Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 67

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
1
Content available remote Centralne układy smarowania w wybranych środkach transportu
PL
Proces zużywania się współpracujących elementów będzie przebiegał poprawnie w przypadku regularnego dostarczania środka smarnego do węzła tarcia. W przeszłości elementem w systemie dostarczającym środek smarny do węzłów tarcia środka transportu był człowiek. Jednak czynnik ludzki okazał się najbardziej zawodnym elementem tego prozaicznego systemu smarowania. Człowiek nie zawsze pamiętał, aby przesmarować węzeł tarcia, nie mówiąc już o podaniu odpowiedniej dawki środka smarnego. Aby ujednolicić proces zużywania w węzłach tarcia, człowiek został zastąpiony układem centralnego smarowania.
EN
The work presents metallographic examinations of worn brake linings under various operating conditions. The main purpose of this work is to determine the types of friction pair wear of braking systems under specific operating conditions. This is important for car service employees and appraisers who, based on quantitative and qualitative analysis, will determine the dominant mechanisms of wear. This is very important due to the possibility of determining the operating conditions, and thus the assessment of the use not only of the friction pair, but also the entire technical object, which is a motor vehicle. On the basis of the quantitative metallographic analysis of the research, individual wear mechanisms were presented, taking into account the determined diagnostic criteria during the measurement.
PL
W pracy przedstawiono badania metalograficzne zużytych okładzin hamulcowych w różnych warunkach eksploatacji. Głównym celem niniejszej pracy jest określenie rodzajów zużycia par ciernych układów hamulcowych w określonych warunkach eksploatacji. Ma to istotne znaczenie dla pracowników serwisów samochodowych i rzeczoznawców, którzy na podstawie ilościowej i jakościowej analizy wyznaczą dominujące mechanizmy zużywania. Jest to bardzo istotne ze względu na możliwość określenia warunków eksploatacji, a tym samym oceny użytkowania nie tylko pary ciernej, ale także całego obiektu technicznego, jakim jest pojazd samochodowy. Na podstawie ilościowej analizy metalograficznej badań ukazano poszczególne mechanizmy zużywania z uwzględnieniem wyznaczonych kryteriów diagnostycznych podczas pomiaru.
EN
The paper presents tests of the wear of selected elements of a hydraulic satellite engine in sliding contact. The tests were carried out on the tribotester T-05 in a roll-block system, taking into account the influence of the most important operational parameters determining the durability of the friction node in question. The performed tribological, metallographic and profilographometric studies allowed the comparison and evaluation of the mechanism of sliding contact wear in the laboratory stand and on the real object, which allows one to make far-reaching assumptions about the durability of the contact in question and its resistance to wear under various operating.
PL
W pracy przedstawiono badania zużycia wybranych elementów hydraulicznego silnika satelitowego w skojarzeniu ślizgowym. Badania przeprowadzono na tribotesterze T-05 w układzie rolka-klocek, uwzględniając wpływ najważniejszych parametrów eksploatacyjnych decydujących o trwałości rozpatrywanego węzła tarcia. Przeprowadzone badania tribologiczne, metalograficzne i profilografometryczne pozwoliły na porównanie i ocenę mechanizmu zużywania skojarzenia ślizgowego na stanowisku laboratoryjnym i na obiekcie rzeczywistym, co pozwala wysuwać daleko idące przypuszczenia co do trwałości rozpatrywanego skojarzenia i jego odporności na zużycie w różnych warunkach eksploatacji.
PL
W artykule przedstawiono eksperymentalne stanowisko do oceny zużycia warstwy wierzchniej w skojarzeniu ślizgowym i toczno-ślizgowym, wykorzystywane do badań w różnych warunkach eksploatacji, takich jak: ekstremalnie niska temperatura, niskie lub wysokie ciśnienie, obecność środka smarnego, obecność piasku czy wysokie prędkości obrotowe.
EN
The paper presented an experimental study to estimation surface layer wear in sliding and rolling-sliding contact using in different operational conditions of study, such as extremely low temperatures, low or high pressure, presence of lubricant or sand whether high rotational speeds.
