Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 87

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  tribological wear
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
EN
This paper contains the results of electrical conductivity and tribological properties tests of technically pure titanium, which was irradiated with xenon ions with energy 168 MeV with doses of 1÷5×10¹ Xe/cm². They were presented a results of electrical conductivity, results of GXRD analysis and the results of friction coefficient and tribological wear measurements.
PL
Niniejsza praca zawiera wyniki badań przewodności elektrycznej oraz właściwości tribologicznych technicznie czystego tytanu, który został napromieniowany jonami ksenonu z energią 168 MeV z dozami 1÷5×10¹ Xew/cm². Przedstawione zostały pomiary przewodności elektrycznej, wyniki analizy GXRD oraz wyniki pomiaru współczynnika tarcia oraz zużycia tribologicznego.
EN
The paper concerns the assessment of the influence of the duration of high-temperature soaking of steel intended for dies for extruding aluminium profiles on the structure, microhardness, and tribological wear of the top layer. Gas nitrided hot work tool steel X37CrMoV5-1 (WCL) was used in the tests. For technological reasons, before the extruding process, such dies are pre-heated for several hours to a temperature ranging from 400°C to 600°C. Due to the possibility of various unplanned situations (failures), the soaking time may be extended even up to more than ten hours. Therefore, soaking was used after the nitriding process due to the application nature of the research whose purpose was to identify changes occurring in the nitrided layer after soaking of dies at a higher temperature (520°C) and before starting the extruding process, and thus to determine for how long the dies may be held in a furnace without undesirable changes in the top layer. The examined samples were soaked in an industrial furnace at 520°C for 2 h, 4 h, 6 h, 8 h, 10 h, and 12 h. Samples heated to 520°C and then immediately cooled down and the reference material which was not heated after the nitriding process were also examined for comparison purposes. The obtained results of the tests of the microhardness of the nitrided layer indicate that it decreased as the soaking time increased to 6 hours. After this time, that parameter is stabilised and further heating up to 10 hours does not cause a significant decrease in the microhardness of the top layer. A further decrease in the microhardness of the layer was observed for samples soaked for 12 hours. The results of tribological tests showed an analogous course of changes in the tribological wear of the examined material as the soaking time increased. The performed tests indicate the possibility of holding dies at a higher temperature (520°C) for 10 hours. Further soaking at this temperature causes adverse changes in the top layer.
PL
Praca dotyczy oceny wpływu czasu wygrzewania w podwyższonej temperaturze stali przeznaczonej na matryce do wyciskania profili aluminiowych na strukturę, mikrotwardość oraz zużycie tribologiczne warstwy wierzchniej. W badaniach stosowano stal narzędziową do pracy na gorąco X37CrMoV5-1 (WCL) poddaną procesowi azotowania gazowego. Matryce takie są przed procesem wyciskania poddawane wstępnemu nagrzewaniu do temperatury z przedziału 400°C do 600°C przez okres kilku godzin, co jest spowodowane względami technologicznymi. Z uwagi na możliwość wystąpienia różnych nieplanowanych sytuacji (awarii) czas wygrzewania może ulec wydłużeniu nawet do kilkunastu godzin. Zastosowany zabieg wygrzewania po procesie azotowania wynikał zatem z aplikacyjnego charakteru badań, które miały na celu określenie zmian zachodzących w warstwie azotowanej po wygrzewaniu matryc w podwyższonej temperaturze (520°C) przed rozpoczęciem procesu wyciskania, a tym samym określenie, przez jaki czas można przetrzymywać matryce w piecu bez pojawienia się niepożądanych zmian w warstwie wierzchniej. Badane próbki wygrzewano w piecu przemysłowym w temperaturze 520°C przez czas 2 h, 4 h, 6 h, 8 h, 10 h i 12 h. W celach porównawczych zbadano także próbki nagrzane do temperatury 520°C i od razu chłodzone oraz materiał wzorcowy, który nie był wygrzewany po procesie azotowania. Uzyskane wyniki badań mikrotwardości warstwy azotowanej wskazują na jej spadek wraz z rosnącym czasem wygrzewania do 6 godzin. Po tym czasie parametr ten ulega stabilizacji i dalsze wygrzewanie do 10 godzin nie powoduje istotnego spadku mikrotwardości warstwy wierzchniej. Dla próbek wygrzewanych przez okres 12 godzin odnotowano dalszy spadek mikrotwardości warstwy. Wyniki testów tribologicznych wykazały analogiczny przebieg zmian zużycia tribologicznego badanego materiału wraz z rosnącym czasem wygrzewania. Przeprowadzone testy wskazują na możliwość przetrzymywania matryc w podwyższonej temperaturze (520°C) przez okres 10 godzin. Dalsze wygrzewanie w tej temperaturze powoduje pojawienie się niekorzystnych zmian w warstwie wierzchniej.
