Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 76

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
PL
Przedstawiono znaczenie powstałej w 1919 roku Akademii Górniczej w Krakowie, która stała się kuźnią polskich kadr inżynierskich i naukowo-badawczych dla niepodległej Polski. Tym samym zrealizowały się marzenia Stanisława Staszica o rozwoju polskiego górnictwa jako podstawy dla gospodarki narodowej. Podkreślono także aktywność kadry profesorskiej i pracowników dzisiejszej Akademii Górniczej-Hutniczej w wydarzeniach związanych z obroną ojczyzny w różnych okresach jej historii. Na przykładzie międzynarodowej organizacji „Światowy Kongres Górniczy” pokazano działalność polskich inżynierów górników na rzecz integracji i współpracy ludzi górnictwa na świecie.
EN
This paper presents the significance of the AGH University of Science and Technology in Krakow, established in 1919, which became the forge of Polish engineering and research staff in the independent Poland. Thus, the dreams of Stanislaw Staszic on the development of Polish mining industry as the basis for the national economy came true. The paper also emphasizes the activity of the professors’ staff and employees of today’s AGH University of Science and Technology, related to the defence of the homeland in various periods of its history. Focusing on the international organization “World Mining Congress”, the activity of Polish mining engineers for the integration and cooperation of mining members in the world was presented.
PL
Przedstawiono uwarunkowania geopolityczne i społeczne, które determinowały przyłączenie Górnego Śląska do Polski po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Górny Śląsk był wysoko rozwiniętym obszarem przemysłowym z wieloma kopalniami węgla kamiennego, rud cynku, ołowiu, srebra i żelaza. Stąd Niemcy, które przegrały wojnę zabiegały różnymi drogami o utrzymanie Górnego Śląska w swoich granicach. Ludność polska, która na tym terenie stanowiła wyraźną większość, była przez wiele lat poddawana germanizacji. Powstanie niepodległego Państwa Polskiego stało się dla niej wielką szansą na powrót do Macierzy. Powyższe czynniki były przyczyną trzech powstań śląskich w latach 1919, 1920 i 1921. Podkreślono znaczący udział górnośląskich górników w tych powstaniach. Wielu z nich straciło życie i było rannych. Ich walka i determinacja przyniosły w 1922 roku powrót Górnego Śląska do Polski.
EN
This paper presents the geopolitical and social conditions that determined the annexation of Upper Silesia to Poland after the end of the First World War. Upper Silesia was a highly developed industrial region with many coal, zinc, lead, silver and iron ore mines. Thus, the Germans, who lost the war, fought in every way possible, to maintain Upper Silesia within their borders. The Polish population in this area, constituting a clear majority, has been subject to Germanization for many years. The creation of an independent state of Poland became a great chance for them to return to the Motherland. The above factors were the cause of three silesian uprisings in the year 1919, 1920 and 1921. The authors pointed the significant participation of Upper Silesian miners in these uprisings. Many miners lost their lives or became seriously injured. Their struggle and determination resulted in the annexation of Upper Silesia to Poland in 1922.
4
Content available remote Relacje profesora Stanisława Knothego z Głównym Instytutem Górnictwa
PL
Przedstawiono związki Profesora Stanisława Knothe, które zaczęły się rozwijać już pod koniec lat 40. XX wieku, praktycznie wraz z powstaniem w 1945 roku Głównego Instytutu Górnictwa. W latach 60. i 70. były one szczególnie intensywne, co wiązało się z członkostwem Profesora w Komitecie Naukowym dla Ośrodka Techniki Górniczej oraz członkostwem w Radzie Naukowej Instytutu przez dwie kadencje (lata 1973-1978). Profesor Stanisław Knothe wniósł wówczas duże zasługi dla rozwoju kadry naukowej Instytutu, będąc członkiem i także przewodniczącym różnego rodzaju komisji powoływanych w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniach o nadanie tytułu naukowego profesora, prowadzonych przez Radę Naukową. Szereg z nich dotyczy problematyki wpływu eksploatacji górniczej na powierzchnię i wykorzystuje teorię Knothego-Budryka. Dla wielu pracowników Instytutu Profesor Stanisław Knothe był nie tylko mentorem w kwestiach naukowych, ale także przyjacielem.
PL
W artykule została przedstawiona ultranowoczesna technologia wspomagająca zarządzanie strategiczne kolejową infrastrukturą podziemną i naziemną, w oparciu o PLATFORMY INFORMATYCZNE wyposażone w system wizualizacji danych VR 3D.
