Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 359

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 18 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  spatial planning
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 18 next fast forward last
1
Content available remote Protected areas in Polish Baltic seaside spa towns in 2019 and spatial order
EN
The aim of this paper is to present an overview of protected areas in Polish seaside spa towns in order to preserve their nature value while focusing on the spatial order. Analyses were conducted considering the status of works on the Landscape Act concerning the interior of Polish spa towns and advantageous effects of that Act in the town space. This review paper presents protected areas based on the resources of the Central Register of Nature Conservation Forms (Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody CRFOP) available at the website of the General Directorate for Environmental Protection (Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska GDOŚ), which data may find multiple uses. The material for analyses is related to all the six Polish seaside spa towns (as for 01.2020). Polish seaside spa towns have many common natural characteristics. All of the six towns are located on the Baltic Sea, have sandy beaches and dunes and they are situated in the vicinity of protected areas. Frequently a green belt, typically a pine forest, separates the seaside zone from the town. Despite its very long seaside line Poland in 2019 has only six seaside spa towns (Kołobrzeg, Świnoujście, Sopot, Kamień Pomorski, Ustka, Dąbki).
PL
W artykule przedstawiono przegląd obszarów chronionych w polskich nadmorskich miejscowościach uzdrowiskowych w celu zachowania ich walorów przyrodniczych przy jednoczesnym ukierunkowaniu na ład przestrzenny. Poddano analizie także stan prac nad ustawą krajobrazową dotyczącą wnętrz polskich uzdrowisk i przedstawiono korzystne skutki tej ustawy w przestrzeni miejskiej. Przegląd obszarów chronionych stworzono na podstawie zasobów Centralnego Rejestru Formularzy Ochrony Przyrody CRFOP, dostępnego na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska GDOŚ. Materiał do analiz dotyczy sześciu polskich nadmorskich miejscowości uzdrowiskowych. Polskie uzdrowiska mają wiele wspólnych cech przyrodniczych. Wszystkie rozciągają się nad Morzem Bałtyckim, w ich obrębie znajdują się piaszczyste plaże i wydmy oraz wszystkie położone są w pobliżu obszarów chronionych. Często zielony pas, zazwyczaj las sosnowy, oddziela strefę nadmorską od miasta. Mimo bardzo długiej linii nadmorskiej w 2020 roku (stan na 01.2020) w Polsce jest jedynie sześć takich miejscowości (Kołobrzeg, Świnoujście, Sopot, Kamień Pomorski, Ustka, Dąbki).
PL
W zakresie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) jednym z tematów, który do tej pory nie doczekał się systemowych rozwiązań uregulowanych przepisami wykonawczymi jest cyfryzacja opracowania w powiązaniu ze standaryzacją i harmonizacją danych planistycznych na potrzeby infrastruktury informacji przestrzennej. Niniejsza publikacja stanowi głos w dyskusji dotyczącej potrzeby podjęcia działań zmierzających do pilnego wprowadzenia jednolitych w skali kraju założeń do realizacji i publikacji miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w postaci wektorowej. Celem głównym opracowania jest przedstawienie wybranych aspektów tworzenia numerycznych opracowań, które mogłyby być wstępem do wypracowania wytycznych dla wykonawców planów miejscowych. Celem szczegółowym jest analiza zmian w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących zakresu i postaci danych przestrzennych planów miejscowych.
EN
In the field of elaboration of a local plan, one of the topics that has not yet been solved by systemic solutions regulated by implementing rules is the digitization of the plan in conjunction with the standardization and harmonization of planning data for spatial data infrastructure. The paper is a voice in the discussion on the need to take action to urgently introduce assumptions for the implementation and publication of local spatial plans in a vector form. The main objective of the paper is to present the selected aspects of numerical spatial plans that could be a base for developing of guidelines for contractors for local plans. The detailed objective is the analysis is of the amendments to the act spatial planning concerning the scope and form of spatial data of local plans.
EN
Cities all over the world are expanding their suburbs, which typically feature districts comprised of single-family development - urban sprawl. In recent years, urban sprawl has also become highly visible in Poland, not only in the vicinity of large cities like Krakow, Rzeszow or Warsaw, but has also affected several smaller municipalities, e.g. in the south of the country. Based on the case study of the municipality of Biecz, located at the foot of the Carpathian Mountains, it was concluded that spatial disharmony is strongly linked with municipal policy. The lack of precise legal regulations causes areas that are assigned for development in planning documents to exceed the actual development potential of the municipalities themselves.