EN
In order to minimize losses caused by friction, various technical solutions are applied. Most frequently, however, they are limited to proper lubrication. Two aspects of the problem have to be taken into consideration nowadays: ecology and an economic approach, which involves a possibility of the creation of the cheapest lubrication compositions. Therefore, new lubricants which have a neutral impact on the environment and are characterised by the lowest production costs and the highest effectiveness in the wear of co-operating elements are researched. The main purpose of this paper is an evaluation of the influence of water-based lubrication with an addition of non-ionic and anionic surface-active substances on the wear of a friction pair with a concentrated contact. Laboratory tests were carried out with the use of a T-02 four-ball wear tester and a digital microscope. A series of measurements were conducted in which a tribological connection was lubricated with water and a mixture of water and non-ionic and anionic surfactants of various mass concentrations in reference to water. The conducted research takes into account criteria connected with the minimization of the production costs of lubricating compositions and the minimization of their influence on the environment with a simultaneous limitation of the wear of the co-operating elements. The results obtained in the research enabled an analysis of the influence of the additions of detergents at various concentrations on water lubricating properties, water surface tension, and the volumetric wear of the analysed samples.
PL
W celu zminimalizowania strat wywołanych zjawiskiem tarcia stosowane są różnego rodzaju rozwiązania techniczne, jednak najczęściej ograniczają się do właściwego smarowania. Obecnie duży nacisk stawiany jest na ekologię. Również bardzo istotny jest aspekt ekonomiczny tego zagadnienia, a więc możliwość tworzenia jak najtańszych kompozycji smarowych. W związku z tym poszukiwane są nowe środki smarne o neutralnym wpływie na środowisko charakteryzujące się możliwie najniższymi kosztami produkcji i efektywnością w zakresie zużycia elementów współpracujących. Głównym celem prezentowanej pracy była ocena wpływu smarowania wodą z dodatkiem niejonowych oraz anionowych środków powierzchniowo czynnych na zużycie pary trącej ze stykiem skoncentrowanym. Badania laboratoryjne przeprowadzone zostały z użyciem m.in. aparatu czterokulowego T-02 oraz mikroskopu cyfrowego. Wykonano serie pomiarów, w których węzeł tribologiczny był smarowany wodą oraz mieszaniną wody z niejonowymi oraz anionowymi środkami powierzchniowo czynnymi o różnym stężeniu wagowym względem wody. Przeprowadzone badania uwzględniają kryteria związane z minimalizacją kosztów pozyskania kompozycji smarowych oraz minimalizacją wpływu na otoczenie przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia współpracujących elementów. Uzyskane w badaniach wyniki pozwoliły na przeprowadzenie analizy wpływu dodatku detergentów o różnych stężeniach na właściwości smarne wody, napięcie powierzchniowe wody oraz zużycie objętościowe analizowanych próbek.
EN
This paper presents an operational evaluation of piston-piston rings-cylinder liner (PRC) assembly wear in marine diesel engines of high power. It is based on visual inspection through cylinder liner scavenge ports. Clearance measurements of piston rings in piston grooves and piston ring gap measurements were used to evaluate the extent of wear of the PRC assembly. Moreover, it is shown that piston ring gap measurements can be used as a reference parameter in wear trend analysis to predict the length of time periods between overhauls (TBO). Furthermore, it has been shown that controlling the wear of chromium (protective) layers of piston ring working surfaces by measuring their thickness with induction and eddy current methods is highly useful. They were accepted as a source of information on PRC lubrication correctness and as a symptom of its technical condition. Factors indicating the necessity of an overhaul and introducing operational methods of improving working conditions between the tribological pair – liner and piston rings have been determined.
PL
W artykule przedstawiono metodę eksploatacyjnej oceny zużycia układu tribologicznego: tłok–pierścienie tłokowe–tuleja cylindrowa (TPC) okrętowego silnika spalinowego dużej mocy. Metoda oparta jest na wynikach inspekcji wizualnych z wykorzystaniem okien przepłukujących tulei cylindrowych. Do oceny stopnia zużycia układu TPC wykorzystano pomiary luzów między pierścieniami a rowkami tłoka oraz pomiary luzu w zamkach. Wykazano, że wyniki pomiarów luzów w zamkach pierścieni tłokowych mogą być miarami stopnia zużycia wykorzystywanymi jako parametry referencyjne w analizie trendu zużycia do prognozowania okresów pomiędzy przeglądami. Pokazano przydatność kontroli zużywania się warstw wierzchnich roboczych powierzchni pierścieni tłokowych (pokrytych powłokami ochronnymi) metodami indukcyjnymi. Otrzymane oceny zużycia tribologicznego weryfikowano na podstawie wyników analizy oleju cylindrowego pobieranego z komór podtłokowych silnika. Uznano je za źródło informacji o poprawności smarowania układu TPC oraz jako symptom stanu technicznego układu. Określono czynniki wyznaczające konieczność przeprowadzenia remontu oraz wprowadzenia eksploatacyjnych metod poprawy warunków współpracy układu tribologicznego tuleja cylindrowa–pierścienie tłokowe.