PL
W artykule przedstawiono wyniki analizy zużycia jednoimiennej pary tribologicznej pracującej w skojarzeniu ślizgowym o ruchu obrotowym w różnych warunkach eksploatacji. Ukazano wpływ wybranych czynników eksploatacyjnych (prędkość, obciążenie) na zużycie oraz na wartość siły tarcia. Dokonano graficznej prezentacji wyników badań doświadczalnych i metalograficznych. Testy przeprowadzono na stanowisku tribologicznym T-05 pracującym w układzie rolka-klocek. Pozwoliły one określić wpływ wyznaczonych parametrów eksploatacyjnych na wybrane właściwości tribologiczne. Do badań wykorzystano stal niskowęglową przeznaczoną do obróbki cieplno-chemicznej, zastosowaną w testach w stanie ulepszonym cieplnie. Badania metalograficzne pozwoliły określić dominujący mechanizm zużywania w zależności od czynników zewnętrznych. Ilościowa analiza metalograficzna zapewniła obiektywną ocenę powierzchni śladu po współpracy. Ocena ta umożliwiła określenie rodzaju zużycia.
EN
The article presents the results of the wear analysis of the unnamed tribological pair. This pair is operating in a sliding combination with rotational motion in various operating conditions. The influence of selected operating factors (speed, load) on wear and on coefficient of friction is shown. Graphical presentation of experimental and metallographic results was made. The tests were carried out on the tribological station T-05 working in the form of a roll-block. It allowed to determine the influence of operating parameters on selected tribological properties. Low-carbon steel intended for thermochemical treatment, in quenched and tempered state was used for test pieces. Metallographic studies allowed to determine the dominant mechanism of wear depending on external factors. Quantitative metallographic analysis provided an objective assessment of the surface of the trace after wearing down. This assessment made it possible to determine the type of wear.
EN
The paper presents the results of research on the impact of stereological characteristics of microstructure of graphite in nodular GJS-400 cast iron and Al2 O3 fibers in the composite AC-47000 + 10% Al2 O3 F on the mechanism of wear in a cast iron piston ring – composite cylinder liner contact in a combustion engine. To elucidate the mechanisms of wear in the tested contact was used Finite Element Method (FEM). On the basis of quantitative metallographic examination of test materials were determined stereological parameters of their structures. It was necessary for the implementation of the 3D model that reflects the actual structure with particular focus on the different phases in order to determine the distribution of stresses and strains. The determination Strains of the local stresses value of allowed the prediction of wear initiating places. Formation of stereological parameters of cast iron in the technological process allows a prediction of values and distributions of the stresses/strains and thus reduce wear and extend durability of the analyzed contact.
8
Content available remote Experimental study of lubricants used in railway turnouts
EN
In this work presented the selected lubricants used to lubricate the rail seat. In order to minimize the wear and reduce the coefficient of friction during sliding in railway turnouts, the rail seat are lubricated. Tribological and metallographic studies were comparative and allowed to determine the intensity of wear by quantitative metallographic analysis of the obtained results. Quantitative metallographic analysis in an objective (numerical) way allowed to determine the dimension of wear by means of selected stereological parameters. High viscosity grease (lubricant 2 = 120 cSt) has a higher wear resistance, because has a increased resistance. With the increase the resistance also the distance between contacts surfaces increases, which leads to the appearance of fluid friction. Due to the very difficult conditions of the test, a ball-on-disc contact was used. The proposed kinematic pair and the applied research equipment allowed to conduct tribological studies in extreme operating conditions.
PL
W pracy przeprowadzono badania wybranych smarów stosowanych do smarowania siodełek podiglicowych. W celu zminimalizowania zużycia i obniżenia współczynnika tarcia podczas przesuwania się i wyciszenia pracy całej zwrotnicy, siodełka podiglicowe są smarowane. Badania tribologiczne oraz metalograficzne miały charakter porównawczy i pozwoliły na określenie intensywności zużywania poprzez ilościową analizę metalograficzną uzyskanych wyników. Ilościowa analiza metalograficzna w sposób obiektywny (liczbowy) pozwoliła wyznaczyć wymiar zużycia za pomocą wybranych cech stereologicznych. Smar o większej lepkości (smar 2 = 120 cSt) posiadał większą odporność na zużycie, co skutkowało zwiększeniem wartości rezystancji. Wraz ze wzrostem rezystancji odległość pomiędzy współpracującymi powierzchniami wzrasta co prowadzi do pojawienia się tarcia płynnego. Ze względu na bardzo trudne warunki przeprowadzenia badań zastosowano skojarzenie kulka-tarcza (ball-on-disc). Zaproponowany węzeł tarcia oraz zastosowana aparatura badawcza pozwoliła na przeprowadzenie badań tribologicznych w ekstremalnych warunkach eksploatacji.