EN
The text presents ultra-modern technology of IT PLATFORMS, for strategic support of railways underground infrastructure management, with advanced, real time visualisation in virtual reality 3D system.
EN
The article contains considerations on possible actions directed at increasing productivity of hard coal mining industry. It is necessary to improve the state of the industry, and ensure its survival. Basic definitions and measures concerning productivity and management were presented to illustrate examples referring to a mining enterprise. Then, basing on organizing, one of the management functions, the issue of productivity in a mining enterprise and its influence on improving effectiveness of operational management, was analysed. An assumption was presented that solutions concerning identification of sources and volume of costs, hitherto existing in mining enterprises, ought to be complemented with the planning function following process approach. It can be the starting point for decisions of economic feasibility of given deposits, seams or parts of them, before mining operations start, and to control incurred costs in process approach. The article is summed up with a process algorithm of cost management.
PL
Artykuł zawiera rozważania dotyczące możliwych działań ukierunkowanych na zwiększenie wydajności górnictwa węgla kamiennego. Aktualnie konieczne jest bowiem poprawienie stanu przemysłu górniczego i zapewnienie jego przetrwania. W artykule zaprezentowano zatem podstawowe metody i narzędzia umożliwiające zwiększenie wydajności i poprawę efektywności zarządzania operacyjnego w przedsiębiorstwie górniczym. Następnie, skoncentrowano się na organizacji jako jednej z kluczowych funkcji zarządzania i w tym kontekście rozpatrywano możliwości poprawy wydajności i efektywności. Przyjęto przy tym założenie, że istniejące rozwiązania dotyczące identyfikacji źródeł i wysokości kosztów produkcji górniczej, należy uzupełnić o narzędzia umożliwiające planowanie i rozliczanie kosztów w ujęciu procesowym. To z kolei powinno umożliwić podejmowanie decyzji o uruchomieniu kolejnych pokładów i wyrobisk przed rozpoczęciem wydobycia na podstawie racjonalnie prowadzonego rachunku ekonomicznego. W podsumowaniu artykułu zawarto algorytm postępowania dotyczący planowania kosztów produkcji górniczej.
7
Content available Górnictwo, górnictwo... i co dalej?
PL
Artykuł dotyczy oceny dotychczasowego przebiegu działań restrukturyzacyjnych w polskim górnictwie węgla kamiennego w latach 1990 – 2016. Opierając się na ocenie efektywności zrealizowanych programów naprawczych, sformułowano propozycje dalszej działalności niezbędnej w tym zakresie. Szczególną uwagę zwrócono na kierunki dalszych przeobrażeń górnictwa, w tym procesów reorientacji strategicznej i ich punktów kluczowych.
EN
This paper focuses on the assessment of actions taken during restructuring processes of Polish hard coal mining sector in the years 1990-2016. Based on the efficiency evaluation of the implemented repairing programs, the proposals of further activities needed in this regard, have been formulated. Special stress was placed on trends of further transformation of hard coal mining sector, including strategic reorientation processes and their key points.
EN
The article presents an array of specific issues regarding the employed technology and operational efficiency of mining activities, which could and should become the subject of conducted scientific research. Given the circumstances of strong market competition and increasing requirements concerning environmental conditions, both in terms of conducted mining activities and produced coal quality parameters, it is imperative to develop and implement innovative solutions regarding the employed production technology, the safety of work conducted under the conditions of increasing natural hazards, as well as the mining enterprise management systems that enable its effective functioning. The article content pertains to the last group of issues in the most detailed way, particularly in terms of the possibility for rational conducted operation cost reduction.
PL
W artykule przedstawiono szereg wybranych zagadnień dotyczących technologii oraz efektywności prowadzenia działalności górniczej, które mogą i powinny stać się przedmiotem prowadzonych badań naukowych. W warunkach silnej konkurencji rynkowej oraz zwiększających się wymogów, dotyczących uwarunkowań środowiskowych, zarówno w zakresie prowadzenia działalności górniczej, jak i parametrów jakościowych produkowanego węgla, niezbędne jest opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań dotyczących stosowanych technologii wydobycia, bezpieczeństwa robót prowadzonych w warunkach zwiększających się zagrożeń naturalnych, a także systemów zarządzania przedsiębiorstwem górniczym, pozwalających na jego efektywne funkcjonowanie. W treści artykułu do tej ostatniej grupy zagadnień odniesiono się najbardziej szczegółowo, zwłaszcza w zakresie możliwości racjonalnego obniżania kosztów prowadzonej eksploatacji.
