Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 13

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
1
EN
Composition and thermal maturity of organic matter components from Menilite Beds (Skole Unit) were analyzed. Samples (26) were collected from 9 outcrops within the investigated area. Samples represented several lithologies – clay and marly shales, mudstones, sandstones/siltstones, micritic limestones and cherts. Macerals of three groups (vitrinite, inertinite and liptinite) are present in the analyzed samples. Macerals of the liptinite group are the most numerous. Within this group, bituminite is most common, while alginite and liptodetrinite are less often observed. Macerals of the vitrinite (collotelinite, telinite, vitrodetrinite) and inertinite (fusinite, semifusinite, inertodetrinite) groups are also present, but their content is significally lower compared to the macerals of the liptinite group. Organic matter within all the investigated area is clearly immature, which is confirmed by both vitrinite reflectance Ro and Tmax parameters. The composition of organic matter relates mostly to kerogen type II and III (and their mixture). Sev- eral relations between Rock-Eval parameters and maceral composition were identified. The obtained results were compared to data from Menilite Beds of the Silesian Unit.
PL
W artykule przeanalizowano skład i dojrzałość materii organicznej obecnej w warstwch menilitowych jednostki skolskiej. Przebadano 26 próbek pochodzących z 9 odsłonięć. Próbki reprezentowały różne odmiany litologiczne – od łupków ilastych, przez ilastowęglanowe, mułowce, piaskowce/pyłowce, po utwory węglanowe i rogowce. W próbkach obserwuje się macerały wszystkich trzech grup tj. witrynitu, inertynitu i liptynitu. Macerały grupy liptynitu zdecydowanie dominują w składzie materii organicznej. Najczęściej jest tu spotykany bituminit, a rzadziej alginit i liptodetrynit. Udział macerałów grupy witrynitu (kolotelinit, telinit, witrodetrynit) oraz inertynitu (fuzynit, semifuzynit oraz inertodetrynit) jest wyraźnie niższy. Materia organiczna jest na całym badanym obszarze niedojrzała, na co wskazują pomiary refleksyjności witrynitu oraz parametr Tmax. Skład materii organicznej odpowiada głównie II oraz III typowi kerogenu, a także ich mieszaninie. Wykazano szereg zależności pomiędzy parametrami geochemicznymi (analiza Rock-Eval), a składem i dojrzałością materii organicznej określonej przy użyciu mikroskopu optycznego. Zbadano również podobieństwa i różnice pomiędzy materią organiczną łupków menilitowych w obrębie jednostki skolskiej i śląskiej.
EN
This article is devoted to the issue of dispersed organic matter present in Menilite shales. A total of 27 samples collected from 8 outcrops, representing various lithological types (mainly shales and mudstones) types, were examined with the use of microscopic (optical microscopy) and geochemical (Rock-Eval pyrolysis) methods. Maceral composition in investigated rocks is relatively monotonous. Liptinite macerals are usually the most numerous, while vitrinite macerals are less common. Inertinite macerals are very rare. The maceral composition suggest brackish environment. Results of both the vitrinite reflectance and the Rock-Eval pyrolysis show that the maturity level of the organic matter changes from the immature to the oil window phase. Maturity increases towards the south-east.
PL
Artykuł poświęcony jest zagadnieniu rozproszonej materii organicznej. Przy użyciu metod mikroskopowych (mikroskopia optyczna w świetle przechodzącym i odbitym) i geochemicznych (piroliza Rock-Eval) przebadano ogółem 27 próbek pobranych z 8 odsłonięć, reprezentujących różne typy litologiczne, głównie różnego rodzaju łupki i mułowce. Przebadane skały charakteryzują się stosunkowo monotonnym składem macerałowym. Dominują macerały grupy liptynitu, mniej licznie obserwuje się macerały grupy witrynitu, natomiast grupa inertynitu jest obecna jedynie incydentalnie. Skład macerałowy sugeruje środowisko brakiczne. Zarówno wyniki pomiarów refleksyjności witrynitu, jak i pirolizy Rock-Eval wskazują, iż stopień dojrzałości materii organicznej jest zmienny i waha się od stadium niedojrzałego po główne okno ropne, przy czym obserwuje się trend wzrostowy w kierunku południowo-wschodnim.
