Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Lata help
Autorzy help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 435

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 22 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Konstytucja
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 22 next fast forward last
XX
Autor zajmuje się niektórymi aspektami rozwoju konstytucyjnego w Republice Słowacji po listopadzie 1989 roku, problematyką dyskusji o zmianach konstytucyjnych, o potrzebie opracowania i przyjęcia nowej konstytucji, problematyką konstytucyjnego umocowania parlamentaryzmu.
EN
The author focuses on some aspects of constitutional development of Slovakia after November 1989, the discussion on constitutional changes and on the need of elaborating and adopting a new constitution.(MN)
XX
W Nauce o konstytucji (1928) niemiecki filozof prawa i teoretyk polityki Carl Schmitt wprowadza pojęcia konstytucji relatywnej i konstytucji absolutnej. O ile ta pierwsza jest przezeń dość dokładnie zdefiniowana, o tyle w stosunku do drugiej Nauka o konstytucji pozostaje niejasna - Schmitt nigdzie nie definiuje tego, czym właściwie konstytucja absolutna jest i podaje co najmniej trzy możliwe opcje rozumienia tego terminu. Dlatego też należy stworzyć jej jasną definicję poprzez negację, opisując za Schmittem metody relatywizacji konstytucji, które dostrzegł on w sobie współczesnych czasach w Republice Weimarskiej i w ustawie zasadniczej tego państwa. Jedna z metod tej relatywizacji, czyli wywodzenie wymowy całego tego aktu prawnego z jej pojedynczego artykułu, dokonał również sam Schmitt, odczytując artykuł 48 owej ustawy zasadniczej (w zamierzeniu twórców konstytucji drugorzędny), opisując uprawnienia prezydenta do zawieszania praw i wolności podczas trwania sytuacji ekstraordynaryjnej, jako dla niej kluczowy. Celem takiego odczytania Schmitta była, co paradoksalne, obrona konstytucji i uczynienie zrozumiałą w jej sensie absolutnym. W artykule autor rekonstruuje wskazane wyżej terminy oraz opisuje relatywizację, której autorem stał się Schmitt.(abstrakt oryginalny)
EN
n his Constitutional theory (1928) German legal philosopher and political theoretician Carl Schmitt introduces two notions: relative constitution and absolute constitution. While the former is in his treatise quite precisely defined, the latter remain s unclear. Schmitt nowhere defines what the absolute constitution actually is and gives at least three possible options of understanding of this term. Therefore, it is necessary to create a clear definition through negation, describing the methods of relativization of the constitution, which Schmitt saw himself in the Weimar Republic. One of the methods of this relativization (the derivation of the meaning of the entire legal act from its single article), was also carried out by Schmitt himself. German political theorist read article 48 of the constitution (intended as of minor importance by the authors of the bill), which describes the president's prerogative to suspend rights and freedom during the extraordinary situation, as key to entire act. The purpose of this reading taken by Schmitt was, paradoxically, the defense constitution and making it understandable it in its absolute sense. In the article, author reconstructs the above-mentioned terms and describes the relativization which was created by Schmitt.(original abstract)
XX
1. Ocena zgodności z Konstytucją zaskarżonego art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b) pr. aut. powinna być ściśle powiązana z jego prawidłową wykładnią Przyjęcie interpretacji bazującej na swobodnym dysponowaniu roszczeniami przez uprawnionego i dyskrecjonalnym charakterze orzekania przez sądy, a więc odejście od sztywnego ujmowania roszczenia jako nakazu dwu-, bądź trzykrotności stosownego wynagrodzenia, dodatkowo uzasadnia twierdzenie o braku niezgodności przepisu z Konstytucją 2. Skarga konstytucyjna zmierza nie do uznania art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b) za niezgodny z Konstytucja, lecz do stwierdzenia, że określona wykładnia tego przepisu wykazuje ową niezgodność. Wykładnia zastosowana przez sąd orzekający z przedmiotowej sprawie, jest wprawdzie rozpowszechniona, lecz nie jest jedynym sposobem interpretacji przepisu. Należy dostrzec możliwości tkwiące w przepisie, także w powiązaniu z postanowieniami dyrektywy 2004/48/WE. Pozwoliłoby to na uwzględnienie zastrzeżeń formułowanych w sprawie przez skarżącego i miarkowanie zasądzonej kwoty przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności każdej sprawy. 