PL
Działalność współczesnego górnictwa musi opierać się na zasadach zrównoważonego rozwoju, gdzie jednym z filarów jest dbałość o szeroko rozumiane środowisko naturalne. Wyzwanie to wymaga aktywnej realizacji wielu przedsięwzięć dotyczących zarówno oszczędnej i racjonalnej gospodarki zasobami surowców mineralnych jak i działań minimalizujących skutki eksploatacji. W artykule przedstawiono charakterystykę kluczowych problemów występujących w tym zakresie w ujęciu globalnym oraz w odniesieniu do polskich realiów.
EN
The activities of the modern mining industry must be based on the principles of sustainable development, where one of the pillars is to care for the comprehensively understood environment. This challenge requires the active implementation of many ventures concerning both efficient and rational management of mineral resources and activities focused on minimization of the effects of exploitation. The article presents the characteristics of the key problems occurring in this respect on a global basis and in relation to the Polish reality.
EN
Basing on hitherto research and tests, including results of experimental underground coal gasification (UCG) conducted in Wieczorek coal mine, conditions a UCG process has to meet to become in the future an industrial scale technology applied to exploit deposits are analysed. Paper contains an analysis of broadly defined range of mining conditions (geological – mining conditions of a deposit selected for exploitation with the UCG process; type and properties of coal deposit; detailed technological and organizational solutions; conditions for the safe use of technology for the personnel and the environment) and also characterizes the conditions for economic viability of UCG technology as an coal exploitation method.
EN
The paper presents new criteria of seismic and rock burst hazard assessment in Polish hard coal mines where longwall mining system is common practice. The presented criteria are based on the results of continuous recording of seismic events and analysis of selected seismological parameters: spatial location of seismic event in relation to mining workings, seismic energy, seismic energy release per unit coal face advance, b-value of Gutenberg-Richter law, seismic energy index EI, seismic moment M0, weighted value of peak particle velocity PPVW. These parameters are determined in a moving daily time windows or time windows with fixed number of seismic tremors. Time changes of these parameters are then compared with mean value estimated in the analyzed area. This is the basis to indicate the zones of high seismic and rock burst hazard in specific moment in time during mining process. Additionally, the zones of high seismic and rock burst hazard are determined by utilization of passive seismic tomography method. All the calculated seismic parameters in moving time windows are used to quantify seismic and rock burst hazard by four level scales. In practice, assessment of seismic and rock burst hazard is used to make daily decision about using rock burst prevention activities and correction of further exploitation of monitored coal panel.
PL
Zagrożenie sejsmiczne i związane z nim genetycznie zagrożenie tąpnięciem w dalszym ciągu należą do najgroźniejszych zagrożeń naturalnych występujących w polskich kopalniach węgla kamiennego. W ostatnich latach w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW) rocznie rejestrowano 1000÷1500 wstrząsów o energii sejsmicznej Es ≥ 1•105J (magnituda lokalna ML ≥ 1.7), a najsilniejsze z nich osiągały energię Es = 4 •109J (ML = 4.1). W latach 1991-2010 odnotowano w GZW 101 tąpnięć, z których około 66% miało miejsce w wyrobiskach chodnikowych, powodując ich uszkodzenia lub całkowite zniszczenie, a w niektórych przypadkach również wypadki śmiertelne. Przedstawiono podstawowe parametry sejsmologiczne stosowane w kraju i w świecie do oceny zagrożenia sejsmicznego. Opisano podstawowe zasady metody kompleksowej oceny stanu zagrożenia tąpnięciem, w skład której wchodzi metoda sejsmologiczna bieżącej (pomiarowej) oceny stanu zagrożenia. Od wielu lat, wraz z ciągłym rozwojem bazy aparaturowej i możliwości w zakresie cyfrowej rejestracji sejsmogramów oraz przetwarzania i interpretacji danych pomiarowych wzrasta znaczenie metod sejsmicznych, które są dzisiaj powszechnie stosowane w polskich kopalniach zagrożonych tąpaniami. Ciągła obserwacja zjawisk sejsmicznych indukowanych w trakcie rozwoju procesu eksploatacji pokładów węgla umożliwiła, w oparciu o zgromadzoną bazę danych, opracowywanie nowych kryteriów zagrożenia sejsmicznego oraz zagrożenia tąpnięciem, które winny wyraźnie poprawić efektywność metody sejsmologii