PL
Utwory czerwonego spągowca, ze względu na obecne w nich złoża gazu, są od dziesięcioleci przedmiotem intensywnych badań geologicznych [1–3]. Współcześnie obszar występowania tych utworów, dotychczas kojarzony ze złożami konwencjonalnymi, budzi zainteresowanie również pod kątem złóż niekonwencjonalnych (ang. tight gas). Przeprowadzono analizy petrologiczno-granulometryczne dla ponad 400 próbek. Każda z przebadanych próbek została przypisana do jednej z 4 wyróżnionych facji: eolicznej, fluwialnej, plaji (jeziornej) oraz tzw. białego spągowca. W celu zbadania zależności pomiędzy składem mineralnym szkieletu ziarnowego, rodzajem spoiwa, porowatością, rozkładem uziarnienia a środowiskiem depozycji, przeprowadzono korelację uzyskanych danych. Otrzymane wyniki, w połączeniu z danymi petrofizycznymi, stanowią bogatą pulę informacji, które będą wsparciem w konstruowaniu cyfrowych modeli 3D.
EN
The Rotliegend sandstones are well known conventional gas reservoirs and have been a subject of an intense geological investigation for decades. Nowadays, even more attention is given to the Rotliegend sandstones as they may also be reservoirs for unconventional gas – tight gas. The petrographic and granulometric analyses were carried out for over 400 samples that have been described as sediments related to aeolian, fluvial, playa and so called “white Rotliegend” deposition systems. In order to investigate the relationships between the components of grains, cements and particle size distributions, the correlation analysis was performed. Presented results may be directly linked with petrophysical (porosity, permeability) features of analyzed rocks, which enables to create detailed, digital 3D models of the Rotliegend sediments.
PL
Utwory czerwonego spągowca, ze względu na obecne w nich złoża gazu, są od dziesięcioleci przedmiotem intensywnych badań geologicznych. Współcześnie obszar występowania tych utworów (dotychczas kojarzony ze złożami konwencjonalnymi) budzi zainteresowanie również pod kątem złóż niekonwencjonalnych (ang. tight gas). W artykule przedstawiono wyniki badań petrograficznych i granulometrycznych dla ponad 400 próbek, które przyporządkowane zostały facjom: eolicznej, fluwialnej, plai (jeziornej) oraz tzw. białego spągowca. W celu zbadania relacji pomiędzy składnikami szkieletu ziarnowego, spoiwami a rozkładem uziarnienia dokonano analizy korelacyjnej. Uzyskane wyniki powiązać będzie można z rezultatami analiz petrofizycznych (porowatość, przepuszczalność), co ułatwi stworzenie cyfrowych modeli 3D i umożliwi lokalizację potencjalnych złóż gazu.
EN
Rotliegend sandstones are well known conventional gas reservoirs and have been a subject of intense geological investigation for decades. Nowadays, even more attention is paid to Rotligend sandstones as they may also be reservoirs for unconventional gas – tight gas. This paper presents the results of petrographic and granulometric analyses for over 400 samples that have been described as sediments related to aeolian, fluvial, playa and so called “white Rotliegend” deposition systems. In order to investigate the relationships between the components of grains, cements and particle size distributions, correlation analysis was performed. Presented results may be directly linked with petrophysical (porosity, permeability) features of analyzed rocks, which enables to create detailed, digital 3D models of Rotliegend sediments. These models are powerful tools that can be used to locate new wells and new areas of interest.
5
Content available remote The organic matter type in the shale rock samples assessed by FTIR-ATR analyses
EN
The aim of the paper was to show possibilities of applying the relatively new, and quick FTIR molecular vibrational spectroscopy with Attenuated Total Reflectance – ATR technique – in order to correlate extracted organic matter samples of different types with its infrared spectra. The technique was employed for 22 shale rock samples of the Carpatian Flysch – mainly from Menilite Beds, Istebna Beds and Verovice Beds. They were selected on the basis of their different maturity levels – from immature ones through all stages of the oil window, up to the early gas window phase of generating hydrocarbons. The Rock-Eval analysis and optical microscope techniques (organic petrography and vitrinite reflectance), were the methods chosen to confirm the samples classification assessment, in terms of kerogen typing and samples maturity. The major kerogen types in these source rocks include Type I, II and III. In consequence the measurement and data analysis (like choosing analytical bands and parameterization) for distinguishing between different kerogen types (I-III) should be possible by the proposed FTIR-ATR technique.