3. Uznanie przepisu za niekonstytucyjny pozbawi twórców istotnego instrumentu ochrony, którego nie może zastąpić co do funkcji roszczenie o odszkodowanie na zasadach ogólnych. Zachowanie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b) pr. aut. w dotychczasowej postaci, z ukazaniem możliwości interpretacyjnych, utrzyma prawa twórców na właściwym poziomie, czyniąc jednocześnie uprawnienia naruszycieli bardziej elastycznymi. Zatem przepis ten będzie postrzegany jako element równowagi między stronami sporu, co dziś nie jest należycie eksponowane. 4. Brak jest uzasadnienia dla zrównywania prawa autorskiego z prawem własności. Powielany wielokrotnie pogląd co do niemalże tożsamości obydwu praw winien zostać zrewidowany, poprzez uwzględnienie zasadniczych różnic, wiodących ku supremacji prawa autorskiego nad prawem własności. Nie można w szczególności zrównywać władztwa nad rzeczą z prawem odnoszących się do dobra wypływającego z samej istoty człowieczeństwa. 5. Organizacja zbiorowego zarządzania dochodząc odszkodowania z tytułu naruszenia autorskich praw majątkowych na rzecz twórców, nie działa jako przedsiębiorca. 6. Przepisy art. 79 pr. aut., w szczególności art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b) - w takim samym stopniu chronią ̨ wszystkich uprawnionych z tytułu autorskich praw majątkowych, nie różnicując ich sytuacji w zależności od statusu prawnego. Zróżnicowanie zostało wprowadzone tylko w sferze odnoszącej się pozycji naruszyciela, w szczególności w art. 79 ust. 2 pkt 2 pr. aut. w stosunku do przedsiębiorcy. 7. Opłaty wnoszone przez operatorów telewizji kablowej na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o kinematografii - nie stanowią opłaty ,,prawnoautorskiej''. Operator kablowy nie jest zatem ,,podmiotem współfinansującym proces twórczy filmu'', w szczególności nie można przyrównywać jego pozycji do pozycji producenta utworu audiowizualnego.(fragment tekstu)
XX
Artykuł bada związki pomiędzy procesem stanowienia prawa a narracjami. Niewątpliwie, proces tworzenia ustaw jest kwestią konstytucyjną, ale Konstytucja porządkuje jedynie fragment tego procesu. Konstytucja, czy też inne ustawy, nie regulują części procesu legislacyjnego wdrażanego przez rząd (głównie w fazie wstępnej), jakkolwiek jest on ważny i wpływa na pozostałe jego etapy. Działanie rządu jawi się tu jako sfera nieformalnych regulacji ukrytych przed kontrolą społeczeństwa. W artykule bada się znaczenie biurokratycznych elementów procesu stanowienia prawa, kładąc nacisk na podejście narracyjne: to narracje uzasadniają prawodawstwo. Powstaje pytanie, jak możemy przezwyciężyć dualizm narracyjny - jeden determinowany interesami globalnej wspólnoty, drugi interesami poszczególnych państw? (abstrakt oryginalny)
EN
This article traces the relationship between the law-making process and narratives. Undoubtedly, how statutes are created is a constitutional question, yet the Constitution regulates only part of this process. Constitution or any statute does not regulate parts of the legislative process implemented by the government (mostly preliminary phases). However, they are important and influence the remaining parts of the law-making process. This government's activity is the sphere of informal regulation hidden from the primary control of the public. This article explores the importance of the bureaucratic elements of the law-making process with emphasis on a narrative approach: narratives justify legislature. How can we overcome the two lines of narratives - one produced by global capital and the other represented by national experience?(original abstract)
XX
Poruszono problem posiadania sił zbrojnych przez Japonię w oparciu o Konstytucję z 1946 r. Autor zwrócił uwagę na wpływ Stanów Zjednoczonych i Związku Sowieckiego na rozwój japońskich sił zbrojnych. Rozwój ten zanalizowano do lat osiemdziesiątych XX wieku.
