PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Czasopismo
2013 | 66 | 2 |
Tytuł artykułu

Variations in weed flora and the degree of its transformation in ecological and extensive conventional cereal crops in selected habitats of the Beskid Wyspowy Mountains

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
PL
Zróżnicowanie i stopień przeobrażenia flory chwastów w ekologicznych i ekstensywnych konwencjonalnych uprawach zbóż w wybranych siedliskach Beskidu Wyspowego
Języki publikacji
EN
Abstrakty
EN
The aim of the present study was to determine the effect of production conditions, as influenced by habitat factors and farming system, on the geographical-historical spectrum of weed flora accompanying cereal crops and selected aspects of its transformations. The study was conducted in the period 2009–2011 in seven field habitats located in the municipality of Słopnice (Beskid Wyspowy Mountains). The study material consisted of 192 phytosociological relevés made using the Braun–Blanquet method in ecological and extensive conventional cereal crops. The obtained results are evidence of the numerical predominance of native species (spontaneophytes) over alien taxa in weed infestation, regardless of conditions. The dominant proportion of synanthropic spontaneophytes (apophytes) in weed infestation of fields proves the leading role of the process of apophytization and thus a small effect of anthropopressure on the status and transformations of the flora. Nevertheless, the alien flora, dominated by archeophytes, confirms the historical continuity of agricultural culture in the study area. The parameters describing synanthropic transformations of arable flora, i.e. the anthropophytization, archaeophytization, kenophytization and modernization indices of this flora, do not show any significant differences resulting from production conditions. However, there are reasons that allow us to presume that the directions and intensity of transformations of the segetal flora in the study area are more determined by habitat conditions that ensure the ongoing co-occurrence of different land use forms and plant communities which are important for the maintenance of biological diversity and which strengthen the sustainability of the agricultural environment.
PL
Celem pracy było określenie wpływu warunków produkcji, kształtowanych przez czynniki siedliskowe oraz system gospodarowania, na spektrum geograficzno- historyczne flory chwastów towarzyszących uprawom zbóż oraz wybrane aspekty jej przeobrażeń. Badania prowadzono w latach 2009–2011 w siedmiu siedliskach polnych na terenie gminy Słopnice (Beskid Wyspowy). Materiał badawczy stanowiły 192 zdjęcia fitosocjologiczne wykonane metodą Braun-Blanquet’a w ekologicznych i ekstensywnych konwencjonalnych uprawach zbóż. Uzyskane wyniki świadczą o niezależnej od warunków przewadze liczbowej w zachwaszczeniu gatunków rodzimych (spontaneofitów) nad taksonami obcego pochodzenia. Flora obcego pochodzenia jest zdominowana przez archeofity, wskazujące na historyczną ciągłość kultury rolnej obszaru badań. Dominujący udział we florze spontaneofitów synantropijnych (apofitów) świadczy o wiodącej roli procesu apofityzacji, a tym samym o małym wpływie antropopresji na stan i mierzalne przemiany flory. Parametry opisujące synantropijne przeobrażenia flory polnej, tj. wskaźnik antropofityzacji, archeofityzacji, kenofityzacji oraz modernizacji flory nie wykazują istotnego zróżnicowania spowodowanego warunkami produkcji. Istnieją jednak przesłanki pozwalające na domniemanie, że o kierunkach i nasileniu przeobrażeń flory segetalnej obszaru badań bardziej decydują warunki siedliskowe, które zapewniają trwałe współwystępowanie zróżnicowanych form użytkowania ziemi i zbiorowisk roślinnych, istotnych dla utrzymania różnorodności biologicznej i wzmacniających zrównoważenie środowiska rolniczego.
Słowa kluczowe
Wydawca
-
Czasopismo
Rocznik
Tom
66
Numer
2
Opis fizyczny
p.123-136,fig.,ref.