PL
Artykuł przedstawia możliwości zastosowania relatywnie nowej, szybkiej odmiany spektroskopii w podczerwieni FTIR – w wydaniu z wykorzystaniem techniki ATR (Attenuated Total Reflectance) – bazującej na zjawisku tłumionego całkowitego odbicia. Celem jest korelacja próbek kerogenu reprezentujących różne jego typy z ich widmami w podczerwieni. Przebadano 22 próbki skał formacji łupkowych fliszu karpackiego. Były to łupki menilitowe, warstwy istebniańskie oraz wierzowskie, wyselekcjonowane w taki sposób by reprezentować różne stopnie dojrzałości materii organicznej – od niedojrzałych poprzez okno ropne aż do okna gazowego. W celu potwierdzenia ich klasyfikacji przeprowadzono badania pirolizy Rock-Eval, użyto mikroskopowych metod petrograficznych jak analiza refleksyjności witrynitu oraz petrografia składników organicznych. Stwierdzono, iż poszczególne próbki przynależą do kerogenu typu I, ale także II oraz III . Na podstawie przeprowadzonych dotychczas badań oraz doniesień literaturowych stwierdzono, iż rozróżnienie takie było możliwe także z użyciem zaproponowanej w pracy odmiany metod spektroskopii w podczerwieni – FTIR-ATR. Jednak w celu bardziej szczegółowego poznania ograniczeń metody oraz stwierdzenia zakresu jej stosowalności konieczne jest przeprowadzenie badań na większej populacji próbek.
EN
Samples of shales from Menilite Beds from different units were analyzed (Skole, Silesian, Dukla, Magura and Boryslav–Pokuttya Units). The aim of this paper was to present the diversity in organic matter type, maturity and composition between different units and within each unit. Obtained results revealed that collected shales share similar petrographic composition of organic matter, dominated by bituminite, alginite and vitrinite (present in different proportions). The maturity (determined on the basis of both Tmax and R0 parameters) varies from immature to late “oil window” phase or even to early “gas window”. The content of organic matter changes in a wide range – obtained TOC values are in the range of below 1.5% up to 13%. Such a diversity in results revealed the need for more detailed field work, focusing on collecting samples in relation to both local and regional geology.
PL
Przebadano próbki łupków z warstw menilitowych z różnych jednostek w obrębie Karpat Zewnętrznych (jednostka skolska, śląska, węglowiecka, dukielska, magurska oraz borysławsko-pokucka). Celem niniejszej pracy było przedstawienie zróżnicowania materii organicznej (pod kątem jej zawartości w skale, rodzaju i dojrzałości) pomiędzy próbkami z różnych jednostek, a także w obrębie każdej z nich. Uzyskane wyniki ujawniły, iż badane próbki łupków menilitowych charakteryzują się zbliżonym składem petrograficznym materii organicznej, zdominowanym przez alginit, bituminit oraz witrynit (obecnymi w różnych proporcjach). Jej dojrzałość (oszacowana na podstawie wyników pirolizy Rock-Eval oraz pomiarów refleksyjności witrynitu) zmienia się od niedojrzałej do późnej fazy „okna ropnego”/wczesnej fazy „okna gazowego”. Udział materii organicznej w badanych łupkach jest zmienny w szerokim zakresie – wartości TOC mieszczą się w przedziale od 1,5% do 13%. Różnorodność uzyskanych wyników ujawniła potrzebę bardziej zaawansowanych prac terenowych, skupionych na poborze próbek z jednoczesnym uwzględnieniem sytuacji geologicznej zarówno lokalnej (w skali odsłonięcia), jak również regionalnej.
