Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 125

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  zmiany klimatu
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
PL
Tyle się słyszy o zmianach klimatu, stepowieniu Europy, a zwłaszcza Wielkopolski. Ogłasza się szumne projekty, w których ogromne gremia ludzkie, między innymi szarzy obywatele, mają prawo zabierać głos i wysuwać swoje propozycje. Można by się zastanawiać, czy rzeczywiście chodzi o działania mające zapobiegać tej oczywistej klęsce, jaka w najbliższym czasie może spotkać Wielkopolskę czy też ma to tylko cel PR. Chodzi o tak popularny ostatnio slogan Public Relations (PR) to z angielskiego: relacje publiczne, czyli o „odpowiednie” kontakty z otoczeniem, inaczej imagistyka społeczna – kształtowanie stosunków publicznie działającego podmiotu z jego otoczeniem, których celem jest dbałość o dobry wizerunek, akceptację i życzliwość wobec działań polityków, decydentów, danej osoby lub organizacji.
PL
Człowiek współczesny w swoim trudzie codzienności zapomina, że czasami trzeba się zatrzymać, rozejrzeć oraz zadać i odpowiedzieć na pytanie: dokąd zmierzamy? Niezwykle szybki rozwój ludzkości, którego doświadczamy w ostatnich dziesięcioleciach ma swoją cenę. Płaci ją w chwili obecnej planeta Ziemia: rabunkowa eksploatacja praktycznie wszystkich zasobów, masowa eksterminacja innych gatunków, wiele nieodwracalnych zmian w całym środowisku. Żyjemy na kredyt, dosłownie i w przenośni. Spłacić będą go musiały przyszłe pokolenia. W artykule przytoczono podstawowe informacje o zagrożeniach i wyzwaniach przed którymi stoi ludzkość: wykładnicze wzrosty czy degradacja środowiska naturalnego. Zagrożenia są tak poważne, że aż dziwne, że podejmowane działania są tak nieznaczne.
EN
Modern man in his everyday effort forgets that sometimes you have to stop, look around, ask and answer the question: where are we going? The extremely rapid development of humanity that we have experienced in recent decades has a price. Planet Earth pays it now: robbery exploitation of virtually all resources, mass extermination of other species, and many irreversible changes throughout the environment. We live on credit, literally and figuratively. Future generations will have to pay it back. The article provides basic information about the threats and challenges facing humanity: exponential growth or degradation of the natural environment. The threats are so serious that it is strange that the actions taken are so insignificant.
PL
Architekci krajobrazu w swojej działalności muszą uwzględniać różnorodne nowe problemy, jakie niesie za sobą zmiana klimatu. Jakie wyzwania i szanse stoją przed nimi w obliczu katastrofalnych efektów spowodowanych suszą, pożarami, huraganami itp.? Jakimi dysponują narzędziami, które mogą przyczynić się do adaptacji do tych zjawisk i ich łagodzenia?
4
Content available remote Rola instytutów badawczych we wsparciu działań adaptacyjnych do zmian klimatu
EN
A crucial part of every adaptation planning and disaster risk reduction is estimation of vulnerable areas and risk in the future. Only a well-developed monitoring system could bring valuable information to create possible scenarios to set up adaptation plans. Monitoring systems of meteorological conditions, surface water, groundwater, landslides, seacoast, agricultural drought as well as their standards and methodologies, are crucial for establishing an effective warning system of every country, and thus are the subject of research conducted by national institutes. Therefore, the conditions of this national research (getting trained staff, equipment etc.) is essential to provide reliable information for a national adaptation plan and for economic assessment of climate change impacts. Poland has significant experiences in monitoring systems, data collecting and visualizing, as well as in the development of scenarios and risk maps. Methodologies and capacity building, necessary for their use, along with experiences and lessons, learned to get valuable information for disaster risk reduction, were presented by the authors from the research during the 24th session of the Conference of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change (COP 24) in Katowice (December 2018). The presentation contributed to the global adaptation process through experience sharing that is important for the relevant research conducted in the least developed countries.
PL
Zmiany klimatu, jego ocieplenia i oziębienia to procesy całkowicie naturalne. Przed trzystu laty klimat w Europie był surowszy niż obecnie. Były również czasy, w których było cieplej niż obecnie. Obecnie wiele uwagi poświęca się zagadnieniom związanym z ocieplaniem się klimatu Ziemi. Ustalenie przyczyn tego ocieplenia nie jest tak oczywiste, jak by się to mogło wydawać różnego rodzaju ekologom.
