Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 26

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
PL
Wyznaczenie całkowitej zawartości węgla organicznego (TOC) jest ważnym elementem procesu oceny skał łupkowych jako niekonwencjonalnych złóż węglowodorów. TOC to podstawowy wskaźnik perspektywiczności skały. Jego pomiar w laboratorium przy zastosowaniu pirolizy Rock-Eval dostarcza jedynie informacji punktowej. Zwiększenie liczby próbek wiąże się ze znacznym wzrostem kosztów prowadzonych badań. W pracy dopasowano wybrane metody statystyczne do obliczania TOC w utworach syluru i ordowiku w basenie bałtyckim, wykorzystując profilowania geofizyki otworowej. Zastosowana metodyka pozwoliła na uzyskanie wartości tego parametru w sposób ciągły bez wzrostu kosztów prowadzonych badań. Wykorzystano aplikację TOC systemu GeoWin, będącą narzędziem do automatycznego obliczania zawartości węgla organicznego. Aplikacja ta stosuje metodę Passeya, a także znane z literatury wzory empiryczne, w których współczynniki zostały wyliczone na podstawie wielowymiarowych analiz statystycznych. Wykorzystano profilowania geofizyki otworowej, takie jak: spektrometryczne profilowanie gamma (K, U, TH), profilowanie gęstości objętościowej (RHOB), profilowanie porowatości neutronowej (NPHI) oraz profilowanie oporności elektrycznej w strefie niezmienionej (LLD). Analizie poddano także wyniki badań laboratoryjnych próbek z rdzeni wiertniczych z pięciu otworów leżących w obrębie syneklizy perybałtyckiej i wyniesienia Łeby, będących strukturalną częścią kratonu wschodnioeuropejskiego. Z punktu widzenia poszukiwania gazu w badanych profilach geologicznych interesujące są dwie formacje: sylurska (landower) formacja iłowców z Pasłęka z ogniwem z Jantaru w spągowej części oraz ordowicka (karadok/lanwirn) formacja iłowców z Sasina. W związku z położeniem otworów w obrębie różnych jednostek geologicznych akumulacja węglowodorów przebiegała w odmiennych warunkach, co odzwierciedla się w wyznaczonych na podstawie profilowań geofizyki otworowej parametrach. Obliczenia statystyczne wykonano dla badanych formacji w poszczególnych otworach. Wyznaczono również ogólne współczynniki równań dla analizowanego obszaru, pozwalające na szybką estymację całkowitej zawartości węgla organicznego.
EN
Calculations of total organic carbon (TOC) is one of the most important parts of interpretation in shale gas reservoirs and it is one of main indicators of perspective zones. Laboratory methods to measure total organic carbon such as Rock-Eval pyrolysis, give only the point data results. Increase in the number of samples causes a significant increase in the cost of surveys. This article fits the selected methods of total organic carbon determination based on well logging data, which allows to calculate TOC in all measured intervals without an increase in costs. In order to estimate TOC, different mathematical equations were used, such as that implemented in TOC application in the GeoWin system, which is a tool for automatic total organic carbon estimation based on the Passey method and other empirical equations. All factors were calculated using multidimensional statistical analysis made on well logs such as spectral gamma ray (K, U, TH), bulk density (RHOB), neutron porosity (NPHI), electric resistivity (LLD). Wells are placed in Poland, on the Łeba Elevation and the Peri-Baltic Syneclise, which is located on the onshore part of the Baltic Basin. The analysis was carried out on well logs and core data from five wells located within the Peri-Baltic Syneclise and the Łeba Elevation being a structural part of the East European Platform. The most perspective gas-bearing sediments are thought to be Silurian member of bituminous shales from Jantar and Ordovician level of the Sasino claystone formation, rich in organic matter. Due to the location of wells in different geological units, accumulation of hydrocarbons took place in different conditions, which is reflected in the calculated parameters. The Authors, using the calculations, have tried to fit the general coefficient of equations for the whole analyzed area, allowing for fast estimation of TOC.