EN
Increasing development of civilization encourages the search for modern engineering materials. At present, very interesting and promising materials are sintered stainless steels that are considered to be the most rapidly developing group of materials, which is related to the demand for materials with good mechanical properties and high resistance to corrosive agents. Taking into account sintered austenitic–ferritic steels, it is possibile to obtain a structure with different proportions of the two basic structural components. The main problem limiting the applicability of sintered stainless steels is porosity, which deteriorates not only the strength properties but also the usability as compared to their cast and materials after plastic working. Extremely valuable factors influencing tribological properties are the chemical composition, proportion of individual powders and sintering conditions. In this study, the microstructure and tribological properties of sintered stainless steels obtained by sintering in different proportions of 316L austenitic steel and 409L ferritic steel were compared. The abrasion wear resistance test for individual sintered steels was performed by pin-on-disc method.
PL
Zwiększający się rozwój cywilizacyjny zachęca do poszukiwania nowoczesnych materiałów inżynierskich. Obecnie bardzo interesującymi i obiecującymi materiałami są stale spiekane zaliczane do najprężniej rozwijającej się grupy materiałów, co jest związane z zapotrzebowaniem na materiały o dobrych własnościach mechanicznych i wysokiej odporności na oddziaływanie czynników korozyjnych. Biorąc pod uwagę spiekane stale austenityczno-ferrytyczne, możliwe jest uzyskanie struktury o różnych udziałach dwóch podstawowych składników strukturalnych. Głównym problemem ograniczającym możliwości aplikacyjne spiekanych stali nierdzewnych jest porowatość, która pogarsza nie tylko własności wytrzymałościowe, ale również użytkowe w porównaniu z ich odlewanymi i przerabianymi plastycznie odpowiednikami. Niezwykle cennymi czynnikami wpływającymi na własności tribologiczne są skład chemiczny, udział poszczególnych proszków oraz warunki spiekania. W niniejszym opracowaniu dokonano porównania mikrostruktury i własności tribologicznych spiekanych stali nierdzewnych, uzyskanych poprzez spiekanie w różnych proporcjach stali austenitycznej 316L oraz stali ferrytycznej 409L. Badanie odporności na zużycie ścierne dla poszczególnych stali spiekanych zostało przeprowadzone metodą pin-on-disc.
PL
Przedmiotem niniejszej pracy było zbadanie i wyjaśnienie przyczyn zniszczenia koła zębatego wykonanego metodą wtrysku z kompozytu PBT/TFFE, stosowanego w zamkach centralnych pojazdów samochodowych. W tym celu zastosowano szereg technik badawczych tj. mikroskopia elektronowa SEM a także różnicowa kalorymetria skaningowa DSC i termograwimetria TGA. Ze względu na dużą różnicę w temperaturach topnienia składników kompozytu - poli(tereftalanem butylenu) (PBT) a politetrafluoroetylenem (PTFE), konieczne było określenie stabilności termicznej poszczególnych polimerów jak również prowadzenie badań termicznych metodą skaningowej kalorymetrii różnicowej w oddzielnych eksperymentach badawczych. Otrzymane mikrografie SEM umożliwiły ocenę przełomów pod kątem obecności niejednorodności i nieciągłości materiału tj. pory, pustki oraz pod względem rozmieszczenia i ułożenia włókna szklanego. W analizie metodami termicznymi zostały określone temperatury charakterystyczne jak również scharakteryzowana struktura krystaliczna badanych materiałów. Powyższe rezultaty pozwoliły na wyciągniecie wniosków dotyczących zarówno jakości, struktury badanego kompozytu jak i jego przetwarzania.