Twórcy
autor
  • Department of Agrotechnology and Agricultural Ecology, Agricultural University of Krakow, Al.Mickiewicza 21, 31-120 Krakow, Poland
autor
  • Department of Agrotechnology and Agricultural Ecology, Agricultural University of Krakow, Al.Mickiewicza 21, 31-120 Krakow, Poland
Bibliografia
  • Albrecht H. 1995. Changes in the arable weed flora of Germany during last five decades. Proc. 9th EWRS Symp. “Challenges for weed science in a changing Europe”, Budapest, 10–12.VII.1995: 41–48.
  • Baessler C., Klotz S. 2006. Effects of changes in agricultural land-use on landscape structure and arable weed vegetation over the last 50 years. Agric., Ecosyst. Environ. 115: 43–50. http://dx.doi.org/10.1016/j.agee.2005.12.007
  • Balcerkiewicz St., Pawlak G. 2010. Spontaneofity w zbiorowiskach segetalnych Polski. / Native plant species (spontaneophytes) in the segetal communities of Poland. Fragm. Agron. 27(3): 7–19. (in Polish)
  • Bomanowska A. 2010. Threat to arable weeds in Poland in the light of national and regional red lists. Plant Breed. Seed Sci. 61: 55–74. http://dx.doi.org/10.2478/v10129-010-0013-7
  • Chmiel J. 1993. Flora roślin naczyniowych wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego i jej antropogeniczne przeobrażenia w wieku XIX i XX. / Flora of vascular plants of the eastern part of the Gniezno Lake District and its transformation under the influence of man in the 19th and 20th centuries. Cz. 1. Prace Zakładu Taksonomii Roślin UAM w Poznaniu, 1, Wyd. Sorus, Poznań: 202. (in Polish)
  • Chmiel J. 2006. Zróżnicowanie przestrzenne flory jako podstawa ochrony przyrody w krajobrazie rolniczym. / Spatial diversity of flora as a basis for nature conservancy in the agricultural landscape. Prace Zakładu Taksonomii Roślin UAM w Poznaniu, 14, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 250. (in Polish)
  • Dąbkowska T., Grabowska-Orządała M. 2011. Flora segetalna upraw zbóż w siedliskach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na terenie Zewnętrznych Karpat Zachodnich. Cz. 2. Przeobrażenia antropogeniczne flory segetalnej upraw zbóż w siedliskach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. / Segetal flora of cereal crops in habitats of the outer Western Carpathians characterized by unfavourable farming conditions. Part 2. Anthropogenic transformations in segetal flora of cereal crops in habitats characterized by unfavourable farming conditions. Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. 559: 33–41. (in Polish)
  • Dąbkowska T., Łabza T. 2010. Gatunki z rodziny Poaceae w uprawach zbóż na wybranych siedliskach Polski południowej w ostatnich 25 latach (1981–2006). / Species from Poaceae family in cereals in selected habitats of southern Poland over the last 25 years (1981–2006). Fragm. Agron. 27(2): 47–59. (in Polish)
  • Dąbkowska T., Stupnicka-Rodzynkiewicz E., Łabza T. 2007. Zachwaszczenie upraw zbóż w gospodarstwach ekologicznym, konwencjonalnym i intensywnym na wybranych przykładach z Małopolski. / Weed infestation of cereals in organic, conventional and intensive farms in Małopolska region. Pam. Puław. 145: 5–15. (in Polish)
  • Feledyn-Szewczyk B. 2008. The changes of biodiversity of weed flora in organic system in the years 1996–2007. J. Res. Appl. Agric. Engng, 53(3): 63–68.
