in which its activity is the highest. Although dispersion of palladium decreases when its concentration increases, a fall of nitrogen oxide conversion for catalysts containing higher concentration of palladium does not occur.
5
Content available remote Fusion-fission dynamics in a medium mass nucleus: (sup 126)Ba. A progress report
75%
EN
Experimental set-up and first results of the experiment concerning the dynamics of the fussion-fission reactions are presented. The analysis was performed for the reactions: (sup 28)Si + (sup 98)Mo and (sup 19)F + (sup 107)Ag leading to the same complete fusion nucleus (sup 126)Ba. The fission fragments and the emitted neutrons were simultaneously measured. The experimental data contain information about the masses and velocities of the fragments and about the angular and energy distributions of emitted neutrons.
PL
Przedstawiono układ pomiarowy i pierwsze rezultaty eksperymentu poświęconego analizie dynamiki procesu typu: fusion-fission. Analizowano reakcje: (sup 28)Si + (sup 98)Mo i (sup 19)F + (sup 107) Ag prowadzące do tego samego jądra złożonego (sup 126)Ba. Rejestrowano zarówno fragmenty rozszczepienia, jak i emitowane w tym procesie neutrony. Dane doświadczalne dostarczają informacji o masie i szybkości fragmentów oraz o rozkładach kątowych i energetycznych neutronów.
6
Content available remote Bar w wodach kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego
75%
PL
Bar występuje w solankach karbonu wielu kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Jego obecność stwierdzono powszechnie na wszystkich poziomach wydobywczych w południowym, hydrogeologicznie zakrytym obszarze. Poza południową częścią Zagłębia bar spotyka się najczęściej na najniższym poziomie kopalni lub go brak. Badania zawartości baru w wodach kopalnianych wykazały, że jest jego mniej w wodach wypływających z serii piaskowcowych warstw orzeskich i rudzkich aniżeli w wodach z kompleksu warstw iłowcowo-mułowcowych. Stężenia baru w wodach GZW sięgają 2500 mg/dm(3). Anomalne natomiast jego wartości mogą mieć związek z ascenzyjnym dopływem wód do wyrobisk górniczych z większych głębokości.
EN
Barium occurs in carboniferous brines of Upper Silesian Coal Basin mines. Its presence has been commonly stated on all horizonte of the southern hydrogeological covered area. Outside the southern part of the Basin barium is found on one, most often the deepest mine horizon. Research on the barium content in mine waters has shown, that there is less of it in the run-off waters from the Orzesze and Ruda sandstone series than in the waters from the clay and mudsstone strata complex. Concentration of barium in the UppersilesianCoalBasin waters runs as high as 2500 mg/dm3. Its anomalia values can be connected with an inflow of waters into mining workings of locally with rocks mineralization with barite considered to be a hydrothermal phenomenon.
7
Content available Determination of Barium in Different Soil Matrices
75%
EN
Barium mobility and toxicity depend on the speciation forms in which barium occurs in a given environment. The dominant form is the carbonate – barite one. There are also other significant forms in this element’s cycle – the organic one, so-called reduced or lithogenic. The speciation forms of occurrence and their amount in soils and solid waste may be assessed using sequence extraction. The subject of the paper was to carry out research on the determination of so-called barium fractions in various soil matrices: agriculturally utilized or used for recreation, polluted with motor vehicles and soil-waste contaminants (from brown coal and bituminous shales recovery). On the basis of the present research, the individual barium loads existing in various fractions – exchangeable, carbonate, reduced, organic and residual – were determined. In research procedures, Tessier’s methodology was used for sequence extraction.
PL
Mobilność oraz toksyczność baru zależy od form specjacyjnych, w jakich występuje w danym środowisku. Dominującą jest węglanowa – barytowa. Istnieją również inne, istotne w obiegu tego pierwiastka – organiczna, tzw. zredukowana czy litogenna. Specjacyjne formy występowania oraz ich ilość w glebach i stałych substancjach odpadowych można oszacować, wykorzystując ekstrakcję sekwencyjną. Przedmiotem pracy były badania nad oznaczalnością tzw. frakcji baru w różnych matrycach glebowych: użytkowanych rolniczo i rekreacyjnie, obciążonych zanieczyszczeniami komunikacyjnymi oraz glebowo-odpadowych (z terenu pozyskiwania węgla brunatnego i łupek bitumicznych). Na podstawie przeprowadzonych badań oznaczono poszczególne pule baru występujące w różnych frakcjach – jonowymiennej, węglanowej, zredukowanej, organicznej oraz pozostałej. W procedurach badawczych wykorzystano do ekstrakcji sekwencyjnej metodykę Tessiera.