EN
The author makes at attempt at the presentation of the above problem in the time span of a few dozen years, beginning with the year 1946. The author analyzes how significant it was in the period of occupation and in the period following the regaining of the full independence by Japan. In the article the author emphasizes not only the evolution of the stance of the Japanese side, but also the stance of the of the United States, which exerted a decisive influence as regards the expansion Japanese armed forces. The author also presents the stance of the Soviet Union on the issues of remilitarization of Japan and the attempts made by the Far East Committee to make the future remilitarization of Japan impossible. In addition, the author attempts to present, in as much detail as possible, Japan's arguments which referred to the existing international documents, and to emphasize the internal and external significance of the problem for the Far East.(Original abstract)
6
Content available remote The 1991 Constitution of Independent Transnistria
80%
XX
Status prawny niepodległej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej, która w 1990 roku ogłosiła niepodległość, od tego czasu niezmiennie pozostaje niejasny. Państwo to faktycznie istnieje już przez prawie trzydzieści lat, niemniej nie zostało ono uznane przez społeczność międzynarodową. Z punktu widzenia prawa konstytucyjnego i teorii państwa status Naddniestrza jest sprzeczny z tym określonym przez prawo międzynarodowe, zgodnie z którym Naddniestrze w dalszym ciągu pozostaje regionem autonomicznym Mołdawii, mającym status specjalny. Niniejsze opracowanie, stanowiące część szerzej zakrojonych badań nad statusem prawnym Naddniestrza, ma na celu ustalenie pierwotnych podstaw jego systemu politycznego. Opracowanie obejmuje zatem analizę powstania i rozwoju jego pierwszej niepodległej ustawy zasadniczej, która stanowiła podstawę powyższych rozwiązań. W pracy podjęto się nie tylko analizy, ale także oceny pierwotnych założeń i rozwoju systemu politycznego Naddniestrza, jako nowo utworzonego państwa, w pierwszych latach jego istnienia. Przedmiot opracowania w szczególności skupia się na analizie kształtu i treści pierwszej konstytucji Naddniestrza z 1991 roku, która obowiązywała przez pierwsze cztery lata jego niepodległości - do czasu wejścia w życie obecnej ustawy zasadniczej z 1995 roku. Jest również próbą spojrzenia na to, jak praktyka funkcjonowania tej ustawy kształtowała konstytucyjną i polityczną rzeczywistość .(abstrakt oryginalny)
EN
The legal status of the Pridnestrovian Moldavian Republic, which declared its independence in 1990, since that time has unchangingly remained ambiguous. The state has factually existed for almost thirty years so far, although it has not hitherto been recognised by any member of the international community. Its status from the constitutional law viewpoint is contradictory to the one analysed in the light of the international law, according to which Transnistria still formally remains a Moldavian autonomous region of a special status. This paper, being a part of the wider research carried out over Transnistria's legal status, aims at establishing its primary political system's grounds. Therefore, it comprises the analysis of the origin and development of Transnistrian first independent basic law, which appeared to be the foundation of the abovementioned solutions. The paper undertakes an attempt to not only analyse, but also evaluate the political system's primary principles and development of Transnistria as a newly created state in the first years of its functioning. The subject of the work is particularly focused on the shape and content of the first constitution of Transnistria of 1991, which bound during the first four years of the state's independence till the presently binding constitution of 1995 entered into force, along with observing of how its functioning in practice shaped the constitutional and political reality.(original abstract)
7
Content available remote Konstytucyjna regulacja następstwa tronu w wybranych monarchiach europejskich
80%
XX
W artykule dokonano analizy zasad dziedziczenia tronu w wybranych monarchiach europejskich. Omówiono przepisy regulujące następstwo tronu w Belgii, Hiszpanii, Holandii, Norwegii, Szwecji i Wielkiej Brytanii, pominięto zaś takie państwa o ustroju monarchicznym, jak: Luksemburg, Lichtenstein, Monako i Dania. (abstrakt oryginalny)
EN
The article analyses the rules of the throne succession in some European monarchies. It presents the regulatory principles of the throne succession in Belgium, Spain, Netherlands, Norway, Sweden and Great Britain. Monarchies such as Luxembourg, Lichtenstein, Monaco and Denmark have not been described in the article. (original abstract)
8
Content available Instytucja stanów nadzwyczajnych a stan wojenny
80%
PL
Publikacja poświęcona jest omówieniu regulacji konstytucyjnych dotyczących stanów nadzwyczajnych. Analizie zostały poddane regulacje prawne stanu wojennego i stanu wojny. W publikacji podjęto próbę wykazania różnic między tymi reżimami prawnymi.