EN
The paper presents wear tests of a sample made of rail steel in a reciprocating motion on an experimental apparatus for surface wear testing. Professional machines for wear tests of rolling-sliding contact, whose main task is to simulate the multiple passage of rolling stock, are large in size and have a significant financial burden on the implementation of scientific projects. The mobile device used for surface wear testing in reciprocating motion has a number of advantages over existing research units with high mass and high financial costs. The proposed device makes it possible to significantly reflect the actual conditions of co-ordination of a rollingsliding contact, for example, the wheel-rail assembly, while maintaining a reasonable financial outlay for the entire project. The results obtained are highly consistent with those obtained under real conditions, which allows us to put forward far-reaching assumptions about the durability of the contact in question and its wear resistance.
PL
W pracy przedstawiono badania zużycia próbki wykonanej ze stali szynowej w ruchu posuwisto-zwrotnym na eksperymentalnym urządzeniu do badań zużycia powierzchniowego. Profesjonalne maszyny do badania zużycia skojarzenia toczno-ślizgowego, których głównym zadaniem jest symulacja wielokrotnego przejazdu taboru kolejowego mają spore gabaryty i cechują się znacznym obciążeniem finansowym przy realizacji projektów naukowych. Wykonane mobilne urządzenie do badań zużycia powierzchniowego w ruchu posuwistozwrotnym ma wiele zalet w porównaniu z istniejącymi w jednostkach badawczych, charakteryzującymi się dużą masą oraz wysokimi nakładami finansowymi. Zaproponowane urządzenie umożliwia w znacznym stopniu odzwierciedlenie rzeczywistych warunków współpracy skojarzenia toczno-ślizgowego, np. zestawu koło-szyna, przy jednoczesnym zachowaniu rozsądnych nakładów finansowych na całe przedsięwzięcie. Otrzymane wyniki charakteryzują się dużą zgodnością z otrzymanymi w warunkach rzeczywistych, co pozwala wysuwać daleko idące przypuszczenia co do trwałości rozpatrywanego skojarzenia i jego odporności na zużycie.
EN
The study determined the effect of increased water content in a brake fluid by measuring its hydration and boiling temperature and examining the impact of brake fluid wear on the safety and reliability of a kraking system. Within the scope of work, the temperature of the brake discs was determined according to the kraking distance. An experimental bench was set up to determine the boiling point of the hydrated brake fluid. The position is designed to reflect the operating conditions of intense braking and lead to the boiling of the brake fluid. A summary of all laboratory and operating tests of the brake fluid tested allowed the minimum kraking distance to be determined after which the brake fluid of varying degrees of hydration (over various operating periods) could boil beyond the permitted boiling point.
PL
W pracy określono wpływ zwiększonej zawartości wody w płynie hamulcowym poprzez pomiar jego zawodnienia i temperatury wrzenia oraz badanie wpływu zużycia płynu hamulcowego na bezpieczeństwo i niezawodność układu hamulcowego. W ramach pracy wyznaczono temperatury tarcz hamulcowych w zależności od drogi hamowania. Skonstruowano eksperymentalne stanowisko do wyznaczenia temperatury wrzenia w zawodnionym płynie hamulcowym. Stanowisko ma za zadanie odzwierciedlić warunki eksploatacyjne panujące podczas intensywnego hamowania i prowadzące do zagotowania się płynu hamulcowego. Zestawienie wszystkich badań zarówno laboratoryjnych, jak i eksploatacyjnych badanego płynu hamulcowego pozwoliło na próbę wyznaczenia minimalnej drogi hamowania, po przekroczeniu której płyn hamulcowy o różnym stopniu zawodnienia (w różnych okresach eksploatacji) może się zagotować, przekraczając dopuszczalną temperaturę wrzenia.