PL
Porozumienie paryskie z 2015 r. ustanawia ramy dla wszystkich państw członkowskich do podejmowania działań, które przyczynią się do zahamowania lub znacznego spowolnienia zmian klimatycznych. W artykule przedstawiono charakterystykę kluczowych aspektów wynikających z decyzji Porozumienia paryskiego. Monitorowanie postępów w realizacji porozumienia paryskiego oraz pakietu klimatycznego wypracowanego w Katowicach w 2018 r., nie jest możliwe bez prowadzenia obserwacji i pomiarów stanu poszczególnych elementów atmosfery i hydrosfery, z zastosowaniem jednolitej metodyki. Pomiary te są w Polsce prowadzone przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy. Dane gromadzone i przetwarzane przez Instytut są podstawą do określania poziomu realizacji celów Porozumienia paryskiego, ale także do monitorowania, prognozowania i planowania niezbędnych działań na terytorium Polski.
EN
The 2015 Paris agreement sets framework for all the Member States to take action aimed at tackling or significantly slowing down the climate change. The article presents the characteristics of key aspects resulting from the Paris Agreement decisions. The monitoring of progress in implementation of the Paris Agreement and the 2018 Katowice climate package is not possible without observations and measurements of different elements of the atmosphere and hydrosphere using unified methodology. These measurements are carried out in Poland by the Institute of Meteorology and Water Management - National Research Institute. Data collected and processed by the Institute constitute the basis for determination of the progress in implementation of the Paris Agreement goals, as well as for monitoring, forecasting and planning necessary action on the territory of Poland.
PL
W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze zmianami klimatu w odniesieniu do prowadzonej polityki, oczekiwań rynku i konsekwencji, jakie niosą one dla biznesu. Wyjaśniono, jak analizowanie śladu węglowego organizacji i produktu w całym łańcuchu wartości pomaga w redefiniowaniu dotychczasowych modeli biznesowych w celu poszukiwania przewagi konkurencyjnej. Przedstawiono praktyki liderów globalnych rynków i nastawienie polskich przedsiębiorstw do zagadnień klimatycznych. Omówiono ponadto wytyczne KE dotyczące raportowania niefinansowego w odniesieniu do klimatu, a także dobrowolne inicjatywy liderów rynku wykraczające daleko poza wymagania prawne.
EN
Setting and communicating ambitious goals – even challenges, reporting effects achieved as well as sharing ideas drive pro-climate activity on a global scale. Sooner or later we will have to join and take action on climate change, too. Without specific actions in business strategies and models, it may be impossible to take advantage of the opportunities that have arisen. The European Commission’s guidelines for reporting on non-financial information in relation to the climate not only encourage, but also help in practical way to prepare for a change in the way of thinking about the business. We should be aware that it is a derivative of actions taken by market leaders who set global trends. On the occasion of transformation, they not only strengthen their positive image, promote corporate social responsibility, but also achieve economic success. The newly defined business models that they are gradually implementing, assume a continuous improvement to reduce greenhouse gas emissions, a significant increase in the use of renewable energy and further improvement of energy efficiency throughout the entire value chain. The savings, which are already valued in billions of euros, should be an inspiration for those who still with uncertainty and lack of conviction approach better understanding of their impact on the climate, not to mention disclosing this information to the market. It is up to the managers to decide whether they want to stand in line with the best or just watch how they strengthen their market position.