EN
Exotic schist cobbles were collected from two localities: Roztoki Dolne and Ustrzyki Górne (Krosno Beds, Silesian Nappe, Bieszczady Mts., SE Poland), where they occur in streams as a detrital material. These cobbles reach up to 25 cm in diameter, but a few boulders (up to 1 m) were also found. They were grey and green in colour and had mica and quartz layers (most often thicker than 0.5 cm, although some quartz layers can reach 1 cm). Some exotic cobbles found were tectonically deformed. These investigated schist cobbles consisted of quartz, white mica (phengite) and chlorite. Additionally other minerals which also occurred in cobbles were: garnet (almandine), tourmaline (dravite), and accessory: apatite, zircon, rutile and ilmenite. Biotite (often altered) and feldspar (albite, oligoclase) are rare. Numerous calcite veins were observed. Garnet porphyroblasts had different shapes (spherical, elliptic or tectonically elongated) and sometimes showed zonation. Tourmalines had characteristic blue and brown zones, due to variable contents of Fe. The protolith of the schists analyzed had the character of pelitic-mudstone rocks. The precursor rocks were metamorphosed during both progressive (almandine-amphibolite facies) and retrogressive metamorphism. The north-west extension of the Marmarosh or Rakhiv massifs between Dukla and Silesian subbasins was the most probable source of these exotic cobbles.
PL
Łupki egzotykowe zostały pobrane z dwóch lokalizacji: Roztoki Dolne i Ustrzyki Górne (warstwy krośnieńskie, jednostka śląska, Bieszczady, południowo-wschodnia Polska), gdzie występowały jako materiał detrytyczny w korytach potoków. Ich wielkość na ogół nie przekracza 25 cm, aczkolwiek zanotowano również kilka większych okruchów (do 1 m średnicy). Charakteryzują się kolorem szaro-zielonym, z laminami mik i kwarcu dochodzącymi do 1 cm grubości, aczkolwiek najczęściej nie przekraczającymi 0,5 cm. Część z odnalezionych okazów wykazuje cechy tektonicznej deformacji. Zbadane łupki zbudowane są z kwarcu, jasnej miki (fengit) oraz chlorytu. Dodatkowo obserwuje się granat (almandyn), turmalin (drawit), a także akcesorycznie apatyt, cyrkon, rutyl oraz ilmenit. Biotyt (często przeobrażony) oraz skalenie (albit, oligoklaz) są rzadkie. Notuje się liczne żyły kalcytowe. Porfiroblasty granatu charakteryzują się zmiennym kształtem – od okrągłych, przez eliptyczne do tektonicznie wydłużonych. Niekiedy występuje u nich zonacja. Turmaliny posiadają charakterystyczną niebiesko-brązową zonację, wynikającą z różnej zawartości Fe. Protolit analizowanych łupków miał charakter pelityczno-mułowcowy. Uległ on metamorfizmowi zarówno progresywnemu w warunkach facji almandynowo-amfibolitowej, jak również retrogresywnemu. Północno-zachodnie przedłużenie masywu Marmarowskiego lub Rachowskiego (pomiędzy basenami śląskim i dukielskim) jest najbardziej prawdopodobnym obszarem źródłowym analizowanych skał egzotykowych.
PL
Współczesna charakterystyka geologiczna obszarów złożowych opiera się na szeregu danych pochodzących z analiz przeprowadzonych w różnych skalach: od skali nanometrów, przez skalę próbki (wielkości kilku centymetrów), aż do skali całego obiektu złożowego. Tak duża rozpiętość zarówno rozmiarów badanego ośrodka, jak i zastosowanych metod badawczych (badania petrofizyczne, petrologiczne, analizy sedymentologiczne, interpretacja krzywych geofizyki otworowej oraz przekroi sejsmicznych) wymusza uwzględnienie zjawiska tzw. efektu skali we wszelkich poczynionych interpretacjach. Wynika to z faktu, że najczęściej dane uzyskane podczas np. analiz próbek o wielkości kilku centymetrów nie mogą być wprost przeniesione do interpretacji obiektów złożowych wielkości kilkudziesięciu kilometrów kwadratowych. Kluczową kwestią jest tutaj pozyskanie wiedzy o wzajemnych relacjach pomiędzy uzyskiwanymi danymi oraz ich wielokrotna kalibracja na praktycznie każdym etapie pracy nad złożem węglowodorów, zarówno konwencjonalnym, jak i niekonwencjonalnym. Efekt skali w światowej literaturze jest rozpatrywany dla bardzo konkretnych problemów. Na potrzeby przemysłu naftowego istnieje wy raźna konieczność uzyskania rozwiązań bardziej ogólnych, które tym samym będą mieć szersze zastosowanie. Eksperyment obliczeniowy przeprowadzono na danych modelowych wyprowadzonych w wyniku interpretacji rzeczywistego obiektu złożowego. Różnorodność pomierzonych i analizowanych parametrów, w których uwzględniono efekt skali, symulowano za pomocą stosunkowo prostych funkcji matematycznych. Wyniki obliczeń modelowych poddano analizom statystycznym ukierunkowanym na ujawnienie istniejących prawidłowości związanych z charakterystyką złoża.
