Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 39

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
1
Content available Engine-generated solid particles - a case study
EN
Current ecological trends and resulting legislation like European emissions standards Euro 6d or Best Available Techniques are setting new challenges in the field of environmental protection. Since the problem of emissions of particulate matter from diesel engines was solved by the application of diesel particulate filters (DPFs or FAPs) and due to the global dominance of gasoline fuelled passenger cars, particular concern has been focused on improvement of emissions performance of gasoline vehicles, including hybrids, as well as heavy-duty and non-road vehicles. This paper presents the results of preliminary studies on the chemical and physical properties of gasoline engine-generated particles, including nanoparticles. SEM images were presented which allowed identification of the character of particulate matter and estimates of the dimensions of particles. Moreover, the particles were found to be composed of different elements, including Cu, Si, Na, Ca, Zn and P, pointing to the origination of these particles from the pistons and lubricant additives.
PL
Skład chemiczny aerozoli atmosferycznych jest zróżnicowany głównie w zależności od źródła pochodzenia, miejsca poboru próbek, warunków atmosferycznych, geochemicznych, natężenia ruchu samochodowego oraz pory roku.
EN
Appropriate understanding of particulate matter emission sources is required to properly establish the policies aiming at the aerosols emitters’ elimi nation. The article provides a short review on atmospheric aerosols source apportionment methods using three computing models.
4
Content available remote Analiza wzmocnienia płyty mostowej połączonej z kratownicą przestrzenną
PL
Badano konstrukcję mostową złożoną z płyty pomostu i kratownicy przestrzennej. Analizowano wpływ typu wzmocnienia płyty mostowej na nośność graniczną konstrukcji. Rozpatrywano różne typy wzmocnienia. Konstrukcję obciążono ciężarem własnym oraz ciężarem użytkowym w postaci ruchomego układu sześciu sił skupionych modelujących obciążenie pochodzące od kół pojazdu. Korzystając z linii wpływu ugięcia płyty, ustalono położenie przekroju „ekstremalnego”, w którym ugięcie przyjmuje największą wartość.
EN
A certain type of bridge structure is taken into consideration which consists with plate of platform and a space truss. The effect of reinforcement of the bridge plate on the boundary carrying capacity of the structure is analyzed. The various of reinforcement types are considered. The structure is loaded with the deadweight and the useful load in the form of a moving system of six concentrated forces modeling the load deriving from the wheels of the vehicle. Using the line of effect of the plate deflection, the location of the „extreme” intersection was determined, where deflection assumes the highest value.
PL
Rtęć należy do najgroźniejszych globalnych zanieczyszczeń środowiska, nie jest biodegradowalna, a każdą z jej form należy uznać za toksyczną. Głównym źródłem antropogenicznej emisji rtęci i jej związków jest spalanie paliw stałych, dlatego bardzo ważne jest monitorowanie w nich poziomu jej stężenia. W artykule przedstawiono procedurę oznaczania rtęci całkowitej w próbkach węgli energetycznych dostarczonych do analiz przez Tauron Wytwarzanie S.A. Zbadano 17 próbek węgli kamiennych pochodzących z 13 polskich kopalń, zlokalizowanych głównie na terenie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW). Węgle kamienne wzbogacono metodami klasycznymi w separatorach cieczy ciężkiej, osadzarkach, cyklonach cieczy ciężkiej, separatorach zwojowych oraz za pomocą flotacji. Próbki analityczne węgli kamiennych przygotowano według polskiej normy PN-90/G-04502, obejmującej ich suszenie, rozdrabnianie, mieszanie, pomniejszanie i podział. Oznaczanie rtęci całkowitej przeprowadzono na próbkach analitycznych o uziarnieniu 0,2 mm. Węgle kamienne poddawano termalnemu rozkładowi w temperaturze 850oC w suchym, oczyszczonym na filtrze z węgla aktywnego powietrzu (0,5 l/min). Zawarta w węglach kamiennych rtęć dzięki katalizatorowi CuO ulegała atomizacji do par Hg0, które analizowano analizatorem rtęci MA-2000 Nippon Instruments Corporation (zakres pomiarowy 0–1000 ng, granica detekcji 0,002 ng), metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej z techniką zimnych par (CV-AAS). Najważniejszymi zaletami urządzenia jest możliwość pominięcia etapu mineralizacji próbki oraz sprzężenie MA-2000 z automatycznym podajnikiem próbek SC-3, co redukuje czas pojedynczego pomiaru do 7 minut. Kalibrację aparatury wykonano stosując metodę krzywej wzorcowej, przyjmując za typ regresji wielomian trzeciego stopnia. Poprawność procedury pomiarowej sprawdzono używając standardowych materiałów odniesienia SRM-2693 i SRM-2692c. Wyniki badań wskazują na zawartość rtęci całkowitej w węglach kamiennych na poziomie 70,3–276,4 ppb. Metoda oznaczania rtęci całkowitej charakteryzuje się dobrą precyzją, względne odchylenie standardowe RSD wynosi 2–10%.