EN
Peaceful coexistence of farmers and pastoralists is becoming increasingly elusive and has adverse impact on agricultural revolution and global food security. The targets of Sustainable Development Goal 16 (SDG 16) include promoting peaceful and inclusive societies for sustainable development, providing access to justice for all and building effective, accountable and inclusive institutions at all levels. As a soft approach and long term solution to the perennial farmers-herdsmen clashes with attendant humanitarian crisis, this study proposes a social inclusion architecture using deep neural network (DNN). This is against the backdrop that formulating policies and implementing programmes based on unbiased information obtained from historical agricultural data using intelligent technology like deep neural network (DNN) can be handy in managing emotions. In this vision paper, a DNN-based Farmers-Herdsmen Expert System (FHES) is proposed based on data obtained from the Nigerian National Bureau of Statistics for tackling the incessant climate change-induced farmers-herdsmen clashes, with particular reference to Nigeria. So far, many lives have been lost. FHES is modelled as a deep neural network and trained using farmers-herdsmen historical data. Input variables used include land, water, vegetation, and implements while the output is farmers/herders disposition to peace. Regression analysis and pattern recognition performed by the DNN on the farmers-herdsmen data will enrich the inference engine of FHES with extracted rules (knowledge base). This knowledge base is then relied upon to classify future behaviours of herdsmen/farmers as well as predict their dispositions to violence. Critical stakeholders like governments, service providers and researchers can leverage on such advisory to initiate proactive and socially inclusive conflict prevention measures such as people-friendly policies, programmes and legislations. This way, conflicts can be averted, national security challenges tackled, and peaceful atmosphere guaranteed for sustainable development.
PL
Pokojowe współistnienie rolników i pasterzy staje się coraz mnie realne, co ma negatywny wpływ na rewolucję rolniczą i globalne bezpieczeństwo żywnościowe. Cele zrównoważonego rozwoju (SDG 16) obejmują promowanie tworzenia pokojowych i zintegrowanych społeczeństw na rzecz zrównoważonego rozwoju, zapewnienie wszystkim dostępu do uczciwego wymiaru sprawiedliwości i tworzenie skutecznych, odpowiedzialnych i integrujących instytucji na wszystkich poziomach. W ramach łagodnego podejścia i długofalowego podejścia do problemu konfliktów rolników-pasterzy w kontekście kryzysu humanitarnego, w niniejszym artykule zaproponowano architekturę integracji społecznej wykorzystującą głęboką sieć neuronową (DNN). Formułowanie polityki i wdrażanie programów w oparciu o obiektywne informacje uzyskane z historycznych danych przy użyciu inteligentnej technologii, takiej jak głęboka sieć neuronowa (DNN), może być przydatne w zarządzaniu emocjami. W niniejszym artykule zaproponowano oparty na danych uzyskanych od Nigeryjskiego Narodowego Urzędu Statystycznego system ekspercki rolników-pasterzy (FHES) oparty na DNN w celu przeciwdziałaniu nieustannym starciom rolników-pasterzy wywołanych zmianami klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem Nigerii. Do tej pory wiele było ofiar. System FHES jest modelowany jako głęboka sieć neuronowa, przy użyciu danych historycznych hodowców-pasterzy. Zastosowane zmienne wejściowe obejmują ziemię, wodę, roślinność i narzędzia, podczas gdy zmienne wyjściowe to rolnicy-pasterze skłonni do pokoju. Analiza regresji i rozpoznawanie wzorców przeprowadzone przez DNN na danych rolników-pasterzy wzbogaci mechanizm wnioskowania systemu FHES o wyodrębnione reguły (baza wiedzy). Podstawą tej wiedzy jest klasyfikacja przyszłych zachowań pasterzy/rolników, a także przewidywanie ich skłonności do przemocy. Krytyczni interesariusze, tacy jak rządy, dostawcy usług i naukowcy, mogą wykorzystać takie doradztwo do zainicjowania proaktywnych i społecznie włączających środków zapobiegania konfliktom, takich jak przyjazne dla ludzi polityki, programy i prawodawstwo. W ten sposób można uniknąć konfliktów, stawić czoła wyzwaniom bezpieczeństwa narodowego i zagwarantować pokojową atmosferę dla zrównoważonego rozwoju.
PL
Radom stoi obecnie przed ogromną szansą, jaką jest statut miasta demonstracyjnego w skali Europy, które jako jedno z pierwszych w Polsce wykorzystuje potencjał do nierównej walki z obserwowanymi obecnie skutkami zmian klimatycznych. Jakie działania w zakresie zrównoważonego zagospodarowania wód opadowych i tzw. błękitno-zielonej infrastruktury już zrealizowano? I jakie są efekty?
EN
The analysis of the current state of weather and climatic conditions and evaluation of their predicted changes for immediate and distant prospect in the drained areas of Ukrainian Polissia region was carried out in the article. The main trends in changes of meteorological characteristics and their possible effect on the conditions of functioning water management and ameliorative objects and complexes as well as on the natural and ameliorative state of drained areas were identified. The research uses a method of predictive-simulation modelling with used predictive assessment models of normalized distribution of the basic meteorological characteristics in the long-term and one-year vegetation context. According to the results of the research it was established that, for today a high variability in meteorological characteristics can lead to the significant deterioration of operation conditions of water management and ameliorative objects and units, as well as natural and ameliorative conditions of drained lands in Polissia region as a whole. Core measures regarding the adaptive potential enhancement and development in the region under the conditions of climate change were examined.