PL
Obowiązujące w Polsce najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) baru w naturalnych wodach mineralnych, naturalnych wodach źródlanych oraz wodach stołowych wynosi 1 mg/I, podczas gdy NDS tego pierwiastka w naturalnych wodach leczniczych przeznaczonych do kuracji pitnych i inhalacji wynoszą odpowiednio 1,0 i 10,0 mg/I, przy czym wymagania te odnoszą się do kuracji trwających powyżej 1 miesiąca. Ww. wartości NDS baru w spożywanych wodach zostały wyznaczone z uwzględnieniem aktualnych kryteriów Światowej Organizacji Zdrowia WHO, okreśających wytyczną dotyczącą najwyższego dopuszczalnego stężenia tego pierwiastka w wodzie przeznaczonej do spożycia na poziomie 0,7 mg/I. W pracy przedstawiono wyniki oznaczeń baru w importowanych 14 rodzajach naturalnych wód mineralnych i 5 rodzajach naturalnych wód źródlanych (wody butelkowane) zakupionych w sieciach supermarketów z terenu Warszawy. Analizy wód wykonano za pomocą zwalidowanej metody oznaczania baru techniką optycznej spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem w plazmie indukcyjnie sprzężonej. Oznaczone stężenia baru w badanych naturalnych wodach mineralnych i w naturalnych wodach źródlanych zawierały się odpowiednio w zakresach: 0,0023 - 0,578 mg/I i 0,0037 - 0,0889 mg/I (w jednej wodzie mineralnej oznaczone stężenie Ba było niższe od granicy wykrywalności metody - 0,0023 mg/I). Naturalne wody mineralne (średnia zawartość Ba: 0,102 š 0,194 mg/I) charakteryzują się relatywnie wyższymi stężeniami baru w stosunku do stężeń tego pierwiastka występujących w naturalnych wodach źródlanych (średnia zawartość Ba: 0,037 š 0,036 mg/I). We wszystkich analizowanych naturalnych wodach mineralnych i źródlanych oznaczone stężenia baru nie przekraczały najwyższego dopuszczalnego stężenia tego pierwiastka określonego w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych (z późniejszymi zmianami).
EN
Currently maximum admissible concentration level (MACL) of barium in natural mineral waters, natural spring waters and potable waters was set at the level of 1 mg/I while MACL of this element in natural curative waters intended for drinking therapies and inhalations were set at the levels of 1.0 mg/I and 10.0 mg/I, respectively. Those requirements were related to therapies which are applied longer than one month. Above mentioned values of MACLs of barium in consumed waters were established after taking into account actual criteria of World Health Organization which determined the guidelines value for this element in water intended for human consumption at the level of 0.7 mg/I. In this work the results of determination of barium in 14 imported types of natural mineral waters and in 5 imported types of natural spring waters (bottled waters) bought in supermarket networks from the area of Warsaw are presented. Water analyses we-e performed by validated method for determination of barium by inductively coupled plasma optical emission spectrometry technique. Concentrations of barium determined in natural mineral waters and in natural spring waters were in the ranges 0.0023 - 0.578 mg/I and 0.0037 - 0.0889 mg/I, respectively (in single mineral water determined concentration of Ba was lower than detection limit of analytical method - 0.0023 mg/I). Natural mineral waters (average Ba concentration: 0.102 š 0.194 mg/I) are characterized by relatively higher concentrations of barium than those observed in the cases of natural spring waters (average Ba concentration: 0.037 š 0.036 mg/I). In all analyzed natural mineral and spring waters determined barium concentrations were not exceeded maximum admissible concentration level for this element listed in Decree of Ministry of Health from 29 April 2004 on natural mineral waters, natural spring waters and potable waters (with further changes).
EN
The two-year pot experiment carried out in a green-house dealt with the influence of bed after mushroom production and complementary potassium, nitrogen, and potassium-nitrogen nutrition on lithium, barium, and strontium contents in a biomass of Italian ryegrass. Mean concentrations of studied elements in the tested grass biomass varied in particular experimental years and cuts forming the following sequence: Li > Ba > Sr.
PL
W dwuletnim doświadczeniu wazonowym, przeprowadzonym w warunkach szklarni, badano wpływ podłoża po produkcji pieczarek i uzupełniającego nawożenia potasowego, azotowego i potasowo--azotowego na zawartość Li, Ba i Sr w biomasie życicy wielokwiatowej. Średnia zawartość badanych pierwiastków w biomasie testowanej trawy była zróżnicowana w poszczególnych latach i pokosach, układając się w następującym szeregu malejących wartości: Li > Ba > Sr.
