PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2014 | 28 | 4 | 13-20
Tytuł artykułu

Ocena podstawowych i złożonych czynności życia codziennego pacjentów geriatrycznych po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego / Assessment of basic and instrumental activities of daily living in geriatric patients after total hip arthroplasty

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Języki publikacji
EN
Abstrakty
EN
Wstęp: Choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych stanowi u osób starszych jedną z głównych przyczyn dysfunkcji narządu ruchu oraz jest najczęstszą przyczyną wykonywania endoprotezoplastyki stawów biodrowych u osób po 65 r.ż. Postęp medycyny i rehabilitacji pozwala osobom starszym na utrzymanie wysokiej sprawności funkcjonalnej oraz samodzielności w wykonywaniu czynności życia codziennego. Cel pracy: Przedstawienie najczęstszych problemów z zakresu czynności dnia codziennego po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego u pacjentów geriatrycznych. Materiał i metody: Zbadano 189 pensjonariuszy placówek opieki instytucjonalnej w wieku 70-98 lat (MEAN 81,77; SD 6,5), w tym 123 kobiety i 66 mężczyzn. Do oceny funkcjonalnej zastosowano skalę oceny podstawowych czynności życia codziennego ADL oraz skalę złożonych czynności życia IADL. Wykonano stratyfikację na wiek (Gr I: 70-79 r.ż., Gr II- >80 r.ż.). Analizę statystyczną wykonano w programie STATISTICA v10. Weryfikację hipotez podjęto na podstawie testu Manna-Whitneya przy założeniu α=0.05. Wyniki: Wszystkie badane osoby miały największe problemy w ADL w zakresie czynności samodzielnego kąpania się (43%) oraz kontrolowaniu wydalania moczu i stolca (66,66%). W skali IADL największe trudności badani mieli z gospodarowaniem pieniędzmi (71%), ponad połowa nie była w stanie wyjść poza odległość spaceru (54%). Po wprowadzeniu stratyfikacji na wiek, wynik główny ADL nie różnił się istotnie pomiędzy grupami (5 pkt. vs 5 pkt., p>0.05), istotne statystycznie różnice wykryto w skali IADL pomiędzy grupami (Gr I 20 pkt vs Gr II 18pkt., p<0.05). Wnioski: W 4 tygodnie po endoprotezoplastyce osoby objęte opieką instytucjonalną prezentują ubytki funkcjonalne w zakresie pielęgnacji. Treningi aktywności podstawowych i złożonych czynności dnia codziennego powinny być podstawowym elementem postępowania interdyscyplinarnego w geriatrii.
EN
Introduction: Osteoarthritis is one of the principal causes of motion organ disorder in old age. It also happens to be the main reason for a hip joint replacement surgery, by far the most frequently applied treatment for the over 65s. Advances in medical science and physical rehabilitation allow the elderly people to maintain high functional efficiency and self-reliance in performing everyday life activities. Aim of the study: To offer an insight into the most frequently encountered problems in the pursuit of activities of daily living in geriatric patients after total hip arthroplasty. Additionally, the study also aimed to focus on the differences in overall functionality of the elderly persons relative to their age at the time of being subjected to total hip arthroplasty. Material and methods: The study population consisted of 189 patients (123 women and 66 men) remaining in institutional care centres. Basic daily activities ADL scale and complex activities IADL scale were used for functional assessment. All study subjects were stratified by age (age range: Group I - 70 - 79 years; Group II - 80 years and over). Statistical analyses were completed with the aid of STATISTICA v10. package, and the Mann-Whitney test was applied to verification of working hypotheses, with statistical significance assumed at p = 0.05. Results: The study subjects encountered the biggest problems in ADL with regard to unassisted bathing (43%) and in controlling the excretion of urine and stool (66.66%). In IADL rational management of own finances proved most challenging for 71%, and over half of them (54%) was unable to venture out any further than for a short walk. When stratified by age, the main ADL score was not significantly different between the groups (5 points vs. 5 points; p > 0.05). Such differences were found in IADL, though (Group I - 20 points vs. Group II - 18 points; p < 0.05). Conclusions: Within 4 weeks of undergoing a hip joint replacement the persons remaining in institutionalised care exhibited functional deficiencies in caring for personal hygiene. Effective training in performing the activities of daily living should be made a basic component of interdisciplinary approach in geriatric care, in due consideration of individual age constraints.
Słowa kluczowe
Wydawca