PL
Parametry geometryczne przestrzeni porowej skał pozwalają oszacować ich zdolności filtracyjne. Wysokorozdzielcza rentgenowska tomografia komputerowa dostarcza wiele różnorodnych parametrów ilościowych przestrzeni porowej. Niektóre z tych parametrów mogą być skonfrontowane z wynikami badań laboratoryjnych spektrometrii magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) i porozymetrii rtęciowej (MICP), np. średnia średnica porów. Piknometria helowa, rentgenowska tomografia komputerowa, spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego i porozymetria rtęciowa dostarczają kluczowej informacji na temat wielkości porowatości. Przepuszczalność absolutna (wyznaczona metodą zaniku ciśnienia, ang. pressure-decay permeability, i impulsu, ang. pulse-decay permeability) pozwala ocenić zdolności filtracyjne skały. Na podstawie obrazów tomograficznych obliczono takie parametry przestrzeni porowej jak: liczba wokseli w obiekcie, pole powierzchni obiektu, średnica kuli o objętości równej objętości obiektu, maksymalna wartość grubości znaleziona w obiekcie, minimalna wartość grubości znaleziona w obiekcie, średnia grubość obiektu, odchylenie standardowe grubości, parametr określający odstępstwo kształtu obiektu od sfery, wydłużenie obiektu, płaskość obiektu, parametr określający podobieństwo kształtu obiektu do kształtu sferycznego za pomocą odpowiedniego stosunku objętości obiektu do powierzchni obiektu, charakterystyka Eulera, najkrótsza długość obiektu mierzona w danym kierunku (Fereta), najdłuższa długość obiektu mierzona w danym kierunku (Fereta), maksymalna średnica Fereta wyznaczona w kierunku prostopadłym do prostej określonej przez najdłuższą średnicę Fereta w obiekcie, stosunek maksymalnej długości średnicy Fereta wyznaczonej w kierunku prostopadłym do prostej określonej przez najkrótszą średnicę Fereta do długości najkrótszej średnicy Fereta, współczynnik kształtu (ShapeVa3D), moment bezwładności wokół najkrótszej osi głównej, moment bezwładności wokół średniej osi głównej, moment bezwładności wokół najdłuższej osi głównej. Dokonano interpretacji liczby porów i mikroszczelin w każdej analizowanej próbce poprzez analizę liczby obiektów w danej klasie objętości. Obrazy tomograficzne były interpretowane jakościowo i ilościowo przy wykorzystaniu programu poROSE (poROus materials examination SoftwarE), który jest wynikiem prac badawczych prowadzonych wspólnie przez ośrodki naukowe i przemysłowe na materiałach porowatych. Analizie poddano wartości porowatości (całkowitej i efektywnej), średnic porów (średnice Fereta, parametr grubości obiektu), parametrów określających kształt porów (np. wydłużenie, sferyczność, spłaszczenie) oraz stosowanych we wzorze Kozeny’ego–Carmana (np. wewnętrzna powierzchnia właściwa porów na jednostkę objętości porów). Przedstawiono wyniki analiz dla próbek zwięzłych piaskowców kambryjskich, będących potencjalnie skałami zbiornikowymi gazu zamkniętego (ang. tight gas). Próbki z rdzeni wiertniczych pochodzą z jednego otworu wiertniczego, z tej samej głębokości poboru rdzenia.
EN
Geometric parameters of the rock pore space allow estimating their filtration abilities. High-resolution X-ray computed tomography (CT) provides a great amount of geometric parameters of the pore space. Some of these parameters may be confronted with laboratory measurements of nuclear magnetic resonance spectroscopy (NMR) and mercury porosimetry (MICP), e.g. average pore diameter. Helium pycnometry, CT, NMR and MICP provide key information on the porosity. Absolute permeability allows to assess the filtration abilities of the rock. The following pore space parameters for the object were calculated on the basis of tomo- graphic images: number of voxels, surface area, diameter of the sphere equal to the volume of the object, maximum thickness, minimum thickness, average thickness, standard deviation of thickness, parameter defining the deviation of the shape of the object from the sphere, elongation, flatness, parameter determines the similarity of the shape of the object to the spherical shape using the appropriate ratio of the object’s volume to the object’s surface, Euler number, the shortest and the longest length measured in a given direction (Feret), maximum Feret diameter determined in the direction perpendicular to the line defined by the longest Feret diameter in the object, ratio of the maximum length of the Feret diameter, attached in a direction perpendicular to the line defined by the shortest Feret diameter up to the shortest Feret diameter, shape coefficient (ShapeVa3D), moment of inertia around the shortest, mean and the longest major axis. The number of pores and microfractures in each of the analyzed samples were interpreted by analyzing the number of objects in a given volume class. The tomographic images were interpreted using the poROSE software (poROus materials examination SoftwarE), which is the result of research carried out jointly by scientific and industrial centers on porous materials. The analysis covered the values of porosity, pore diameters (Feret, thickness), parameters determining pore shape (e.g. elongation, sphericity, flatness) and used in the Kozeny–Carmana formula (e.g. internal pore surface per pore volume). The results of analyzes for tight Cambrian sandstones samples, potentially the tight gas reservoir rocks, are presented. Samples from cores come from one well, with the same probing depth.