EN
Mercury is one of the most serious and dangerous impurities in the environment globally. It is not biodegradable and all of its forms are described as highly toxic. The combustion of solid fuels remains the major source of anthropogenic mercury and its chemical compounds’ emissions. This is the main reason why it is essential to monitor its concentration level. This article presents the method of determining total mercury content in the steam coals delivered by Tauron Wytwarzanie S.A. The study analyzed 17 coal samples from the 13 Polish mines located mainly in the Upper Silesian Coal Basin (USCB). Coals were enriched using classical methods in heavy liquid separators, jigs, heavy liquid cyclone separators, Humphrey’s spirals, and by means of flotation. The analytical coal samples were prepared according to the Polish Standard PN-90/G-04502 which includes drying, disintegration, mixing, and reduction of bulk samples. Determination of total mercury in the steam coals was carried out on analytical sample sizes of 0.2 mm. Coals were combusted at 850oC in filtered, dry air (0.5 l/min). The mercury contained in the coals has been atomized and was transformed into Hg0 vapors, which were analyzed by a mercury analyzer MA-2000, Nippon Instruments Corporation (measuring the range 0–1000 ng, limit of detection 0,002 ng), using cold vapor absorption spectrometry (CV-AAS). The main advantage of this apparatus is its ability to process samples without conducting sample mineralization, and the coupling MA-2000 with autosampler SC-3 which reduces the time needed for a single measurement to 7 minutes. Calibration of the apparatus was carried out by means of the standardization curve method where a polynomial of degree 3 was applied as the type of regression. The correctness of the measurement procedure was verified by means of standard reference materials SRM-2693 and SRM-2692c. Total mercury was detected in coals at concentration levels from 70.3 to 276.4 ppb. The method of determination of total mercury in coals was of good precision where the relative standard deviation RSD equaled 2–10%.
EN
The appearance of pharmaceutical compounds and the need of their determination in an aquatic environment has become a subject of growing concern over recent years. This paper describes an application of a quantitative analytical method for the determination of selected nonsteroidal anti-inflammatory drugs: ketoprofen, naproxen, diclofenac and other newly emerging contaminants - triclosan and bisphenol A in influent and effluent from a wastewater treatment plant located in Kraków (Poland). Samples were isolated and preconcentrated by using the solid - phase extraction (SPE) technique, then eluat was derivatized with N-methy-N-(trimethylsilyl)-trifluoroacetamide (MSTFA) and analyzed by gas chromatography coupled with mass spectrometry. All of tested pharmaceuticals were present in the wastewater treatment plant effluent and influent at concentration ppt to ppb.
PL
Rtęć wykazuje mnogość i różnorodność form występowania w węglu. Pomimo śladowych stężeń tego pierwiastka w polskich węglach energetycznych nie należy zapominać, że jego zawartość w paliwie stanowi zasadniczy czynnik wpływający na wielkość emisji do otoczenia.
PL
Badania farmaceutyków w środowisku wodnym jako „nowo pojawiających" się zanieczyszczeń zyskują coraz większe zainteresowanie specjalistów ze względu na aktywność biologiczną tych związków i ich ekotoksyczność. Niniejsza praca dotyczy problemu obecności leków w środowisku wodnym i ich oznaczania w oczyszczonych ściekach komunalnych, które to z kolei stanowią główne źródło leków w środowisku wodnym. Do wstępnych badań wybrano popularne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): ibuprofen, diklofenak, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy oraz związek endokrynny bisfenol A. Przedstawiono procedurę zatężania i izolacji analitów metodą ekstrakcji do fazy stałej (SPE) ze ścieków pobranych z krakowskiej oczyszczalni Płaszów po pełnym cyklu oczyszczania. Oznaczenie wykonano w technice chromatografii gazowej z detektorem mas (GC/MS) z uprzednią derywatyzacją próbki za pomocą związku sililowego W-metylo-W-trimetylsililo-trifluoroacetamidem (MSTFA). Współczynnik zmienności określający precyzję metody analitycznej nie przekraczał 13,4% (n = 5). Odzyski analitów wyniosły od 32% dla kwasu acetylosalicylowego do 97% dla ibuprofenu, natomiast oszacowana granica wykrywalności metody analitycznej dla badanych farmaceutyków mieściła się w zakresie 7-111 ng dm-3. Wyniki badań wskazały na obecność w ściekach oczyszczonych diklofenaku. kwasu salicylowego i bisfenolu A w stężeniu odpowiednio 529, 236 i 186 ng dm-3.
