Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 129

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  water reservoir
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
PL
Jednym z najistotniejszych działań na rzecz ochrony środowiska w kopalniach odkrywkowych jest rekultywacja terenów pogórniczych. Składają się na nią przedsięwzięcia projektowo-techniczne i organizacyjno-wykonawcze, których celem jest przywrócenie terenom pogórniczym właściwości użytkowych i przyrodniczych. Z uwagi na to artykuł prezentuje sposób i zakres wykonania prac likwidacyjno-rekultywacyjnych oraz efekty rekultywacji terenów poeksploatacyjnych w Kopalni Dolomitu „Radkowice”.
EN
One of the most important environmental protection measures in open-cast mines is the reclamation of post-mining areas. In 2018, after mining the Radkowice-Podwole deposit, the reclamation of the excavation began – and the areas surrounding it to make it a place with water – in order to make it a place with a forest and make it a place with grass, trees, and bushes. The reclamation aims to accumulate groundwater and to create a water reservoir in the excavation with the surface elevation of +220 to +221 m above sea level. As a result, the groundwater level will be increased, while the Bobrza river will change from being the supplying river back to the draining river. As part of the technical reclamation of the excavation, protective slopes were created from the western and north-eastern side. They were created at an angle of 12° to the elevation of +224 m above sea level, and at an angle of 25° at higher elevations. This process ensured the stability of the excavation and improved the landscape surrounding it. The amount of material used to build slopes in the western and north-eastern side was 800,000 m3. Other slopes are entirely rocky and they did not require stabilisation. A backwash filter from local rock material was created at the point of contact between the slopes and the planned water levels. Different species of trees and bushes were planted in the areas after former dumping grounds. As a result of the reclamation activities, the post-mining areas after the operation of the „Radkowice” Dolomite Mine at the Radkowice-Podwole deposit were organised, which gives them a chance to be used for another purpose, and by creating a water reservoir the commune undoubtedly became more appealing to tourists. The reclamation of the excavation is still in progress. It is assumed to be completed in 2023 r.
EN
The paper presents the evaluation of the possibility to use the water from five quarry lakes located in County Strzelin for the purposes of agricultural irrigation. The evaluation was based on the guidelines provided by FAO and in PN-84/C-04635. The average values of water quality indicators were as follows: electrical conductivity – 0.365 mS×cm-1; Sodium Adsorption Ratio – 0.75; Total Dissolved Solids – 233.9 mg×dm-3; water pH – 7.8; BOD5 – 1.6 mgO2×dm-3, while the average ion concentrations were: nitrates – 1.6 mgN-NO3×dm-3; sulphates – 188.5 mg SO4×dm-3; chlorides – 30.95 mg Cl×dm-3; sodium 22.6, mg Na×dm-3; manganese – 0.05 mg Mn×dm-3; and iron – 0.04 mg Fe×dm-3. The values of the analysed indicators were similar to the concentrations noted in natural lakes and unloaded water reservoirs. The water from the analysed quarry lakes met (with some minor limitations) the requirements that enable its use for agricultural irrigation, in particular sprinkler irrigation.
PL
Artykuł powstał na bazie przeglądu światowej literatury naukowej dotyczącej starzenia się i zamulania zbiorników zaporowych i problemów z tym związanych. W artykule skoncentrowano się na metodach usuwania i utylizacji osadów dennych na podstawie licznych dotychczasowych doświadczeń, głównie z te renu USA. Przedstawiono również korzyści i zagrożenia dla ludzi i środowiska, które powstają w efekcie likwidowania zbiorników zaporowych.
EN
The article was written based on a review of the international scientific literature regarding the ageing and siltation of dam reservoirs and the resulting problems. The article focuses mainly on the methods of elimination and disposal of bottom deposits, referring to various hitherto experiences, mainly on the territory of the United States. It also presents the benefits and threats for people and the environment resulting from the dam reservoirs liquidation.
EN
Multidimensional exploratory techniques, such as the Principal Component Analysis (PCA), have been used to analyze long-term changes in the flow regime and quality of water of the lowland dam reservoir Turawa (south-west Poland) in the catchment of the Mała Panew river (a tributary of the Odra). The paper proves that during the period of 1998–2016 the Turawa reservoir was equalizing the river’s water flow. Moreover, various physicochemical water quality indicators were analyzed at three measurement points (at the tributary’s mouth into the reservoir, in the reservoir itself and at the outflow from the reservoir). The water quality assessment was performed by analyzing physicochemical indicators such as water temperature, TSS, pH, dissolved oxygen, BOD5, NH4+, NOˉ3, NOˉ2, N, PO43-, P, electrolytic conductivity, DS, SO42- and Clˉ. Furthermore, the correlations between all these water quality indicators were analyzed statistically at each measurement point, at the statistical signifi cance level of p ≤ 0.05. PCA was used to determine the structures between these water quality variables at each measurement point. As a result, a theoretical model was obtained that describes the regularities in the relationships between the indicators. PCA has shown that biogenic indicators have the strongest infl uence on the water quality in the Mała Panew. Lastly, the differences between the averages of the water quality indicators of the infl owing and of the outflowing water were considered and their signifi cance was analyzed. PCA unveiled structure and complexity of interconnections between river flow and water quality. The paper shows that such statistical methods can be valuable tools for developing suitable water management strategies for the catchment and the reservoir itself.