  • Hochół T. 2001. Flora i zbiorowiska chwastów zbóż w Beskidzie Wyspowym w zależności od usytuowania siedlisk w rzeźbie terenu. / Segetal flora and communities in the Beskid Wyspowy Mts. depending on habitat location in the area relief. Fragm. Agron. 3(71): 7–122. (in Polish)
  • Hyvönen T., Huusela-Veistola E., 2008. Arable weeds as indicators of agricultural intensity – a case of study from Finland. Biol. Conserv. 141(11): 2857–2864. http://dx.doi.org/10.1016%2Fj.biocon.2008.08.022
  • Jezierska-Domaradzka A., Kuźniewski E. 2007. Zachwaszczenie upraw zbóż na polach wybranych gospodarstw ekologicznych i tradycyjnych Opolszczyzny. / Weed infestation of cereals in selected organic and conventional farms in Opole region. Pam. Puław. 145: 115–122. (in Polish)
  • Kapeluszny J., Haliniarz M. 2007. Flora chwastów w gospodarstwach intensywnych oraz niestosujących herbicydów na glebach rędzinowych Lubelszczyzny. / Flora of weeds in the farms with intensive degree of chemical treatment and herbicides-free on rendzina soils in the Lublin region. Pam. Puław. 145: 123–131. (in Polish)
  • Kołaczkowska E. 2008. Inwazje obcych gatunków roślin – problem naukowy i praktyczny. / Invasions of alien plant species – a scientific and conservation problem. Prz. Geogr. 80(1): 55–73. (in Polish)
  • Kopeć S. 1999. Rolnictwo Karpat Zachodnich na przykładzie Beskidu Wyspowego i Żywieckiego. / Agriculture of Western Carpathians on example of Wyspowy and Żywiecki Beskids. Probl. Zagosp. Ziem Górs. 45: 73–81. (in Polish)
  • Kornaś J., 1981. Oddziaływanie człowieka na florę: mechanizmy i konsekwencje. Wiad. Bot. 25(3): 165–182. (in Polish)
  • Kornaś J. 1968. Zespoły roślinne Gorców. II. Zespoły synantropijne. / Plant communities of the Gorce Mts. (Polish Western Carpathians). II. Synanthropic communities. Fragm. Flor. et Geobot. 15(1): 83–124. (in Polish)
  • Krawiecowa A. 1968. Udział apofitów i antropofitów w spektrum geograficznym flory Gór Opawskich (Sudety Wschodnie). / The participation of apophytes and anthropophytes in the geographical spectrum of the flora of the Opawa Mountains (E-Sudetes). [In:] J.B. Faliński (ed.). Synantropizacja szaty roślinnej. I. Neofityzm i apofityzm. Mat. Zakł. Fitosocj. Stos. UW, Warszawa–Białowieża, 25: 97–107. (in Polish)
  • Latowski K., Chmiel J., Jackowiak B., Żukowski W. 2010. Udział antropofitów we florze segetalnej Wielkopolski. / Participation of anthropophytes in the segetal flora of Wielkopolska. Fragm. Agron. 27(3): 103–111. (in Polish)
  • Mapa glebowo-rolnicza w skali 1:5000 wraz z aneksem. 1981a. Wieś Słopnice Królewskie. Krakowskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Krakowie, maszynopis. (in Polish)
  • Mapa glebowo-rolnicza w skali 1:5000 wraz z aneksem. 1981b. Wieś Słopnice Szlacheckie. Krakowskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Krakowie, maszynopis. (in Polish)
  • Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A., Zając M. 2002. Vascular plants and pteridophytes of Poland. A checklist. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences Kraków: 442.