EN
Modern geological characteristics of reservoir areas are based on data from a number of studies carried out at different scales – from the scale of nanometers, through the scale of samples (a few centimeters in size) to the scale of the entire reservoir. Such a large range of both sizes of an investigated area and analitical methods used (petro physical, petrological, sedimentological analysis, well logs and seismic cross-sections interpretations) results in pressure to take so called “scale effect” into account. This is due to the fact that the data obtained during the analyses of samples (size of a few cm) often cannot be directly transferred to the interpretations of the whole reservoir area (several km 2 in size). The key issue here is to obtain knowledge of the relations between the different sets of data and to calibrate them at every step of reservoir investigation (both conventional and unconventional). Scale effect in literature is examined for very specific problems. For the purpose of the oil and gas industry there is a clear need for more general solutions, which will therefore have wider application. A computational experiment on the deduced model data was conducted as a result of the interpretation of the real reservoir rocks. Diversity in measured and analyzed data (where scale effect was used) was stimulated with relatively simple mathematical functions. The results of model calculations were statistically analyzed and focused on the disclosure of existing regularities connected with field characteristics.
PL
Celem niniejszej publikacji jest zwrócenie uwagi na wyłaniający się i wymagający rozwiązania nowy problem, w literaturze światowej występujący pod nazwą scale effects. Złoża węglowodorów (przede wszystkim niekonwencjonalne) wymagają precyzji definiowania w zakresie geometrii lokalizacji i ilościowej oceny parametrów złożowych oraz zasobów. Powyższe jest wynikiem integracji wielu parametrów. To, które z nich najbardziej precyzyjnie charakteryzują złoże jest funkcją czynników odpowiedzialnych za genezę danego obiektu; ich działanie manifestuje się zarówno w skali regionalnej basenu sedymentacyjnego, jak i w skali lokalnej, np. zmiany diagenetyczne lub zmiany wywołane specyficznymi warunkami ciśnień i temperatur, czego odległym efektem jest generacja węglowodorów. Zagadnienie efektu skali w ocenie wielu praktycznych zagadnień w dziedzinie nauk geofizycznych i geologicznych na przestrzeni ostatniej dekady ewoluuje bardzo wyraźnie, stając się jednym z najważniejszych problemów do rozwiązania. Wynika to przede wszystkim z faktu, że wiele zjawisk zachodzących w ośrodku geologicznym wymaga, zależnie od rozmiarów przestrzeni, w której są obserwowane i opomiarowane, różnego opisu formalnego i ilościowego. Oznacza to, iż relacje i własności parametrów określone w danej skali, np. regionalnej (w rozumieniu geologicznym) najczęściej nie mogą być wprost przeniesione do innej skali, np. lokalnej (w rozumieniu np. pomiarów laboratoryjnych na szlifach). Oznacza to również istotne zagrożenie poprawności interpretacji, szczególnie w odniesieniu do działań interdyscyplinarnych, gdzie ujednolicenie zakresu wartości wielu parametrów wymaga różnego rodzaju kalibracji i wyboru ilościowego zakresu wartości jako danych odniesienia. Rozwiązanie problemu skali w literaturze światowej odnosi się najczęściej do wybranych, określonych sytuacji. Ustalenie czy potrzebne i możliwe jest rozwiązanie ogólne, jest nadal kwestią przyszłości. Poniżej przedstawiono kilka przykładów świadczących o rozległości dziedzin wymagających uwzględnienia wzmiankowanego efektu.