EN
The paper presents the influence of selected operating factors, i.e. load, slip, and wear rate, and surface conditions. The wear mechanism between the cooperating rolling surfaces in the rolling/sliding combination varies due to the interaction of the complex stresses / deformations caused by the variable operating conditions. Surface roughness studies have allowed determining the stereological parameters that are specific to the set type of wear. In addition, simulation studies using the Finite Element Method in a roll-to-roll system have been used to determine the value and depth of maximum stresses and deformations occurring in the surface layer due to the interaction of two co-operating bodies. Geometric models have the same properties and disadvantages as the surface layer in a real object. Reflecting the operating conditions and defining the wear mechanisms in the proposed research allowed us to determine the state of the surface layer and predict its durability.
PL
W pracy przedstawiono wpływ wybranych czynników eksploatacyjnych, tj. obciążenia, poślizgu i prędkości na zużycie i stan warstwy wierzchniej. Mechanizm zużywania pomiędzy współpracującymi powierzchniami tocznymi w skojarzeniu toczno-ślizgowym zmienia się na skutek oddziaływania złożonego stanu naprężeń/ odkształceń wywołanego przez zmienne warunki eksploatacji. Przeprowadzone badania chropowatości powierzchni pozwoliły na określenie parametrów stereologicznych, które są charakterystyczne dla danego rodzaju zużycia. Dodatkowo przeprowadzone badania symulacyjne za pomocą metody elementów skończonych w układzie rolka-rolka pozwoliły na określenie wartości i głębokości zalegania maksymalnych naprężeń i odkształceń powstających w warstwie wierzchniej w wyniku oddziaływania wzajemnego dwóch ciał ze sobą współpracujących. Wykonane modele geometryczne miały takie same właściwości i wady, jakie ma warstwa wierzchnia w obiekcie rzeczywistym. Odzwierciedlenie warunków eksploatacji i określenie mechanizmów zużywania w zaproponowanych badaniach umożliwiło wyznaczenie stanu warstwy wierzchniej i prognozowanie jej trwałości.
PL
Przeprowadzono badania wpływu właściwości fizykochemicznych oleju rzepakowego oraz jego mieszanin z n-heksanem na czas opóźnienia samozapłonu. Wyniki porównano z danymi dla oleju napędowego. Podjęto również próbę weryfikacji tezy, że wraz ze wzrostem liczby atomów węgla w cząsteczce paliwa zmniejsza się opóźnienie jego samozapłonu.
EN
Mixts. of rapeseed oil with n-hexane (up to 20% by vol.) were tested in Diesel engine for applicability as motor fuels. Ignition delay angle increased with increasing the drive shaft rotational speed but did not depend on the n-hexane content in the rapeseed oil.
PL
Przeprowadzono analizę ryzyka oraz przedstawiono wybrane scenariusze awaryjne dla stacji dystrybucji gazu propan-butan (LPG). Uwzględniono nowe przepisy dotyczące samodzielnego napełniania przez kierowców zbiornika samochodowej instalacji gazowej. Zaproponowano rozwiązania podnoszące bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń do napełniania samochodów gazem propan-butan.
EN
Risk anal. of the liq. pressurized gas (LPG) tankage was performed by using particular cases. Some measures for increasing the safety (gas detectors, double level gauges, computer monitoring) were recommended.
EN
The paper presents an analysis of the effect of shape of primary silicon crystals on the sizes of stresses and deformations in a surface layer of A390.0 alloy by Finite Elements Method (FEM). Analysis of stereological characteristics of the studied alloy, performed based on a quantitative metallographic analysis in combination with a statistical analysis, was used for this purpose. The presented simulation tests showed not only the deposition depth of maximum stresses and strains, but also allowed for determining the aforementioned values depending on the shape of the silicon crystals. The studied material is intended for pistons of internal combustion engines, therefore the analysis of the surface layer corresponded to conditions during friction in a piston-cylinder system of an internal combustion engine having power of up to 100 kW. The obtained results showed important differences in the values of stresses and strains up to 15% between various shape of the silicon crystals. Crystals with sharp edges caused higher stresses and deformation locally than those with rounded shapes.