PL
Eksploracyjne techniki wielowymiarowe, takie jak analiza składowych głównych (PCA), zostały zastosowane w celu analizy wieloletnich (lata 1998-2016) zmian przepływów i jakości wód nizinnego zbiornika zaporowego Turawa (południowo-zachodnia Polska) w zlewni rzeki Mała Panew (dopływ rzeki Odry). W pracy wykazano, że w okresie 1998-2016 zbiornik Turawa w znacznym stopniu wyrównywał przepływy wód rzeki Mała Panew. Analizowano również wskaźniki fizykochemiczne jakości wód na trzech stanowiskach pomiarowych (dopływ do zbiornika, w zbiorniku i na odpływie ze zbiornika). Ocenę jakości wody wykonano analizując wskaźniki fizykochemiczne takie jak: temperaturę wody, zawiesinę ogólną, pH, tlen rozpuszczony,BOD5, NH4+, NOˉ3, NOˉ2, N, PO43-, P, przewodność elektrolityczną, substancje rozpuszczone, siarczany SO42- - i chlorki Clˉ. Analizie statystycznej poddano również związki korelacyjne pomiędzy wszystkimi wskaźnikami jakości wody na poszczególnych stanowiskach pomiarowych, istotne statystycznie na poziomie p<0,05. W celu wykrycia struktur zachodzących między wskaźnikami jakości wody na każdym stanowisku pomiarowym, zastosowano analizę składowych głównych (PCA) (Principal Components Analysis), w efekcie której otrzymano teoretyczny model opisujący prawidłowości w zależnościach między analizowanymi wskaźnikami jakości wód. Analiza składowych głównych (PCA) wykazała, że jakość wody rzeki Mała Panew najsilniej determinowały wskaźniki biogenne. Analizowano również istotność różnic między średnimi stężeniami wskaźników jakości wody dopływającej do zbiornika i wody odpływającej ze zbiornika. Na podstawie zastosowanych metod eksploracyjnej analizy danych możliwe było rozpoznanie struktur i złożoności powiązań zachodzących pomiędzy przepływami wód oraz wskaźnikami jakości wód w rzece Mała Panew. W pracy wykazano, że metody te mogą stanowić niezbędne narzędzie w zakresie podejmowania strategicznych decyzji i rozwiązań w zakresie racjonalnego gospodarowania wodą zarówno w zlewni zbiornika jak i w zbiorniku wodnym.
PL
W pracy określono uwarunkowania hydrologiczne i morfologiczne niezbędne do utworzenia zbiornika wodnego małej retencji „Wierna Rzeka” zlokalizowanego na rzece Łososinie. Zbiornik ten jest projektowany w środkowej części rolniczo-leśnej zlewni Łososiny – w mezoregionie Wzgórz Łopuszańskich. Powierzchnia zlewni zamkniętej zaporą czołową będzie wynosić 149,7 km2 , a zbiornika w warunkach normalnego poziomu piętrzenia (NPP) – 0,74 km2. Objętość osiągnie ok. 1,1 mln m3, a maksymalna głębokość – 3,9 m. Charakterystykę hydrologiczną zlewni zbiornikowej opracowano na podstawie danych IMGW (rzeka Łososina, przekrój Bocheniec, 1961–1995), wykorzystując metodę analogii. Na podstawie numerycznego modelu terenu, wykonanego technikami skaningu laserowego, wyznaczono linię brzegową misy zbiornika, opracowano krzywe – batymetryczną i pojemności. Określono natężenie przepływów charakterystycznych (m.in. NNQ = 0,05 m 3· s-1, SSQ = 0,808 m3·s-1 i WWQ = 14,45 m3 · s-1), obliczono średni roczny odpływ jednostkowy (SSq = 5,4 dm3· s-1· km-2) oraz współczynnik odpływu (α = 27%). W analizie uwzględniono również reżim odpływu, a także przepływy nienaruszalne obliczone trzema metodami, w tym najbardziej restrykcyjną – metodą Kostrzewy. Na podstawie przeprowadzonej analizy hydrologicznej można stwierdzić, że zasoby wód rzeki Łososiny są wystarczające do szybkiego napełnienia zbiornika „Wierna Rzeka” (od 21 do 96 dni w zależności od pory roku), nawet gdy uwzględni się najbardziej wymagające kryterium wyznaczania przepływów nienaruszalnych. Stan jakości wód rzeki zasilającej w 2015 r. nie wskazywał na występowanie istotnych zagrożeń ekologicznych, ponieważ w zakresie stanu elementów: fizykochemicznych, hydromorfologicznych i biologicznych udokumentowano stan dobry i powyżej dobrego. Zatem zasoby jakościowe wód płynących w zlewni Łososiny są również wystarczające do prawidłowego funkcjonowania planowanego zbiornika.