EN
The purpose of this work is to analyze and explain what causes the damage of gear wheel made of PBT/TFFE by injection molding method and used in the central locks of motor vehicles. Numerous techniques were used for this purpose, namely, Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), Scanning Electron Microscopy (SEM), Differential Scanning Calorimetry (DSC) and Thermogravimetry (TGA). Due to the large difference between melting temperatures of composite ingredients ie. poly(terephthalate butylene) (PBT) and polytetrafluoroethylene (PTFE) it was necessary to determine the thermal stability of individual polymers as well as to conduct thermal research with Differential Scanning Calorimetry method in separate research experiments sets. The obtained SEM micrographs allowed the assessment of fractures for the presence of heterogeneity and material discontinuity, ie. pores, voids, also for fiber replacements and arrangement. Characteristic temperatures and crystalline structure of materials have been determined during thermal analysis. The results above allowed us to draw conclusions in matter of the quality and structure of tested composite as well as its processing.
EN
The present paper refers to the evaluation of the influence of soaking temperature of nitrided hot work tool steel, X37CrMoV5-1 (WCL), intended for dies for extruding aluminium profiles, on the structure, microhardness, and tribological wear of the nitrided layer. The research involved nitrided steel specimens (X37CrMoV5-1) soaked for 8 hours in an industrial furnace at temperatures of 450°C, 480°C, 520°C, 560°C, and 600°C. For comparison purposes, a REFERENCES material was used, which was not soaked after nitriding. Initially, as the soaking temperature raised, the microhardness of the nitrided layer increased by ca. 10%; however, a further increase in the soaking temperature to more than 450°C caused a decrease in the microhardness of the nitrided layer. The results of tribological tests showed that soaking nitrided steel at a low temperature (450°C) and high temperature (600°C) caused a decrease in tribological wear. Out of the tested materials, the highest microhardness of the upper layer was observed in the samples soaked at 450°C, while the highest resistance to tribological wear was obtained for the samples soaked at 600°C. The conducted tests indicate the possibility of extending the lifetime of dies made from the investigated nitrided steel.
PL
Niniejsza praca dotyczy oceny wpływu temperatury wygrzewania azotowanej stali narzędziowej do pracy na gorąco X37CrMoV5-1 (WCL) przeznaczonej na matryce do wyciskania profili aluminiowych na strukturę, mikrotwardość oraz zużycie tribologiczne warstwy azotowanej. Badaniom poddano próbki azotowanej stali X37CrMoV5-1 wygrzewane przez 8 godzin w piecu przemysłowym w temperaturze: 450°C, 480°C, 520°C, 560°C oraz 600°C. W celach porównawczych zastosowano także materiał wzorcowy, który nie był wygrzewany po procesie azotowania. Ze wzrostem temperatury wygrzewania początkowo odnotowano wzrost mikrotwardości warstwy azotowanej o ok. 10%. Z kolei podwyższenie temperatury wygrzewania powyżej 450°C powodowało jej obniżenie. Wyniki testów tribologicznych wykazały, że wygrzewanie stali azotowanej w niskiej temperaturze (450°C) oraz w wysokiej (600°C) powoduje spadek zużycia tribologicznego. Spośród badanych materiałów największą mikrotwardość warstwy wierzchniej odnotowano dla próbek wygrzewanych w temperaturze 450°C, natomiast najwyższą odporność na zużycie tribologiczne uzyskano dla próbek wygrzewanych w temperaturze 600°C. Przeprowadzone testy wskazują na możliwość wydłużenia czasu użytkowania matryc wykonanych z badanej stali azotowanej.
EN
The surfaces of the friction pairs in oscillatory motion are exposed to the complex wear processes. Scuffing is a specific wear process, which comprises abrasive and adhesive wear. This paper presents the results of the preliminary scuffing tests, conducted on the T-05 test machine under oscillatory motion in the line contact. The results obtained from the tests confirmed the high probability of the scuffing occurrence under the assumed tests conditions. This is the basis for the planning of further research in this area.
PL
Powierzchnie par ciernych współpracujących w ruchu oscylacyjnym narażone są na złożone procesy zużycia tribologicznego. Szczególnym przypadkiem procesu zużycia jest scuffing, które łączy elementy zużycia ściernego i adhezyjnego. W artykule przedstawiono wyniki badań wstępnych zużycia scuffing wykonanych przez autorów na testerze T-05. Badania przeprowadzono na modelu rolka–klocek o styku liniowym w ruchu oscylacyjnym. Wyniki badań zużyciowych potwierdziły, że dla przyjętych wartości parametrów istnieje duże prawdopodobieństwo rozwoju zużycia scuffing. Uzyskane wyniki są podstawą do planowania dalszych badań w tym zakresie.
EN
The paper presents selected results of performance tests of working elements of a wood machining device. The focus was on operational durability of its working elements. In order to assess the condition of these elements, tests of mechanical properties, the chemical composition of the operational surface layer, and microscope observations of selected areas were carried out, as well as evaluation of lubricating properties of lubricants for the working elements of the device. Diverse mechanical properties, diverse wear patterns, and physiochemical changes of surface layers of the elements were noted. A significant impact of the lubricants on the observed phenomena was stated. Due to industrial secret, the name and type of the tested machines were hidden.