EN
Pharmaceuticals, as so called "emerging contaminants", more and more often constitute the subject of environmental studies, because of their biological activity and possibility of causing the ecotoxic effects. The problem of the occurrence of pharmaceuticals in aquatic environment is briefly discussed. The authors describe analytical procedure of their determination in sewage effluent, as the main site of pharmaceuticals presence in aquatic environment. For preliminary studies the most popular drugs have been chosen: nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) as ibuprofen, diclofenac, acetylsalicylic acid, salicylic acid and endocrine disruptor bisphenol A. Isolation and concentration of pharmaceuticals from treated wastewater was carried out by solid phase extraction (SPE). The sample of eluate was derivatized by N-Methyl-N-(trimethylsilyl)trifluoroacetamide (MSTFA) and then analysed by gas chromatography with mass spectrometry (GC/MS). Yariation coefficient of measurements (n = 5) did not exceed 13.4%. Recoveries of analytes were within the range of 32% for acetylsalicylic acid and 97% for ibuprofen and detection limits were between 7-M11 ng dm -3. Concentrations of those pharmaceuticals in the effluents of Kraków Plaszow Sewage Treatment Plants have been determined to be 529, 236 and 186 ng dm-3 for diclofenac, salicylic acid and bisphenol A respectiyely.
EN
The paper presents the results of radioactivity determination of artificial 137Cs and natural 40K in soil samples taken from the Tatra Mountains in Poland (Tatra National Park – TPN). Soil samples were collected as the cores of 10 cm in diameter and 10 cm in depth. These cores were divided into 3 slices. It has been found that the content of 137Cs was the highest at the sites of the altitude over 1300 m a.s.l. The values of 137Cs concentration in the soils examined varied – from 55.8 Bqźkg–1 (dry mass) (417.8 Bqźm–2) for the Tomanowa Pass (1685 m a.s.l.) to 5111 Bqźkg–1 (dry mass) (8400 Bqźm–2) for the Krzyzne Pass (2112 m a.s.l.). In most cases, the values were lower than the average radiocaesium concentration established for Poland.
EN
This work determined the solid-water distribution coefficient Kd, the Freundlich constant KF and the organic carbon normalized coefficient Koc of ibuprofen in natural, aquifer sediments. They are characterized as silt sediments with different clay and sand fraction contents varied in specific surface areas. Content of organic carbon and pH are on the same level. For determining sorption coefficients values of ibuprofen in sediments, its concentration was measured in the aqueous and calculated in the solid phase. Batch tests were conducted following OECD Guideline 106. The resulting Kd values ranged between 1.14 and 2.29 L/kg, KF between 0.25 and 5.48 and KOC between 1.22 and 2.53 for ibuprofen in sediments S1 and S2, respectively. These experiments proved that the presence of clay minerals beside organic carbon and pH might be relevant in sorption of ibuprofen in sediments. A comparison of experimentally determined Koc with modelled Koc calculated on the base of octanol-water partitioning coefficient KOow shows that the prediction of sorption behaviour cannot be based only on Kow. This is probably due to the fact that these approaches well describe hydrophobic interactions, but fail to predict sorption of polar and ionic compounds.