PL
W ostatnich latach odmowa dokonania transkrypcji aktów urodzenia dzieci par jedno-płciowych coraz częściej staje się przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Admini-stracyjnego oraz Sądu Najwyższego. Ten niezwykle aktualny i zarazem skomplikowany problem prawny został poddany w niniejszym opracowaniu wieloaspektowemu bada-niu. Interpretacja przepisów, regulujących kwestię wydawania aktów urodzenia, pozwo-liła na określenie ich miejsca w procesie tworzenia tożsamości dziecka. Z kolei analiza orzecznictwa dokonana w drugiej części artykułu umożliwiła wskazanie konkretnych konsekwencji odmowy przeniesienia zagranicznego aktu urodzenia do krajowego reje-stru stanu cywilnego. Najważniejszą i zarazem najobszerniejszą część rozważań stano-wi jednak odniesienie skutków prawnych przyjętych rozwiązań do podstawowych za-sad i wartości konstytucyjnych i międzynarodowych. Tak szerokie ujęcie problemu dało podstawę do sformułowania ostatecznych wniosków w kwestii słuszności podjętych przez państwo polskie działań, które miały służyć ochronie krajowego porządku prawnego.
EN
In recent years, refusal to transcribe birth certificates of children of same-sex cou-ples has increasingly become the subject of decisions of the Supreme Administrative Court and the Supreme Court. This extremely current and at the same time compli-cated legal problem has been subjected in this study to a multifaceted study. The in-terpretation of the provisions regulating the issue of birth certificates allowed to de-fine their place in the process of creating the child`s identity. On the other hand, the analysis of the case law made in the second part of the article made it possible to indicate specific consequences of the refusal to transfer foreign birth certificate to the national register of marital status. The most important and at the same time the most extensive part of the considerations is, however, the reference of the legal effects of the adopted solutions to the basic constitutional and international princi-ples and values. Such a broad approach to the problem provided the basis for formu-lating final conclusions as to the rightness of the actions taken by the Polish state to protect the domestic legal order.