EN
The aim of this paper is to present a new issue that needs to be solved, known from English publications as a "scale effect". Conventional resources need a precision in defining a localization geometry as well as a quantitative estimation of reservoir parameters and the amount of resources. This is a result of integration of many parameters, from which those characterizing a reservoir most precisely derive from a function of factors affecting its genesis. Those parameters can act in both regional (sedimentary basin) and local scale (thin section investigations e.g. diagenesis). In the last decade, a scale effect has become a very important issue to solve in geology and geophysics. It is due to the fact, that many processes need different quantitative and formal description, depending on the size of investigated area. It means that relations and properties of parameters defined in regional scale cannot be directly transmitted to a different scale (e.g. local). Because of that, there is a risk in proper interpretation, especially in interdisciplinary projects, where standardization of parameters values range needs different types of calibration and a choice of a quantitative values range as a reference data has to be made. The scale effect in existing publications is most often solved for very specified cases. Whether more general solution is needed or possible to obtain it is a matter of the future. This paper presents a few cases, which show the range of different scientific fields that need to take scale effects into consideration.
PL
Piaskowce czerwonego spągowca, obok mioceńskich utworów piaskowcowo-iłowcowych przedgórza Karpat, należą do głównych skał zbiornikowych, z których wydobywa się gaz metodami konwencjonalnymi na terytorium Polski. W związku z tym geolodzy naftowi i petrofizycy dążą do doskonałego rozpoznania tych utworów. Przedmiotem badań objęte zostały piaskowce górnego czerwonego spągowca, pochodzenia eolicznego facji rdzenia wydmy. Próbki pobrano z otworów wiertniczych zlokalizowanych na obszarze monokliny przedsudeckiej z dwóch rejonów Czarna Wieś—Parzęczewo i Środa Wielkopolska—Kromolice. Analizowany materiał badawczy został wytypowany na podstawie badań współczynnika porowatości oraz przepuszczalności w taki sposób, aby próbki zdecydowanie różniły się pomiędzy sobą uzyskanymi wartościami. Następnie, dla wybranego zbioru, dokonano analizy trójwymiarowych obrazów struktury porowej, otrzymanych metodą rentgenowskiej mikrotomografii komputerowej. Uzyskano następujące informacje o strukturze przestrzeni porowej: klasyfikacja objętościowa systemów porów, krętość kanalików porowych, średnia liczba koordynacyjna, wymiar pudełkowy oraz stopień niejednorodności dystrybucji. Wyniki odniesiono do opisów petrograficznych badanych próbek w celu określenia związku między składem mineralnym, strukturą i porowatością skały zbiornikowej a jej obrazem tomograficznym.
EN
The Rotliegend sandstones are the main, besides the Miocene formations of Carpathian Foreland, reservoir rocks the natural gas is extracted from with traditional methods in Poland. Therefore, reservoir geologists and petrophysicists strive to very accurate recognition of these rocks. This study subject are Upper Rotliegend sandstones, of an aeolian dune core facies. Investigated samples have been selected from S-K-M region wells located on fore-sudetic monocline. Analyzed research material was selected on the basis of porosity and permeability values in order to get a set of samples which strongly differed among themselves in obtained values. Selected samples were investigated with computed microtomograph in order to analyze pore structure spatial images. As a result of these analyses following information was obtained: volume classification of connected pore systems, pore channels toriuosity, average coordination number, box-counting dimension and pore structure heterogeneity. The results were related to rocks thin section petrographic description in order to determine the relationship between mineral composition, structure and porosity of reservoir rock and its tomographic image.