  • Pawłowski F. 1972. Skład i budowa zbiorowisk roślinnych oraz metody ich badania. [In:] Szata roślinna Polski. Wł., Szafer, K., Zarzycki (ed.). Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1: 237–269. (in Polish)
  • Roschewitz I., Gabriel D., Tschrantke T., Thies C. 2005. The effects of landscape complexity on arable weed species diversity in organic and conventional farming. J. Appl. Ecol. 42: 873–882. http://dx.doi.org/10.1111 / j.1365-2664.2005.01072.x
  • Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91. / Council Regulation (EC) No 834/2007 of 28 June 2007 on organic production and labelling of organic products and repealing Regulation (EEC) No 2092/9. (Dz. U. L. 189 z 20.07.2007 r., s. 1, z późn. zm.). (in Polish)
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli. / Commission Regulation (EC) No 889/2008 of 5 September 2008 laying down detailed rules for the implementation of Council Regulation (EC) No 834/2007 on organic production and labelling of organic products with regard to organic production, labelling and control. (Dz. U. L. 250 z 18.09.2008 r., s. 1, z późn. zm.). (in Polish)
  • Rzymowska Z., Skrajna T. 2011. Segetal flora of the Łuków Plain. Acta Agrobot. 64(2): 93–108. http://dx.doi.org/10.5586%2Faa.2011.021
  • Siciński J.T., Sieradzki J. 2010. Protection of segetal flora and vegetation in Poland (historical outline). Plant Breed. Seed Sci. 61: 123–131. http://dx.doi.org/10.2478/v10129-010-0019-1
  • Sołtys A. 2006. Rzadkie i zagrożone gatunki chwastów segetalnych w Ojcowskim Parku Narodowym i jego otulinie. / Rare and threatened segetal weeds in the Ojców National Park and its protection zone. Pam. Puław. 143: 173–181. (in Polish)
  • StatSoft, Inc. (2011). STATISTICA (data analysis software system), version 10. www.statsoft.com.
  • Stupnicka-Rodzynkiewicz E. 1995. Zachwaszczenie upraw zbożowych w zależności od położenia pól w terenie górskim. / Plant communities of cereals with respect to the location of field in mountains region. Acta Agrobot. 48(1): 15–24. (in Polish)
  • Stupnicka-Rodzynkiewicz E., Hochół T. 2000. Fitocenozy zbóż w gospodarstwach ekologicznych na wybranych przykładach z terenu Małopolski. / Phytocenosis of cereals in ecological farms as shown on selected samples of Małopolska region. Pam. Puław. 122: 31–37. (in Polish)
  • Sutcliffe O.L., Kay Q.O.N. 2000. Changes in the arable flora of central southern England since the 1960s. Biol. Conserv. 93: 1–8. http://dx.doi.org/10.1016%2FS0006-3207%2899%2900119-6
  • Trzcińska-Tacik H. 2003a. Zmiany we florze chwastów polnych – ziół leczniczych na terenie doliny Wierzbanówki na Pogórzu Wielickim w latach 1979–2002. / Changes in the flora of segetal weeds – medicinal plants in the Wierzbanowka Valley (Wieliczka Foothills, Southern Poland) in 1979–2002. Pam. Puław. 134: 247–252. (in Polish)
  • Trzcińska-Tacik H. 2003b. Znaczenie różnorodności gatunkowej chwastów segetalnych. / Importance of field weeds species diversity. Pam. Puław. 134: 253–261. (in Polish)
  • Warcholińska A.U. 1994. List of threatened segetal plant species in Poland. [In:] S. Mochnacký, A. Terpó (eds). Anthropization and environment of rural settlements. Flora and vegetation. Proc. of International Conference. Sátoraljaújhely, 22–26 August 1994: 206–219.
  • Węgrzynek B. 2010. Differentiation of arable field weed communities in the northern part of Silesian Upland (S Poland). Plant Breed. Seed Sci. 61: 85–92. http://dx.doi.org/10.2478/v10129-010-0015-5
  • Wójcik Z 1968. Udział apofitów i antropofitów w zbiorowiskach segetalnych Mazowsza. / The participation of apophytes and antropophytes in plant communities of cultivated fields in the Masovia Region. [In:] J.B. Faliński (ed.). Synantropizacja szaty roślinnej. I. Neofityzm i apofityzm. Mat. Zakł. Fitosocj. Stos. UW, Warszawa–Białowieża, 25: 109–124. (in Polish)
Uwagi
PL
Rekord w opracowaniu
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.agro-0fcf01de-b7df-406e-b40e-a60b1933f0f4
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.