Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 102

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
1
Content available remote Plants as natural anti-dust filters – preliminary research
EN
In urban areas, particulate matter (PM) are the leading cause of air pollution. They can adversely affect human health. One of the solutions to reduce pollution and improve air quality is the use of plants as natural, biological filters which trap the particles on the leaves. Studies on the assimilation capacity of species (Hedera helix, Parthenocissus quinquefolia, Fagus sylvatica) were analyzed. In addition, based on two examples of structures in Krakow, the storage capacity of vines such as Hedera helix and Parthenocissus quinquefolia and Fagus sylvatica tree, for fraction of PM (0.2–2.5 μm; 2.5–10 μm; 10–100 μm) was estimated. Analyses have shown the particular efficacy of creeping vines in PM capture.
PL
W obszarach miejskich substancje pyłowe są najczęstszą przyczyną zanieczyszczenia powietrza. Cząstki pyłu zawieszonego (PM) mogą szkodliwie oddziaływać na zdrowie człowieka. Jednym z rozwiązań zmniejszających zanieczyszczenie i poprawiających jakość powietrza jest stosowanie roślin jako naturalne, biologiczne filtry, zatrzymujące cząstki stałe na liściach. W artykule przeanalizowano wyniki badań dotyczące zdolności asymilacji pyłów wybranych gatunków: (Hedera helix, Parthenocissus quinquefolia, Fagus sylvatica). Dodatkowo oszacowano zdolność akumulacji pnączy Hedera helix i Parthenocissus quinquefolia oraz drzewa Fagus sylvatica dla frakcji PM (0,2–2,5 μm; 2,5–10 μm; 10–100 μm) na przykładzie dwóch budowli w Krakowie. Analizy wykazały szczególną skuteczność pnączy w wychwytywaniu PM.
PL
Określono możliwości badania cienkich warstw o grubości poniżej 1 mikrometra metodą mikroanalizy rentgenowskiej przy zastosowaniu metody korekcji opartej na dopasowaniu funkcji rozkładu wzbudzenia promieniowania φ(ρz) do danych doświadczalnych. Wykonano serię badań testowych z powierzchni warstw jednoskładnikowych: Au na podłożu Ni i Si o grubościach w przedziale 10–50 nanometrów oraz dwuskładnikowych: tlenek indu na podłożu Si i tlenek krzemu na podłożu Ti. Stwierdzono, że obliczenia zarówno grubości warstw w zakresie od kilku do kilkuset nanometrów, jak i składu chemicznego są poprawne. Badania nie wykazały wpływu rodzaju podłoża i napięcia przyspieszającego na poprawność wyników. Pokazano, że mapy rozkładu grubości bardzo dobrze ilustrują niejednorodności warstw. Stwierdzono, że zarówno mapowanie, jaki i obliczenia ilościowe są czułe na niewielkie różnice grubości rzędu 2–3 nm.
EN
One of the parameters of Refill Friction Stir Spot Welding is a tool sleeve depth in the joined components. The value of the depth depends on inter alia joined sheets thicknesses, a tolerance with which the sheets were made and the other parameters of the RFSSW process. The aim of the work was to determine the impact of tool depth on the quality of the RFSSW joints. Joints made of an aluminum alloy 2024-T3 sheet having a thickness of 1.0 mm and an aluminum alloy D16UTW sheet having a thickness of 0.6 mm were analysed. The welding was performed on the side of the sheet made of aluminum alloy 2024-T3. Three tool depths without changing the other welding parameters were tested. The tool depths were following: 1.10 mm, 1.15 mm and 1.20 mm. For each variant 10 RFSSW welds were made. Eight of them were served to assess the load bearing capacity of the joints with consideration plastic strain analysis, one of them were for macrostructural assessment, and one of them were for a visual assessment.
PL
Przedstawiono wyniki badań dotyczących składu chemicznego sproszkowanego miąższu dyni odmiany Bambino. Odwadnianie miąższu przeprowadzono, wykorzystując suszenie konwekcyjne i sublimacyjne. Wysuszony miąższ rozdrobniono do postaci proszku, a następnie określono jego podstawowy skład chemiczny. Wyniki badań porównano do danych z doświadczeń innych badaczy w tym zakresie. Uzyskane wyniki badań i ich analiza wskazują, że miąższ dyni charakteryzuje się różnorodnym składem i zawiera wiele cennych składników, zwłaszcza witamin i składników mineralnych. Jest bogaty w witaminę C oraz składniki mineralne, takie jak magnez, potas, żelazo, wapń, fosfor. Jest on doskonałym źródłem białka i błonnika.