PL
W pracy przedstawiono analizę przestrzeni porowej dwóch próbek karbońskich piaskowców kwarcowych z wykorzystaniem rentgenowskiej tomografii komputerowej (CT). Pierwszy etap prac stanowiło przetwarzanie obrazów CT. Przetwarzanie miało na celu poprawę stosunku sygnału do szumu oraz podniesienie rozpiętości tonalnej obrazów. Kolejnym etapem było stworzenie obrazu zbinaryzowanego. Następnie na podstawie przekrojów 2D i obrazu 3D dokonano interpretacji jakościowej i ilościowej przestrzeni porowej. Interpretacja jakościowa polegała na porównaniu uzyskanych podgrup sieci porowej między sobą, jak też między próbkami. Wyliczono porowatość całkowitą oraz zmiany porowatości w kolejnych przekrojach CT. Dane posłużyły również do analizy pola powierzchni porów oraz do policzenia charakterystyki Eulera. Obiekt charakteryzujący się największą objętością został użyty do obliczenia porowatości efektywnej, długości sieci porowej, liczby gałęzi i skrzyżowań, krętości kanału porowego. Uzyskana porowatość całkowita była zbliżona do obliczonej z wykorzystaniem innych metod laboratoryjnych. Policzono też liczbę porów przypadającą na każdy przekrój oraz średni rozmiar porów na przekrój CT. Dokonano podziału przestrzeni porowej próbek na klasy powierzchni, obliczono liczbę porów przyporządkowanych do danej klasy oraz ich procentowy udział w budowaniu całej przestrzeni porowej. Dla sieci porów odizolowanych dokonano podziału na klasy objętości, następnie stwierdzono liczbę elementów w danej klasie oraz jej procentowy udział. Próbka nr 1 wykazała heterogeniczność w wykształceniu przestrzeni porowej, cechowała się większą liczbą porów, lepszą jakością połączeń struktury porowej oraz miała więcej porów o mniejszych objętościach. Średni rozmiar porów próbki nr 2 był większy. Przestrzeń porową próbki nr 2 tworzyły pory o większej powierzchni. Obliczona krętość kanału porowego wynosiła 2,17. Micro-CT okazało się dobrym narzędziem do szczegółowej analizy budowy przestrzeni porowej skał.
EN
The paper presents an analysis of the pore space of two Carboniferous quartz sandstone samples using X-ray computed tomography (CT). The first stage of the work was the processing of CT images. The processing was aimed at improving the signal-to-noise ratio and increasing the tonal range of images. The next stage was to create a binary image. Next, a qualitative and quantitative interpretation of the pore space was made on the basis of 2D sections and 3D images. The qualitative interpretation consisted in comparing the obtained pore network subgroups with each other and between samples. The total porosity and changes in porosity in subsequent CT cross-sections were calculated. The data also served to analyze the pore surface area and to calculate the Euler’s characteristics. The object with the largest volume was used to calculate the effective porosity, the length of the pore network, the number of branches and intersections, and the tortuosity of the pore channel. The obtained total porosity was similar to that calculated using other laboratory methods. The number of pores per each cross-section and the average pore size per CT section were also counted. The pore space of samples was divided into surface classes. The number of pores assigned to a given class was calculated as well as their percentage share in building the entire pore space. For the network of isolated pores, the division into volume classes was made, then the number of elements in a given class and its percentage share were counted. Sample no. 1 showed heterogeneity in the development of pore space, was characterized by more pores, better quality of pore structure connections and had more pores with smaller volumes. The average pore size of sample no. 2 was larger. The pore space of sample no. 2 was made up of pores with a larger surface area. The calculated tortuosity of the pore channel was 2.17. Micro-CT proved to be a good tool for a detailed analysis of the structure of the rocks pore space.
EN
The main goal was the analysis of parameters describing the structure of the pore space of carbonate rocks, based on tomographic images. The results of CT images interpretation, made for 17 samples of Paleozoic carbonate rocks were shown. The qualitative and quantitative analysis of a pore system was performed. Objects were clustered according to the pore size. Within the clusters, the geometry parameters were analysed. The following dependences were obtained for carbonate rocks, also for individual clusters (due to the volume): (1) a linear relationship (on a bilogarithmic scale) between the specific surface and the Feret diameter and (2) a strong linear relationship between specific surface area and Feret diameter and average diameter of the objects calculated for the sphere. The results were then combined with available results from standard laboratory tests, including NMR and MICP.