10
Content available remote Konstytucja brytyjska : mity a rzeczywistość
80%
XX
Niniejszy artykuł dotyczy najważniejszych zasad konstytucji brytyjskiej, czterech pryncypialnych wartości, tj. zwierzchnictwa parlamentu, reguły prawa, unitarności państwa i ustroju monarchii konstytucyjnej. Ponieważ kształtowały się one na przestrzeni wieków, ich zrozumienie przysparza trudności. Przedstawienie ich w kontekście historycznym pozwala wyjaśnić wiele narosłych mitów, które nieodłącznie towarzyszą jakąkolwiek dyskusji o konstytucji brytyjskiej. Ponadto takie ujęcie problematyki konstytucyjnej odzwierciedla poglądy wielu teoretyków brytyjskiej państwowości, dla których konstytucja to produkt kumulujących się przeszłych doświadczeń, a nie celowego politycznego działania. Ponadto, artykuł stara się wyjaśnić te sporne sprawy, na których skupia się bieżąca debata polityczna po wprowadzonych w 1997r. przez rząd laburzystowski reformach. Prezentuje pierwsze namacalne skutki przeprowadzonych zmian oraz ich wpływ na tradycyjne rozumienie konstytucji brytyjskiej. (abstrakt oryginalny)
EN
The present article presents the most essential principles of the British constitution, namely its four most renowned principles: parliamentary sovereignty, the rule of law, a unitary state and a parliamentary government under a constitutional monarchy. As they have arisen over a centuries-long political process, their meanings and significance have caused controversy. Presenting them from the historical perspective provides a context for clarifying some of the myths that appear to have pervaded any discussion on the British constitution. The historical context and the division of the text into three major parts results from a view advocated by many theoreticians of the British state, who see its constitution as a product of the past cumulative experience rather than any definite political action. The article also attempts to explore the most important and contentious issues that have become focal points for current political discussion in the post-1997 reforms time, a period when the Labour party has introduced its reform agenda. It presents the first tangible outcomes of the introduced measures and their impact on the understanding of the traditional British constitution.(original abstract)
XX
W artykule autor zwraca uwagę, iż zakres i waga dopuszczalnych w praktyce i teorii dyrektyw wykładni jest konsekwencją przyjmowanego przez interpretatora, explicite lub implicite, założenia odnośnie do tego jaki jest cel procesu wykładni w ogóle. Tymczasem w polskiej literaturze stosunkowo niewielką uwagę poświęca się problemowi tego jakim wartościom interpretacja prawnicza ma służyć. Fakt ten zubaża dyskurs, utrudniając rozstrzygnięcie sporów odnośnie do wagi poszczególnych dyrektyw wykładni. W tekście autor proponuje przyjęcie, iż celem wykładni prawa pozostaje jak najlepsza realizacja wartości i zasad Konstytucyjnych. Wskazuje on, iż pomiędzy poszczególnymi dyrektywami interpretacyjnymi a wartościami i zasadami Konstytucyjnymi występuje dostrzegalny związek, w szczególności, że wybranym techniką wykładni można przypisać szczególna rolę w realizacji konkretnych wartości i zasad konstytucyjnych. W efekcie dostrzega on, iż spór o znaczenie poszczególnych dyrektyw wykładni w danym przypadku, sprowadza się do sporu o to, odwołanie do których z tych dyrektyw najlepiej przyczyni się do realizacji wartości i zasad konstytucyjnych. Rozwiązanie konfliktu miedzy dyrektywami wykładni wymaga więc zważenia wartości i zasad stosujących u podstaw ich przyjęcia. (abstrakt oryginalny)
EN
In the article the author points out that the set of adopted law interpretation directive is a consequence of what the interpreter pereceives as purpose of the interpretation. At the same time, in polish doctrine discussion about aim of interpretation process is hardly seen. The author argues that one should assume that aim of the interpretation is the best possible implementation of constitutional values and principles. The fact that those values and principles may remain in conflicts may translate also into conflict between results of applying interpretation principles. Resolving such a conflict requires weighting the values and principles being base for interpretation directives. (original abstract)
XX