EN
Bambino type pumpkin pulp was shredded to pieces about 10 mm and dried by air convection down to humidity 12% and then by freeze-drying to down to 5%. The product was powdered by using a lab. disc crusher and then studied for chem. compn. in accordance with the relevant stds. A 100 g sample of powdered pulp contained approx. 11 mg of vitamin C, 25 mg of carotenes, as well as K, P, Ca, and Mg, in amts. of approx. 200 mg, 31 mg, 14 mg, and 7.7 mg, resp.
EN
The study involved investigation of the relationship between the radon concentrations in the ground air – and thus in the indoor air – and the geological structure of the Lubelskie Voivodeship (eastern Poland). Both passive and active methods were used for measuring the radon concentrations in coal, phosphate and chalk mines, caves, wells as well as indoor environments. The study also included elemental, uranium and lead isotope analyses of rocks. The performed research showed that Paleogene and Mesozoic sedimentary rocks rich in radionuclides are the sources of radon in the Lubelskie Voivodeship. In the case of the buildings located in proximity to such rocks, characterized by relatively high radon exhalations, radon remediation methods are recommended. Already at the designing stage of buildings, the measures which protect against the hazardous radon gas should be applied.
PL
Treść opracowania obejmuje zagadnienia dotyczące uwarunkowań i specyfiki procesów schładzania, zamrażania i rozmrażania mięsa i jego wyrobów. Omówiono wpływ i korelacje zachodzące pomiędzy czasem prowadzenia procesów na zmiany zachodzące w obrabianym materiale oraz na finalną jakość rozmrożonego mięsa. Poddano ocenie zasady prawidłowego rozmrażania mięsa i jego wyrobów. Zestawiono i poddano charakterystyce najczęściej stosowane techniki i technologie schładzania i zamrażania surowców pochodzenia zwierzęcego.
EN
The content of the study covers issues related to the conditioning and specificity of the processes of cooling, freezing and thawing meat and its products. The influence and correlations between the time of running processes on changes occurring in the processed material and the final quality of thawed meat are discussed. The principles of proper defrosting of meat and its products have been assessed. The most frequently used techniques and technologies for cooling and freezing of raw materials of animal origin were summarized and analyzed.
6
Content available Nowe wymogi dla autonomicznych czujek dymu
PL
Cel: Celem artykułu jest przedstawienie opóźnienia procesu standaryzacji w zakresie autonomicznych czujek dymu w stosunku do obecnego poziomu technologicznego tych urządzeń, a także identyfikacja błędów i nieścisłości w zapisach projektu normy prEN 14604. Dodatkowo celem artykułu jest zaproponowanie kierunków oceny ilościowej szeregu parametrów czujek dymu. Wprowadzenie: W artykule krótko przedstawiono historię rozwoju autonomicznych czujek dymu (od pierwszej jonizacyjnej czujki dymu typu 710 do miniaturowej autonomicznej czujki dymu i czujki multidetektorowej), a także historię międzynarodowych norm w tym zakresie (od pierwszej normy międzynarodowej ISO 12239 do projektu normy prEN 14604:2016). Metody: Omówiono główne założenia projektu normy prEN 14604, które są inne niż występujące w obecnie stosowanej normie EN 14604:2005. Zwrócono uwagę na niedopuszczalne używanie różnej terminologii w dokumencie normatywnym dla tego samego pojęcia. Ujawniono błędy techniczne w materiałach graficznych. Zaproponowano treść niektórych rozdziałów normy oraz uzupełnienie wymagań technicznych dla autonomicznych czujek dymu o parametry ilościowe. Zarekomendowano metodę sprawdzenia mechanizmu kompensacji zmian czułości autonomicznych czujek dymu poprzez utrzymanie wysokiej stabilności i niezbędnej prędkości wzrostu określonej gęstości optycznej powietrza w ograniczonej objętości. Wyniki: Zaproponowano wprowadzenie skrótu literowego SAD (Smoke Alarm Devices) i używanie go w całym tekście. Przedstawiono błędy w rysunkach znajdujących się w załącznikach G oraz I. Zaprezentowano nowe brzmienie rozdziału 3.1.6. Wystąpiono z propozycją dokonania zmian w rozdziałach 4.2.1.1 i 4.2.1.5. Zalecono uzupełnienie rozdziału 3.1.7. Przytoczono dowody na nietożsamość pojęć response value i sensitivity. Zasygnalizowano możliwość stworzenia stanowiska do sprawdzenia mechanizmu kompensacji zmian czułości autonomicznych czujek dymu. Potwierdzono konieczność wprowadzenia ilościowej oceny siły działającej na podzespoły urządzenia w celu ujednoznacznienia wniosków z badań. Wskazano na potrzebę zmiany wymagań technicznych w zakresie instalacji czujek autonomicznych na ścianie. Wnioski: Uwzględnienie przedstawionych propozycji zmian w normach zarówno europejskich, jak i krajowych pozwoli opracować dokumenty normatywne, które będą jednoznacznie interpretowane podczas prowadzenia badań autonomicznych czujek dymu w laboratoriach badawczych oraz w warunkach produkcyjnych.