PL
W artykule przedstawiono wybrane wyniki badań właściwości użytkowych elementów roboczych maszyny do wiórowej obróbki drewna. Skupiono się na trwałości eksploatacyjnej jej elementów roboczych. W celu oceny stanu tych elementów wykonano badania właściwości mechanicznych, składu chemicznego eksploatacyjnej warstwy wierzchniej, obserwacji mikroskopowych wybranych obszarów oraz wykonano badania właściwości smarnych substancji do smarowania elementów roboczych tej maszyny. Zwrócono uwagę na zróżnicowane właściwości mechaniczne, zróżnicowane formy zużycia oraz modyfikację fizykochemiczną warstwy wierzchniej tych elementów. Wskazano na istotny wpływ środków smarowych na obserwowane zjawiska. Ze względu na tajemnicę przemysłową ukryto nazwę oraz typ maszyny, którą poddano ocenie.
EN
The requirements that must be met by implant materials are rigorous and diverse. These materials are tasked with supporting or replacing sick or damaged parts of the musculoskeletal system, where loads and a heterogeneous stress state frequently occur. Thus, they must have the appropriate strength properties and resistance to many types of corrosion, which is related to biotolerance, or neutrality of the material to the human body during use. This article presents the results of studies of three implant groups: set for stabilization of long bones made of 316L austenitic steel, set for intramedullary nail insertion in grafts of femur bones made of Ti6Al4V titanium alloy, and a straighty reconstruction plate made of Ti6Al4V titanium alloy coated with an oxide layer. These implants were implanted into the human body and then removed at the end of the treatment process or due to implant failure during its operation. Next, implants were studied in order to determine the level of wear. Investigations were carried out using an Hitachi S-3000N scanning microscope. Their results indicate a series of changes that took place on implant surfaces and confirm the existence of typical implant wear mechanisms presented in reports in the literature. Traces of corrosion, fatigue cracks, tribological wear, and traces of fretting were found on examined implant surfaces. The study of implant wear cases, determination of their character, and evaluation of the intensity of destructive processes may contribute to the improvement of both the mechanical properties of these implants and their shape, so that modern bone implants perform their roles without the risk of failure during their operation.
PL
Wymagania stawiane materiałom na implanty są wysokie i bardzo zróżnicowane. Mają one wspomagać lub zastępować chore lub uszkodzone części układu kostno-mięśniowego, gdzie często pojawiają się obciążenia i różnorodny stan naprężeń. Muszą zatem charakteryzować się odpowiednimi własnościami wytrzymałościowymi i odpornością na różne rodzaje korozji, powiązaną z biotolerancją oznaczającą neutralność materiału wobec organizmu podczas użytkowania. W pracy przedstawiono wyniki badań trzech grup implantów: zestawu do stabilizacji kości długich, wykonanego ze stali austenitycznej 316L, zestawu do gwoździowania śródszpikowego do zespoleń złamań kości udowej, wykonanego ze stopu tytanu Ti6Al4V oraz płytki rekonstrukcyjnej prostej, wykonanej ze stopu tytanu Ti6Al4V pokrytego warstwą tlenków. Implanty te wszczepione były do organizmu ludzkiego, a następnie usunięte, wraz z zakończeniem procesu leczenia lub wskutek uszkodzenia implantu podczas jego eksploatacji. Następnie poddano je badaniom w celu określenia stopnia zużycia. Badania realizowano z wykorzystaniem mikroskopu skaningowego Hitachi S-3000N. Wyniki badań wskazują na szereg zmian, które zaszły na powierzchni implantów i potwierdziły istnienie typowych mechanizmów zużycia implantów prezentowanych w doniesieniach literaturowych. Na powierzchni badanych implantów zauważono ślady korozji, pęknięcia zmęczeniowe, zużycie tribologiczne oraz ślady frettingu. Badania zużycia implantów, określenie ich charakteru oraz ocena intensywności zachodzenia procesów niszczenia mogą w przyszłości znacznie wpłynąć na poprawę zarówno właściwości mechanicznych tych implantów, jak również na próbę zmiany ich kształtu tak, by nowoczesne implanty kostne spełniały swoją rolę bez ryzyka zniszczenia w trakcie ich eksploatacji.