Rocznik
Tom
28
Numer
4
Strony
13-20
Opis fizyczny
Daty
wydano
2014-12-01
online
2015-05-09
Twórcy
  • Studium Doktoranckie, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków
  • Studium Doktoranckie, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków
  • Studium Doktoranckie, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków
  • Studium Doktoranckie, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków
autor
  • Zakład Rehabilitacji w Reumatologii i Geriatrii, Katedra Rehabilitacji Klinicznej, Wydział Rehabilitacji Ruchowej, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków, mzak1@onet.eu
  • Zakład Fizjoterapii, Katedra Fizjoterapii, Krakowska Akademia im. A. Frycza Modrzewskiego, Kraków
  • Studium Doktoranckie, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków
  • Zakład Rehabilitacji, Małopolskie Centrum Krioterapii, Kraków
Bibliografia
  • 1. Ginnakouris K. Ageing characterizes the demographic perspectives of the European societies. Eurostat. Statistics in Focus 2008; 72: 1-11.
  • 2. Łukasik A, Barylski M, Irzmański R. Rehabilitacja osob w wieku podeszłym - terapia z wyboru dla starzejącego się społeczeństwa. Geriatria 2011; 5: 315-323.
  • 3. Żak M. Determinanty powtarzalności upadkow u osob po 75. roku życia. Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha, Krakow, 2009.
  • 4. Skalska A. Ograniczenie sprawności funkcjonalnej osob w podeszłym wieku. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie 2011; 1: 50-59.
  • 5. Gillespie LD, Gillespie WJ, Robertson MC, Lamb SE, Cumming RG, Rowe BH. Interventions for preventing falls in elderly people. Cochrane Syst Rev 2009; 15(2): CD000340.
  • 6. Masud T, Morris RO. Epidemiology of falls. Age Ageing 2001: 30(Suppl 4): 4-7.
  • 7. Cryer C, Patel S. Falls, Fragility and Fractures: National Service Framework for Older People: The case for and strategies to implement a joint Health Improvement and Modernisation. Plan for Falls and Osteoporosis. 2001; Tonbridge: University of Kent, Centre for Health Services Studies.
  • 8. Singh A. Epidemiology of Knee and Hip Arthroplasty: A Systematic Review. Open Orthop J 2011; 5: 80-85.[PubMed]
  • 9. Leardini G, Salaffi F, Caporali R, Canesi B, Rovati L, Montanelli R. Direct and indirect costs of osteoarthritis of the knee. Clin Exp Rheumatol 2004; 22(6):699-706.[PubMed]
  • 10. March LM, Bachmeier CJ. Economics of osteoarthritis: a global perspective. Baillieres Clin Rheumatol 1997; 11(4):817-34.[PubMed][Crossref]
  • 11. Wierusz - Kozłowska M., Markuszewski J. Choroba zwyrodnieniowa stawow. W: Ortopedia i Rehabilitacja, tom 2, Warszawa 2001; 274-283.
  • 12. Żak M, Skalska A. Ocena ryzyka upadkow i możliwości podniesienia się po upadku u pacjentow po zabiegach ortopedycznych w obrębie stawu biodrowego. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja 2004; 6(6): 777-783.
  • 13. Kosowski A, Teter Z, Paszkiewicz J. Analiza ilościowa- -finansowa endoprotezoplastyk dużych stawow przeprowadzonych w Polsce w roku 2010 sporządzona na podstawie danych zgromadzonych w centralnej bazie endoprotezoplastyki Narodowego Funduszu Zdrowia. Kwart Ortop 2011; 4: 305-313.
  • 14. Ziętek P, Ziętek J, Szczypor K. Lęk u chorych poddawanych alloplastyce stawow kolanowych w trybie skroconej hospitalizacji w świetle wspołczesnego piśmiennictwa. Psychiatria Polska 2014; 48(5): 1015-1024.[Crossref]
  • 15. Crombie IK, Irvine L, Williams B, et al. Why older people do not participate in leisure time physical activity: a survey of activity levels, beliefs and deterrents. Age Ageing 2004; 33(3): 287-292.[Crossref][PubMed]
  • 16. Millan-Calenti JC, Tubio J, Pita-Fernandez S, et al. Prevalence of functional disability in activities of daily living (ADL), instrumental activities of daily living (IADL) and associated factors, as predictors of morbidity and mortality. Arch of Gerontol Geriatr 2010; 50(3): 306-310.
  • 17. Milanovic Z, Pantelic S, Trajkovic N, Sporis G, Kostic R, James N. Age-related decrease in physical activity and functional fitness among elderly men and woman. Clin Interv Aging 2013; 8: 549-556.[WoS][PubMed][Crossref]
  • 18. Katz S, Downs TD, Cash HR, Grotz RC. Progress in development of the index of ADL. Gerontologist 1970; 1: 20-30.[Crossref]
  • 19. Lawton MP, Brody EM. Assessment of older people: self- -maintaining and instrumental of daily living. Gerontologist 1969; 9: 179-186.[PubMed][Crossref]
  • 20. Fillenbaum GG, Smyer MA. The development, validity, and reliability of the OARS multidimensional functional assessment questionnaire. Journal of Gerontology 1981; 36(4): 428-434.[Crossref]
  • 21. Kehlet H. Fast-track hip and knee arthroplasty. Lancet 2013; 381(9878): 1600-1602.[WoS]
  • 22. Doroszkiewicz H, Bień B. Opieka rodzinna nad człowiekiem starszym niesprawnym a zapotrzebowanie na środowiskowe świadczenia pielęgniarskie. Ann Univ Maria Curie Sklodowska Med 2004; 59(14): 439-444.
  • 23. Płaszewska-Żywko L, Brzuzan P, Malinowska-Lipień I, Gabryś T. Sprawność funkcjonalna u osob w wieku podeszłym w domach opieki społecznej. Prob Hig Epi 2008; 89: 62-66.
  • 24. Fieo RA, Austin EJ, Starr JM, Deary IJ. Calibrating ADL- -IADL scales to improve measurement accuracy and to extend the disability constrict into the preclinical range: a systematic review. BMC Geriatr 2011; 11:42.[Crossref][WoS]
  • 25. Paquay L, Lepeleire J, Schoenmakers B, Stessens J, Bouwen A, van der Burg M, et al. The Qualidem project in Belgium. A two-center study on care needs and provision in dementia care : inclusion criteria and description of the population. Arch Public Health 2004; 62: 125-142.
  • 26. Magaziner J, Hawkes W, Hebel JR, et al. Recovery from hip fracture in eight areas of function. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2000; 55(9): 498-507.[Crossref]
  • 27. Röder F, Schwab M, Aleker T, et al. Proximal femur fracture in older patients--rehabilitation and clinical outcome. Age Ageing 2003; 32(1): 74-80.[PubMed][Crossref]
  • 28. Skalska A, Gałaś A. Upadki jako czynnik ryzyka pogorszenia stanu funkcjonalnego w starszym wieku. Geront Pol 2011; 19(3): 150-160
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.-psjd-doi-10_1515_rehab-2015-0008
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.