EN
Objective: The objective of this article is to present delays in the standardisation of smoke alarm devices in relation to the present technological advancement of such devices, and to identify errors and irregularities in draft prEN 14604 standard. In addition, the project aims at proposing directions for the quantitative evaluation of a number of parameters of smoke alarm devices. Background: The article presents a brief history of the development of smoke alarm devices (from the first type 710 ionisation smoke detector to ASD-10QR miniature autonomous smoke detector and Nest Protect multi-sensor detector), along with the history of the relevant international standards (from the first ISO 12239 to draft rEN 14604:2016). Methods: The main principles of the draft standard prEN 14604, which differ from those present in the currently binding EN 14604:2005, are discussed. Attention is drawn to the unacceptable use of various terms for one concept in the reference standard. Technical errors in images are demonstrated. The content of specific clauses of the standard is suggested, along with the proposed addition of quantitative parameters for the technical requirements for smoke alarm devices. A method of checking the mechanism of sensitivity fluctuation compensation in smoke alarm devices is proposed by retaining a high stability and the necessary rate of optical air density rise in a limited volume. Results: The abbreviation SAD (Smoke Alarm Devices) is proposed and used in the entire text. Errors in figures included in Annexes G and I are demonstrated, and the new wording of Clause 3.1.6 is proposed. A suggestion is also made to introduce changes to Clause 4.2.1.1 and 4.2.1.5, along with adding a new content to Clause 3.1.7. Evidence proving the non-equivalence of response value and sensitivity is presented. The possibility of creating a station for checking the mechanism of sensitivity fluctuation compensation in smoke alarm devices is indicated. The necessity of introducing the quantitative evaluation of the forces impacting on the device components is confirmed, in order to make the study results unambiguous. Finally, the need to change the technical requirements for wall-mounting smoke alarm devices is indicated. Conclusions: Taking into consideration the proposed changes to the European and national standards will make it possible to develop standards which will be unambiguously interpreted during smoke alarm device tests carried out in research laboratories and in production environment.
8
Content available remote Nowy test skuteczności ogrzewania biopolimerów proteinowych
PL
Zweryfikowano 28 wariantów analitycznego testu do szybkiej, rutynowej oceny skuteczności ogrzewania biopolimerów proteinowych. Każdy z wariantów obejmuje kombinację czterech stężeń purpury bromokrezolowej jako substancji czynnej (0,10, 0,12, 0,14 i 0,16 mg/cm³) i siedmiu poziomów kwasowości roztworu testowego (0,01, 0,02, 0,03, 0,04, 0,05, 0,10 i 0,20 molHCl/dm³). Kryterium porównania wariantów testu była jego czułość w odniesieniu do badanych prób biopolimerów proteinowych. Największą czułością charakteryzował się test, w którym zastosowano roztwór o kwasowości 0,05 molHCl/dm³ i stężeniu substancji czynnej 0,16 mg/cm³.
EN
Sorption of bromocresole purple on the surfaces both of an unheated and heated biopolimer was studied at varying concns. of the active substance and acidities of solns. The sensitivity of the test was defined as the max. difference between the sorption capacities on both biopolymers. The highest sensitivity of the test was obsd. for the HCl concn. 0.5 mol/L and active substance concn. 0.16 mg/cm³.