górniczej. W artykule przedstawiono nowe kryteria oceny stanu bieżącego zagrożenia tąpaniami zaproponowane do stosowania w polskich kopalniach węgla kamiennego, które prowadzą eksploatację systemem ścianowym. Kryteria te są oparte na wynikach ciągłej rejestracji sejsmologicznej, połączonej z bieżącą analizą zarejestrowanych wstrząsów i obliczaniem wybranych parametrów sejsmologicznych. Parametry te to położenie ognisk wstrząsów w stosunku do wyrobisk eksploatacyjnych, energia sejsmiczna wstrząsów, suma energii sejsmicznej wyzwolona na każde 5m postępu ściany eksploatacyjnej, wartość wagowanego parametru amplitudy prędkości drgań PPVW, moment sejsmiczny M0, indeks energii EI oraz parametr b rozkładu wstrząsów według relacji Gutenberga-Richtera. Wartości powyższych parametrów są określane dla każdej doby lub w przesuwających się co dobę oknach czasowych lub oknach zawierających określoną liczbę wstrząsów, a następnie porównywane, raz na dobę, z ich wartościami średnimi wyznaczonymi dla obserwowanego rejonu eksploatacji lub z opracowanymi wartościami kryterialnymi. W ten sposób wyznaczane są, dla danego momentu czasu, strefy w których możne wystąpić potencjalnie wysokie zagrożenie sejsmiczne i zagrożenie tąpaniami. Ponadto, w strefach o podwyższonym naprężeniu oraz w strefach o skomplikowanej sytuacji górniczo-geologicznej, charakteryzujących się zaszłościami starej eksploatacji oraz zaburzeniami geologicznycmi, wykonywane są dodatkowo doraźne obliczenia pola prędkości fal sejsmicznych z wykorzystaniem metody tomografii pasywnej. Należy podkreślić, że wszystkie obliczane wartości powyższych parametrów są skwantyfikowane i określają wartości kryterialne w czterostopniowej skali oceny stanu zagrożenia sejsmicznego i zagrożenia tąpnięciem (tabela 2). Stopnie zagrożenia zostały skwantyfikowane w oparciu wyniki pomiarów sejsmologicznych wykonywanych na bieżąco w sposób ciągły i są wyrażone w formie kryteriów empirycznych, opracowanych na podstawie analizy dużego zbioru danych sejsmicznych oraz obserwacji makroskopowych w wyrobiskach górniczych. Należy podkreślić, że w czasie występowania wysokich stanów zagrożenia sejsmicznego lub zagrożenia tąpnięciem, opracowana metoda pozwala wyznaczyć obszary o podwyższonym stanie zagrożenia, umożliwiając zaprojektowanie i zastosowanie odpowiedniej w miejscu i czasie profilaktyki tąpaniowej. Ważnym aspektem w ocenie stanu zagrożenia sejsmicznego i tąpaniami jest problem ciągłego przemieszczania się stref zagrożenia (stref podwyższonych naprężeń) w czasie prowadzonej eksploatacji. Dla uchwycenia nie tylko miejsc potencjalnego zagrożenia, ale również określenia w jakim momencie czasu pojawia się strefa potencjalnego zagrożenia, zaproponowano analizę parametrów kryterialnych w przesuwających się oknach czasowych z dobowym raportowaniem wyników. W artykule przedstawiono dotychczasowe kryteria oceny stanu zagrożenia tąpnięciem – tabela 1 (Barański i in., 2007), stosowane aktualnie przez większość kopalń w polskim górnictwie węglowym. Kryteria te w części przypadków nie prowadziły do zadawalających i w pełni wiarygodnych wskazań, ze względu na małą liczbę analizowanych parametrów sejsmologicznych oraz brak sekwencyjnej analizy ich zmian w czasie prowadzonej eksploatacji. Wady te uwzględnia nowe podejście metodyczne do oceny stanu zagrożenia. Nowe kryteria oceny stanu zagrożenia sejsmicznego i zagrożenia tąpnięciem przedstawiono w tabeli 2. Zakwalifikowanie do określonego stanu zagrożenia wymaga spełnienia wartości kryterialnych przez więcej niż połowę parametrów sejsmicznych, przypisanych do określonego stanu zagrożenia i rodzaju wyrobiska. Skuteczność przedstawionych nowych kryteriów oceny stanu sejsmicznego i zagrożenia tąpnięciem, opartych o sekwencyjną analizę wybranych parametrów kryterialnych w przemieszczających się co dobę oknach czasowych, została pokazana na przykładach obliczeniowych rzeczywistych sytuacji pomiarowych uzyskanych podczas eksploatacji pokładu węgla 510 ścianą nr. 6 oraz pokładu 503 ścianą nr. 3 w KWK Bobrek-Centrum. Przeprowadzono dyskusję opracowanych kryteriów dowodząc, że stosowanie do oceny stanu zagrożenia tąpaniami różnych parametrów wstrząsów jest niezbędne, aby na bieżąco obserwować to zagrożenie w zależności od różnych mechanizmów wstrząsów i dla różnych sytuacji górniczo-geologicznych. Analiza jednego parametru kryterialnego może często doprowadzić do błędnych wniosków i niskiej wiarygodności wykonanej oceny stanu zagrożenia. Z tej przyczyny w najnowszej wersji metody sejsmologicznej zaproponowanej do stosowania w polskich kopalniach węgla kamiennego, uwzględniono pięć niezależnych parametrów sejsmologicznych opisanych w tabeli 2.