EN
This article presents the results of studies of strontium and barium content in Triassic (Muschelkalk) carbonate rock samples taken from the area of the Polish part of the Germanic Basin (the area of Opole Silesia). Sr and Ba were determined in the rocks of all formations of the Lower Muschelkalk - Gogolin Beds, Górażdże Beds, Dziewkowice (Terebratula) Beds and Karchowice Beds. Strontium and barium are chemical elements characteristic for aragonite carbonate phase. Aragonite is unstable calcium carbonate phase which is transformed such as high-Mg calcite into low magnesium calcite during diagenesis. So as Sr and Ba indicate the presence of aragonite in the primary carbonate material. Now these elements concentrate in low-Mg calcite crystal structure. The Triassic rocks of Lower Muschelkalk which are mined in different quarries of the Opole Silesia area are mainly built of low-Mg calcite with lower amounts of high-Mg calcite, protodolomite, ordered dolomite and huntite. There are smaller addition of non-carbonate minerals - quartz, chalcedony, muscovite, feldspars and iron minerals. The presence of Sr and Ba now bound in a structure of low-Mg calcite will indicate the occurrence of aragonite in the primary carbonate material. The Triassic rocks from the area of Opole Silesia were studied to determine the rocks enriched in Sr and Ba. Selected rock samples were examined using ICP AES spectrometry, XRF analysis and microprobe measurements. The results of studies show that strontium and barium occur in rocks of all Lower Muschelkalk formations. The lowest contents of these elements were determined in rocks of Gogolin Beds, higher - in rocks of other formations. The results of studies show that Sr and Ba concentrate in low-Mg calcite which dominates in Lower Muschelkalk rocks. Limestone built mainly of low-Mg calcite or “pure” calcite without substitution of other elements, especially Mg, Fe, Si and Al could be applied in lime industry or in other branches of industry, where pure quality raw material, without substitutions is needed.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań zawartości strontu i baru w próbkach skał węglanowych triasu (wapienia muszlowego), pobranych w obszarze polskiej części zbiornika germańskiego (rejon Śląska Opolskiego). Stront i Bar oznaczono w skałach wszystkich formacji dolnego wapienia muszlowego – w warstwach gogolińskich, górażdżańskich, dziewkowickich (terebratulowych) i karchowickich. Stront i bar są charakterystyczne dla aragonitowej fazy węglanowej. Aragonit stanowi niestabilną fazę węglanu wapnia, która, podobnie jak kalcyt wysokomagnezowy ulega przeobrażeniu w niskomagnezowy kalcyt podczas diagenezy. Zatem obecność Sr i Ba wskazuje na występowanie aragonitu w pierwotnym materiale węglanowym. Obecnie pierwiastki te występują w strukturze niskomagnezowego kalcytu. Skały triasowe dolnego wapienia muszlowego, eksploatowane w różnych kamieniołomach obszaru Śląska Opolskiego są zbudowane głównie z niskomagnezowego kalcytu przy mniejszym udziale kalcytu wysokomagnezowego, protodolomitu, dolomitu uporządkowanego i huntytu. W skałach tych występują niewielkie domieszki minerałów niewęglanowych – kwarcu, chalcedonu, muskowitu, skaleni i minerałów żelaza. Obecność Sr i Ba, związanych w strukturze niskomagnezowego kalcytu będzie wskazywać na występowanie aragonitu w pierwotnym materiale węglanowym. Skały triasowe z obszaru Śląska Opolskiego analizowano w celu określenia, które wapienie są wzbogacone w Sr i Ba. Wybrane próbki skał poddano następującym analizom: spektrometrii ICP AES, analizie XRF oraz badaniom w mikroobszarach. Wyniki badań wykazały, że stront i bar występują w skałach wszystkich formacji dolnego wapienia muszlowego. Najniższe zawartości tych pierwiastków oznaczono w skałach warstw gogolińskich, wyższe w skałach pozostałych formacji. Wyniki badań wskazują, że Sr i Ba koncentrują się w niskomagnezowym kalcycie, który dominuje w skałach dolnego wapienia muszlowego. Wapienie zbudowane z niskomagnezowego kalcytu lub „czystego” kalcytu bez podstawień innych pierwiastków, głównie Mg, Fe, Si i Al, mogą być stosowane w przemyśle wapienniczym lub innych gałęziach przemysłu, w których wymagany jest surowiec „czysty” jakościowo, bez domieszek.
EN
Homodinuclear complexes with magnesium(II), calcium(II), and barium(II) ions and heterodinuclear complexes with calcium(II) or cadmium(II) and lanthanide(III) ions containing Schiff base open-chain ligand terminated by one amine and one carbonyl group were prepared as a result of the partial Schiff base condensation reaction between 2,6-diacetylpyridine and 4-methyl-1,2-phenylenediamine in the presence of the appropriate ions acting as templates. The complexes were characterized by spectroscopic methods (IR, 1H NMR, FAB-MS), thermogravimetric and elemental analyses.
13
63%
PL
Metoda polega na pobraniu baru i jego związków na filtr membranowy, wymyciu z filtra baru i jego związków rozpuszczalnych gorącą wodą dejonizowaną i oznaczeniu baru w roztworze przygotowanym do analizy meto-dą absorpcyjnej spektrometrii atomowej w płomieniu podtlenek azotu-acetylen. Oznaczalność metody wynosi 0,03 mg/m3.