EN
The results from the tests on tribological a-C:H diamond coatings deposited by PACVD (plasma assisted chemical vapour deposition) on 100Cr6 steel components are presented in this work. Mechanical properties - nanohardness and Young’s modulus - were assessed by instrumented indentation. Tribological tests were conducted with T-01M tester in a ball-on-disc test under dry and boundary friction conditions. Selected ionic liquids - synthetic new generation lubricants - were used for lubrication. The results from the experiments indicate that diamond-like coatings improved tribological characteristics of the friction pairs tested, with the ionic liquids intensifying this effect.
13
EN
The author’s previous studies on tribological wear resistance maximization assumed the existence of characteristic temperature, corresponding to zero wear relatively infinite wear proper work, in other words infinite resistance to wear. The assumption was based on the popular belief, that: mechanical work can be limitless converted into heat. This being the case, it was acceptable to advance a thesis that during stabilized friction, sufficient cooling of friction pair would result in transferring energy equal to friction work in the form of heat to the environment. In such situation wear, as the energy-consuming process will not be possible. The author’s long time experimental research, proved the existence of characteristic temperature in case of various metal friction systems. On each occasion though, increased, yet limited wear proper work was determined. In the course of time it was reflected in more cautious definition of characteristic temperature, as thermodynamic parameter conditioning maximum (but not infinite) wear resistance.
PL
Poprzednie badania autora dotyczące maksymalizacji odporności na zużycie trybologiczne zakładały istnienie charakterystycznej temperatury, odpowiadającej zużyciu zerowemu tzn. stosunkowo nieskończonemu zużyciu przy wykonywaniu pracy właściwej, innymi słowy nieskończonej odporności na zużycie. Założenie oparto na popularnym przekonaniu, że praca mechaniczna może być przekształcona bez ograniczeń w ciepło. Tak było też w tym przypadku, można było zatem wysunąć tezę, że podczas tarcia ustabilizowanego, wystarczające chłodzenie powierzchni trących spowoduje przeniesienie energii równej pracy tarcia w postaci ciepła do otoczenia. W takiej sytuacji zużycie, jako proces energochłonny, nie będzie możliwy. Długa praca badawcza autora wykazuje istnienie charakterystycznej temperatury dla róż- nych systemów metali trących. W każdym takim przypadku, notowano wzrost, jakkolwiek ograniczony, zużycia. W miarę upływu czasu zostało to odzwierciedlone w sformułowanej z pewna ostrożnością definicji temperatury charakterystycznej, jako termodynamiczny parametr warunkujący maksymalną, ale nie nieskończoną, odporność na zużycie.
PL
W artykule przedstawiono analizę zmian granicznego nacisku zatarcia wywołanych jednoczesnym dodaniem dodatków przeciwzatarciowych (EP) i przeciwzużyciowych (AW) do oleju mineralnego stanowiącego bazę opracowanych kompozycji smarowych. Analiza została przeprowadzona na podstawie wyników badań zaprojektowanych zgodnie z teorią planowania eksperymentu. Badania właściwości przeciwzatarciowych przeprowadzono na aparacie czterokulowym. Głównym celem analiz była identyfikacja skutku jednoczesnego oddziaływania dodatków EP i AW wywartego na właściwości przeciwzatarciowe. W wyniku przeprowadzonych analiz wykazano praktycznie nieznaczący wpływ dodatku AW, przy dominującym znaczeniu dodatku EP, na zmiany wartości granicznego nacisku zatarcia.
EN
The article presents an analysis of the limiting pressure of seizure changes caused by simultaneous addition of anti-seizure and anti-wear additives to mineral oil, which was the base of the lubricating composition. The analysis was performed based on the experimental results of the studies performed under accepted experimental methods. The tribological tests were conducted with the use of a four-ball apparatus. The main objective of the analysis was to identify the effect of the simultaneous impact of EP and AW additives on resistance to seizure. In the research results, it was proved that AW additive, in practice, does not influenced seizure while the EP additive plays a dominant role.
PL
W artykule przedstawiono wpływ dodatków przeciwzużyciowych (AW) i przeciwzatarciowych (EP) na zmiany odporności na zużywanie testowego węzła tarcia zmodyfikowanego aparatu czterokulowego. Badane były kompozycje smarowe na bazie oleju mineralnego. Analizowano wpływ różnej zawartości jednego w tej grupie dodatków, jak również ich sumaryczne oddziaływanie na znormalizowany wskaźnik tzw. granicznego obciążenia zużycia. Przeprowadzone badania i analizy ich wyników potwierdziły to, że dodatek przeciwzatarciowy EP pogarszał pozytywne działanie przeciwzużyciowego dodatku AW na zwiększenie odporności testowych elementów na zużycie. Autorzy artykułu przedstawili zależność stopnia pogorszenia dodatkiem EP właściwości przeciwzużyciowych kompozycji smarowej poprawianych dodatkiem AW.