EN
An analysis of conditions which enable attaining possibly highest productivity of industrial scale underground coal gasification technology is presented. The analysis was prepared basing on results obtained during an experimental gasification process conducted in workings of an active hard coal mine. Basic aspects determining application and productivity of the technology concern both general conditions, referring to the hard coal seam being gasified, and practical issues, which need to be considered in coal mine conditions. To present them, the technology of underground coal gasification and still commonly used classical longwall method of mining coal seams are compared.
PL
Przedstawiono analizę uwarunkowań pozwalających na uzyskanie możliwie jak największej produktywności technologii podziemnego zgazowania węgla, prowadzonego w skali przemysłowej. Analiza została wykonana w oparciu o rezultaty uzyskane w eksperymentalnym procesie zgazowania przeprowadzonym w wyrobiskach czynnej kopalni węgla kamiennego. Podstawowe aspekty determinujące zastosowanie i produktywność tej technologii dotyczą zarówno uwarunkowań ogólnych, odniesionych do zgazowywanego pokładu węgla kamiennego, jak i praktycznych, koniecznych do uwzględnienia w stosowaniu w warunkach kopalnianych. W celu ich lepszego zobrazowania, dokonywano porównań technologii podziemnego zgazowania węgla z powszechnie dotychczas stosowaną, klasyczną technologią ścianowej eksploatacji pokładów węgla.
PL
Na wstępie przedstawiono dwa problemy badawcze dotyczące produktywności i stanu bezpieczeństwa w kopalniach funkcjonujących w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Postawiono także dwie hipotezy badawcze dotyczące zależności produktywności od kosztów pracy i poziomu natężenia zagrożeń naturalnych. Następnie, dokonano zestawienia i porównania wielkości określonych wskaźników produktywności technicznej i ekonomicznej w odniesieniu do dwudziestu badanych kopalń. Na tej podstawie sporządzono ich ranking oraz zestawiono natężenia różnych zagrożeń naturalnych w badanych kopalniach. Posłużyło to do przeprowadzenia oceny słuszności postawionych hipotez. W oparciu o uzyskane wyniki, podjęto próbę zdefiniowania najważniejszych działań zorientowanych na poprawę bezpieczeństwa pracy i produktywności w kopalniach węgla kamiennego.
EN
The introduction outlines two research problems concerning the effectiveness and safety of work in mines operating in the Upper Silesian Coal Basin. In addition, two research hypotheses concerning the relation between effectiveness and labour costs as well as the level of natural hazards were proposed. In the nest stage, a summary and comparison of the values of the determined coefficients of technical and economic effectiveness, on the basis of twenty tested mines were prepared. This enabled them to be ranked and classified into a summary of different levels of natural hazards. This, in turn, allowed to evaluate the correctness of the hypotheses. On the basis of the obtained results, efforts were made to define the most important activities to improve work safety and effectiveness in hard coal mines.