PL
Celem niniejszego rozdziału jest zwrócenie uwagi na wyłaniający się i wymagający rozwiązania nowy problem: „scale effects". Zagadnienie efektu skali w ocenie wielu praktycznych zagadnień w dziedzinie nauk geofizycznych i geologicznych na przestrzeni ostatniej dekady ewoluuje bardzo wyraźnie stając się jednym z najważniejszych problemów do rozwiązania. Nowe wyzwania dla gospodarki energetycznej kraju, jakim stały się tzw. złoża niekonwencjonalne, a szczególnie „gaz łupkowy", każe spojrzeć na poszukiwania, ale też na przyszłą eksploatację takich obiektów, z zupełnie innej perspektywy niż pozwalają wyłącznie własne doświadczenia krajowe. Termin eksploatacja w odniesieniu do złóż gazu z łupków należy rozumieć bardzo szeroko; w tym przypadku będzie to dotyczyć nie tylko samego wydobycia, ale również przygotowania obiektu i umożliwienia przepływu płynów złożowych, a szczególnie gazu do linii wydobywczej. Ogromna rola w tym zakresie przypadnie szczelinowaniu hydraulicznemu. Zachowanie się złoża musi być szczegółowo opisane w czasie, a więc dynamicznie. W tym aspekcie wyjaśnienie roli efektu skali w charakterystyce obszarów złożowych wymaga zrozumienia, jaki jest jej wpływ na różnego rodzaju dane oraz metody badań i technologie stosowane podczas pozyskiwania informacji i opracowywania wyników.
EN
The aim of this paper is to present a new issue that needs to be solved, known from English publications as a "scale effect". Conventional resources need precision in defining the location geometry as well as a quantitative estimation of reservoir parameters and the amount of resources. This is a result of integration of many parameters. Those which characterize the reservoir most precisely are the function of factors affecting its genesis. Those parameters can be demonstrated in both regional (sedimentary basin) and local scale (thin section investigations i.e. diagenesis). In the last decade, a scale effect has become a very important issue to solve in geology and geophysics. It is due to the fact that many processes need different quantitative and formal description, depending on the size of investigated area. It means that relations and properties of parameters defined in regional scale cannot be directly transmitted to a different scale (e.g. local). Because of that, there is a risk in proper interpretation, especially in interdisciplinary projects, where standardization of parameter values range needs different types of calibration and a choice of quantitative values range has to be selected as a reference data. The solution of the scale effect in existing publications usually refers to very specified cases. Whether a more general solution is necessary or possible is a matter of the future. This paper presents a few cases which demonstrate the extent of different scientific fields that need to involve the scale effect.
12
Content available remote Bilansowanie przekrojów geologicznych z rejonu Błażowa-Dynów
PL
W niniejszej pracy autorzy przedstawili bilansowanie dwóch przekrojów sejsmicznych 3-6-04K i 13-6-10K z rejonu Błażowa—Dynów wykonanych w ramach opracowania: Interpretacja danych sejsmicznych 2D Błażowa—Dynów. Przy konstruowaniu profili kierowano się podstawową zasadą respektowania danych: mapy geologicznej odkrytej, profili sejsmicznych, korelacji międzyotworowej i końcowego modelu prędkości użytego do transformacji czasowo-głębokościowej w taki sposób, aby wyinterpretowana geometria struktur była w najwyższym stopniu zgodna z obrazem sejsmicznym. Interpretacja czasowych profili sejsmicznych przedstawia uaktualniony obraz tektoniki jednostki skolskiej serii karpackiej, uwzględniający zarówno formy kompresyjne, ekstensyjne, jak i przesuwcze. Załączone w opracowaniu przekroje zbilansowane przed- stawiają odmienną od prezentowanej dotychczas, formę budowy jednostki skolskiej, wynikłą z zastosowania integracyjnego podejścia do budowy geologicznej tego rejonu Karpat.
EN
Two balanced seismic cross sections (3-6-04K and 13-6-10K from Błażowa—Dynów region) were presented in this paper. The mentioned cross sections were prepared as a part of the project: Interpretation of 2D seismic data Błażowa—Dynów. In order to interpretated geometry of structures be the most consistent with seismic data, the construction of cross sections was based on geological map, seismic profiles, correlation between wells and final velocity model which was used for time to depth conversion. The interpretation of seismic profiles in time domain presents updated tectonic structure of Skole Unit, with compression, extension and slip structures. The mentioned balanced cross sections present a different interpretation of Skole Unit structure, which is a result of integrated approach to formation description of this part of Outer Carpathians.