EN
This method is based on stopping barium and its soluble compounds on a membrane filter, extracting soluble compounds with hot water and preparing the solution for analysis in diluted nitric acid. Barium and its soluble compounds in the solution are determined as barium with flame atomic absorption spectrometry. The detection limit of determined barium for this method is 0.03 mg/m3.
EN
The effect of mine water disposal on the occurrence of barium, strontium, calcium and magnesium was investigated in water and alluvia of the Odra River and its tributaries with their heads in the Upper Silesia. Barium concentration in alluvium of the Odra reaches a very high level of 2435 ppm; at the same time, its concentration in sediments of the Upper and Middle Odra courses is scores of times higher than its geochemical background. Sediments deposited in the Lower Odra course, downstream from the confluence with the Warta River, contain barium in amount close to geochemical background of this element in aqueous sediments in Poland. Barium concentrations in alluvium of the Odra tributaries occurred to be as high as 1700 ppm; maximum concentration is typical for sediments of the Olza River. The effect of saline water disposal on the occurrence of stronium in aqueous sediments of the Odra is much lower; however, higher concentrations than those in sediments of the Lower Odra are observed in alluvium of the Upper and Middle Odra. Similar range of stronium concentrations appears in alluvium of the Odra tributaries. . A considerable increase of content of barium and strontium in relation to calcium in sediments is a consequence of a discharge of saline mine waters to the Odra catchment area; in particular, this deals with barium. Considerably elevated content of barium and strontium is a characteristic feature of the Odra waters; particulary affected is the Upper Odra course where waters from hard coal mines are discharged. 39 to 188 ppb is a common range of barium concentration in the Odra waters while 13 to 150 ppb is the range for the Odra tributaries. A discharge of mine waters of excessive salinity to the river has more important bearing on strontium than on barium. Its presence in the Odra Waters was recorded at 267 to 901 ppb; maximum concentration was noted in the upper and middle river courses. As concerns tributaries, strontium was recorded in the range of 103 to 1888 ppb. A considerable increase in strontium in relation to calcium was also noted.
PL
Zlewnia Odry jest odbiornikiem zasolonych wód odprowadzanych z górnośląskich kopalni węgla kamiennego oraz legnicko-głogowskich kopalni miedzi. Ocenia się, że ładunek zasolenia wód Odry w 72% pochodzi z zakładów przemysłu węgla kamiennego (ok. 50 mln m3/a wód zawierających 450 tys. T soli), a w 12% - z zakładów przemysłu miedziowego (ok. 28 mln m3/a wód zawierających 380 tys. T soli). Wody, oprócz wielkiej ilości jonów chlorkowych i siarczanowych oraz sodu, wapnia i magnezu, wnoszą do Odry także m.in. bar i stront. Występowanie baru, strontu, wapnia i magnezu zbadano w wodach i osadach aluwialnych pobranych z Odry i tych jej dopływów, które mają obszar źródliskowy na Górnym Śląsku. W aluwiach Odry zawartość baru dochodzi do 2435 ppm, przy czym w aluwiach górnej i środkowej Odry kilkadziesiąt razy przekracza tło geochemiczne tego pierwiastka. W osadach deponowanych w dolnym odcinku rzeki, poniżej ujścia Warty, stężenie baru jest zbliżone do tła geochemicznego. Zawartość baru w aluwiach dopływów dochodzi do 1700 ppm; najwyższą odnotowano w osadach Olzy. Wpływ zasolonych wód na stężenie strontu w osadach Odry jest znacznie mniejszy niż baru, niemniej jednak zawartość tego pierwiastka w aluwiach górnej i środkowej Odry jest znacznie wyższa niż w osadach Odry dolnej. W osadach dopływów stront obecny był w podobnych stężeniach; najwyższą jego zawartość stwierdzono w osadach Olzy. Konsekwencją odprowadzania zasolonych wód z kopalni do zlewni Odry jest znaczny wzrost w osadach względnej zawartości strontu, a zwłaszcza baru, w stosunku do wapnia. W osadach górnej i środkowej Odry stosunek ilościowy Ba/Ca jest dwudziestokrotnie, a w osadach dolnej Odry trzykrotnie wyższy w porównaniu do najczęściej spotykanego w osadach wodnych. W osadach górnej i środkowej Odry stosunek Sr/Ca jest dwukrotnie, a w osadach wielu dopływów trzy-pięciokrotnie wyższy (Olza, Łęgoń I, Ruda, Bierawka) w porównaniu do jego wartości w osadach rzecznych Polski. Wody Odry charakteryzują się wyraźnie podwyższonymi zawartościami baru i strontu, zwłaszcza w górnym biegu, gdzie uchodzą dopływy, do których zrzucane są wody dołowe z kopalni węgla kamiennego. Zawartość baru w wodach Odry wynosi od 39 do 188 ppb, a w wodach dopływów od 13 do 150 ppb. Zawartości baru przekraczające 100 ppb występują w Olzie, Rudzie, Łąckiej Wodzie oraz w kilku niewielkich ciekach bez nazwy. Odprowadzane do rzeki nadmiernie zasolone wody wpływają bardziej na wzrost stężenia strontu niż baru. W wodach dopływów takich jak: Łęgoń, Bierawka, Kłodnica oraz Kanał Gliwicki stwierdzono znacznie podwyższone zawartości strontu, natomiast w wodach Olzy, Rudy, Łąckiej Wody oraz kilku niewielkich cieków bez nazwy - podwyższone zawartości baru. Zawartość strontu w wodach górnego i środkowego odcinka Odry wynosi od 267 do 801 ppb, podczas gdy w dolnym odcinku poniżej ujścia Warty, jest wyraźnie niższa. Zawartość tego pierwiastka w wodach dopływów waha się od 103 do 1888 ppb. Znacznie podwyższone zawartości strontu stwierdzono w wodach Łęgoni, Bierawki, Kłodnicy oraz Kanału Gliwickiego. W wodach zaobserwowano też wyraźny wzrost zawartości strontu w stosunku do wapnia.