PL
W pracy przeprowadzono analizę obecnego stanu pogody i warunków klimatycznych oraz ocenę spodziewanych zmian w krótszej i dłuższej perspektywie czasu na drenowanych obszarach ukraińskiej części regionu Polesia. Zidentyfikowano główne trendy zmian charakterystyk meteorologicznych i ich potencjalny wpływ na warunki funkcjonowania gospodarki wodnej w obiektach i kompleksach melioracyjnych oraz na naturalny i zmieniony stan drenowanych obszarów. W badaniach wykorzystano modelowanie prognostyczno-symulacyjne z użyciem modeli znormalizowanego rozkładu podstawowych charakterystyk meteorologicznych w kontekście wieloletnich i rocznych zmian roślinności. Ustalono, że duża zmienność elementów meteorologicznych może prowadzić do znaczącego pogorszenia gospodarki wodnej i stanu obiektów melioracyjnych oraz warunków naturalnych na drenowanych obszarach całego Polesia. Zbadano główne zabiegi związane ze wzmocnieniem potencjału adaptacyjnego i rozwojem regionu w warunkach zmian klimatycznych.
PL
W artykule przedstawiono różne kierunki działań edukacyjnych dotyczących propagowania wprowadzania alternatywnych rozwiązań służących zagospodarowaniu wód opadowych na terenach zurbanizowanych. Zagadnienie roli edukacji zostało rozpatrzone wielowymiarowo. Uwzględniono edukację skierowaną do różnych grup wiekowych, jak i do różnych grup społecznych, również zawodowych, a w tym urzędników, pracowników przedsiębiorstw wodociągowo–kanalizacyjnych, projektantów czy naukowców. Zwrócono także uwagę na różne sposoby prowadzenia edukacji, a w tym konkursy. Omówiono efekty edukacji, zarówno te już uzyskiwane, czyli prawie natychmiastowe (jak w przypadku miejskich konkursów czy akcji z dofinansowaniem), ale także te dopiero spodziewane, na które należy jeszcze poczekać. Przegląd działań edukacyjnych poprzedzono licznymi przykładami związanymi głównie z województwem małopolskim.
EN
The article presents various directions of educational activities regarding the promotion of the introduction of alternative solutions for the management of rainwater in urban areas. The issue of the role of education has been considered in many dimensions. Education addressed to various age groups as well as to various social groups as well as professional ones, including officials, employees of water and sewage companies, designers or scientists, was included. Attention was also paid to various ways of conducting education, including competitions. The effects of education were discussed, both those already obtained, i.e. almost immediate (as in the case of municipal contests or actions with co-funding), but also those expected, which still need to be awaited. The review of educational activities was preceded by numerous examples related mainly to the Lesser Poland Voivodeship.
PL
W pracy podjęto próbę predykcji przyszłych opadów maksymalnych, miarodajnych do wymiarowania systemów odwodnień terenów zurbanizowanych. Materiałem badawczym były archiwalne zapisy pluwiograficzne ze stacji IMGW-PIB we Wrocławiu z 59. lat obserwacji (1960-2018). Opracowany model maksymalnych wysokości opadów ma zastosowanie dla czasów trwania od 5 do 4320 minut i częstości występowania od 1 do 50 lat dla okresu predykcji opadów na lata 2020-2050. Na podstawie przeprowadzonych badań przewiduje się wzrost wysokości opadów krótkotrwałych i spadek wysokości opadów długotrwałych w perspektywie do 2050 roku.
EN
The paper attempts to predict future maximum rainfall, reliable for dimensioning drainage systems. The research material was archival pluviographic records from the IMGW-PIB station in Wroclaw from 59 years of observations (1960-2018). The developed model of maximum rainfall amounts is applicable for durations from 5 to 4320 minutes and frequency of occurrence from 1 to 50 years for the period of rainfall prediction for 2020-2050. On the basis of the conducted research, an increase in short-term rainfall amounts and a decrease in long-term rainfall amounts are expected.