EN
“Wierna Rzeka” water reservoir is designed in the middle part of the Łososina River catchment, in the Łopuszno Hills physiographic mesoregion. The area of the planned reservoir catchment is 149.7 km2, and the area of its surface at the normal water level (NPP) will reach 0.74 km2. Under those conditions water volume is designed to be about 1.1 million m3, and the reservoir’s maximum depth – 3.9 m. The hydrological characteristics of the reservoir catchment were compiled on the basis of data from the Institute of Meteorology and Water Management (Łososina River, cross-section Bocheniec, 1961–1995) using the method of hydrological analogy. The high resolution digital elevation model made with Airborne Laser Scanning technique allowed to determine the course of the reservoir shoreline and to develop the bathymetric and capacity curves. The calculated characteristics included the mean annual values of specific runoff (5.4 dm3·s-1 ·km-2 ), runoff coefficient (27%), specific discharge and the filling time. The analysis also concerned the flow regime and the environmental flow, which was calculated with the use of three different methods. The performed research showed that the Łososina River water resources are enough to fill the designed “Wierna Rzeka” Reservoir (depending on the season it will take from 22 to 96 days), even when applying the most restrictive criteria of environmental flow calculation. The ecological quality of the Łososina water in 2015 did not show any significant environmental threats in terms of physicochemical, hydromorphological and biological criteria and therefore Łososina River water quality is enough for proper functioning of the planned reservoir.
EN
The main scientific goal of this work is the presentation of the role of selected geophysical methods (Ground-Penetrating Radar GPR and Electrical Resistivity Tomography ERT) to identify water escape zones from retention reservoirs. The paper proposes a methodology of geophysical investigations for the identification of water escape zones from a retention fresh water lake (low mineralised water). The study was performed in a lake reservoir in Upper Silesia. Since a number of years the administrators of the lake have observed a decreasing water level, a phenomenon that is not related to the exploitation of the object. The analysed retention lake has a maximal depth between 6 and 10 m, depending on the season. It is located on Triassic carbonate rocks of the Muschelkalk facies. Geophysical surveys included measurements on the water surface using ground penetration radar (GPR) and electrical resistivity tomography (ERT) methods. The measurements were performed from watercrafts made of non-metal materials. The prospection reached a depth of about 1 to 5 m below the reservoir bottom. Due to large difficulties of conducting investigations in the lake, a fragment with an area of about 5,300 m2, where service activities and sealing works were already commenced, was selected for the geophysical survey. The scope of this work was: (1) field geophysical research (Ground-Penetrating Radar GPR and Electrical Resistivity Tomography ERT with geodesic service), (2) processing of the obtained geophysical research results, (3) modelling of GPR and ERT anomalies on a fractured water reservoir bottom, and (4) interpretation of the obtained results based on the modelled geophysical anomalies. The geophysical surveys allowed for distinguishing a zone with anomalous physical parameters in the area of the analysed part of the retention lake. ERT surveys have shown that the water escape zone from the reservoir was characterised by significantly decreased electrical resistivities. Diffraction hyperboles and a zone of wave attenuation were observed on the GPR images in the lake bottom within the water escape zone indicating cracks in the bottom of the water reservoir. The proposed methodology of geophysical surveys seems effective in solving untypical issues such as measurements on the water surface.
EN
The siltation of water reservoirs in Poland is progressing at the rate of 0.5-5% of capacity per year, hence the actions necessary to limit this unfavorable phenomenon are necessary, among others through desludging. A relatively cheap and efficient method of removing sediments from reservoirs is sucking in hydrated sludge through siphon or antisiphon, additionally equipped with a solid particle separator. The task of the prototype installation for hydromechanical removal and purification of sediments is the separation of sediments collected from the bottom of the reservoir into two streams, containing: coarse fractions (desirable), directed directly to the river below the damming, and finer and lighter (undesired) fractions that can be used after dehydration), e.g., agricultural. Sorted thick mineral fractions limit the erosion of the channel of the watercourse below the reservoir. Laboratory tests were carried out on a physical model of a slotted separator, in which mineral particles with diameters of 0.15-12.0 mm and spherical particles with a diameter of 6.0 mm were used, made of materials with a density of 1000-2650 kg·m-3. The tests have shown that it is possible to create hydraulic conditions in which the sediments are separated into two fractions and their further transport by means of two pipes. The relations between the velocity of the water flow above the slits and the velocity at which the grains descended were significant.