EN
Background. A method of the classification of natural mineral and spring waters and maximum admissible concentration (MAC) levels of metals present in such types of waters are regulated by Commission Directive 2003/40/EC, Directive 2009/54/EC of the European Parliament and of the Council and Ordinance of Minister of Health of 30 March 2011 on the natural mineral waters, spring waters and potable waters. MAC of barium in natural mineral and spring waters was set at 1.0 mg/l, while World Health Organization determined the Ba guideline value in water intended for human consumption at the level of 0.7 mg/l. Objective. The aims of the study were: the determination of barium in natural mineral and spring waters (carbonated, noncarbonated and medium-carbonated waters) produced and bottled on the area of Poland, and assessment of human exposure to this metal presents in the above-mentioned types of waters. Material and method. The study concerning barium determinations in 23 types of bottled natural mineral waters and 15 types of bottled spring waters (bought in Polish retail outlets) was conducted in 2010. The analyses were performed by validated method of determination of barium in water based on inductively coupled plasma optical emission spectrometry, using modern internal quality control scheme. Results. Concentrations of barium determined in natural mineral and spring waters were in the ranges from 0.0136 mg/l to 1.12 mg/l and from 0.0044 mg/l to 0.43 mg/l, respectively. Only in the single case of natural mineral water the concentration of barium (1.12 mg/l), exceeded above-mentioned MAC for this metal, which is obligatory in Poland and the European Union - 1.0 mg/l. The long-term monitoring of barium concentration in another natural mineral water (2006 - 2010), in which incidental exceeding MAC was observed in 2006, was conducted. All measured barium concentrations in this water were lower than 1.0 mg/l and therefore, it is possible to state that the proper method of mixing waters taken from six independent groundwater intakes applied during production is actually used. The estimated Hazard Quotient indices were in the ranges: 0.0019 - 0.16 (natural mineral waters) and 0.00063 - 0.061 (natural spring waters), respectively. Conclusions. The natural mineral waters are usually characterized by higher Ba concentrations than those observed in the cases of natural spring waters. The presence of a high concentration of HCO3 - in such types of natural waters ensures the existence of Ba2+ in solution as Ba(HCO3)2, which is a highly soluble salt. Taking into account the concentrations of barium determined in above-mentioned waters and the available toxicological data for this metal no long-term risk for human health could be expected (estimated Hazard Quotient indices ≤ 0.16).