13
Content available remote Zmiany w systemie klimatycznym Ziemi i próby ich łagodzenia. Część II
PL
Niniejszy artykuł stanowi część II opracowania szeroko omawiającego aktualne zagadnienia związane ze zmianami klimatycznymi Ziemi skutkujące zauważalnym, szczególnie szybkim w ostatnich latach, globalnym ociepleniem. Przedstawiono działania legislacyjne zmierzające do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. W ciągu prawie 30 lat powstało szereg obowiązkowych przepisów i dobrowolnych programów, aby przeciwdziałać zmianom klimatycznym i zwiększyć efektywne wykorzystanie energii. Jedną z możliwości skutecznej metody pasywnego chłodzenia i uzyskania oszczędności energii, jest stosowanie w budownictwie materiałów powłokowych o wysokim współczynniku odbicia promieniowania słonecznego. Część I opracowania została opublikowana w czasopiśmie „Farby i Lakiery" w numerze 2/2019.
EN
Part II of this article discusses in further details current challenges regarding changes in earth's climate and resulting global warming, that has been particularly pronounced in recent years. Legislative initiatives aimed at the reduction of greenhouse gas emission are discussed. Many obligatory regulations and voluntary programs have been created in the past 30 years to counteract climate changes and increase efficacy of energy use. One of these methods, used to gain energy savings, is passive cooling achieved with coating materials for the construction industry, characterized by high Total Solar Reflectance. Part I of the article has been published in "Paints and Varnishes" 2/2019.
EN
The thesis presents long-term changes in water levels of Prosna, one of the main rivers in Wielkopolska, i.e. a region that commonly is considered as one of the least water-rich in Poland. It was found that in the last 40 years, average annual water levels of Prosna were characterized by a downward trend of 7.8 cm•dec-1 and were statistically significant at p=0.05 and also p=0.01.In all months, the water level dropped, although statistically it was significant in seven cases. The largest reduction in monthly average water levels (statistically significant, p = 0.05) was in August and December and it was progressing at a rate of 13.2 and 12.3 cm•dec-1.The consequence of this ongoing trend may be, among others, deterioration of living conditions of ichthyofauna, or worse water quality of Prosna.
PL
Kraków należy do nielicznych miast w Europie, w którym pomiary usłonecznienia i temperatury powietrza wykonywane są w tym samym miejscu w całym okresie pomiarowym. Celem niniejszego opracowania jest charakterystyka zmienności usłonecznienia i temperatury powietrza oraz określenie związku między nimi. W opracowaniu wykorzystano średnie dobowe wartości temperatury powietrza i sumy dzienne usłonecznienia z lat 1884-2016, pochodzące z pomiarów wykonywanych na stacji meteorologicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Średnia roczna suma usłonecznienia wynosiła w badanym wieloleciu 1559,3 godzin, maksymalna – 1919,5 (w 1943 r.), a minimalna –1067,2 (w 1980 r.). Średnia roczna temperatura powietrza wahała się od 6,4°C w 1940 r. do 11,3°C w 2015. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że w Krakowie współczesnemu ociepleniu klimatu nie towarzyszy wzrost sum usłonecznienia, a w przebiegu wieloletnim występuje nawet ich spadek. Można zatem sądzić, że przyczyną wzrostu temperatury powietrza nie jest wzrost dopływu promieniowania słonecznego, lecz zatrzymanie w przyziemnych warstwach atmosfery ciepła z wypromieniowania Ziemi lub emisja sztucznego ciepła ze źródeł antropogenicznych. Największy przyrost temperatury powietrza występuje w chłodnym półroczu, kiedy główną rolę w kształtowaniu temperatury odgrywa cyrkulacja atmosferyczna, a do atmosfery dostarczane są dodatkowe ilości ciepła wynikające z ogrzewania domów.