Celem artykułu jest ustalenie aktualnego kształtu immunitetu parlamentarnego w państwach współczesnego świata. Wykorzystując metodę prawnoporównawczą, przeanalizowano konstytucje, które obrazują najczęściej spotykane rozwiązania przy uwzględnieniu kryterium geograficznego, powołując się na państwa z różnych kontynentów i kręgów kultury prawnej. Zbadano zakres podmiotowy immunitetu materialnego oraz immunitetu formalnego, zwrócono uwagę na czas i miejsce w jakich przysługuje ochrona, prześledzono zakres przedmiotowy tej ochrony oraz rozwiązania dotyczące możliwości uchylania immunitetów parlamentarnych. Z przeglądu tego wynika, że immunitet materialny w poszczególnych państwach wykazuje wiele podobieństw, na przestrzeni lat podlegał niewielu modyfikacjom i jest trwale ukształtowany. W przypadku immunitetu formalnego dostrzegalne są dalej idące różnice, szczególnie w sferze zakresu przedmiotowego i stopnia ochrony. Różne rozwiązania dowodzą jednak, iż nie ma jednego, powszechnie przyjętego, modelu immunitetu, a zakres gwarantowanej ochrony może być bardzo zróżnicowany, podlegać zmianom i być dostosowywanym do przemian ustrojowych i oczekiwań politycznych i społecznych.(abstrakt oryginalny)
EN
The purpose of the article is to determine the current form of parliamentary immunity in various countries. The author uses the comparative-law method to analyse constitutions that represent the most common solutions, taking into account the geographic criterion, used in countries located on different continents and having different legal cultures. The author analyses the subjective scope of non-accountability and non-violability and focuses on the time and place in which the protection is provided, and trace the objective scope of the protection and the solutions related to the possibility to lift the parliamentary immunities. The analysis leads to the conclusion that non-accountability is similar in different countries, has undergone few modifications over the years, and it is permanently formed. In the case of non-violability, there are more extensive differences, in particular in the objective scope and the degree of protection. However, various solutions prove that there is not a single universally accepted model of immunity and that the scope of the guaranteed protection can be more diverse, it can be subject to change, and be adapted to the changes in political systems and the political and social expectations.(original abstract)
XX
Wolność organizowania i uczestniczenia w pokojowych zgromadzeniach należy do jednych z fundamentalnych praw politycznych jednostki. Rolą organów państwa jest zagwarantowanie ich realizacji w jak najpełniejszy sposób. Działania organów państwa, w tym Policji, powinny polegać na ochronie uczestników pokojowej demonstracji. Powinny zmierzać do zapewnienia bezpiecznego przebiegu zgromadzeń. W ramach swoich uprawnień Policja może stosować środki przymusu bezpośredniego. Naruszenie zasad użycia środków przymusu bezpośredniego i przekroczenie uprawnień przez Policję rodzi odpowiedzialność nie tylko dyscyplinarną, ale także karną. (abstrakt oryginalny)
EN
The freedom to organize and participate in peaceful assembly is one of the fundamental political rights of the individual. The role of state organs is to guarantee their implementation in the fullest possible way. The activities of state authorities, including the Police, should consist in protecting participants of a peaceful demonstration. They should be aimed at ensuring the safe conduct of peaceful assembly. Within the framework of its powers, the Police may use direct coercive measures. Violation of the rules of using direct coercion measures and exceeding the powers by the Police result in not only disciplinary but also criminal liability(original abstract)
PL
Problem zadłużenia państw stał się szczególnie widoczny w trakcie kryzysu finansowego. W celu zapobiegnięcia skutkom nadmiernego długu publicznego państwa wprowadzają do swoich porządków tzw. reguły fiskalne. Najważniejsza tego typu regulacja znajduje się w Konstytucji RP, która wyznacza granicę zadłużenia jako 3/5 PKB Stanowi ona skuteczne rozwiązanie, bowiem pod jej rządami dług publiczny w Polsce nie przekroczył granicy 60%.
EN
The problem of countries' indebtedness became particularly evident during a financial crisis. In order to prevent the effects of excessive public debt, the states introduce so-called fiscal rules into the legal orders. The most important regulation of this type is stipulated in the Constitution of the Republic of Poland, which determines the limit of debt as 3/5 of GDP. It is the effective solution since public debt in Poland has never exceeded the 60% limit.