PL
Wprowadzenie. Sposób klasyfikacji naturalnych wód mineralnych i źródlanych oraz najwyższe dopuszczalne stężenia (NDS) metali występujących w tych wodach regulują dyrektywy: nr 2003/40/WE i 2009/54/WE oraz w kraju Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2011 roku w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych. NDS baru w naturalnych wodach mineralnych i wodach źródlanych wynosi 1,0 mg/l, podczas gdy WHO określiła NDS tego metalu w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi na poziomie 0,7 mg/l. Cel badań. Głównymi celami badań było oznaczanie baru w naturalnych wodach mineralnych i źródlanych (wody gazowane, niegazowane i średnio gazowane) produkowanych i butelkowanych na terenie Polski oraz oszacowanie narażenia ludzi na ten metal występujący w ww. rodzajach wód. Materiał i metoda. Badania obejmujące oznaczenie baru w 23 rodzajach butelkowanych naturalnych wód mineralnych i w 15 rodzajach naturalnych wód źródlanych (zakupionych w dużych sieciach handlowych w Polsce) przeprowadzono w 2010 roku. Analizy wykonano za pomocą zwalidowanej metody oznaczania baru w wodzie techniką optycznej spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem w plazmie indukcyjnie sprzężonej, przy zastosowaniu nowoczesnego schematu wewnętrznej kontroli jakości. Wyniki. Oznaczone stężenia baru w naturalnych wodach mineralnych i źródlanych zawierały się odpowiednio w zakresach: od 0,0136 mg/l do 1,12 mg/l i od 0,0044 mg/l do 0,43 mg/l. Jedynie w pojedynczej próbce naturalnej wody mineralnej stwierdzono zawartość baru (1,12 mg/l), przewyższającą ww. wartość NDS obowiązującą w Polsce i w Unii Europejskiej - 1,0 mg/l. Wieloletni monitoring zawartości baru w innej naturalnej wodzie mineralnej (2006 - 2010), w której stwierdzono incydentalne przekroczenie NDS tego metalu w 2006 roku, pozwala stwierdzić, że stosowany w trakcie produkcji sposób mieszania wód pochodzących z sześciu ujęć jest prawidłowy i stężenia baru nie przekraczają 1,0 mg/l. Wyznaczone indeksy narażenia HQ zawarte były odpowiednio w zakresach: 0,0019 - 0,16 (naturalne wody mineralne) i 0,00063 - 0,061 (naturalne wody źródlane). Wnioski. Naturalne wody mineralne zwykle charakteryzują się wyższymi stężeniami baru w stosunku do tych obserwowanych w przypadkach naturalnych wód źródlanych. Obecność wysokich stężeń HCO3 - w tego typu rodzajach wód naturalnych zapewnia występowanie jonu Ba2+ w roztworze w postaci Ba(HCO3)2 - soli o dużej rozpuszczalności w wodzie. Biorąc pod uwagę stężenia baru stwierdzone w ww. badanych wodach i dostępne dane toksykologiczne dla tego metalu można przewidywać, że nawet wieloletnia konsumpcja tego typu wód nie stwarza zagrożenia dla zdrowia ludzi (wyznaczone indeksy narażenia HQ ≤ 0,16).
16
63%
EN
The article describes other options of desulphurisation of real mine water. After the stage using of aluminium compounds we examined using of barium compounds, namely BaCO3 and Ba(OH)2. After application of these compounds on an artificial model solution we focused on the real mine water from a flooded mine Smolník. The tests were conducted at various values pH, at 12, 7.5 and 4.5. From the results it can be concluded that there was high efficiency of desulphurization at all levels of pH. In terms of the selection of a particular compound was confirmed as the best that has been applied barium hydroxide – Ba(OH)2.
PL
Artykuł opisuje inne opcje odsiarczania wody kopalnianej. Po etapie zastosowania związków glinu zbadano zastosowanie związków baru, konkretnie BaCO3 oraz Ba(OH)2. Po zastosowaniu tych związków na sztucznym modelu roztworu skoncentrowano się na prawdziwej wodzie kopalnianej z zalanej kopalni Smolnik. Testy zostały przeprowadzone przy różnych wartościach pH, 12, 7.5 oraz 4.5. Na podstawie wyników można stwierdzić wysoką skuteczność odsiarczania na każdym poziomie pH. W kontekście wyboru konkretnego związku potwierdzono, że na najlepszym wyborem jest wodorotlenek baru Ba(OH)2.
EN
This experiment aimed at determining the effect of copper, zinc, tin and barium administered to soil at doses of 4, 40, 400 mg/kg on the contents of macroelements in spring barley and their correlations with the enzymatic activity of soil. The elements applied were found to be the most favourable for nitrogen accumulation in spring barely, however, the most beneficial effect was usually observed at their lowest (4 mg/kg) and medium doses (40 mg/kg). The highest increase in nitrogen content was evoked by zinc and copper. An increased zinc content of soil was accompanied by a rise in the contents of calcium, magnesium, potassium and partly phosphorus and sodium in plants. High doses of zinc resulted in decreased levels of phosphorus and sodium in spring barley. Copper contributed to an increase in the contents of calcium, sodium, magnesium and potassium, and a decrease in the phosphorus content of spring barley. Soil contamination with tin and barium was found to affect to the greatest extent the contents of calcium, magnesium and phosphorus, however, in the case of magnesium its effect was definitely negative, whereas in the case of calcium it was positive. The correlations between the activity of urease in the soil and nitrogen content of plant were usually negative, and between the activity of alkaline phosphatase and the phosphorus content of spring barley was usually positive.