EN
Krakow is one of the few cities in Europe where sunshine duration and air temperature measurements have been performed at the same location throughout the entire measurement period. The aim of this paper is to characterize the variability of sunshine duration and air temperature and to define the relationship between these climate elements. The data used were the average daily values of air temperature and daily sunshine duration totals from 1884-2016 measured at the meteorological station of the Jagiellonian University in Krakow. The average annual sunshine duration total for the multi-year period is 1559.3 hours, while the maximum is 1919.5 (in 1943) and the minimum is 1067.2 (in 1980). The average annual air temperature varied from 6.4°C in 1940 to 11.3°C in 2015. Based on the analysis, it was found that the contemporary climate warming in Krakow is not accompanied by an increase in sunshine duration totals; in fact a decrease over the multi-annual course has been noticed. It may be assumed that the increase in air temperature is not caused by the increase in solar radiation, but rather by the retention of heat in the Earth’s atmosphere coming from the radiation of the Earth or the emission of heat from anthropogenic sources. The biggest increase in the air temperature occurs in the cold half of the year, that is, when the atmospheric circulation plays a major role in shaping the temperaturę and when additional heat is supplied to the atmosphere due to heating the homes.
16
Content available remote Zagrożenia środowiskowe w lotnictwie i zmiany klimatyczne
PL
Interakcje lotnictwo-środowisko to złożone zagadnienie związane zarówno z ryzykiem kolizji ze zwierzętami oraz z negatywnym oddziaływaniem na gatunki i obszary chronione. Wzrost intensywności ruchu lotniczego sprawia, że liczba kolizji będzie systematycznie rosnąć. Zmiany klimatyczne wpływają na zmiany zasięgów występowania m.in. niektórych dużych gatunków ptaków stanowiących zagrożenie dla ruchu lotniczego. Najprawdopodobniej w okresie kolejnych 30-50 lat ryzyko kolizjami z gęsiami, mewami, krukowatymi będzie wzrastać. Wzrośnie znaczenie proaktywnych, kompleksowych programów ograniczania zagrożeń środowiskowych. Ich efektywność, spadek poziomu ryzyka uzależniony będzie od współpracy wielu podmiotów związanych nie tylko z lotnictwem. Dotyczy to ustawodawcy, nadzoru lotniczego, naukowców w tym ornitologów oraz samorządów i użytkowników gruntów rolnych w rejonach lotnisk. Niezwykle istotna jest współpraca cywilnowojskowa oraz międzynarodowa m.in. w zakresie analizy danych radarowych, a także prawodawstwa.
EN
Interactions between aviation and the environment are rather complex, and consist of both wildlife strike hazards and negative impacts on protected species and habitats. Rapid growth of air traffic causes systematic growth in wildlife strike numbers. Climate changes affect geographical distributions of some big bird species that are hazardous to aviation. One can expect a concomitant growth of wildlife strike risk caused by species such as geese, gulls and corvids in next 30-50 years. Therefore significance of the complex and interdisciplinary proactive approach to manage the risk, will grow. Its success, measured by increased aviation safety, will depend on a fruitful co-operation among aviation and non-aviation stakeholders and experts. This co-operation includes aviation authorities, scientists as ornithologists, ecologists, land owners, and local governments. Additionally, a civil-military as well as international co-operation is extremely important, aiding in radar data analysis or legislation, for example.
PL
Artykuł stanowi próbę przeglądu stanu aktualnej wiedzy i dyskusji dotyczącej ewolucji i typologii systemów dolinnych i korytowych na obszarze Polski. Współczesne krajobrazy systemów dolinnych oraz systemy korytowe odzwierciedlają nakładanie się wielorakich czynników zarówno naturalnych jak i antropogenicznych. Wśród nich decydujące znaczenie mają zmiany klimatyczne oraz regionalne uwarunkowania morfotektoniczne i morfogenetyczne. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat krajobrazy te uległy dużym przeobrażeniom m.in. na skutek zmian klimatu i w konsekwencji zmieniających się uwarunkowań hydrologicznych, użytkowania ziemi, jak również na skutek narastającej ingerencji człowieka w systemy korytowe i dolinne. W efekcie podejmowanie są próby klasyfikacji zróżnicowanych typów i podtypów ewolucyjnych dolin rzecznych oraz odmiennych typów współczesnych układów koryt rzecznych i teras zalewowych, które odzwierciedlają złożone i często nakładające się uwarunkowania przyrodnicze i antropogeniczne.
EN
The paper is an attempt to review the state of current knowledge and discussion on the evolution and typology of valley and river channel systems in Poland. Contemporary landscapes of valley systems and river channel systems reflect the overlap of multiple natural and anthropogenic factors. Among them, climate changes and regional morphotectonic and morphogenetic determinants are of crucial importance. Over the last decades, these landscapes have undergone substantial transformations, among others as a result of climate change and as a consequence of changing hydrological conditions, land use, as well as a result of increasing human interference in river channel and valley systems. It thus follows from the circumstances that attempts are made to classify different evolutionary types and subtypes of river valleys and different types of contemporary river channel patterns and floodplains that reflect complex and often overlapping natural and anthropogenic conditions.