PL
Podziemne zgazowanie węgla (PZW) jest to technologia zgazowania pokładów węgla in-situ, czyli bezpośrednio w miejscu ich zalegania. Koncepcja PZW jest bardzo podobna do technologii zgazowania węgla na powierzchni, gdzie gaz syntezowy, będący produktem zgazowania, jest wytwarzany w skutek tych samych reakcji chemicznych. Prowadzone w świecie i w kraju badania nad PZW wykazały jednak, że pełna kontrola przebiegu procesu zgazowania jest trudna w realizacji. W artykule przedstawione zostały informacje dotyczące obecnego stanu, realizacji projektów i kierunki rozwoju technologii PZW w ujęciu światowym. Opisane zostały również wyzwania dla komercyjnego stosowania technologii PZW na podstawie dotychczasowych osiągnięć.
EN
Underground coal gasification (UCG) is a gasification process applied to in situ coal seams. The concept of UCG is very similar to surface gasification when syngas is produced through the same chemical reactions. However, studies of UCG have shown that the development of a controllable process is difficult. This paper reviews the status, key concepts and trends in the UCG technology development around the world, discusses the challenges it faces, and summarizes the international approach and technical advances made in the UCG technology.
PL
Przedstawiono istotę technologii CCS, w której istotnym elementem finalnym jest podziemne składowanie CO2 w odpowiednio wybranych strukturach geologicznych. Wskazano, że struktury te muszą spełniać określone warunki, tak aby proces składowania CO2 był bezpieczny i trwały. Badania zarówno w skali światowej jak i polskie wskazują, że największy potencjał do geologicznego składowania CO2 posiadają solankowe formacje piaskowcowe, wyraźnie mniejsze czerpane złoża ropy naftowej i gazu ziemnego, a najmniejsze pozabilansowe pokłady węgla. Polski potencjał dla składowania CO2 został oszacowany na podstawie wyników projektu zrealizowanego przez instytucje naukowo-badawcze pod kierunkiem Państwowego Instytutu Geologicznego i wynosi ok. 10-15 mld ton CO2. Podkreślono znaczenie prac badawczych i projektów demonstracyjnych w zakresie składowania CO2 dla poznania zarówno samej technologii jak i jej rzeczywistych możliwości. Wymieniono kilka podstawowych projektów zrealizowanych w tym zakresie.
EN
Described is the characteristics of underground CO2 storage in appropriately selected deep geological structures as an essential and final element of the CCS technology. It was pointed out that potential geological structures for underground CO2 storage must meet a series of specific requirements to prove that the CO2 will be safely and permanently stored. Both Polish and global research studies demonstrated that the sandstone saline aquifers have the largest potential storage capacity of CO2. Significantly lower storage capacity have depleted oil and gas reservoirs and the smallest one the deep and unmineable coal seams. CO2 storage potential in Polish deep geological structures was estimated on the basis of the results of the project carried out by research institutions under the supervision of the Polish Geological Institute and amounts to 10-15 billion tonnes of CO2. The significance of research and demonstration projects of underground CO2 storage, both for understanding the technology and recognizing its real potential, has been indicated.
EN
The actual situation of hard coal mining in Poland has been presented. In particular, these factors, which have impact on the competiveness of mining sector were highlighted and need of its improving has been stressed. Outlining present situation of hard coal mining an attention was paid to its specific threats. The primary analytical material is based on the results of questionnaire conducted among 92 specialists and experts from the mining sector. The questions were related to chances and threats for development of hard coal mining in Poland. The factors determining them were grouped in such domains as economy, technology, geology, social and law aspects. Moreover, the special attention was paid to the problem of increasing and high costs of coal production which constitute significant threat for the financial and economic situation of the mining enterprises. Also the adverse influence of these high cost on the competitiveness of Polish hard coal with other world producers and with other energy carriers was emphasized. The conclusions summarize the achieved results of analysis.