PL
W niniejszej pracy oszacowano stopień sorpcji ibuprofenu na sedymentach pobranych ze zbiornika wody pitnej w Dobczycach poprzez wyznaczenie współczynników podziału Kd, ciało stałe-roztwór wodny, stałych Freundlicha KF oraz współczynników adsorpcji znormalizowanych względem węgla organicznego Koc. Proces sorpcji ibuprofenu badano na dwóch sedymentach (S1, S2) o zbliżonej zawartości węgla organicznego oraz pH, zróżnicowanych natomiast pod względem składu granulometrycznego i wielkości powierzchni właściwej. Analizy wykonano opierając się na wytycznych normy OECD nr 106. Eksperymentalne wartości współczynników charakteryzujących sorpcję ibuprofenu dla sedymentów S1 i S2 wynoszą odpowiednio: Kd - 1.14 i 2.29 L/kg, KF - 0.25 i 5.48 oraz Koc -1.22 i 2.53. Wykazano, iż zawartość frakcji gliniastej obok zawartości węgla organicznego i pH materiału sorpcyjnego może mieć istotny wpływ na procesy sorpcji ibuprofenu. Ponadto porównano modelową wartość współczynnika Koc obliczoną na podstawie współczynnika podziału oktanol-woda Kow z wartością eksperymentalną Koc. Wykazano, iż zdolności sorpcyjne związków nie mogą być prognozowane tylko w oparciu o wartość Kow, gdyż współczynnik ten nie opisuje sorpcji związków polarnych i jonowych.
EN
The aim of the paper was to determine the influence of transverse shear deformation and rotatory inertia on the natural frequencies and on the values of displacements of beams made of fibrous composites reinforced with layers' of long fibres. It was assumed that the matrix of the composite beam possesses linear elastic and transversaIly isotropic properties. Moreover a reinforcement in the form of layers composed of long fibres symmetricaIly located in the cross section was considered. In order to describe the displacement and strain state of the matrix, Timoshenko theory was assumed. Using the complete analytical solutions obtained in the paper the accuracy analysis of results was performed in comparison with the theory of Bernoulli beam.
EN
Sediments play a fundamental role in the behaviour of contaminants in aquatic systems. Various processes in sediments, eg adsorption-desorption, oxidation-reduction, ion exchange or biological activities, can cause accumulation or release of metals and anions from the bottom of reservoirs, and have been recently studied in Polish waters [1-3]. Sediment samples from layer A: (1÷6 cm depth in direct contact with bottom water); layer B: (7÷12 cm depth moderate contact); and layer C: (12+ cm depth, in theory an inactive layer) were collected in September 2007 from six sites representing different types of hydrological conditions along the Dobczyce Reservoir (Fig.1). Water depths at the sampling points varied from 3.5 to 21 m. We have focused on studying the distribution and accumulation of several heavy metals (Cr, Pb, Cd, Cu and Zn) in the sediments. The surface, bottom and pore water (extracted from sediments by centrifugation) samples were also collected. Possible relationships between the heavy-metal distribution in sediments and the sediment characteristics (mineralogy, organic matter) as well as the Fe, Mn and Ca content of sediments, have been studied. The O2 concentrations in water samples were also measured. The heavy metals in sediments ranged from 19.0 to 226.3 mg/kg of dry mass (ppm). The results show considerable variations in heavy-metal concentrations between the 6 stations, but not in the individual layers (A, B, C). These variations are related to the mineralogy and chemical composition of the sediments and their pore waters.
PL
Sedyment ma zasadniczy wpływ na rozmieszczenie i przemieszczanie się szkodliwych składników w systemach wodnych. Procesy, takie jak: adsorpcja-desorpcja, utlenianie-redukcja, wymiana jonowa, aktywność biologiczna, mogą spowodować akumulację lub uwalnianie metali i anionów z osadów dennych zbiorników wodnych i są ostatnio przedmiotem badań również w Polsce [1-3]. Próbki sedymentów - warstwa A: 1÷6 cm (bezpośredni kontakt z wodą przydenną), B: 7÷12 cm (umiarkowany kontakt) oraz C: 12+ cm (teoretycznie nieaktywna warstwa sedymentu) zostały pobrane we wrześniu 2007 roku z 6 punktów reprezentujących odmienne warunki hydrogeologiczne Zbiornika Dobczyckiego. Głębokość w tych punktach wahała się w granicach od 3,5 do 21 m. Głównym celem eksperymentu było określenie rozkładu i akumulacji kilku metali ciężkich (Cr, Pb, Cd, Cu i Zn) w tych sedymentach. Przy okazji zostały pobrane próbki wody wierzchniej i przydennej oraz otrzymano próbki wody porowej poprzez odwirowanie sedymentów. W analizie wyników omówiono prawdopodobne zależności pomiędzy rozkładem metali ciężkich w sedymentach a właściwościami tych sedymentów (skład mineralogiczny, zawartość materii organicznej), a także zawartością Fe, Mn i Ca w tych próbkach. Dodatkowo zmierzono zawartości tlenu w próbkach wodnych. Zawartości metali ciężkich w badanych próbkach znajdują się w przedziale od 19,0 do 226,3 mg/kg suchej masy (ppm). Wyniki te wskazują na znaczące różnice stężeń poszczególnych metali w różnych 6 punktach pobrania próbek, ale nie w przekrojach poprzecznych (A, B, C) każdego badanego rdzenia sedymentu. Zaobserwowane różnice są związane z właściwościami mineralogicznymi i składem chemicznym sedymentów i ich wód porowych.