PL
W 2016 roku z powodu ulewnych deszczy ucierpiało praktycznie każde większe miasto w Polsce: Warszawa, Wrocław, Łódź, Poznań, Trójmiasto, Częstochowa i nie tylko. Wcześniej także raz po raz w różnych miastach zdarzały się katastrofalne ulewy powodujące powodzie i podtopienia. Jedni szukają rozwiązań w zielonej architekturze, drudzy chcą przebudowywać kanalizację. Jedni mówią: gospodarka wodna, drudzy – adaptacja do zmian klimatu. Czasem poruszamy się jak dzieci we mgle. Jak się w tym odnaleźć?
PL
NFOŚiGW jest świadomy, że nowym wyzwaniem dla ochrony środowiska, ludności i gospodarki są konsekwencje postępujących zmian klimatu: gwałtowne powodzie i podtopienia, fale upałów i niedobory wody oraz energii elektrycznej. Dlatego też rozpoczęto przygotowanie nowej, atrakcyjnej propozycji finansowej. Oferta ta dotyczyć będzie szeroko rozumianych działań związanych z adaptacją do zmian klimatu.
EN
The objective of this work is to determine the effects of climate change on the water needs of crops in the Bounamoussa perimeter, which is one of the large irrigation systems in the North-East of Algeria in order to predict a diagnosis of its operation. This region covers an area of 16,500 ha and is specialized in vegetable production. The climatic trend of recent years in the study area is characterized by increasingly severe drought conditions that have compromised agricultural production at this perimeter. In this study, the results of the climatic parameters projected to 2050 and 2080 under the Climate Wizard program were used in the CropWat 8.0 program for estimating the future water requirements of crops, taking into account the three Scenarios (B1, A1B, A2) of greenhouse gases (GHGs). The Decision Support System for Agrotechnology Transfer (DSSAT) 4.5 program has also been used to generate future climatic parameters (temperatures and rains) to be compared with those of the climate wizard. The results obtained in 2050 and 2080 show a trend towards increasing temperatures and a fall in rainfall for all models and that the water requirements will be multiplied by 3 to 5 times the current needs. This situation will cause an imbalance in the operation of perimeter irrigation systems. Among the measures of adaptation to this situation in the first place is the change of the date of planting after calibration of the two models for all the cultures of the perimeter.
PL
Przedmiotem prezentowanych w niniejszej pracy badań było określenie skutków zmian klimatu na potrzeby wodne upraw w obrębie systemu nawodnieniowego rzeki Bounamoussa, który jest jednym z największych w północnowschodniej Algierii. Miało to na celu sporządzenie diagnozy jego działania w przyszłości. Region zajmuje powierzchnię 16 500 ha i specjalizuje się w produkcji roślinnej. Zmiany klimatu na badanym obszarze cechuje silna susza o zwiększającym się w ostatnich latach natężeniu, zagrażająca produkcji rolniczej. W badaniach zastosowano parametry klimatyczne prognozowane do roku 2050 i 2080 w ramach programu Climate Wizard do modelu CropWat 8.0 szacującego przyszłe zapotrzebowanie upraw na wodę z uwzględnieniem trzech scenariuszy (B1, A1B i A2) emisji gazów cieplarnianych. Wykorzystano także model wspierania decyzji w transferze agrotechnologii (DSSAT 4.5) do generowania parametrów przyszłego klimatu (temperatury i opady) w celu porównania ich z danymi uzyskanymi z Climate Wizard. Na podstawie wyników uzyskanych ze wszystkich modeli dla lat 2050 i 2080 stwierdzono trendy rosnące temperatury i malejące opadów. Zgodnie z tymi wynikami zapotrzebowanie na wodę ma wzrosnąć 3–5 razy w stosunku do aktualnych potrzeb. Taka sytuacja doprowadzi do zaburzenia równowagi w systemie irygacyjnym. Wśród sposobów przystosowania się do takiej sytuacji jednym z ważniejszych jest zmiana daty siewu, co można osiągnąć po skalibrowaniu obu modeli w dostosowaniu do wszystkich rodzajów upraw w regionie.
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.