PL
W pracy analizowano wyniki pomiarów laboratoryjnych wykonanych na próbkach o zróżnicowanej litologii. Głównym celem było sprawdzenie, jak zmieniają się wartości prędkości fal sprężystych i dynamicznych modułów sprężystych w trójosiowym stanie naprężenia. Pomiary wykonano z wykorzystaniem nowatorskiego zestawu będącego na wyposażeniu Katedry Geofizyki, WGGiOŚ, AGH. Zestaw pomiarowy składa się z komory ciśnieniowej, prasy hydraulicznej i dźwigu oraz generatora fal sprężystych i specjalistycznego oprogramowania. Umożliwia pomiary prędkości fal podłużnych P i poprzecznych S wraz z pełną charakterystyką naprężeniowo-odkształceniową w trójosiowym stanie naprężenia. W pracy przedstawiono wyniki pomiarów uzyskane dla ciśnień okólnych odpowiednio dobranych dla głębokości występowania oraz wieku poszczególnych próbek. Pomiary wykonywano do momentu zniszczenia próbki. Wykonano analizę zmian prędkości przy stopniowym osiowym obciążaniu próbki. W efekcie uzyskano prędkości fal sprężystych oraz charakterystyki naprężeniowo-odkształceniowe. Uzyskano wyższe wartości prędkości fal sprężystych przy symulowanych ciśnieniach złożowych niż podczas pomiarów w warunkach atmosferycznych. Wyniki zestawiono z pozostałymi, dostępnymi rezultatami badań laboratoryjnych, np. porowatościami wyznaczonymi z eksperymentów NMR i porozymetrii rtęciowej. Równoczesne pomiary prędkości fal sprężystych P i S oraz charakterystyka naprężeniowo-odkształceniowa przy symulowanym ciśnieniu górotworu są efektywnym narzędziem do odtworzenia w laboratorium warunków złożowych i uzyskania wiarygodnych wartości dynamicznych i statycznych parametrów sprężystych i geomechanicznych.
EN
The results of laboratory measurements performed on samples with varied lithology were analyzed. The main objective was to see how the values of elastic wave velocity at triaxial stress conditions change. Measurements were made using the innovative equipment located at the Department of Geophysics, Faculty of Geology, Geophysics and Environmental Protection, AGH University of Science and Technology. The measuring set consists of a pressure chamber, a hydraulic press, a crane and specialized software. It enables the measurements of the velocity of longitudinal (P) and transverse (S) waves along with full stress-strain characteristics in triaxial stress conditions. The results of the measurements were obtained at reservoir pressure, suitably selected for the depth and age of the individual samples. Measurements were made until the sample was fractured. As a result, the velocity of the elastic waves and the stress-strain characteristics were obtained. A velocity analysis with simulated reservoir pressure conditions was performed, referring to the deformation characteristics of the samples. Higher velocity values were obtained at simulated reservoir pressures than during atmospheric measurements. The results were compiled with the other available laboratory results, such as porosities determined by NMR and mercury porosimetry experiments. The simultaneous measurements of P and S wave velocity and stress-strain characteristics at simulated reservoir pressure are an effective tool for reproducing reservoir conditions in laboratory conditions and obtaining reliable dynamic and static elastic and geomechanical parameters.
PL
Wyniki badań laboratoryjnych formacji sylurskich pozwalają na uzyskanie szczegółowych informacji na temat złożoności przestrzeni porowej, występowania mikroszczelin, a także obecności pirytu w skale. Trzy próbki mułowców sylurskich pochodzące z różnych głębokości, z jednego otworu zlokalizowanego w synklinorium lubelskim, zostały przebadane pod kątem wyznaczenia właściwości sprężystych, czyli prędkości fal podłużnych P i poprzecznych S, dynamicznych modułów: sprężystości podłużnej (Younga), odkształcenia postaci, odkształcenia objętości, współczynnika Poissona oraz zbiornikowych, z wykorzystaniem spektrometrii magnetycznego rezonansu jądrowego (porowatość całkowita i efektywna, zawartość wody wolnej, kapilarnej i nieredukowalnej). W ramach dodatkowych analiz przeprowadzono badania laboratoryjne przepuszczalności absolutnej w skali nano-Darcy, a także granulometrii. Rentgenowska tomografia komputerowa dała możliwość interpretacji jakościowej wykształcenia przestrzeni porowej oraz mikroszczelin, a także formy występowania pirytu w skale. Interpretacja ilościowa obrazów tomograficznych dostarczyła parametrów geometrycznych porów, pirytów i mikroszczelin, tj. wielkości porów i kryształów pirytów, mikroszczelin itp. Komplementarna analiza petrofizyczna skał łupkowych, wykonana przy wykorzystaniu różnorodnych metod badawczych, stała się kluczem do zrozumienia budowy wewnętrznej tego typu skał, które wykazują silną heterogeniczność parametrów fizycznych i chemicznych szkieletu ziarnowego i przestrzeni porowej.
EN
The results of laboratory measurements of the Silurian formations allow detailed information on the complexity of pore space, the occurrence of microcracks, as well as the presence of pyrite in the rock to be obtained. Three samples of Silurian mudstones from different depths, from one well located in the Lublin synclinorium, were tested for elastic properties, i.e. the longitudinal waves P and transverse S, the dynamic moduli: Young, shear, bulk, Poisson ratio and reservoir using nuclear magnetic resonance spectrometry (total and effective porosity, free water, capillary and irreducible water). Additional laboratory analyses of the absolute permeability on a nano-Darcy scale as well as granulometry were performed. X-ray computed tomography provided an opportunity to interpret the qualitative development of porous space as well as the microscopic and forms of pyrite in the rock. The quantitative interpretation of tomographic images provided the geometric parameters of pores, pyrites and microcracks, i.e. the size of pores, pyrite crystals and microcracks. The complementary petrophysical analysis of shale gas deposits, made using a variety of research methods, became the key to understanding the internal structure of this type of rock, which exhibits strong heterogeneity in physical and chemical parameters of the particle's skeleton and pore space.