16
Content available remote Sediment samples from the dobczyce dam reservoir (Southern Poland)
EN
In the study we have focused on the distribution of several metals (Cr, As, Pb) and anions (Cl", NO3", SO42') and their partition between pore (interstitial) waters and sediments sampled at three stations at the Dobczyce Reservoir which supplies the drinking water to inhabitants from the city of Kraków and its agglomeration. The results show considerable increase in concentrations of Pb and As in pore water samples, when compared to the bottom waters. Meaningful alternations in concentration were observed in case of pore water samples (Pb, As) and sediments (Cr, Pb, As), coming from three stations and their lateral sections. The possible relations between this phenomenon and the sediment characteristic as well as the Fe and Ca content, has been studied. Some comments on the seasonal variations of anion contents in water and pore water samples, are also provided. It was found that nitrates and sulphates show considerable variations.
EN
The paper presents a dynamic analysis of Beck's column with elastic joint subjected to the follower force. Segments of column are described by the Timoshenko beam model. Analytical solution to the problem was found by the transfer matrix method. In function of the elastic coefficient of joint and different of the shape factor (described by the Timoshenko beam model) the critical force was found. Influence of shear effect on configuration of the characteristic curves in the force -frequency plane is explained.
PL
Przedstawiono analizę stateczności kolumny Becka z przegubem sprężystym poddanej działaniu siły śledzącej. Elementy kolumny opisano modelem belkowym Timoshenki. Do analizy problemu wykorzystano technikę macierzy przeniesienia. Podano wartość siły krytycznej układu w funkcji wybranych wartości współczynników sztywności sprężystej przegubu oraz w zależności od parametru, który charakteryzuje model Timoshenki. Przedstawiono wpływ efektu ścinania na kształt krzywych charakterystycznych na płaszczyźnie siła-częstość.
EN
The application of "gradual roasting" test for the measurements of unburned carbon content in fluidized bed combustion (FBC) fly ashes was described. In "gradual roasting" method sample is heating in muffle furnace in three stages. Unburned carbon content in fly ash was determined by using thermogravimetry analysis (TGA-DTA). Thermogravimetric method was applied to assess of "gradual roasting" test. The error S% due to the presence of interferences in matrix of fly ashes from fluidized bed combustion was determined. Correlation between "gradual roasting" test and thermogravimetry analysis of the unburned carbon content of FBC fly ash was discussed.
PL
Celem artykułu była ocena możliwości zastosowania metody stopniowanego prażenia do oznaczania zawartości niespalonego węgla w popiołach fluidalnych. Opracowana metoda polega na prażeniu próbki popiołu w piecu laboratoryjnym w trzech etapach. Metodę termograwimetryczną i różnicową analizę termiczną zastosowano dla oceny wyników otrzymanych metodą stopniowanego prażenia. Metoda krzywych DTA-TG dostarcza informacji dotyczących przemian związanych ze zmianą masy badanej substancji (ubytek lub przyrost) oraz w jakich zakresach temperatur mają miejsce te zmiany. Dlatego metoda ta posłużyła do wyznaczenia charakterystycznych temperatur utleniania węgla i rozkładu węglanów, a także temperatury odparowania całkowitego wody z próbki popiołu. Obecność w matrycy popiołu z palenisk fluidalnych interferentów powoduje, że wyniki otrzymane przy zastosowaniu standardowej metody oznaczania części palnych są zawyżone i obciążone systematycznym błędem S%.
EN
The aim of the paper was determination of the influence of transverse shear deformation and rotary inertia on the natural frequencies and on the values of displacements of beams made of fibrous composites reinforced with layers of long fibres. It was assumed that the matrix of the composite beam possesses linear elastic and transversally isotropic properties. Moreover, a reinforcement in the form of layers composed of long fibres symmetrically located in the crosssection was considered. In order to describe the displacement and strain state of the matrix, the Timoshenko theory was applied. Using the complete analytical solutions obtained in the paper, the accuracy analysis of the results was performed and compared with the theory of Bernoulli beams.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.