PL
Zamulanie zbiorników wodnych w Polsce postępuje w tempie 0,5-5% pojemności rocznie, stąd niezbędne są działania w kierunku ograniczenia tego niekorzystnego zjawiska, m. in. poprzez odmulanie. Stosunkowo tanią i wydajną metodą usuwania osadów ze zbiorników jest zasysanie uwodnionych osadów przez syfon lub lewar, wyposażony dodatkowo w separator cząstek stałych. Zadaniem prototypowej instalacji do hydromechanicznego usuwania i oczyszczania osadów jest rozdzielenie osadów pobieranych z dna zbiornika na dwa strumienie, zawierające: frakcje grube (pożądane), kierowane bezpośrednio do rzeki poniżej piętrzenia, oraz frakcje drobniejsze i lżejsze (niepożądane), które po odwodnieniu mogą być wykorzystane, np. rolniczo. Wysortowane grube frakcje mineralne ograniczają erozję koryta cieku poniżej zbiornika. Przeprowadzono badania laboratoryjne na modelu fizycznym separatora szczelinowego, w których użyto cząstek mineralnych o średnicach 0,15-12,0 mm oraz cząstek kulistych o średnicy 6,0 mm, wykonanych z materiałów o gęstości od 1000-2650 kg·m-3. Badania wykazały, że jest możliwe stworzenie takich warunków hydraulicznych, w których zachodzi rozdzielenie osadów na dwie frakcje i ich dalszy transport dwoma przewodami. Istotne okazały się relacje prędkości przepływu hydromieszaniny powyżej szczelin do prędkości opadania ziaren.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań zawartości biogenów (Nog., NH4, NO3, NO2, Pog., PO4) w wodach nieczynnych kamieniołomów, których celem była ocena ich stanu. Średnia zawartość Nog. mieściła się w granicach 1,10–3,50 mgN·dm-3 a Pog. w przedziale 0,39–1,08 mgP·dm-3. Nie stwierdzono zagrożenia zbiorników azotanami ze źródeł rolniczych, maksymalne stężenie NO3 wynosiło 1,06 mgNO3·dm-3. Wysokie stężenie Pog. (>0,1 mgP·dm-3) powoduje eutrofizację, występująca we wszystkich zbiornikach, objawiająca się zakwitami glonów oraz wpływa na złą ocenę stanu wód. Najgorszą jakość wód odnotowano w zalanych kamieniołomach KG-3 i KG-2 będących pod presją ze strony ścieków z gospodarstw rolnych. Badane wskaźniki zanieczyszczeń wód w kamieniołomach KG-1, KŁ-4, KM-5 spełniają wymagania kategorii A1 i potencjalnie mogą być źródłem wody do spożycia (po uzdatnieniu).
EN
The paper presents the results of the research of nutrients concentration (total nitrogen – TN, NH4, NO3, NO2, total phosphorus – TP, PO4) in the waters of inactive quarries. The aim of research was to assess the condition of quarry lakes. Average concentration of TN was within 1.10-3.50 mgN×dm-3 and TP in the range of 0.39–1.08 mgP·dm-3. No risk of reservoir enrichment by nitrates from agricultural sources was found, the maximum NO3 concentration was 1.06 mgNO3·dm-3. High concentration of TP (>0,1 mgP·dm-3) causes eutrophication, occurring in all reservoirs, manifested by algal blooms and affects poor water status assessment. The worst water quality was found in the quarry lakes KG-3 and KG-2 exposed to the sewage from farms. The examined indicators of water pollution in quarry lakes KG-1, KŁ-4, KM-5 fulfill the requirements of category A1 and potentially may be a source of water for consumption (after water treatment).
PL
Zakwit sinic to masowy rozwój glonów planktonowych, który powoduje zmianę zabarwienia wody, pogorszenie jej jakości, smaku i zapachu oraz obumieranie organizmów wodnych. Sinice są organizmami, które mają dużą zdolność przystosowywania się do otaczających je warunków środowiskowych. Posiadają one charakterystyczną dla nich strukturę, w której znajdują się wakuole gazowe w postaci pęcherzyków wypełnionych powietrzem znajdującymi się wewnątrz komórki. W pracy przedstawiono technologię mechanicznego usuwania zakwitów sinicowych z powierzchni akwenów wodnych, z wykorzystaniem pływającego urządzenia.
EN
Cyanobacterial bloom is a massive development of planktonic algae, which causes a change in water colour, deterioration of its quality, taste and smell, and death of aquatic organisms. Cyanobacteria are organisms that have a high capacity of adapting to the surrounding environmental conditions. They have a characteristic structure, which includes gas vacuoles in the form of bubbles filled with air inside the cell. The paper presents the technology of mechanical removal of cyanobacterial blooms from the surface of water reservoirs using a floating device.
PL
Wodociągowe wieże ciśnień w dużej mierze przetrwały tylko w archiwalnych dokumentach lub na starych fotografiach. Nieliczne pozostały w krajobrazie, ale zachwyt nad nimi pozostaje cały czas niezmienny. Fascynują architekturą i konstrukcją budowlaną determinowaną w istotnym stopniu rodzajem zbiornika do gromadzenia wody.