EN
The article presents the concept of a computer system for interpreting unconventional oil and gas deposits with the use of X-ray computed tomography results. The functional principles of the solution proposed are presented in the article. The main goal is to design a product which is a complex and useful tool in a form of a specialist computer software for qualitative and quantitative interpretation of images obtained from X-ray computed tomography. It is devoted to the issues of prospecting and identification of unconventional hydrocarbon deposits. The article focuses on the idea of X-ray computed tomography use as a basis for the analysis of tight rocks, considering especially functional principles of the system, which will be developed by the authors. The functional principles include the issues of graphical visualization of rock structure, qualitative and quantitative interpretation of model for visualizing rock samples, interpretation and a description of the parameters within realizing the module of quantitative interpretation.
EN
Results of NMR well logging and laboratory experiments were analyzed. The testing material comprised NMR data from the Upper Jurassic carbonates formation from a well located in the western part of the Carpathian Foredeep. Qualitative analysis of the T1 (longitudinal) and T2 (transverse) distributions from the NMR well logging was performed to illustrate differences in the plots regarding time position and amplitude of peaks in sandstones, carbonates and claystones. Quick identification of the reservoir zones in the borehole section was highlighted. Porosity values from NMR laboratory experiments, helium pycnometer measurements and NMR well logging were compared and the differences were explained emphasizing additional information derived from discrepancies. Permeability was calculated based on the NMR laboratory experiment results comprising free water, capillary-bound water and clay-bound water. NMR permeability calculations were compared with the results of Zawisza formula calculations and results presented by Halliburton Co. The permeability results were different, but the trend of the changes was similar. The analysis shows that NMR logging is very useful in the qualitative and quantitative interpretation of reservoirs despite the difference between the point laboratory results and continuous curves of logging outcomes. The final conclusion is as follows: to complete proper interpretation of very informative NMR laboratory and well logging data the full information about calibration of measurements should be available.
PL
Utwory formacji łupkowych charakteryzują się znaczną zmiennością potwierdzoną licznymi analizami. W celu scharakteryzowania zmienności dwóch sweet spotów z obszaru basenu bałtyckiego – ogniwa Jantaru i formacji z Sasina, wydzielono w otworze L-1 elektrofacje na podstawie standardowego zestawu profilowań geofizyki otworowej. Do obliczeń wykorzystano analizę IPSOM korzystającą z samoorganizujących się sieci neuronowych opartych na indeksowanych mapach Kohonena.
EN
Shale formations are characterized with significant heterogeneity, which is confirmed by numerous analyses. In order to describe the variability of the two sweet spots from the Baltic Basin, i.e. the Jantar Member and Sasino Formation, the electrofacies were determined on the basis of the set of standard well logs recorded in the L-1 well. The calculations were done with the use of the IPSOM analysis that is based on indexed Kohonen maps (unsupervised neural network technology).
PL
Trzy metody pomiarów laboratoryjnych opartych na różnych procesach fizycznych, tj. porozymetrię rtęciową, badania z wykorzystaniem zjawiska magnetycznego rezonansu jądrowego oraz adsorpcję i desorpcję par azotu wykorzystano do badania fizycznych własności skał mułowcowych wieku sylurskiego i ordowickiego z obszaru syneklizy bałtyckiej. Do analiz włączono także inne parametry, np. gęstość i TOC. Wartości parametrów dla wybranych próbek przedstawiono w tabeli i na wykresach dla zilustrowania różnorodności badanych mułowców ogniwa Jantaru i formacji Sasina.
EN
Three methods based on different physical phenomena, i.e. mercury porosimetry, NMR experiment and adsorption/desorption of nitrogen vapors were used to determine various parameters of the Silurian and Ordovician mudstones from the Baltic Syneclize. Selected other parameters like density and TOC were included into analyses. Values of parameters for the selected samples were presented in the table and in the plots to illustrate variability of Mudstones from the Jantar Member and Sasino Formation.
PL
Niekonwencjonalne złoża ropy i gazu stanowią wyzwanie interpretacyjne dla petrofizyków. Dobór właściwych metod badawczych jest kluczem do szczegółowej i poprawnej interpretacji przestrzeni porowej skał niskoporowatych i niskoprzepuszczalnych. W pracy zaprezentowano wstępne wyniki rentgenowskiej nanotomografii komputerowej. Realizowany projekt ma także na celu stworzenie specjalistycznego programu do interpretacji petrofizycznej i geologicznej obrazów tomograficznych skał ze złóż niekonwencjonalnych. Opracowana metodyka znajduje także zastosowanie w analizie skał konwencjonalnych.