EN
On the dogmatic basis, many constitutional classifications stand out, some of them have been functioning for hundreds of years based on a few basic statements, others update in different intervals temporal internal political forces of individual states. Factors influencing the durability of basic legal acts are numerous and diverse. The assumption of the construction of constitutional acts is their durability and rigidity of the rules they regulate. The features of constitutional laws are the invariability of provisions, the scope and detail of regulations, the degree of public involvement in the process of making them, and superiority in relation to other legal acts established by state authorities. It seems impossible to indicate the factors implying the necessity to make changes in the basic acts. However, one may wonder how much influence on their functioning exerts, for example, changes in the system of international forces and international law, ongoing armed conflicts or international integration processes. The aim of the article is to indicate the catalog of factors determining the constitution's durability as a fundamental legal act in the state. The author would like to answer the question whether it is possible in the rapidly changing modern world to maintain the basic principles from a few or several decades ago. The comparative analysis will be based on the indicated objective of the basic laws of selected countries. (original abstract)
XX
Prace nad kształtem przyszłej konstytucji zmuszają do zastanowienia się, na ile zasadne i potrzebne jest ujęcie problematyki podatkowej w konstytucji. W konstytucji polskiej podatki zostały w ogóle pominięte. W artykule omówiono, jakie rozwiązania zastosowano w krajach takich jak: Wielka Brytania, Francja, Polska - okres międzywojenny, Włochy, Portugalia, Szwajcaria, Niemcy.
XX
Niniejsze opracowanie przedstawia niektóre zagadnienia związane z problemem transseksualizmu i nie pretenduje do wyczerpującego omówienia wszystkich zagadnień, jakie problematyka ta nasuwa. Artykuł ten ma na celu wskazanie, że w obecnym stanie prawnym w Polsce nie istnieją szczególne regulacje dotyczące kwestii zmiany płci, a stosowanie obowiązujących przepisów prowadzi do rezultatów niedoskonałych i często krzywdzących osoby zainteresowane. "Poziom kultury prawnej społeczeństwa rozpoznać można po ustosunkowaniu się do problemów mniejszości"48. W warunkach demokracji większość może zadbać o swoje prawa poprzez wpływ na decyzje organów przedstawicielskich. Natomiast wpływ mniejszości na procesy polityczne jest bardziej ograniczony, a tym samym jej możliwość ochrony własnych interesów pozostaje niewielka. W niniejszym artykule unaoczniono, że mniejszość transseksualna wymaga szczególnego potraktowania i uregulowania statusu prawnego, aby uniknąć systematycznego naruszania najbardziej podstawowych praw i wolności jej członków - przede wszystkim, godności, równości i decydowania o swoim życiu osobistym. (abstrakt oryginalny)
EN
This paper presents some of the issues related to the problem of transsexualism and does not pretend to an exhaustive discussion of all the issues that this raises issues. This ar ticle aims to show that in the present state of the law in Poland there are no specific regulations on the issue of sex change, and the use of existing legislation leads to the results of imperfect and often unjust people interested. "The level of legal culture of society can be recognized ustosunkowaniu to the problems of minorities." In ademocracy the majority can take care of your rights by influencing the decisions of representative bodies. In contrast, the impact of minority political process is more limited, and thus its ability to protect its own interests remains small. In this article unaoczniono that minority transsexual requires special treatment and the legal status, in order to avoid systematic violation of the most fundamental rights and freedoms of its members - primarily, the dignity, equality and decide about his personal life.(original abstract)
EN