PL
Przedstawiono wyniki badań jakości wody rzeki Pratwy przepływającej przez zbiornik wstępny; badania prowadzono w okresie od listopada 2005 do października 2007 roku. Ich celem była ocena zmian zawartości substancji biogennych na trzech stanowiskach: w wodach rzeki Pratwy, zbiornika wstępnego i w wodach na odpływie ze zbiornika wstępnego. Ocenę tę wykonano na podstawie badań jakości wody pod względem zawartości w nich substancji biogennych: NO3–, NO2–, NH4+ i PO443– i chlorofilu a. Ponadto w wodzie zbiornika wstępnego badano przezroczystość wody. Przeprowadzone badania wykazały, że zbiornik wstępny Brzózki w okresie badawczym wpływał negatywnie na zmiany jakości wody rzeki Pratwy. Zawartości wszystkich badanych substancji biogennych w wodach odpływających ze zbiornika wstępnego były wyższe niż w wodach dopływających do zbiornika wstępnego. Przeprowadzone badania wykazały, że zbiornik wstępny w okresie badań nie spełniał zakładanych zbiornikom wstępnym funkcji. Badane wody z terenu zbiornika wstępnego uznano za wody eutroficzne ze względu na wartość przeźroczystości i chlorofilu a, natomiast wody rzeki Pratwy ze względu na zawartość azotanów zakwalifikowano także do wód eutroficznych. W pracy wskazano, że należy dążyć do sytuacji, aby zbiorniki wstępne mogły się przyczyniać do ochrony i poprawy jakości wód. W tym celu należy je właściwie użytkować oraz monitorować jakość wody wszystkich dopływów do zbiornika, która wynika z gospodarki wodno-ściekowej w zlewni.
EN
This paper presents the results of water quality measurements carried out in the Pratwa river that flows through the pre-dam reservoir located in the backwater of the Brzozka reservoir in the Opole province. The research was carried out over the period from November 2005 to October 2007. Its goal was to evaluate the changes in the content of biogens at three measurement points: in the Pratwa river, in the pre-dam reservoir and at the outflow from the pre-dam reservoir. The assessment was performed based on the water quality measurements in terms of the content of the following biogens: NO3–, NO2–, NH4+, PO43– and chlorophyll a. Moreover, water transparency was measured in the pre-dam reservoir. The measurements show that over the investigated period of time the Brzozki pre-dam reservoir adversely affected the quality of water in the Pratwa river. The content of all of the investigated biogens in the water outflowing from the pre-dam reservoir was higher than that in the water inflowing to it. The measurements also show that over the investigated period of time the pre-dam reservoir did not fulfil the functions expected of pre-dam reservoirs. Because of the transparency and the content of chlorophyll, the water from the reservoir was deemed eutrophic. The water in the Pratwa river was also deemed eutrophic, but the reason for this was the content of nitrates. The paper shows that one should try to make the pre-dam reservoirs contribute to the protection and improvement of water quality. To this aim, one should use such reservoirs correctly and monitor the quality of water inflowing to the reservoir as a result of water and sewage management in the catchment.
12
PL
Osady denne zalegające w zbiornikach wodnych stwarzają zagrożenie środowiskowe i żeglugowe utrudnienia techniczne, ale po wydobyciu stanowią cenny nawóz organiczny. Dotychczas stosowane metody wydobywania osadów lub ich neutralizacji są drogie i nie zawsze w pełni skuteczne. W Instytucie Technologiczno-Przyrodniczym opracowano technologię wydobywania osadów dennych o koncentracji suchej masy do 30%, co umożliwiło wykonanie modelu urządzenia i jego sprawdzenie w praktyce. Badania składu wydobytych osadów ze stawów rybnych w Falentach i badania wazonowe oddziaływania mieszanek nawozów organicznych opracowanych na bazie tych osadów na wzrost roślin wykazały skuteczność porównywalną z działaniem obornika [EYMONTT i in. 2017]. W związku z powyższym planuje się dalszy rozwój i wdrażanie do praktyki opracowanej technologii wydobycia osadów oraz produkcji nawozów organicznych.
EN
Bottom sediments, on the one hand, in reservoirs, pose environmental threats and shipping technical difficulties, but on the other hand, after extraction, are valuable organic fertilizer. Existing methods of sediment extraction or neutralization are expensive and not always effective. The technology developed by the Institute of Technology and Natural Resources for the extraction of bottom sediments with a concentration of dry matter up to 30% enabled the model to be made and tested in practice. The study of the composition of the extracted fishpond sediment in Falenty and the study of the effect of mixtures of organic fertilizers prepared on the basis of these sediments on the growth of plants showed the effectiveness comparable with the effect of manure. As a result, further development and implementation of the developed sediment extraction technology and the production of organic fertilizers are planned.