PL
Bar jest srebrzystobiałym metalem alkalicznym reaktywnym chemicznie, który występuje w stanie naturalnym w skorupie ziemskiej. Do rozpuszczalnych związków baru należą głównie jego sole – chlorek, azotan, octan i węglan. Sole baru są klasyfikowane jako związki szkodliwe. Bar i jego związki mają powszechne zastosowanie przemysłowe (m.in. w przemyśle chemicznym, szklarskim, ceramicznym i elektrotechnicznym), są także stosowane jako topniki w elektrodach spawalniczych. Narażenie zawodowe na bar i jego związki rozpuszczalne (w postaci pyłów i dymów) występuje głównie w przemyśle stalowym, szklarskim, metalurgicznym i wydobywczym. Minimalna doustna dawka letalna dla człowieka wynosi około 10 mg/kg dla chlorku baru i około 60 mg/kg dla węglanu baru. Węglan baru w dawce 20 mg/kg powoduje już osłabienie mięśni, parestezje i porażenia wiotkie. Związkami najczęściej powodującymi ostre zatrucia są: węglan, chlorek, azotan i octan baru. W klinicznym obrazie zatrucia związkami baru zwykle występują ostre zaburzenia żołądkowo-jelitowe, osłabienie odruchów głębokich i zmniejszenie napięcia mięśniowego oraz osłabienie siły mięśniowej i postępujące porażenie mięśni. Śmierć zwykle następuje w wyniku zatrzymania oddechu (porażenia mięśni oddechowych) i krążenia. Objawom tym towarzyszy zmniejszenie stężenia potasu w surowicy i częstoskurcz komorowy, który przechodzi w migotanie komór. W wyniku ostrego zatrucia związkami baru wystąpić może także ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, dysfagia i nadciśnienie tętnicze. Wartość NDS baru i jego związków rozpuszczalnych została przyjęta przez Komisję, która wnioskowała o jej wprowadzenie do wykazu wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
EN
Barium is a metallic, alkaline, chemically reactive element found in soil. Its salts – chloride, nitrate, acetate and carbonate – belong to soluble barium compounds. Barium salts are classified as harmful compounds. Barium and its compounds have broad industrial application (e.g. in chemical, glass-making, ceramic and electrotechnical industries); they are also used as fluxes in welding electrodes. Occupational exposure to barium and its soluble compounds (dust, smoke) takes place mainly in steel, glass-making, metallurgical and mining industries. The minimal oral, lethal dose for a human is about 10 mg/kg for barium chloride and about 60 mg/kg for barium carbonate. Barium carbonate in a dose of 20 mg/kg causes muscular weakness, paraesthesia and flaccid paralysis. Barium: carbonate, chloride, nitrate and acetate are compounds most frequently causing acute intoxication. Acute gastrointestinal disorders, weakening of deep reflex and decreased muscle tone as well as reduction of muscle strength and flaccid paralysis are usually observed in the clinical picture of barium compound intoxication. Death is usually the result of respiratory arrest (respiratory muscles paralysis) and circulatory arrest. These symptoms are accompanied by a decrease in the concentration of serum potassium and ventricular tachycardia which then transform into ventricular fibrillation. Acute renal failure, rhabdomyolysis, dysphagia and arterial hypertension may also result from acute intoxication with barium compounds. DL50 values for soluble barium compounds are within the range of 118 – 800 mg/kg. Barium compounds demonstrate weak irritating action and no allergy reaction. The subchronic and chronic investigations carried out on different animal species have mainly demonstrated a decrease in body mass and the mass of some organs, and a renal defect which intensified depending on the applied doses. Barium and its soluble compounds do not demonstrate mutagenic, genotoxic or carcinogenic activity. There is no sufficient evidence on the effect of barium and its compounds on reproduction. Barium and its soluble compounds have a toxic effect on the cardiovascular system causing mainly hypertension and arrhythmia. Such effects have been observed both in humans and in animals. Furthermore, on the basis of the results of chronic experiments on animals, kidneys have been demonstrated to be the critical organ. To calculate MAC values, the results of Zschiesche et al. (1992) were accepted. The concentration of 4.4 mg Ba/m3 was assumed for the NOAEL value. The following uncertainty factors were accepted in calculating the MAC value: A=2, individual sensitivity differences, B=2, resulting from short- to long-term investigations, C=2, a modifying coefficient associated with the lack of data concerning absorption efficiency in the respiratory tract. Thus, the calculated MAC value is 0.55 mg/m3. On the basis of the presented calculations we suggest the concentration of 0.5 mg Ba/m3 to be accepted as the MAC value for barium and its soluble compounds. The suggested MAC value should protect workers against any effects of the systemic action of barium and it should protect against changes in the cardiovascular system. The MAC value, which has been valid so far in Poland is also 0.5 mg/m3 but it concerns barium and all its inorganic compounds. There are no grounds for accepting STEL values for barium. Due to the lack of data, the determination of BEI values is not suggested, either.