PL
Górnictwo węgla kamiennego jest strategicznym sektorem polskiej gospodarki, z uwagi na wysoki, blisko 90%, udział paliwa węglowego w wytwarzaniu energii elektrycznej, z czego około 60% stanowi węgiel kamienny. Różnego rodzaju prognozy długoterminowe wskazują, że pomimo zmian w strukturze polskiego miksu energetycznego węgiel kamienny nadal pozostanie ważnym nośnikiem energii. Tym niemniej istotnym problemem jest to aby był nim nadal węgiel wydobywany w polskich kopalniach. Stąd, analiza szans i zagrożeń dla rozwoju górnictwa węgla kamiennego w Polsce jest niezwykle ważna, a jej wyniki mogą stanowić podstawę racjonalnych planów i działań zapewniających konkurencyjność cenową tego paliwa w wymiarze globalnym. Ponadto, należy mieć na uwadze fakt, że górnictwo węgla kamiennego jest jednym z największych pracodawców w Polsce, ocenianym na blisko 500 tysięcy miejsc pracy, zarówno tych bezpośrednich w kopalniach jak i otoczeniu tego górnictwa. Niestety negatywnym zjawiskiem, które stwarza istotne zagrożenie dla rozwoju polskiego górnictwa węgla kamiennego są stale rosnące koszty produkcji. Przyczyną tego są zarówno uwarunkowania zewnętrzne, w tym liczne obciążenia podatkowe, jak i wiele przyczyn powstających wewnątrz samego górnictwa, jak na przykład niedobór wysoko wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników. Dla rozpoznania przedmiotowego problemu szans i zagrożeń w polskim górnictwie węgla kamiennego została zastosowana metodyka badań eksperckich, polegająca na pozyskaniu, a następnie specjalistycznej analizie opinii, odpowiednio licznego zbioru danych, uzyskanego od 92 respondentów uznanych jako ekspertów. Dane te zostały zawarte w specjalnie opracowanym kwestionariuszu, który składał się z trzech części: A - dotyczącej szans rozwojowych górnictwa, B - dotyczącej zagrożeń dla tego przemysłu i C - dotyczącej diagnozy stanowiącej podsumowanie sytuacji w analizowanych obszarach. W metodologii analizy wyników została zastosowana jednolita skala ilościowej oceny stopnia ważności wyróżnionych czynników, od 5 - bardzo ważny, do 1 - trudno powiedzieć. Na wstępie przedstawiono ekspercką diagnozę aktualnej sytuacji polskiego górnictwa węgla kamiennego w oparciu o opracowaną metodologię, która pozwoliła ocenić stopień ważności spośród 24 stwierdzeń opisujących ten sektor i jego otoczenie (Tabela 2 i Rys. 1). Natomiast w grupie 9 czynników dotyczących szans rozwojowych górnictwa (Rys. 4) za najbardziej ważne eksperci uznali dysponowanie kadrą o wysokich kwalifikacjach oraz szybki transfer wiedzy do kopalń. Interesujących informacji dostarczyła analiza powyższych czynników przyporządkowana wyróżnionym sferom działalności kopalń - ekonomiczna, technologiczna, geologiczna, społeczna i prawna (Rys. 3). Wskazuje ona, że szans rozwojowych górnictwa węgla kamiennego w Polsce należy poszukiwać przede wszystkim w sferze społecznej i technologicznej. W odniesieniu do analizy zagrożeń dla rozwoju górnictwa zostało wyróżnionych 19 czynników, których ważność została oceniona przez ekspertów. Za najważniejsze uznano (Rys. 6): wysoką dynamikę wzrostu kosztów produkcji, malejącą bazę zasobową, wysokie koszty emisji gazów cieplarnianych związane z polityką klimatyczno-energetyczną Unii Europejskiej, rosnący import węgla oraz rosnące koszty infrastruktury górniczej. Podobnie jak w przypadku szans rozwojowych dokonana została analiza wyróżnionych czynników w odniesieniu do wydzielonych sfer działalności kopalni. Wskazuje ona, że główne zagrożenia związane są ze sferą ekonomiczną i prawną. Interesujących informacji dostarcza wspólne porównanie szans i zagrożeń (Rys. 8). Biorąc pod uwagę fakt, że czynnik całkowitych kosztów pozyskiwania węgla został zidentyfikowany jako najważniejszy zarówno z pozycji szans jak i zagrożeń, poddano go również analizie ekspertów, formułując 9 rodzajów kosztów wraz z przypisaniem im odpowiedniej skali ważności i punktacji. Wyniki tej szczególnie ważnej analizy (Rys. 11) wskazują, że koszty produkcji węgla, koszty wynikające ze sczerpywania złóż i w związku z tym prowadzenia eksploatacji w coraz bardziej trudnych warunkach oraz koszty dotyczące emisji gazów cieplarnianych stanowią największe zagrożeniu dla przyszłości i rozwoju górnictwa węgla kamiennego w Polsce. W rozdziale podsumowanie i wnioski zawarto najważniejsze stwierdzenia wynikające z treści artykułu oraz sformułowano kierunki działań, których realizacja zwiększałaby szanse i zmniejszała zagrożenia dla rozwoju górnictwa węgla kamiennego w Polsce.