EN
An increasing importance of the social functions of the forest entails the necessity to modify forestry management in a way which would ensure its social acceptance. This mainly concerns those parts of the forest that are “most visible”, in the surroundings of roads, tourist trails, as well as water bodies. The article discusses the importance of view analyses in forest landscaping. On the basis of the adopted methodological assumptions, the assessment of landscape resources of the forest in the vicinity of a water reservoir in the Kielce Forest District (Radom Regional Forest Directorate) has been made. Available ortophotomaps and aerial photographs taken by UAVs were used for view analyses together with elevation data collected through airborne laser scanning. The results obtained allow to make recommendations for the protection of the reservoir exposure as well as engineering forest management and silviculture. Consequently, the inclusion of visual analyses into the planning stage enables verification of the quality of forest management plans.
PL
Wzrost znaczenia społecznych funkcji lasu powoduje konieczność modyfikacji gospodarki leśnej w kierunku gwarantującym jej społeczną akceptację. Dotyczy to przede wszystkim tych fragmentów lasu, które są „najbardziej widoczne”, w otoczeniu dróg samochodowych, szlaków turystycznych, jak również zbiorników wodnych. W artykule omówiono znaczenie analiz widokowych w kształtowaniu krajobrazu leśnego. Na podstawie przyjętych założeń metodycznych dokonano oceny zasobów krajobrazowych lasu w sąsiedztwie wybranego zbiornika retencyjnego zlokalizowanego w Nadleśnictwie Kielce (RDLP Radom). Do analiz widokowych wykorzystano dostępne ortofotomapy, zdjęcia lotnicze wykonane przez UAV oraz dane wysokościowe pozyskane w ramach lotniczego skanowania laserowego. Uzyskane wyniki dają podstawy do określenia rekomendacji w zakresie ochrony ekspozycji zbiornika oraz inżynieryjno-hodowlanego zagospodarowania lasu. Rezultaty pracy wskazują, że włączenie analiz widokowych do grupy narzędzi planistycznych umożliwi weryfikację jakości planów urządzeniowych lasu.
EN
The main goal of this work was to verify the historic data of historic artificial water reservoir Ottergrund, Banská Štiavnica district, which is inscribed in the UNESCO world heritage list. Main focus was set to area-storage capacity curve. There is historic map with the display of reservoir bottom contours and area-storage capacity curve in a paper format. These data were analysed and compared with the results of the calculation of area-storage capacity curve that was performed with the use of a new tool with named “ASC_Curve”, which is based on Python script. This tool utilizes ArcPy site package and it works with the TIN model of water reservoir bottom. In case of water reservoir Ottergrund we created the TIN model of the historic bottom; input data for the TIN model creation was the historic contour plan. The results of the analysis have shown that the storage capacity calculated with the use of the developed ASC_Curve tool is 97% of the volume mentioned in the historic map. Analysis has also show the minor mathematical errors in the calculations of the area-storage capacity data in historic contour plan. This tool can also be used also for the analysis of the current storage capacity conditions of the water reservoirs, if the surveying with echosounding equipment is performed to obtain the data to produce the TIN model of the water reservoir bottom.
PL
W pracy przedstawiono zagadnienie związane z procesem eutrofizacji wód, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorników zaporowych. Eutrofizacja to procesem globalnym, zagrażający ekosystemom wodnym na każdym kontynencie. Często doprowadza ona do ich degradacji. Szczególnie narażonymi na to zjawisko są zbiorniki sztuczne jakimi są zbiorniki zaporowe. W pracy przedstawiono mechanizmy procesu eutrofizacji. Wskazano także na znaczenie roślin wodnych w procesie oczyszczania wód, możliwości ich wielostronnego zastosowania. W ostatnim okresie w Polsce i na świecie obserwuje się tendencję do nakierowania badań na naturalne, czy półnaturalne metody oczyszczania wód, w tym także oczyszczalnie hydrofitowe. Obecność makrofitów w zbiornikach wodnych to z jednej strony gwarant dobrego stanu ekologicznego, z drugiej niezaprzeczalny walor estetyczny.
EN
The paper presents the problem related with the process of eutrophication, with special emphasis on dam reservoirs. Eutrophication is a global process, threatening the water ecosystem on every continent. It often leads to their degradation. Particularly vulnerable to eutrophication are artificial reservoirs which are dam reservoirs. This paper describes the mechanisms of eutrophication. We also pointed to the importance of aquatic plants in the process of water purification, as well as the possibility of multilateral use. Recently, in the world and in Poland there is a tendency to pay attention to the natural or semi-natural method of water purification (including constructed wetland). On the one hand, the presence of macrophytes in water bodies is a guarantor of good ecological status, on the other hand, the undeniable aesthetic value.