EN
Unconventional oil and gas reservoirs are challenge for petrophysicists regarding qualitative and quantitative interpretation. Selection of appropriate research methods is the key in detailed and correct analysis of the pore space in this type of rocks. Preliminary results of rese arch are presented in the paper which comprises of the X-ray computer nanotomography results. Research also aims to create special software to interpret petrophysical and geological parameters from tomographic rock images of unconventional reservoirs. The developed methodology is also used in the analysis of conventional reservoirs.
PL
Porównano wybrane parametry petrofizyczne wyznaczone w wyniku badań laboratoryjnych na próbkach skał i profilowań geofizyki otworowej w odwiertach B8-Z4/2012, B21-2/2014 i Lu-1/2011 w interwałach głębokości odpowiadających formacji iłowców z Pasłęka razem z ogniwem łupków bitumicznych z Jantaru, formacji wapieni i iłowców z Prabut oraz formacji iłowców z Sasina. Celem było pokazanie niejednorodności skał sylurskich i ordowickich występujących w basenie bałtyckim. Wartości porównywanych parametrów zestawiono w tabeli oraz zilustrowano na histogramach i wykresach krzyżowych.
EN
Selected petrophysical parameters from the laboratory measurements and results of well logging from the B8-Z4/2012, B21-2/2014 and Lu-1/2011 boreholes were compared in the depth intervals related to the claystone Pasłęk Formation including bituminous shale Jantar Member, and claystone Sasino Formation. The goal was to reveal non-homogeneity of the Silurian and Ordovician formations in the Baltic Basin. Values of the compared parameters are presented in a table and illustrated in histograms and plots.
PL
W pracy przedstawiono analizę profilowań geofizyki otworowej w interwale występowania łupków bitumicznych ogniwa Jantaru i formacji z Sasina, w rejonie basenu bałtyckiego. Wykorzystując analizę głównych składowych oraz analizę skupień, na podstawie dostępnych danych wydzielono elektrofacje. W efekcie uzyskano redukcję liczby profilowań oraz grupy jednorodne pod kątem wartości profilowań. Niezależnie zastosowano sztuczne sieci neuronowe, dla sprawdzenia poprawności wydzieleń. Rezultaty dowiązano do wyników standardowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej, wyników badań laboratoryjnych oraz dostępnej informacji geologicznej.
EN
Well logging data analysis was performed in intervals of shales occurrence from Jantar Member and Sasino Formation. Electrofacies were determined based on available data with using Principal Component Analysis and Cluster Analysis. In result number of logs was reduced and homogeneous groups were separated. Artificial Neural Network was used independently for checking correctness of classification. Results of analysis were tied to standard well logging interpretation and geological description.
PL
W czasach intensywnych poszukiwań złóż węglowodorów niekonwencjonalnych standardowo przy interpretacji wyników profilowań geofizyki otworowej wykonuje się obliczenia całkowitej zawartości węgla organicznego metodami empirycznymi. W systemie GeoWin utworzono aplikację o nazwie TOC do obliczania całkowitej zawartości węgla organicznego z wykorzystaniem metody Passeya. Testowanie aplikacji wykonano na danych (geofizyki otworowej i wynikach badań laboratoryjnych) z utworów syluru i ordowiku z odwiertu zlokalizowanego na syneklizie bałtyckiej.
EN
In times of intense prospecting of hydrocarbons from unconventional resources, during the interpretation of well logs, the calculations of the total organic carbon content are made using empirical methods. The application named TOC in GeoWin system was built to calculate the total organic carbon content on the basis of the Passey method. Presented results of the calculations are derived from the well located on the Baltic Syneclise, Silurian and Ordovician deposits.
PL
Analiza heterogeniczności utworów syluru i ordowiku z rejonu syneklizy bałtyckiej z przykładowego otworu „B” została przeprowadzona na podstawie wyników badań laboratoryjnych: petrofizycznych i geochemicznych. Utwory formacji iłowców z Pasłęka, ogniwa iłowców bitumicznych Jantaru, a także formacji szarozielonych margli z Ornety zostały podzielone na grupy o zbliżonych własnościach fizycznych i chemicznych. Wydzielenia uzyskano na drodze analizy statystycznej heterogeniczności skał (Heterogeneity Rock Analysis Clustering (HRA)), na którą składa się najpierw analiza składowych głównych (Principal Component Analysis), a następnie klastrowa (Cluster Analysis).
EN
Heterogeneity analysis of Silurian and Ordovician deposits from the Baltic Syneclise in the exemplary well „B” was made on the basis of the petrophysical and geochemical results of laboratory measurements. The Pasłek Formation with the Jantar Bituminous Black Claystone Member, as well as the Orneta Grey-Green Marls Formation were divided into groups with similar physical and chemical properties. Clusters were obtained by statistical analysis called Heterogeneity Rock Analysis Clustering (HRA), which firstly consists of the Principal Component Analysis and next – Cluster Analysis.
