Nowa wersja platformy jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl

PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2014 | 5 | 1 | 35-51
Tytuł artykułu

Metoda psychodramatyczna we współczesnych badaniach antropologicznokulturowych

Warianty tytułu
EN
The Interpretative Potential of Psychodrama in Anthropological Research
Języki publikacji
PL
Abstrakty
EN
This article examines the interpretive potential and pertinence to anthropological research of dramatic re-enactments of certain, potentially revelatory cultural scripts, particularly myths and rituals, in a manner more commonly associated with a psychotherapeutic technique called ‘psychodrama.’ If it is true, as René Girard has claimed, that ‘globalization’ makes original ethno¬graphic research in isolated human groups nearly impossible today, the creative application to existing anthropological materials of new interpretive procedures may open fresh perspectives. The so-called ‘psychodrama’ of Jakob Levi Moreno is perhaps more widely known as a psycho¬therapeutic technique, yet its use in anthropological research to yield socio-metric data has been recognized as well. Socio-metric procedures were used, for an example, by Claude Lévi-Strauss in working up statistical models of time- and space-perception. This article considers the use of ‘psychodrama’ in the interpretation, particularly, of cultural scripts like myths and rituals. While the author finds that such an approach lends itself to a Girardian theory of culture, the application of ‘psychodramatic’ techniques in the interpretation of myths and rituals will be complicated both by the hypothetical character of Girard’s theory and the inevitable interventions of individual human psyches.
PL
Przedmiotem artykułu jest badawcza przydatność psychodramy jako procedury w badaniach z zakresu antropologii kultury. Współczesna niedostępność etnologicznych form życia społecz¬nego będących tradycyjną przestrzenią badań etnologicznych zmusza do pytania o nowe metody badawcze, dzięki którym można oryginalnie zinterpretować zgromadzony już materiał badawczy. Stworzona przez Jakobiego Moreno psychodrama jest uznaną metodą leczniczą stosowaną przede wszystkim w psychoterapii. Będąca ważnym aspektem psychodramy metoda socjometryczna została uznana przez Lévi-Straussa jako ciekawa metoda mogąca służyć wypracowaniu staty¬stycznych modeli czasu i przestrzeni w badaniach strukturalnych. Artykuł stawia pytanie, czy postrzegana w świetle Girardowskiej teorii kultura może być wyjaśniana dzięki dramatycznemu odtwarzaniu skryptów kulturowych takich jak mity i rytuały i ich socjo¬metrycznej analizie. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest ambiwalentna: z nie¬wątpliwą szansą jaka może łączyć się z zastosowaniem oryginalnej procedury badawczej idą w parze wątpliwość związane z hipo¬tetycznym charakterem Girardowskiej teorii kultury oraz z etycznymi pytaniami rodzącymi się w kontekście eksperymentu zakładającego ingerencję w ludzką psychikę.
Słowa kluczowe
Rocznik
Tom
5
Numer
1
Strony
35-51
Opis fizyczny
Twórcy
  • Katedra Historii Kultury Intelektualnej w Instytucie Kulturoznawstwa na Wydziale Filozofii KUL, pasterz@kul.pl
Bibliografia
  • Anzieu D.: Le psychodrame analytique chez enfants. Paris: PUF 1956.
  • Cassirer E.: Esej o człowieku. Wstęp do filozofii kultury. Przeł. A. Staniewska. Przedmowa: B. Suchodolski. Warszawa: Czytelnik 1998.
  • Czapów Cz., Czapów G.: Psychodrama. Geneza i historia, teoria i praktyka, próba oceny. Warszawa: PWN 1969.
  • Eliade M.: Mit wiecznego powrotu. Przeł. K. Kocjan. Warszawa: Wyd. KR 1998.
  • Eliade M.: Sacrum a profanum. O istocie religijności. Przeł. R. Reszke. Warszawa: Wyd. KR 2008.
  • Freud S.: Totem i tabu. Przeł. M. Poręba, R. Reszke. W: Dzieła. T. 4. Warszawa: Wyd. KR 2009 s. 241-376.
  • Galińska E.: Inne techniki psychoterapii. Psychodrama. W: Psycho¬terapia. Teoria. Red. L. Grzesiuk. Warszawa: Eneteia – Wydawnictwo Psychologii i Kultury 2005 s. 517-530.
  • Geertz C.: Interpretation of Cultures. New York: Basic Books 1973.
  • Girard R.: Sacrum i przemoc. Przeł. M. Plecińska, J. Pleciński. T. 1-2. Poznań: Brama 1993-1994.
  • Girard R.: Things Hidden since the Foundation of the World. Trans. S. Bann, M. Metteer. Stanford: Stanford Univ. Press 1987.
  • Lévi-Strauss C.: Pojęcie struktury w etnologii. W: Antropologia strukturalna. Przeł. K. Pomian. Warszawa: Wyd. Aletheia 2009 s. 275-320.
  • Lévi-Strauss C.: Struktura mitów. Antropologia strukturalna. Przeł. K. Pomian. Warszawa: Wyd. Aletheia 2009 s. 207-232.
  • Malewski J., Pawlak J., Strzelecka H.: Psychodrama – teoria i praktyka. „Studia Socjo-logiczne” 4:1967.
  • Malinowski B.: Argonauci Zachodniego Pacyfiku. Relacje o poczynaniach i przygodach krajowców z Nowej Gwinei. W: Dzieła. T. 3. Warszawa: PWN 1987.
  • Moreno J.L.: Die Grundlagen der Soziometrie. Wege zur Neuordnung der Gesellschaft. Köln: Westdeutscher Verlag 1954.
  • Moreno J.L.: Psychodrama und Soziometrie. Essentielle Schriften. Köln: Moll und Eckhardt 1989.
  • Pilkiewicz M.: Socjometryczna skala akceptacji jako technika badania pozycji jednostki w nieformalnej strukturze grupy. „Psychologia Wychowawcza” 1:1969.
  • Røine E.: Psychodrama. O tym jak grać główną role w swoim życiu. Przeł. S. Łęcki. Zabrze: Wyd. Medycyna i Edukacja 2005.
  • Staszkiewicz S., Tomczak K.: Psychodrama w psychoterapii. Ujęcie poznawczo- behawioralno-społeczne. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 2012.
  • Turner V.: Proces rytualny. Struktura i antystruktura. Przeł. E. Dżurak, J. Tokarska-Bakir. Warszawa: PIW 2010.
  • Witzel M.: The Origins of the World’s Mythologies. New York: Oxford Univ. Press 2012.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.desklight-e93d7dbb-cfb3-4163-bf1a-7bd0d6e2376c
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.