This article aims to analyze abuse of a country's constitution as a unique means by which fundamental changes can be introduced to the country's political system. The term "abusive constitutionalism" is used to discuss the shift of the political system toward decreased democracy by means of changes to the constitution, as in the case of Hungary. In contemporary Poland, abuse of the constitution has entailed the creation of a parallel system via ordinary legislation passed rapidly by a simple parliamentary majority. The thesis of this paper is that "abusive constitutionalism" and an "abused constitutionalism" stem from a crisis in liberal democratic constitutionalism as a motivating force and moral signpost in the public sphere. In the place of democratic constitutionalism, there has been a return to emotion-laden conceptualizations of the political community. Primordial bonds, unquestioned traditional values, and founding myths are perceived as more meaningful than the law and the constitution. This sort of return to the past has its historical validation, but it is also a reaction to the growing complexities of the contemporary world and its risks. Another important empirical context for abusive constitutionalism is the negative constitutional consensus of a passive electorate. One indicator of a negative constitutional consensus is the population's lack of interest in the democratic functioning of the public sphere. (original abstract)
XX
Mimo że prace nad Konstytucją marcową zostały dosyć dobrze zbadane, ciągle pozostają aktualne ustalenia Stanisława Krukowskiego sprzed 40 laty, zawarte w pracy Geneza konstytucji z 17 marca 1921 r., to jednak obchodzona w bieżącym roku rocznica stulecia odzyskania niepodległości nie tylko przez Polskę, ale także szereg innych państw, jest okazją do przypomnienia niektórych kwestii ważnych dla odradzającego się państwa polskiego zawartych w tej konstytucji. Jednym z kluczowych zagadnień, jakie stanęły przed Polską po zakończeniu I wojny światowej oprócz określenia jej ustroju, było także określenie statusu mniejszości narodowych, które znalazły się w jej granicach. Zagadnienie to w aspekcie prawnym stanęło także przed wybranym na początku roku 1919 Sejmem Ustawodawczym, mającym za główne zadanie uchwalenie konstytucji przyszłego państwa polskiego. Kwestia stosunku Rzeczypospolitej do mniejszości narodowych znalazła także odzwierciedlenie w kolejnych projektach konstytucji, które były rozpatrywane w latach 1919-1921. (fragment tekstu)
EN
One of the key issues faced by Poland after the end of World War I was the determination of the status of national minorities that lived within its borders. This issue was also refl ected in subsequent constitutional projects that were considered in 1919-1921 by the Legislative Sejm. The provisions regarding national minorities fi nally adopted in the constitution of March 17, 1921 were the success of the right (especially the National Democracy). They refl ected the struggle of nationwide interests that prevailed over contradictions within a heterogeneous society in terms of nationality. The position of the most interested part, national minorities, was taken into account to small extent, which became the reason why the problem of national minorities was the unresolved one in the Second Polish Republic. (original abstract)
PL
CEL NAUKOWY: Artykuł przedstawia podstawy normatywne skargi konstytucyjnej jako środka ochrony praw podstawowych, analizę praktyki stosowania tej instytucji, formułuje również postulaty de lege ferenda, w tym zmian unormowań konstytucyjnych. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Rozważania przedstawione w tekście oparte są na analizie dogmatycznej podstaw prawnych skargi konstytucyjnej, odwołują się także do wieloletniej praktyki stosowania obowiązujących unormowań, przede wszystkim przez Trybunał Konstytucyjny. PROCES WYWODU: Wywód oparty na językowej i funkcjonalnej interpretacji regulacji konstytucyjnych i ustawowych, z uwzględnieniem stanowiska polskiego sądu konstytucyjnego odnośnie do przesłanek i funkcji skargi konstytucyjnej. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przyjęty przez polskiego prawodawcę wąski model skargi konstytucyjnej w niewielkim stopniu służy realizacji podstawowej funkcji tego środka prawnego, jakim jest ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Założony model normatywny skargi uległ dalszemu zawężeniu w działalności orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego, którego przeobrażenie może być uzależnione od interwencji prawodawcy, w tym konstytucyjnego. Dodatkowe zagrożenia dla efektywności skargi jako środka ochrony upatrywać trzeba w podważeniu demokratycznej legitymacji sądu konstytucyjnego jako organu trzeciej władzy. Na skuteczność skargi wpływ może mieć również stanowisko sądów wobec problemu bezpośredniego stosowania norm konstytucyjnych gwarantujących podstawowe wolności i prawa jednostki. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Potrzeba rozważenia zmian normatywnych, które umożliwią poszerzenie kognicji Trybunału Konstytucyjnego wobec aktów prawnych poddanych kontroli w trybie skargi konstytucyjnej. Sugerowane jest także doprecyzowanie przesłanek wstępnej kontroli skargi w postępowaniu prowadzonym przez sąd konstytucyjny.
first rewind previous Strona / 22 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.