PL
Poznańskie jezioro Malta jest sztucznym zbiornikiem utworzonym w wyniku spiętrzenia Cybiny na cele sportowo-rekreacyjne: tory regatowe i kąpielisko. W związku z intensywną eksploatacją i wymogami związanymi z użytkowaniem na potrzeby zawodów wioślarskich zbiornik raz na cztery lata jest opróżniany z wody i wykonywane są prace rekonstrukcyjne uszkodzonych elementów (skarp i dna) oraz czyszczenie dna (zebranie nagromadzonych osadów dennych i pogłębienie) zbiornika. Autorzy w prezentowanej publikacji, na podstawie dokumentacji technicznej oraz wizji lokalnej, ocenili stan elementów konstrukcyjnych w wybranych miejscach po czteroletnim okresie eksploatacji. Na tej podstawie można stwierdzić konieczność i oszacować zakres przeprowadzenia niezbędnych prac remontowo-konserwacyjnych.
EN
The Malta Lake in Poznań is an artificial reservoir created as a result of damming the Cybina River waters for sports and recreational purposes: regatta courses and bathing site. Due to its intensive exploitation and requirements related to the use of the reservoir for the rowing competition purposes, it is drained every four years to enable reconstruction of damaged elements (slopes and bottom) and cleaning of the reservoir’s bottom (collecting bottom deposits and deepening). Based on technical documentation and on-site verification, the authors evaluate the state of the construction elements in selected points after a four-years’ exploitation period. This information is then used in order to identify the need for repair and maintenance works, as well as evaluate their necessary scope.
PL
Wybudowanie w latach 1934–1937 zespołu obiektów Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, o nazwie System 600, miało zasadniczy wpływ na współczesną hydrografię rzeki Ołobok (zachodnia Polska). Odcinki kanałów fortecznych zmieniły układ koryta rzeki, natomiast jazy utworzyły tereny zalewowe. Zbiorniki wodne zbudowane w ramach przedsięwzięcia wpłynęły pozytywnie na wzrost retencji, a także rozwój flory i fauny. Pomimo ogromu wykonanych prac budowlanych System 600 nigdy nie został użyty do celów militarnych, do jakich został zaprojektowany. Dzisiaj stanowi dużą atrakcję hydrotechniczną i historyczną.
EN
Built in the years 1934–1937, the complex of the Mięrzyrzecze Fortifications Region facilities, referred to as System 600, had a major impact on the contemporary hydrography of the Ołobok River (western Poland). Sections of the fortress canals changed the riverbed layout and weirs created inundation areas. Water reservoirs constructed as part of this venture allowed for an increase in the retention capacity, as well as development of the flora and fauna. Despite the huge amount of construction work, System 600 has never been used for military purposes, for which it was designed. Today, it constitutes an important hydraulic engineering and historical attraction.
18
Content available remote Zmodernizowano zbiornik wodny Nysa : cały region odetchnął z ulgą
PL
Powódź jaka w 1997 roku dotknęła Nysę, Lewin Brzeski, Brzeg, Oławę czy Wrocław, ma już się nigdy nie powtórzyć. Prace w ramach I etapu modernizacji zbiornika wodnego Nysa zostały zakończone. We wrześniu 2016 r. nastąpił odbiór końcowy robót prowadzonych w obrębie zbiornika, a w grudniu związanych z rzeką.
PL
Wyrobisko Piaseczno, po wyłączeniu pompowania wód podziemnych w rejonie Machowa, jest obecnie najniżej położonym ośrodkiem drenażowym w rejonie Tarnobrzega. Niestety, przynosi to niepożądane skutki w postaci występowania znaczącego gradientu ciśnienia wód podziemnych w otoczeniu wyrobiska. Napływ wód podziemnych zakłóca warunki równowagi stateczności skarp i zboczy wyrobiska, które uformowano w warunkach lądowych. Zmiana zawodnienia utworów geologicznych w obrębie wyrobiska powoduje nasilenie niepożądanych zjawisk osuwiskowych. Stanowią one zagrożenie dla otoczenia wyrobiska, jego przyszłych użytkowników, a obecnie także dla pracującej w obrębie odkrywki załogi. Wyniki analizy warunków stateczności pozwalają stwierdzić, że odwodnienie skarp metodą bezwykopową poprawi warunki geotechniczne. Obliczenia wskazują, że wartość wskaźnika stateczności po zastosowaniu drenażu poziomego wzrośnie od kilku do kilkudziesięciu procent. Zaletą proponowanego rozwiązania likwidacji zjawisk osuwiskowych metodą bezwykopową jest grawitacyjny, bezkosztowy sposób odprowadzenia wody do zbiornika Piaseczno. Po wykonaniu otworów drenażowych koszty utrzymania systemu odprowadzenia wody ze skarp ograniczą się do serwisowania otworów oraz ich ewentualnej renowacji za pomocą metod stosowanych powszechnie w technice sanitarnej. Przyjęty wodny kierunek rekultywacji wyrobisk spowoduje powstanie zbiornika wodnego o powierzchni lustra wody około 160 ha, dodatkowo pełniącego funkcję rekreacyjno-sportową.