EN
Combination of computed microtomography and fluid flow simulation approach leads to rock permeability estimation as a reservoir parameter deciding about the rock potential to fluid (hydrocarbons and/or formation water) flow in porous space. For the proper simulation run and results two aspects are needed to be considered: modelling approach and the flow regime. The Knudsen number classifies the modelling approach and Reynolds number – flow regime. The Knudsen number and Reynolds number were calculated for the Carboniferous sandstone sample, cored at 3154 m depth and with total porosity obtained from micro-CT equal to 12.6%.
PL
W pracy zostały omówione parametry kryterialne oraz sposoby ich wyznaczania w celu poprawnego modelowania zjawiska przepływu płynu przez ośrodki porowate z zastosowaniem komputerowej mechaniki płynów. Poprawny dobór poszczególnych równań i modeli podczas komputerowej symulacji przepływu płynu wymaga obliczenia kryterialnych parametrów, jakimi są liczba Knudsena i liczba Reynoldsa. Wartości liczb kryterialnych determinują możliwe do zastosowania podejście w modelowaniu przepływów oraz określają zakres charakteru przepływu, jaki występuje w analizowanym przypadku. W pracy przedstawione zostały wyniki obliczeń parametrów kryterialnych dla piaskowca karbońskiego.
PL
Dopasowanie skali profilowań geofizyki otworowej do skali sejsmicznej dla konstrukcji modeli prędkościowych jest jednym z ważniejszych problemów interpretacyjnych. Profilowania geofizyki otworowej charakteryzują się znacznie wyższą pionową rozdzielczością niż dane sejsmiczne, dlatego anomalie na krzywych geofizyki otworowej wymagają uśrednienia. Zaproponowana metoda uśredniania średnią kroczącą pozwala na wyeliminowanie nieistotnych z punktu widzenia sejsmiki lokalnych zmian parametrów, pozostawiając główny trend zmiany danego parametru z głębokością. W artykule przedstawiono wyniki uśredniania prędkości fal P i S, gęstości objętościowej oraz modułów sprężystych z otworu wiertniczego Sz-IG1 metodą średniej kroczącej w oknach 30, 20, 12, 10, 8 i 2,5 m. W celu porównania profilowań geofizyki otworowej przed i po procedurze uśredniania sporządzono wykresy korelacyjne wybranych parametrów petrofizycznych: VP, VS, współczynnika Poissona, zailenia i procentowej zawartości wapienia i piaskowca. Wykresy wykazały, że dane uśrednione wiarygodnie reprezentują własności ośrodka geologicznego. Uśrednione wartości porównano z wynikami uzyskanymi metodą Backusa, opartymi na uśrednianiu elementów macierzy sztywności (modułów sprężystości). W konsekwencji, metodą Backusa uzyskano także uśrednione wartości prędkości fal P i S. Porównanie wyników metodą uśredniania średnią kroczącą i metodą Backusa dało pozytywne rezultaty. Dwie metody, różniące się procedurą uśredniania, dostosowały (wygładziły) profilowania geofizyki otworowej w sposób zbliżony. Zaproponowane metody uśredniania, średnią kroczącą i Backusa, pozwalają na poprawne wyznaczenie uśrednionych wartości parametrów, potrzebnych do utworzenia modeli prędkościowych.
EN
Upscaling of well logs scale to seismic scale for the purpose of constructing velocity models is one of the major problems of interpretation. Well logs are characterized by higher resolution than seismic data, this is why well logs need to be smooth. The proposed moving average method allows eliminating of irrelevant for seismic purposes local changes of elastic properties, but the method preserves the main trend of the parameters with depth. In the article P- and S- wave velocities, bulk density and elastic moduli from Sz-IG1 well were upscaled with the use of moving average windows of 30 m, 20 m, 12 m, 10 m, 8 m, and 2.5 m lengths. Correlation graphs of analyzed petrophysical parameters: VP, VS, Poisson ratio, shaliness and proportional content of limestone and sandstone were made for the purpose of well logs comparison before and after the upscaling procedure. Graphs demonstrate that the upscaled data reliably represents the geological medium properties. Upscaling results were compared with the Backus method which is based on averaging elements of the stiffness matrix (elastic moduli) and leads to upscaled P- and S- wave velocities. Comparison of the moving average method and the Backus method gave positive results. Both methods, smoothed well logs in a similar manner. Proposed upscaling methods, i.e. moving average and Backus, allow proper estimation of upscaled elastic properties that are necessary for building reliable velocity models.