PL
Przedstawiono wyniki badań możliwości zagospodarowania osadów powstających podczas oczyszczania ścieków przemysłowych pralniczych, na przykładzie pralni przemysłowej Fliegel Textilservice w Nowym Czarnowie. Stwierdzono podobieństwo badanych osadów przemysłowych do osadów komunalnych, tym samym wskazano na możliwość stosowania analogicznych metod zagospodarowania osadów. Wskazują na to zarówno skład fizykochemiczny powstających osadów, jak i zawartość metali ciężkich dopuszczalna obowiązującym prawodawstwem.
EN
Sludges from laundry wastewater treatment and from municipal sewage treatment plant were mixed with furnace ashes (1:1 by mass), studied for Cd, Cr, Cu, Ni, Pb, Zn and B contents and used for growing spring barley. The heavy metals were well absorbed by the spring barley recommended for phytoremediation.
EN
The paper presents a change in physical properties of loose, dust fodder additives (aluminosilicate) after mixing them with oil or glycerine. Additives where mixed in a blade mixer with the same mixing time for all samples, which was 1 minute. Tests with oil or glycerine were carried out in the following amounts: 5%, 10%. For mixtures of additives with oil or glycerine a selected group of physical properties was determined. Method of determination of physical properties was the same for all samples i.e. the same additives - without oil and glycerine as well as mixtures with their participation. Obtained research results and their analysis unanimously indicate that adding any amount of oil or glycerine for additives improves selected physical properties of mixtures.
PL
Prezentowana praca przedstawia zmianę właściwości fizycznych sypkich, pylistych dodatków paszowych (glinokrzemianów) po wymieszaniu ich z olejem lub gliceryną. Mieszanie dodatków przeprowadzono w mieszarce łopatkowej z jednakowym czasem mieszania dla wszystkich prób wynoszącym 1 min. Wykonano próby z udziałem oleju lub gliceryny w następujących ilościach: 5%, 10%. Dla otrzymanych w ten sposób mieszanin dodatków z udziałem oleju lub gliceryny określono wybraną grupę właściwości fizycznych. Sposób określania cech fizycznych był taki sam dla wszystkich próbek tj. samych dodatków - bez udziału oleju i gliceryny, jak i mieszanin - z ich udziałem. Uzyskane wyniki badań i ich analiza jednoznacznie wskazują, iż dodanie określonej ilości oleju lub gliceryny do dodatków wpływa na poprawę wybranych właściwości fizycznych mieszanin.
EN
The objective of the paper was to determine the impact of the value of the oil pressing pressure with the cold pressing method in a screw press on the pressing course and performance. Varied values of pressure were obtained through the use of three replaceable attachments of the pressing unit with a varied diameter of the outlet conduit (ф1=2 mm, ф2=4 mm and ф3=6 mm). The soya oil pressing process perfor-mance was determined in relation to the applied attachment and the soya cultivar. Seeds of 7 Polish non-genetically modified soya cultivars constituted research material. It was proved that both variable pressure values and the used soya cultivars have impact on the pressing performance. Based on the analysis of the obtained research results it was proved that varied technical parameters and soya cultivars influence both the process performance and the remaining parameters and pressing conditions.
PL
Celem pracy było określenie wpływu zmiennych wartości ciśnienia wytłaczania oleju metodą tłoczenia na zimno w prasie ślimakowej na przebieg i wydajność tłoczenia. Zróżnicowane wartości ciśnienia uzyskiwano poprzez zastosowanie trzech wymiennych końcówek zespołu tłoczącego o różnej średnicy kanału wylotowego (ф1=2 mm, ф2=4 mm i ф3=6 mm). Określano wydajność procesu tłoczenia oleju sojowego w zależności od zastosowanej końcówki oraz odmiany soi. Materiałem do badań były nasiona 7 polskich odmian soi niemodyfikowanej genetycznie. Wykazano, iż wpływ na efektywność wytłaczania mają zarówno zmienne wartości ciśnienia jak i wykorzystane odmiany soi. W oparciu o analizę uzyskanych wyników badań potwierdzono, iż zróżnicowane parametry techniczne i odmiany soi mają wpływ zarówno na wydajność tego procesu, jak i jego pozostałe parametry i warunki tłoczenia.
12
PL
W artykule opisano najważniejsze badania rękawic strażackich wykonane pod kątem spełnienia wymaganego w normie PN- EN 659 [1] poziomu ochrony przed promieniowaniem cieplnym. Autorzy przedstawili aktualną, obowiązująca metodę pomiaru odporności rękawic na przemoczenie, omówiono również możliwe przyczyny błędnej interpretacji wyniku badania. Została zaprezentowana innowacyjna metoda pomiaru odporności rękawic na przemakanie, dającą jednoznaczny i obiektywny wynik pomiaru, umieszczono opis stanowiska badawczego i sposób rejestrowania wyniku badań.