15
Content available remote Tribological wear estimation of the engine oils used in drifting
EN
Engine oil is a lubricant in internal combustion engines, whose main task is to protect engine components working in different conditions. Conditions such as frequent change of of humidity, pressures, temperature and loads, as well as mechanical impurities and chemicals make the environment in which it works engine oil is not favorable. The paper attempts to evaluate the wear resistance of engine oils used for most heavy duty internal combustion engines used in drifting. The design and execution of the test, can very accurately create the conditions in which we want to test the oil. On the discs used for testing motor oils, they are visible also quite strong discoloration of color, which indicates that the oil does not allow for good lubrication and occurred to a lot of friction, which has increased the temperature in the system.
PL
Olej silnikowy jest środkiem smarującym w silnikach spalinowych, którego głównym zadaniem jest ochrona elementów silnika pracujących w różnych warunkach eksploatacyjnych. Warunki takie jak częste zmiany wilgotności, ciśnienia, temperatury i obciążenia, a także zanieczyszczeń mechanicznych i chemicznych sprawiają, że środowisko, w którym to działa olej silnikowy nie jest korzystne. W pracy podjęto próbę oceny odporności na zużycie olejów silnikowych wykorzystywanych do większości silników spalinowych stosowanych w ciężkim driftingu. Badania miały charakter porównawczy. Badania pozwoliły na odwzrowanie warunków w których chcemy sprawdzić olej. Na próbce używaną do badań są widoczne również bardzo silne zabarwienie koloru, co oznacza, że olej nie pozwalił na dobre smarowanie i występowaniem dużego tarcia, co spowodowało podwyższenie temperatury w układzie.
16
Content available remote The test of the cooling fluid wear used in motor vehicles
EN
The engines stand out a lot of systems to provide correct operation of these engines, they also include the cooling system, which is designed to maintain a constant temperature and optimum operating conditions of the engine. Cooling systems are often badly supported by the users because they do not represent safety when driving a motor vehicle. Users and vehicle mechanics forget, however, that the badly operated cooling system cause faster wear of major engine parts such as cylinder liners, piston rings, water pumps. No correct handling of the cooling system can contribute to increased fuel consumption and costly repairs combustion engines. The cooling systems of the engine used for the fluids called antifreezing, which are based on ethylene glycol or propylene glycol and water. These fluids must comply with the the appropriate standards Polish and international so that they can be used in internal combustion engines. Research antifreeze were divided into laboratory studies in which samples of antifreeze have been artificially hydration and operational tests in which samples were taken antifreeze from the vehicles of known period of use and have been tested and compared with the results of laboratory tests.
PL
W silnikach spalinowych wyróżnia się wiele układów zapewniających prawidłową pracę tych silników, zalicza się do nich także układ chłodzenia, który ma za zadanie utrzymać stałą temperaturę oraz optymalne warunki pracy silnika. Układy chłodzenia są często źle obsługiwane przez użytkowników ponieważ nie stanowią one o bezpieczeństwie podczas jazdy pojazdem samochodowym. Użytkownicy oraz mechanicy pojazdów zapominają jednak, że źle eksploatowany układ chłodzenia powoduje szybsze zużywanie się istotnych części silnika takich jak: tuleje cylindrów, pierścieni tłokowych, pomp wodnych. Brak poprawnej obsługi układu chłodzenia może przyczynić się do podwyższonego zużycia paliwa oraz kosztownych napraw silników spalinowych. W układach chłodzenia silnika stosuje się przeznaczone do tego ciecze zwane płynami niskokrzepnącymi, które są oparte na bazie glikolu etylenowego lub propylenowego oraz wody. Płyny te muszą spełniać wymagania odpowiednich norm polskich oraz międzynarodowych aby mogły być eksploatowane w silnikach spalinowych. Dopuszczone do eksploatacji płyny chłodzące, jak każdy materiał eksploatacyjny, zużywają się. Istotne jest zatem w jakim stopniu i po jakim czasie płyny powinny zostać wymienione i jak należy sprawdzać ich stan techniczny.