PL
Jednym z podstawowych zadań petrofizyków pracujących dla przemysłu naftowego jest określenie parametrów fizycznych skał do oszacowania ich potencjału zbiornikowego. Oprócz wyznaczania parametrów fizycznych skał ważnym zagadnieniem jest określenie zdolności skały do przepływu mediów. W ostatnich latach dokonano bardzo intensywnego rozwoju dziedziny komputerowego modelowania przepływów CFD (Computational Fluid Dynamics). Modelowanie stało się potężnym narzędziem, pozwalającym na szczegółowe analizy przepływu płynu w ośrodkach porowatych, w tym w skałach. W pracy przedstawiony został opis metod wykorzystujących komputerowe modelowanie przepływów dowyznaczania parametrów zbiornikowych skał oraz wyniki modelowania dla 2D fragmentu przestrzeni porowej karbońskiej próbki piaskowcowej pochodzącej z głębokości ponad 3000 m. Połączenie wyników mikrotomografii komputerowej i modelowania przepływu w ośrodku porowatym dostarcza odpowiedzi na pytania na temat potencjału zbiornikowego oraz filtracyjnego skał.
EN
One of the basis task realizing by petrophysicists working in petroleum industry is determination of rocks petrophysical parameters to estimate their reservoir potential. Besides determining the petrophysical parameters of rocks one of the most important issue is to evaluate the rock capability to fluid flow in porous space. Nowadays, there was made very intensive development of computational fluid dynamics field (CFD), which becomes a powerful tool allowing detailed analysis of fluid flow also in porous materials. Description of CFD methods for reservoir parameters determination is presented in the article. Also the results of 2D modeling of a pore space fragment of Carboniferous sandstone sample, which was cored below 3000 m depth, are discussed. Combination of computed microtomography and fluid flow modeling in pore space lead to the answer about the reservoir and filtration potential of the analyzed rocks.
EN
Three different methods of building detailed velocity models for seismic interpretation are explained and discussed in terms of their advantages and limitations. All of the proposed methods are based on the analysis of acoustic well logs. An application of acoustic full waveform measurements, as well as the FalaFWS and Estymacja software, is presented as a tool for determining P-wave and S-wave slowness (transit time interval, velocity reciprocal). Well log data from several wells, located near the special research seismic transect in the Polish Lowland, were processed using the methods proposed. The results of data analysis are presented for a depth section of up to 3623 m for the lithostratigraphic units, recorded from the Środa Wielkopolska 5 (SW5) well. The results of P-wave and S-wave slowness filtering, used to upscale well log data to a seismic scale of resolution, are shown for the entire geological profile of the SW5 well.
PL
Cyfrowe modele skał były wynikiem analizy składu mineralnego, struktury, tekstury, objętości i typu mediów wypełniających przestrzeń porową na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz kompleksowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej. Wykorzystano piaskowcowo-iłowcowe utwory sarmatu z obszaru zapadliska przedkarpackiego. Badania tomograficzne na próbkach skał wykonano z użyciem prototypowego układu pomiarowego wykorzystującego technikę mikrotomografii komputerowej, zbudowanego w IFJ PAN. Dane o wykształceniu struktury skały stały się podstawą do oceny możliwości ruchu mediów porowych i wyliczenia przepuszczalności fizycznej. Porozymetria rtęciowa dostarczyła: objętość i rozkład średnic porów oraz wielkość powierzchni właściwej przestrzeni porowej. Spektrometryczne pomiary z wykorzystaniem zjawiska magnetycznego rezonansu jądrowego umożliwiły podział porów na części zajęte przez media swobodne, wodę w porach kapilarnych i związaną w minerałach ilastych. Skład mineralny skał wyznaczono na podstawie wyników kompleksowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej oraz analizy rentgenowskiej próbek. Relacje między parametrami petrofizycznymi z pomiarów wykonanych w różnej skali (mikro- w laboratorium i makro- in situ) stanowiły podstawę do konstrukcji modeli skał.
EN
Digital rock models were built on the results of mineral composition analysis, rock structure and texture and volume and type of the medium studies on the basis of laboratory measurements and the comprehensive well logs interpretation. Sarmatian sandy-shaly formation from the Carpathian Foredeep was used in study as gas reservoir rock. Modern microtomographic measurements on the core samples were carried out using prototype laboratory-source-based facility for the computed microtomography, constructed at the IFJ PAN. High resolution structural data about matrix and porous space were the base for estimation of pore medium flow and calculation of physical permeability. Mercury porosimetry provided with data about pore volume and distribution of pore diameters and pore specific surface area. Spectrometry of nuclear magnetic resonance measurements enabled the division of media in pores into free fluid, water in capillary pores and water bounded in clay minerals. Mineral composition was determined on the basis of the comprehensive well logs interpretation and roentgen analysis. Mutual relationships between petrophysical parameters from measurements made in different scale (micro- in the laboratory and macro- in situ) were the basis for rock models construction.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.