EN
The article describes the most important research of firefighters gloves which check the level of protection against thermal radiation. They are the required by the standard PN -EN 659 [1]. The authors presented a current, valid method for measuring the resistance of gloves to soaking and discussed the possible causes of the incorrect interpretation of the result. It was presented an innovative method for measuring the resistance of gloves to soaking, giving a clear and objective measurement results. It is a description of the test stand and register of result of research.
PL
Przeprowadzono badania laboratoryjne symulujące proces zanieczyszczania wód opadowych paliwami i następnie oczyszczania tych wód w separatorze substancji ropopochodnych. Badaniu poddano rynkowe paliwa - olej napędowy ON i czyste biopaliwo BIO100. W zależności od paliwa otrzymano różnice stężeń substancji ropopochodnych w „oczyszczonych" ściekach przekraczające 300%.Tak duże różnice wskazują na konieczność zbadania, Czy założenia przyjęte przy projektowaniu separatorów będą również prawidłowe przy oczyszczaniu ścieków opadowych zanieczyszczonych współczesnymi paliwami rynkowymi, m.in. biopaliwami.
EN
There were conducted laboratory tests simulating the process of polluting stormwaters with fuels and afterwards treating these sewage in the separator of oil derivative substances. The diesel oil - ON and the pure biofuel – BIO 100,. available on the market, were the subject of the tests. Depending on a kind of fuel, the differences in the concentration of oil derivative substances in ''treated” sewage amounted more than 300%. Such big differences show the necessity of examination whether the assumptions accepted while designing separators will also be correct in case of treating stormwater polluted with contemporary fuels available on the market, among others, biofuels.
14
Content available remote Strefowość ekshalacji radonowych w rejonie Nałęczowa
EN
The studies on the radioactivity of waters in health resorts around the world have been conducted for over a hundred years. At first, they were strictly connected with the use of radioactive radon 222Rn for the purpose of treating patients. In Health Resort Nałęczów, the first studies on the content of radon in water were carried out in 1909. Encouraged by promising results, an attempt was made to expand the treatment possibilities/potential of this resort. Balneological treatment procedures were devised; however, they were not implemented in practice. In the following years, no research on the radioactivity of waters in Nałęczów was conducted. In 2005, pilot measurements of radon exhalations were carried out in the vicinity of Lublin. Their results showed no significant concentrations of radon in the air. The paper presents the results of radon studies performed in the years 2009-2011 in the water intake area of the resort and its proximity. The measurements of radon exhalations and its content in water were conducted. The former were carried out using the CR-39 passive dosimeters at the underground level, above the aquifer. Measurements of radon concentrations in soil air and water were performed in selected locations. In the areas in which abnormally high radon exhalations were detected, additional measurements were made using active methods by means of an Alpha GUARD PQ 2000 PRO meter. The performed studies enabled to determine the background exhalation values as 42-190 Bq/3. According to the contemporary knowledge, these values correspond to the concentrations detected in other regions of Lubelskie Voivodeship and the strip of Polish low- and highlands. In the water intake area of the resort, as well as selected parts of Bystra river valley and the Kocianow rift fault, the radon concentrations of 1130-4535 Bq/3 were detected. Such high concentrations should be considered abnormally high, and have not been previously noted in the Lubelskie Voivodeship. These concentrations are comparable to the ones in Sudety mountains and certain parts of Carpathian Mountains. Radon exhalations in the underground mining excavation measured with active method in open crevices and cracks of paleogene rocks reached the value as high as 14110 Bq/3. Locally, water in the zones of elevated radon exhalation levels (except for the resort) can be considered as radon-poor. Zone-related variability of radon exhalations connected with the local tectonic, lithological, and hydrogeochemical conditions of rock mass in this part of Lublin Upland, was determined in the paper. Most probably, the source of radon constitutes glauconite layers with phosphorites from the borderline of Cretaceous and Paleogene. The transportation of radon to the ground level and building cellars is induced and directed by the local tectonics, cracks in rock mass and the flow of water within. Significant difference in the 222Rn-saturation level of iron springs and normally-mineralized waters in similar hydrodynamic conditions, is an interesting phenomenon. Determining a possible influence of ferric ions on the emanation coefficient requires further research, especially as this issue has not been previously investigated. Another important problem is the detection of radon concentrations (over 200 Bq/3) in the existing and designed objects in Nałęczów and its vicinity. Repeating the research on the prospective balneological use of radon in Health Resort Nałęczów – which was conducted a hundred years ago – seems justified as well.