PL
W artykule omówiony został wpływ wybranych warunków eksploatacji na rozkład i wartości naprężeń i odkształceń oraz na ich głębokość zalegania w warstwie wierzchniej. Występujące na pewnej głębokości maksymalne naprężenia pokrywają się z występującymi pod powierzchnią pęknięciami. Metoda Elementów Skończonych pozwala na określenie miejsc szczególnie narażonych na zużycie.
EN
The article presented the impact of the selected operating conditions for distribution and values of stresses and on their depth at the surface layer. Occurring at a depth of maximum stresses coincide with the common under the surface of cracks in real object. Finite Element Method allows for determination of places particularly exposed to wear.
PL
W artykule przedstawiona została analiza skojarzenia ślizgowego w różnych warunkach eksploatacji. W pracy przedstawiono wpływ prędkości oraz obciążenia na zużycie i współczynnik tarcia, stali o strukturze bainitycznej w skojarzeniu ślizgowym oraz graficzną interpretację wyników badań na podstawie uzyskanych rezultatów z przeprowadzonych badań doświadczalnych i metalograficznych.
EN
The article presented an analysis of the sliding contact in different operating conditions. In this work showed the influence of speed and load on the wear and friction coefficient of steel with bainitic structure in sliding contact and graphical interpretation of the test results on the basis of the results obtained from the research and metallographic examination.
EN
The paper presents the influence of selected solid lubricants used for the lubrication of wheel flanges of railways on the formation and development of corrosion. Tested solid lubricants consisted primarily of graphite, molybdenum disulphide, and soybean oil additives. Moreover, grease sticks were selected to make it possible to compare and evaluate their suitability in applying the lubrication of railway wheels. The study is based on the European standard that allows the determination of wear in the test samples to determine the advantages in relation to the processes of corrosion.
PL
W pracy przedstawiono wpływ wybranych smarów stałych stosowanych do smarowania obrzeży kół kolejowych na powstawanie i rozwój zjawiska korozji. Badane smary stałe składały się z przeważającej części z grafitu, dwusiarczku molibdenu i soi. Dobór sztyftów smarów stałych podyktowany był względami ekonomicznymi i tribologicznymi, bowiem tylko takie są obecnie stosowane na smarowanie obrzeży kół kolejowych przez sekcje eksploatacji poszczególnych przewoźników na PKP. Sztyfty ponadto zostały tak dobrane, aby umożliwiły porównanie i ocenę ich przydatności w stosowaniu do smarowania kół kolejowych. Badania przeprowadzono w oparciu o normę europejską pozwalającą na określeniu zużycia badanych próbek w atmosferze sprzyjającej procesom korozji.
EN
The paper presents laboratory research results of the samples made of heat treated pearlitic rail steel. The tests were performed on an Amsler stand. The surface layer of metallographic specimens after sliding in various operational conditions is presented. The surface layer changed due to ratchetting where significant impact of various operational factors was observed. Simulation studies with the application of a finite element method (MES) followed. Each separate zone of the surface layer was reflected by the CAD system. Based on theoretical models, each individual zone was prescribed certain properties in order to specify the boundary conditions essential for numerical calculations to be performed. The obtained results made it possible to determine the zones particularly exposed to wear as well as the distribution of stress and deformation that enabled the determination of the depth of the retention of maximal values mentioned above.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych na stanowisku Amslera próbek wykonanych ze stali szynowej bez obróbki cieplnej o strukturze perlitycznej. Zaprezentowano warstwę wierzchnią zgładów metalograficznych po współpracy w różnych warunkach eksploatacji. Warstwa wierzchnia uległa zmianie na skutek zjawiska ratchettingu poprzez oddziaływanie różnych czynników eksploatacyjnych. Następnie posłużono się badaniami symulacyjnymi ze pomocą metody elementów skończonych (MES). Odzwierciedlono poszczególne strefy warstwy wierzchniej za pomocą systemu CAD. W oparciu o modele teoretyczne nadano poszczególnym strefom właściwości, aby określić warunki brzegowe niezbędne do przeprowadzenia obliczeń numerycznych. Uzyskane wyniki pozwoliły na określenie miejsc szczególnie narażonych na zużycie oraz rozkłady naprężeń i odkształceń umożliwiające wyznaczenie głębokości zalegania maksymalnych ww. wartości.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.