EN
The Piaseczno outcrop it is the lowest drainage center in the region of Tarnobrzeg. This brings undesirable consequences such as a significant pressure gradient of groundwater in the vicinity of the outcrop The inflow of groundwater disturbs the equilibrium conditions of the escarpments and slopes, which was formed under the land conditions. As a result, the dangerous phenomenon known as a landslide occur within the outcrop. The results of analysis of stability conditions indicate that the dehydration of escarpments using trenchless methods improves the geotechnical conditions. The value of indicator stability will increase from several to several dozen percent after applying horizontal drainage. An advantage of the proposed trenchless method is also the gravitational, cost-free discharge of water to the Piaseczno reservoir. After the drainage holes, the costs of drainage system of escarpments will be limited only to the maintenance of holes (eventually renovation) by methods commonly used in sanitary techniques. The water reclamation of outcrops will lead to the forming of a water reservoir with an area of 160 ha. It will also serve as a sport and recreation area.
PL
Zbiorniki zaporowe gromadzą substancje dopływające ze zlewni. zmieniając skład fizyczny i chemiczny wód rzeki poniżej zbiornika. Poglądy na temat w pływu spiętrzeń na jakość wód są często sprzeczne ze sobą. Opierając się na dostępnej literaturze stwierdza się, że zbiorniki mogą wpływać pozytywnie na jakość wód w przypadku czystych wód. Natomiast w przypadku wód zanieczyszczonych spiętrzenie zwykle pogarsza ich jakość. Duża część zanieczyszczeń magazynowana jest w osadach dennych. a po pewnym czasie uwalniania. W upracowaniu założono hipotezę, że badany zbiornik Lubachów w pływa na jakość wody Bystrzycy a różnice w charakteryzujących ją parametrach na dopływie i odpływie ze zbiornika są istotne statystycznie. W pracy przeanalizowano jakość wody Bystrzycy w dwóch punktach badawczych, dobrze oddających jakość wody rzeki dopływającej i odpływającej ze zbiornika. Wnioski wyciągnięto w oparciu o wyniki badań Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu z lat 2000-2006 uzupełnione wynikami badań własnych z roku 2013. Wynikiem wykonanych badań jest stwierdzenie niekorzystnego wpływu zbiornika Lubachów na jakość wypływających wód. Przejawia się to poprzez stwierdzenie zwiększonych wartości ChZTMn, amoniaku, azotanów, azotynów, azotu ogólnego, przewodności, fosforu ogólnego. siarczanów i chlorków w wodzie odpływającej w stosunku do wody dopływającej. Jako prawdopodobną przyczynę uznaje się oddawanie zanieczyszczeń przez osady zgromadzone na dnie zbiornika. Zanieczyszczenia, które tam się znajdują, pochodzą z. okresu, kiedy w zlewni powyżej zbiornika obserwowano silną presję związaną z przemysłem i niezorganizowaną gospodarką komunalną. Wyniki badań wskazują na konieczność kontynuowania powyższych prac, przeprowadzenia inwentaryzacji i oceny potencjalnych czynników mogących wywierać wpływ na jakość wody zbiornika Lubachów i rzeki Bystrzycy.
EN
Dam reservoirs collect substances flowing in from the catchment, changing the physical and chemical composition of waters below the reservoir. The views on the influence of flooding on the quality of waters are often conflicting. Basing on the available literature, it is claimed that reservoirs may have a positive influence on water quality as far, as clean waters are concerned. On the other hand, for contaminated waters, flooding often results in a deterioration of quality. A significant part of pollutants is stored in bottom sediments, and then released after a certain time. For the purposes of this study. the- authors adopted the hypothesis that the analysed Lubachów reservoir influences I lie qua lily of water in the Bystrzyca River and that the differences in the characteristic parameters on the inflow and outflow from the reservoir are statistically significant. The authors have analysed the quality of the water in the Bystrzyca River at two test sites, reflecting the quality of the river water flowing in and out of the reservoir. Conclusions were drawn basing on the results of tests conducted by the Voivodeship Environmental Protection Inspectorate in Wroclaw in the years 2000-2006, supplemented by the results of own research carried out in tile year 2013. The conducted analyses led to the conclusion that the Lubachów reservoir has a negative influence on the quality of out flowing waters. This is manifested in noticeably increased content of ChZTMn. ammonium, nitrates, nitrites, total nitrogen, conductivity. total phosphorus, sulphates and chlorides in the outlawing water in comparison to the inflowing water. It is likely that this is caused by the release of pollutants from the sediments deposited on the bottom of the reservoir. The pollutants that are present there originate from the period when the catchment above The reservoir was under strong pressure of the industry and disorganised communal management. The lest results show that the research should be continued and that the potential factors that might influence the water quality in the Lubachów reservoir and in the Bystrzyca River should be inspected and assessed.
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.