PL
Problematykę, ujętą w tytule artykułu, przedstawiono w rozdziałach: węgiel kamienny – kluczowy nośnik energii; rola nauki w utrzymaniu konkurencyjnej pozycji krajowego górnictwa węgla kamiennego; Katowicki Holding Węglowy SA – ważny producent surowca na potrzeby rynku energetycznego; efektywność produkcji węgla kamiennego; bezpieczeństwo pracy i produkcji; zrównoważony rozwój.
EN
The issues, covered by the title of the article, are presented in sections: hard coal — a key energy carrier; the role of science in maintaining of the competitive position of domestic hard coal mining; Katowice Coal Holding SA — a major producer of raw mineral for the needs of energy market; the efficiency of hard coal production; safety of work and production, sustainable development.
18
Content available Sustainable development of mining mineral resources
EN
This paper describes mineral resources and the demand for them, taking into account the dynamics and global trends in the economy of raw materials. It presents the importance of mineral resources in the development of the world economy, and the importance of mineral resources that are critical for economic development. The main assumptions presented in this paper are the main assumptions that relate to the sustainable development of the mining sector, the ones that will significantly shape the development of mining in the future.
PL
W artykule scharakteryzowano zasoby i zapotrzebowanie na surowce mineralne, z uwzględnieniem dynamiki i trendów światowych w gospodarce surowcowej. Przedstawiono znaczenie surowców mineralnych w rozwoju gospodarki światowej oraz znaczenie krytycznych dla rozwoju gospodarczego surowców mineralnych. Wskazano także główne elementy zrównoważonego rozwoju sektora wydobywczego, które w istotny sposób będą kształtowały rozwój górnictwa w przyszłości.
PL
Górnictwo węgla kamiennego to ważna gałąź przemysłu. Polska pod względem wydobycia węgla kamiennego zajmuje 10. pozycję w rankingach światowych oraz 1. w Unii Europejskiej. Dla Polski węgiel stanowi gwarancję bezpieczeństwa energetycznego, będąc obecnie podstawowym źródłem pozyskiwania energii. W artykule opisano stan górnictwa węgla kamiennego w Polsce, uwarunkowania funkcjonowania górnictwa węgla kamiennego, determinanty funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych, zrównoważony rozwój górnictwa, światowe trendy w górnictwie węgla kamiennego.
EN
Hard coal mining is an important economic branch Poland, in terms of coal mining, takes the 1Oth position in the world's ranking and 1st one in the European Union. For Poland coal constitutes a guarantee of energy security and is currently the primary source of energy generation. The article describes the status of hard coal mining in Poland, the conditions of operation of hard coal mining, determinants of functioning of mining companies, sustainable development of mining, global trends in hard coal mining sector.
20
Content available remote Przyszłość węgla jako paliwa energetycznego
PL
W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze światowym i krajowym zapotrzebowaniem na energię i rolą węgla w tym obszarze. Na podstawie danych dotyczących produkcji węgla i jego zasobów oraz zróżnicowanych uwarunkowań występujących w wybranych krajach opisano rolę węgla w ich strukturze paliwowej. Przedstawione zostały zagadnienie dotyczące wystarczalności zasobów surowców energetycznych na tle aktualnych trendów ich produkcji i konsumpcji oraz światowych prognoz w tym zakresie. Na podstawie prognoz zapotrzebowania Polski na węgiel kamienny i brunatny dokonano oceny wystarczalności krajowych zasobów węgla dla polskiej gospodarki elektroenergetycznej. Wskazano na konieczność efektywnego wykorzystania posiadanych zasobów węgla dla zapewnienia krajowego bezpieczeństwa energetycznego, tworząc gospodarkę niskoemisyjną opartą na tym paliwie.
EN
This paper reviews the issues related to global and national energy supply and the role of coal in this area. Based on data from the production of coal and its resources, as well as various circumstances influencing its production in selected countries, the significant diversified role of coal in their fuel structure was characterized. The issues regarding the availability of sufficient energy resources in comparison to current trends of its production, consumption and global forecasts in energy demand were presented. Based on forecasts of the demand for hard coal and lignite in Poland, an assessment of the sufficiency of Polish coal resources as a fundamental energy source for energy sector was made. The necessity of effective utilization of coal resources in Polish economy to provide its own energy security, by establishing low emission economy, which would rely on this fuel was presented in this article.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.