EN
The article presents the influence of additives anti-wear (AW) and anti-seizure (EP) on changes in wear resistance in friction tests using the modified four-ball apparatus. The research encompassed lubrication compositions based on mineral oil. The influences of varying contents of one or multiple additives of these groups on the normalized index of “the wear limiting load capacity” were analysed. The tests and analysis of the results confirmed that the addition of anti-seizure additive (EP) deteriorated the positive influence of the anti-wear AW additive on the increase of the resistance of the test element to wear. The authors describe the dependence of the degree of the deterioration of the anti-wear properties of lubricant compositions caused by the EP additive that were increased by the addition of AW.
Logistyka
|
2015
|
nr 4
4888--4897, CD 2
PL
W artykule przedstawiono topografię i parametry chropowatości powierzchni i charakterystykę metalogra-ficzną cylindrów silników wysokoprężnych doładowanych o pojemności 1,6 dm3, napędzających samochód osobowy, po przebiegu 5 762 km oraz 100 000 km. Niekorzystne zużycie adhezyjne gładzi cylindra po małym przebiegu 5 762 km, wynikało ze zwiększonego odkształcenia plastycznego powierzchni i niepoprawnie przeprowadzonego procesu gładzenia cylindra. Nastąpiło to pomimo korzystniejszego mniejszego zużycia tribologicznego jego gładzi cylindrowej. Uzasadniono to większą twardością materiału cylindra, większą dyspersją perlitu, korzystnymi wydzieleniami grafitu płatkowego. Analogiczny silnik, z samochodu o dużym przebiegi 100 000 km, miał łagodne zużycie ścierne cylindrów. Charakteryzował się on z kolei poprawną strukturą geometryczną powierzchni gładzi cylindrów i charakterystyką metalograficzną żeliwa szarego.
EN
The article presents the cylinder surface topography, surface roughness and cylinder metallographic characterization of 1.6 dm3 supercharged diesel engine powering a car during 5 762 km and 100 000 km of distances. Adverse adhesive wear of the cylinder after low mileage 5 762 km, was caused by a greater plastic deformation of the surface and not properly conducted process of cylinder honing. It occurred despite the less favorable tribological wear of the cylinder liner. It is explained by greater hardness of the cylinder material greater dispersion of perlite, and preferred graphite flake precipitates. Analogous engine of the car with high mileage 100 000 km, had a mild abrasive wear of the cylinder. It was characterized by a fine geometric structure of the cylinder liner surface and good metallographic characteristics of gray cast iron.
PL
Przedstawiono identyfikację rodzajów i postaci zużycia tribologicznego pierścieni ślizgowych pracujących w pompach wirowych w przemyśle spożywczym. Do badań wybrano 30 uszczelnień, w których analizowano ślady zużycia pierścieni. Na zdecydowanej większości powierzchni pierścieni występowało kilka rodzajów uszkodzeń, np. wykruszenie i zużycie. Zużycie ścierne okazało się być najbardziej dokuczliwym rodzajem zużycia pierścieni ślizgowych. Wynikało ono z niewłaściwego doboru materiału do warunków pracy. Powstałe uszkodzenia były skutkiem błędów popełnionych w różnych fazach istnienia uszczelnienia: projektowania, doboru i montażu oraz użytkowania.
EN
The aim of this study was to identify types and forms of tribological wear of face rings in centrifugal pumps working in food industry, Altogether 30 seals were selected for the study in which wearing of rings was analyzed. For the vast majority of rings surfaces several types of damage occurred, for example chipping and wear. Abrasive wear turned out to be the most annoying kind of rings wear. It results primarily from inappropriate choice of material in given operating conditions. The resulting damage was the result of mistakes made in various phases of sealing existence, such as design, selection, assembly and use.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań powłok diamentopodobnych typu TiN/ /a-C:H:W otrzymywanych techniką fizycznego osadzania z fazy gazowej PVD na elementach ze stali SW7M. Strukturę i topografię powłoki badano z użyciem skaningowego mikroskopu elektronowego – SEM oraz profilometru. Analizy składu chemicznego wykonano z zastosowaniem spektroskopii wyładowania jarzeniowego GDOES. Właściwości tribologiczne badano z użyciem testera T-01M podczas tarcia technicznie suchego i smarowania wybranymi cieczami jonowymi: tetrafluoroboranem 1-butylo-3-metyloimidazoliowym, BMIBF4 oraz bis(trifluorometylosulfonylo)amidkiem triheksylotetradecylofosfoniowym. Wyniki otrzymane podczas zrealizowanych badań wykazały, że zastosowanie powłok diamentopodobnych zdecydowanie poprawia właściwości tribologiczne, które dodatkowo mogą być zwiększane poprzez zastosowanie cieczy jonowych.