PL
Zestawiono wyniki oznaczeń zawartości anionowych i niejonowych środków powierzchniowo czynnych w ściekach pralniczych uzyskane różnymi metodami analitycznymi. Oznaczenia wykonano metodami MBAS i BiAS, określonymi jako referencyjne w przepisach regulujących jakość ścieków wprowadzanych do wód, oraz testami kuwetowymi Lange LCK332 i LCK333. W okresie luty-lipiec 2015 r., analizie poddano ścieki surowe oraz oczyszczone na zmodyfikowanej biologicznej oczyszczalni ścieków ze złożem ruchomym BIO-BEL firmy Ecol-Unicon, z wykorzystaniem wypełnienia Picobells®. Oczyszczalnia pracowała, jako jedna z instalacji wielkolaboratoryjnych, w dużej pralni przemysłowej Albatros, grupy Fliegel Textilservice, w Starym Czarnowie pod Gryfinem (woj. zachodniopomorskie).
EN
Std. methods for detn. of anionic (C₁₂H₂₅C₆H₄SO₃Na) and nonionic (ethoxylated alkylphenols) surfactants in raw and -biol. treated industrial laundry wastewater in the large lab.- scale hybrid moving bed biofilm reactor were used. Methylene blue (i), Et ester tetrabromophenolphthalein (ii) and Na pyrylidin-1-yldithiocarboxylate (iii) were used for the anal. The anionic surfactant contents in raw wastewater were 12.5 mg/L (i) and 28.0 mg/L (ii), and in the treated wastewaters 0.1 mg/L and 1.95 mg/L (iii), resp. The contents of nonionic surfactants in raw wastewaters were 59.6 mg/L (iii) and 46.1 mg/L (ii) and in the treated wastewaters 0.13 mg/L (iii) and 1.91 mg/L(ii), resp.
16
Content available remote Badanie możliwości zagospodarowania osadów ściekowych z pralni przemysłowej
PL
Przedstawiono wyniki badań dotyczących możliwości zagospodarowania osadów powstających podczas oczyszczania ścieków przemysłowych pralniczych, na przykładzie pralni przemysłowej Fliegel Textilservice w Nowym Czarnowie. Wstępne wyniki badań potwierdziły postawioną hipotezę o możliwości ich przyrodniczego zagospodarowania. Wskazują na to zarówno skład fizykochemiczny powstających osadów, jak i test fitotoksyczności.
EN
Sludge generated during laundry wastewater treatment was compared with sludge from a municipal wastewater treatment plant. They were mixed with furnace ash and studied for pH, cond., dry residue, mineral and org. substances, P, total and ammonia N, as well as for phytotoxicity against white mustard, garden cress and barley. The plant germination was inhibited, but lengths of shoots and roots remained unchanged. The sludge and ashes were recommended for reclamation of mine dumping grounds.
EN
Most people spend the majority of their time in indoor environments where the level of harmful pollutants is often significantly higher than outdoors. Radon (222Rn) and its decay products are the example of radioactive pollutants. These radioisotopes are the main source of ionizing radiation in non-industrial buildings. The aim of the study was to determine the impact of air-conditioning system on radon and its progeny concentrations and thus on the effective dose. The measurements were carried out in the auditorium at the Environmental Engineering Faculty (Lublin University of Technology, Poland). Measurements of radon and its progeny (in attached and unattached fractions) as well as measurements of the following indoor air parameters were performed in two air-conditioning (AC) operation modes: AC ON and AC ON/OFF. The air supply rate and air recirculation were taken into consideration. The separation of radon progeny into attached and unattached fractions allowed for determining, respectively, the dose conversion factor (DCF) and the inhalation dose for teachers and students in the auditorium. A considerable increase of the mean radon progeny concentrations from 1.2 Bq/m3 to 5.0 Bq/m3 was observed in the AC ON/OFF mode compared to the AC ON mode. This also resulted in the increase of the inhalation dose from 0.005 mSv/y to 0.016 mSv/y (for 200 h/year). Furthermore, the change of the air recirculation rate from 0% to 80% resulted in a decrease of the mean radon concentration from 30 Bq/m3 to 12 Bq/m3 and the reduction of the mean radon progeny concentration from 1.4 Bq/m3 to 0.8 Bq/m3. This resulted in the reduction of the inhalation dose from 0.006 mSv/y to 0.003 mSv/y.