19
Content available Transfer izotopów radu z wodami kopalnianymi
63%
PL
Praca jest próbą odpowiedzi na pytanie, dlaczego słone wody w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego dzieli się na dwa typy w zależności od stosunku stężeń izotopów radu (226Ra i 228Ra), co prawdopodobnie jest związane z obecnością lub brakiem jonów baru. Poza tymi cechami wody te charakteryzują się brakiem lub obecnością jonów siarczanowych (co jednoznacznie można łączyć z obecnością czy brakiem baru) i są to jedyne różnice w ich składzie chemicznym. Wody bez jonów baru zawierają znacząco mniej izotopów radu od wód, w których jony baru występują. Wydaje się, że spowodowane to jest różnicami we wtórnej sorpcji radu na powierzchni ziaren fazy stałej w warstwie wodonośnej, a nie ma to nic wspólnego z szybkością przechodzenia radu z fazy stałej do ciekłej (odrzutem jąder radu przy ich powstawaniu wskutek rozpadu izotopów toru). Należy podkreślić, że występowanie zwiększonych stężeń radu w wodach kopalnianych, czy nawet gruntowych, nie ma zazwyczaj żadnego związku ze zwiększonymi stężeniami uranu czy toru w skałach, tworzących warstwę wodonośną, czy w ich sąsiedztwie (de Jezus 1984). Można to natomiast wiązać ze zwiększoną mineralizacją wód (Kraemer i inni 1984, Dickson 1985), a zwłaszcza obecnością baru (Martin i Akber 1999, Langmuir i Riese 1985). Drugim aspektem problemu jest fakt, że okres połowicznego zaniku 228Ra (około 6 lat) pozwala na znaczące ograniczenie czasu zachodzących zjawisk. Potwierdza on, że przechodzenie tego izotopu radu do wód zachodziło w okresie co najwyżej kilkunastu czy kilkudziesięciu lat od chwili obecnej. Nie można jednak wykorzystywać tego zjawiska do prób interpretacji pochodzenia słonych wód kopalnianych (Pluta i Zuber 1989).
EN
In the paper, a theoretical approach to the problem of radium presence in mineralized mine water, is presented. Two main types of radium-bearing waters have been found in Polish coal mines. In type A waters, radium isotopes are present together with barium, while concentrations of sulphate ions are very low. Additionally, in these waters a ratio of 226Ra:228Ra activity is usually higher than 1. In type B waters, no barium can be fund, but radium together with sulphate ions. Contrary, in such waters the isotopic ratio of radium 226Ra:228Ra is below 1, and activities of both isotopes of radium are lower as in type A waters. No other differences in chemical composition of mine waters have been observed. Analysis shows, that the activity ratio of radium isotopes is related to the dynamics of radium adsorp-tion on the grains of solid phase in the aquifer. During analysis must be taken into account, that the radium build up in formation water due to recoil effect, is stable in time. Additionally, no correlation with elevated concentrations of uranium and thorium in rocks, have been observed. Therefore the enhanced radium content in formation waters must be caused by its mineralization. The relatively short half life of 228Ra (6 years) shows, that the process of radium transfer from solid into liquid phase is a short term process for geological scale. Therefore radium content in mine waters must be related to the concentration of natural radionuclides in the close vicinity of the aquifer or the water reservoir.
PL
W pracy zaprezentowano wyniki badań osadów pochodzących z wód dołowych, które w związku z zagrożeniem wodnym kopalń węgla kamiennego są usuwane. Przed ich zrzutem do wód powierzchniowych wody te są odprowadzane do podziemnych lub powierzchniowych osadników. Proces ten prowadzi do powstawania osadów, których skład odpowiada fazom mineralnym skał płonnych otaczających pokłady węgla, wymieszanym z fazami powstającymi z wód dołowych w osadnikach. Przeprowadzone badania mineralogiczne i chemiczne pozwoliły na stwierdzenie w osadach wód dołowych baru, strontu, ołowiu oraz kilku innych metali związanych z siarczanami, siarczkami, węglanami oraz minerałami ilastymi. Korelacje pomiędzy ilościami baru, strontu i radu pozwoliły na udokumentowanie diadochii Sr i Ra w barycie. Badania osadów wód dołowych są podstawą do określenia możliwości ich gospodarczego wykorzystania.
EN
The article presents the results of research of sediments from underground waters which are removed due to the water hazard in hard coal mines. Before their drop into surface waters, they are discharged to underground or surface sedimentation tanks. This process leads to the formation of sediments, the composition of the sediments is the blend of the mineral phases mainly corresponding to gangue rocks surrounding coal deposits and the phases precipitated from underground waters in the sedimentation tanks. The conducted mineralogical and chemical researches enabled to find barium, strontium, lead and some other metals associated with sulfates, sulfides, carbonates and clay minerals. The values of correlation amounts of barium, strontium and radium enabled to documenting the diadochy in barite. The research of underground water sediments are the basis for determining the possibilities of their economic use.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.