EN
This paper presents the results of TiN / a-C: H: W diamond like carbon coatings deposited using the physical vapour deposition PVD process on SW7M steel. The topography and cross-section analysis of the coatings were examined using a scanning electron microscope – SEM. Analysis of chemical composition was performed by using glow discharge spectroscopy GDOES and energy dispersive spectroscopy EDS. The tribological properties were tested using T-01M tester. In friction pairs operating under dry friction conditions, the elements coated with diamond-like carbon had better tribological properties than elements without coatings. Similar results were obtained for boundary lubrication conditions with 1-butyl-3-methyl-imidazolium tetrafluoroborate (BMIBF4) and trihexyltetradecylphosphonium bis(trifluoromethylsulfonyl)amide ionic liquids as the lubricants. The results obtained during the tests carried out indicated that the application of diamond coatings considerably improves tribological properties. Additionally the use of ionic liquids resulted in an increase in the friction properties of the systems.
PL
Przeprowadzono analizę wpływu dodatku wolframu na właściwości powłok diamentopodobnych osadzanych na elementach stalowych technikami chemicznego osadzania z fazy gazowej wspomaganego plazmą PACVD (powłoka typu a-C:H) oraz fizycznego osadzania z fazy gazowej PVD (powłoka a-C:H:W) do zastosowań w przemyśle chemicznym. Oceniano wpływ rodzaju powłok, ich elementarnego składu oraz geometrycznej struktury powierzchni na właściwości korozyjne oraz tribologiczne. Wykazano, że węzły tarcia elementów pokrytych powłokami diamentopodobnymi charakteryzują się lepszymi właściwościami tribologicznymi niż węzły bez pokrycia w warunkach tarcia technicznie suchego oraz w warunkach smarowania tetrafluoroboranem 1-butylo-3-metyloimidazoliowym (ciecz jonowa BMIBF₄). Jej zastosowanie w badaniach jako substancji smarowej wpłynęło na poprawę właściwości tarciowych systemów, a obecność wolframu w amorficznych, uwodornionych powłokach diamentopodobnych spowodowała poprawę właściwości tribologicznych oraz nieznaczne pogorszenie odporności korozyjnej.
EN
The diamond-like a-C:H and a-C:H:W coatings (DLC) were deposited on steel surface by plasma-assisted chem. and phys. vapour deposition methods and then studied for corrosion and tribol. properties after elemental and structural anal. In friction pairs operating under dry friction conditions, the elements coated with DLC showed better tribol. properties than the uncoated elements. After boundary lubrication of the fricting surface with 1-butyl-3-methylimidazolium tetrafluoroborate ionic liq., an increase in the friction properties of the systems was obsd. The presence of W in the amorphous hydrated DLC coatings contributed to an improvement in the tribol. properties of the elements but also to a slight decrease in their corrosion resistance.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań zużycia ściernego w temperaturze 293 K staliw typu Cr-Mo-V-Cu-Ni pod kątem ich zastosowań w budowie maszyn na elementy odporne na ścieranie. W artykule zaprezentowano plan badań doświadczalnych, metodykę i wyniki badań zużycia ściernego. Pokazano, że dla każdego z rodzajów staliw celowe jest stosowanie metody planowania doświadczeń z komputerowym wspomaganiem obróbki wyników. Zastosowanie pełnoczynnikowej macierzy ortogonalnej 23 I stopnia, w której zmiennymi niezależnymi są zawartości trzech pierwiastków: węgla, chromu i molibdenu umożliwiło ilościowe i jakościowe opisy wymienionych pierwiastków chemicznych na zużycie ścierne przy ograniczonej ilości badań. Stwierdzono zależność intensywności zużycia od zawartości węgla, chromu i molibdenu w staliwie oraz od obróbki cieplnej.
EN
In the article the results of tribological wear of cast steel Cr-Mo-V-Cu-Ni type on size in 293 K temperature conditions are presented. The plan of experimental researches, technology, methodics and the results of researches of abrasive wear are also presented. There was shown that for each of the cast steel type it is useful to put the method of planning researches with the computer support of processing results into practice. Using the fullfactored orthogonal matrix 23 Ist, in which the variables substantives are the contents of three elements: carbon, chrome and molybdenum have enabled quantitative and qualitative descriptions of mentioned elements for the exploitation in wear in limited number of researches. Strong dependence of wear from the contents of carbon, chrome and molybdenum in the cast steel and for the thermal treatment has been described.
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.