EN
Radon concentration was measured in 11 thermal spas in Visegrad countries (Czech Republic, Hungary, Poland, and Slovakia). The results showed that in 84% of spas radon activity concentration is less than 400 Bq·m–3. However, areas with radon activity concentration exceeding 1000 Bq·m–3 were found in the Czech Republic and Slovakia as well. Preliminary analyses indicated that the highest radon activities in spas were found in places with thermal pools. Radon concentration in waters used in spas ranged from 0.5 Bq/l to 384 Bq/l. The influence of radon activity concentration in water on radon activity in the air inside the spa was observed. It was found to increase indoor radon with increasing radon in the waters. Correlation with indoor radon and radon in water was more significant for baths and less significant for pool waters. In the cases filling of the bath from water taps, significantly contribute to the increased radon was observed in the pool and bath areas of the spa.
EN
Radon exhalation from ground is a process dependent on the emanation and migration of radon through ambient air. Most studies on radon exhalation from soil were performed regarding the influence of meteorological and soil parameters. As radon exhalation rate can be affected by the internal properties of the sample, it may also be influenced by the exhalation chamber geometry such as volume-to-area (V/S) ratio or other construction parameters. The measurements of radon exhalation from soil were made using different constructions of accumulation chamber and two types of radon monitors: RAD7 (Durridge) and AlphaGUARD PQ2000PRO (Genitron). The measurements were performed on one site in two locations and approximately at the same time. The first tests did not show the correlations of exhalation rate values and the chamber’s construction parameters and their geometrical dimensions. However, when examining the results, it seems that there are still too many factors that might have affected the process of radon exhalation. The future experiments are planned to be conducted in controlled laboratory conditions.
PL
W artykule przedstawiono wybrane uregulowania dotyczące ograniczenia emisji na przykładzie działań podjętych w województwie małopolskim, zawarte zarówno w normach prawnych, jak i instrumentach finansowego wsparcia oczekiwanych zmian. Dotyczą one przede wszystkim ograniczenia tzw. niskiej emisji, czyli emisji pochodzącej ze źródeł z niskimi kominami (do 40 m wysokości), a więc w szczególności emisji z domów jednorodzinnych. Jednym z najnowszych aktów prawnych regulujących działania krajowe i regionalne jest ustawa z 10 września 2015 o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska, ogłoszona w Dzienniku Ustaw RP z 12 października 2015 r. Wprowadzenie nowelizacji ustawy może skutkować w bezpośredni sposób na zmiany dotyczące sposobu zaopatrywania mieszkańców Małopolski w energię do ogrzewania. Nowa ustawa bez wątpienia wywoła w średnioterminowej perspektywie zmiany na rynku w szczególności urządzeń grzewczych, których stosowanie będzie zabronione i zaniknie w regionach, gdzie wprowadzone będzie prawo lokalne wynikające ze znowelizowanej ustawy. W związku z procesami modernizacyjnymi (stare kotły trzeba będzie zlikwidować) w określonym terminie pojawi się miejsce na nowe urządzenia o innych standardach (kotły na paliwa najwyższej klasy i pompy ciepła).
EN
The authors present a selection of regulation for reducing emissions on the example of action taken in the Malopolska region, included both in the legal regulations and in financial instruments supporting the expected changes. They refer to particular restrictions of low-emission, it means emissions from sources with low chimneys (up to 40 m height), and thus in particular emissions from single family houses. One of the latest legal acts regulating national and regional actions is the Act of 10 September 2015 amending the Act – Environmental Protection Law. It was announced in the Journal of Law of the Republic of Poland on 12 October 2015. The introduction of amendments to the Act binds directly to changes in ways of delivery heat to the inhabitants of Malopolska region. The new law undoubtedly will impact in the medium term on changes in the market, in particular heating. The using of some heating sources will be prohibited and will disappear in regions where local laws would be introduced under the amended law. Processes of modernization (the old boilers will have to be eliminated) by a specified date will create market for new devices with upperstandards – the highest class boilers and heat pumps.
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.