PL
Praca przedstawia wyniki badań makroskopowych, a także analiz mikrosko-powych i petrofizycznych, jakie wykonano dla dostępnych rdzeni wiertniczych z otworów: Bonikowo-1, Bonikowo-2 oraz Kokorzyn-2. Zbadane fragmenty rdzeni odpowiadają wiekowo najmłodszej części cyklotemu Werra - począwszy od klastycznych osadów białego spągowca (w przypadku otworu Bonikowo-2) po wapień cechsztyński Ca1 włącznie. Ze względu na różnice w makro-skopowym wykształceniu analizowanych utworów, wydzielić można odpowiednio 5 facji litologicznych w obrębie otworu Bonikowo-1, 2 facje w obrębie otworu Bonikowo-2 oraz 1 w obrębie otworu Kokorzyn-2. Analizowane skały to głównie jasne lub nieco ciemniejsze wapienie zbudowane z mikrytowego kalcytu, w obrębie których spotyka się różnorodną faunę, reprezentowaną najczęściej przez mszywioły. Notuje się również muszle małżoraczków, ramienionogów, a także otwornice i krynoidy. Powszechnie występuje tu anhydryt wykształcony w postaci tabliczek, mogących tworzyć większe skupienia wypełniające pustki. Dużo rzadziej notuje się gips. Poza wapieniami w badanych interwałach występują również, w spągowych częściach, utwory klastyczne - zlepieńce i piaskowce, zbudowane z ziaren kwarcu, skaleni oraz otoczaków skał magmowych i metamorficznych, spojo-nych cementem węglanowym, kwarcowym, ilastym, a także ilasto-żelazistym matriks. W obrębie wydzielonych facji nie wykazano trendów zmienności porowatości całkowitej oraz przepuszczalności dla gazu (azotu) w stosunku do głębokości. Każda z wyznaczonych facji charakteryzuje się zakresem zmienności porowatości mogącym sięgać od 2-3 do kilkudziesięciu procent, a także wartościami przepuszczalności zmiennymi w zakresie od dziesiętnych części mD po ok. 1,6 D. Podane zakresy wartości porowatości i przepuszczalności najczęściej pokrywają się w mniejszym lub większym stopniu w obrębie wyznaczonych facji, dlatego też nie można przypisać każdej z analizowanych facji charakterystycznych, odrębnych od innych zakresów zmienniści (za wyjątkiem utworów stropowej części facji C, dla których osiągane, bardzo wysokie wartości przepuszczalności są niepowtarzalne w obrębie żadnej innej facji).
EN
The results of a petrophysical analysis, along with macro- and microscopic investigations of samples from the Bonikowo-1, Bonikowo-2 and Kokorzyn-2 wells are presented in this paper. Analyzed rocks represent the youngest part of Werra cyclothem - from the clastic, white sediments (in Bonkowo-2 well) up to Zechstein limestone Ca1. Based on macroscopic differences analyzed cores were divided into several lithofacies - 5 in Bonikowo-1, 2 in Bonikowo-2 and 1 in Kokorzyn-2. Analyzed rocks were generally light or dark-gray, micritic limestones with various fauna, represented mainly by Bryozoa species. Apart from bryozoan colonies, several species belonged to Ostracoda, Brachiopoda, Foraminifera and Crinoidea were also observed. Anhidrite, in a tabular form or creating nodular masses, is common in investigated rocks. Gypsum is rare. Apart from limestones, in lower parts of analyzed intervals, sandstones and conglomerates (built by grains of quartz, feldspars, metamorphic and igneous rocks with calcite, quartz, illite cements and illite-ferric matrix) occur. In investi-gated facies, there are no trends in changes of total porosity and permeability values in relation to depth. Each of analyzed facies has a porosity value from 2-3% up to tens %, and permeability values in the range from 0.01 mD up to 1.6 D. The values of porosity and permeability are most times more or less similar in each of the analyzed facies (except the permeability values in facia C, which are very high and specific).
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.