Nowa wersja platformy jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl

PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2010 | nr 1(18) | 5-38
Tytuł artykułu

Rodzaje, status prawny i organizacja straży pożarnych funkcjonujących w Galicji doby autonomicznej

Warianty tytułu
Types, Legal Status and Organisation of Fire-brigades Functioning in Galicia of the Autonomic Age
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Najwcześniej powstające straże pożarne były strażami zawodowymi, inaczej zwano je płatnymi, stałymi lub gminnymi. Były to straże tworzone na podstawie ustawy gminnej z 12 sierpnia 1866 r. i postanowień ustawy ogniowej dla miast i miasteczek z 28 lipca 1786 r.6 Straż pożarna gminna należała do służby gminnej, była więc instytucją gminną7, a ówcześni strażacy - pompierzy - pracownikami gminy, pełniącymi niekiedy również służbę policjantów gminnych i latarników8. Straże zawodowe organizowane były przeważnie w dużych miastach, w których pożar był trudny do opanowania. Straż ogniową dla sprawniejszego przebiegu gaszenia ognia, rozlokowywano tam w różnych punktach miasta9. Drugim rodzajem straży pożarnej była straż ochotnicza, organizowana na podstawie §§ 4-7 ustawy z 15 listopada 1867 r. o prawie stowarzyszanie się. W dużych miastach pełniła ona funkcję straży pomocniczej, natomiast w mniejszych i ma-łych miasteczkach10 stanowiła jedyny korpus ochrony przeciwpożarowej.(fragment tekstu)
EN
Entering by Austria a way of the constitutional government brought a return to the civic rights and freedoms, to which belonged the freedom of association and formation of associations117. These civic rights as well as fires occurring more often, were inducement for formation of fire-brigades of various legal status. This action increased particularly after passing by the Sejm Krajowy (the National Parliament) act of 10 February 1891 on fire-police for cities and towns.118 In the result, jointly with the so far exiting fire-brigades, on the territory of Galicia of the autonomous age functioned various ones, among which only voluntary fire-brigades and fire-brigades of agricultural sets had the precise legal status. The voluntary fire-brigades were associations functioning on grounds of statutes granted to them, deter-mining the scope of their activity, objective and tasks, rights and duties of their members and organs (a general assembly, department, court of honour ) and a way of representation. Supplementing of the statute was the official regulations, setting forth many detailed matters, to which belonged: a way of admitting to corps, allocating to divisions, uniforms and accessories, badges of seniority, division of the corps into squads, duties of the president, head, commanders of squads and particular members; thus it regulated the whole organisation of the association. The legal status was different of fire-brigades, organised in the range of the agricultural sets. These fire-brigades did not constitute separate associations, did not possess their own statutes, but they were a constituent part of the agricultural set as an economic organisation of the contemporary village. They were organised on basis of the agreement negotiated on 12 January 1904 between the Zarząd Główny Towarzystwa Kółek Rolniczych (The Central Board of Agricultural Sets' Association and Rada Zawiadowcza Krajowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych (The Managing Council of the National Association of Voluntary Fire-Brigades), which became the grounds of cooperation of both organisations. In spite of differences in the organisation and legal status, the task of all fire-brigades was bringing of organised assistance during fire and other natural calamities to all inhabitants of a given locality, in which the association functioned and its nearest neighbourhood.(original abstract)
Rocznik
Numer
Strony
5-38
Opis fizyczny
Twórcy
  • Sekretarz Gminy Niebylec
Bibliografia
  • A. Dziadzio, Monarchia konstytucyjna w Austrii (1867-1914). Władza - Obywatel - Prawo, Kraków 2001, s. 118.
  • A. Gurnicz, Kółka rolnicze w Galicji, Warszawa 1967, s. 249.
  • Korobowicz, W. Witkowski, Historia ustroju i prawa polskiego 1772-1918, Warszawa 2007, s. 271.
  • A. Szczerbowski, Katechizm strażacki, Lwów 1905, s. 4.
  • A. Szczerbowski, Straże pożarne w gminach wiejskich, Lwów wyd. nakładem autora, Biblioteka Muzeum Okręgowego w Rzeszowie, nr inwentarza 507, s. 5.
  • E. Klein, Powszechna historia państwa i prawa, Kolonia Limited 2004, s. 616.
  • F. Bujak, Galicja, t. 1: Kraj. Ludność. Społeczeństwo. Rolnictwo, Lwów 1908, s. 538.
  • F. Koneczny, Dzieje administracji w Polsce, Wilno 1924, s. 307.
  • H. Izdebski, Historia administracji, Warszawa 1997, s. 127.
  • Historia państwa i prawa Polski, pod red. Juliusza Bardacha, t. IV: Od uwłaszczenia do odrodzenia państwa, pod red. K. Grzybowskiego, Warszawa 1982, s. 367.
  • J. K. Kasparek, Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim, t. VI, 1889, s. 3784.
  • J. Karpiniec, Ilość osad miejskich byłej Galicji i podział ich na miasta i miasteczka, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, t. II, 1932-1933, s. 2.
  • J. Piwocki, Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych, t. I, Lwów 1899, s. 415.
  • J. R. Kasparek, Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych w Księstwie Galicji Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim, Lwów 1885, t. III, s. 2545.
  • J. R. Kasparek, Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych, t. VI, Lwów 1889, s. 3947-3976.
  • K. W. Kumaniecki, B. Wasiutyński, J. Panejko, Polskie prawo administracyjne w zarysie, Kraków 1929, s. 423.
  • M. Sczaniecki, Powszechna historia państwa i prawa, wyd. IX, Warszawa 2002, s. 435.
  • P. Praun, Wskazówki urządzenia straży ogniowej i gaszenia pożarów, Lwów 1869, s. 7.
  • R. Łaszewski, S. Salmonowicz, Historia ustroju Polski, Toruń 1998, s. 127.
  • S. Popovych, Pożeżniczestwo w istorii Galickowo kraja (1772-1939), Lvivszczyzna, Lviv 2006, s. 103.
  • T. Pelczar, A. Ciura: Straże pożarne miasta Rzeszowa w latach 1867-2003, Rzeszów 2003, s. 20.
  • W. Witkowski, Historia administracji w Polsce w latach 1764-1989, Warszawa 2007, s. 217.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171332703
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.