PL
Miasta na całym świecie rozbudowują swoje przedmieścia, na których zazwyczaj lokalizowane są dzielnice zabudowy jednorodzinnej. Intensyfikacja tego rodzaju inwestycji doprowadziła do zjawiska rozlewania się zabudowy. W ostatnich latach urban sprawl stał się bardzo widoczny również w Polsce i to nie tylko w okolicach dużych ośrodków jak Kraków, Rzeszów czy Warszawa, ale dotknął również mniejszych miejscowości m.in. na południu kraju. Na podstawie analizy wybranego przypadku – Gminy Biecz – położonej u podnóża Karpat, stwierdzono, że dysharmonia przestrzenna, jest silnie związana z polityką gmin. Brak precyzyjnych regulacji prawnych zapisanych w ustawach i rozporządzeniach wykonawczych powoduje, że tereny przeznaczone w dokumentach planistycznych pod zabudowę przekraczają realne możliwości inwestycyjne gmin.
EN
Natural hazards’ information is an obligatory element of planning acts in Poland, such as areas exposed to mass movements and flood occurrence. The paper presents provisions and manners applied in urban planning and design practise in Lesser Poland (Małopolska), region with vast share of landslides in Poland. Discussion leads to evaluation of risk management legal factors in design process, urban planning and accomplishment of building permission.
PL
Informacje o zagrożeniach naturalnych są obowiązkowym elementem opracowań planistycznych w Polsce, taką informacją jest występowanie obszarów narażonych na ruchy masowe ziemi. W pracy przedstawiono regulacje prawne oraz zapisy stosowane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Zakres przestrzenny badań obejmuje Małopolskę, regionie o największym udziale osuwisk w skali krajowej. Przeprowadzona dyskusja prowadzi do oceny uwarunkowań prawnych zarządzania ryzykiem w procesie planowania i uzyskania pozwolenia na budowę przez inwestora.
UK
Stattja visvіtljuє prirodnі ta kulturno-іstorichnі osoblivostі planuvalnoї strukturi m. Kiєva ta suchasnijj stan problemi zberezhennja kulturnikh landshaftіv mіsta. U zv’jazku іz strіmkim zrostannjam naselennja ta bagatorіchnoju visotnoju zabudovoju zrosla zagroza vtrati іstorichnogo obrazu Kiєva, jjogo landshaftno-arkhіtekturnikh pam’jatok, v tomu chislі, vіdnesenikh do svіtovoї spadshhini JUNESKO – Sofії Kiїvskoї ta Kiєvo-Pecherskoї Lavri. Planuvalna struktura mіsta povinna rozvivatisja na zasadakh uspadkuvannja ta zberezhennja kulturnogo prostoru, v jakomu tisjacholіttjami spіvіsnujut suchasnіst ta unіkalna prirodna і kulturno-іstorichna spadshhina. Prostorovijj rozvitok mіsta vimagaє naukovo obґruntovanogo landshaftoznavchogo suprovodu na vsіkh etapakh mіstobuduvannja – vіd rozrobki strategії rozvitku do proektuvannja detalnikh planіv prostorovogo rozvitku kozhnogo elementa kulturnogo landshaftu mіsta.
EN
This article highlights the natural and cultural-historical features of the planning structure of Kyiv and the current state of the problem of preservation of the city’s cultural landscapes. Due to rapid population growth and years of high-rise construction the threat of Kyiv losing its historic image, its landscaping and its architectural monuments, including those attributed to the UNESCO World Heritage, such as St. Sophia’s Cathedral and Kyiv-Pechersk Lavra, has increased. The city’s planning structure should be developed based on the inheritance and preservation of the cultural space in which modernity and unique natural and cultural-historical heritage have coexisted for a thousand years. Spatial development of the planning structure and cultural landscapes of the city requires a scientifically grounded landscape approach to their planning at all stages of urban development from setting out a Development Strategy, to designing Detailed Plans for the spatial development of each element of the cultural landscape of the city.
PL
Artykuł podejmuje próbę spojrzenia na problematykę retardacji przekształcania zasobów środowiska z punktu widzenia zawodu urbanisty. W tym zawodzie, kojarzonym z terminem „urbanizacji”, przedmiotem zainteresowania jest przede wszystkim działalność człowieka, dla której stan środowiska i przyroda stanowią najczęściej najistotniejsze tło. Człowiek w procesie rozwoju wywiera na nie presję, nasilającą się w zależności od różnych okoliczności, w tym specyfiki miejsca lub czasu. W takich sytuacjach należy poszukiwać określonych retardantów, czyli czynników redukujących presję, aby nie stracić istotnych wartości, które mogą umknąć uwadze w procesie podejmowania decyzji inwestycyjnych.
EN
The welfare growth causes the up-scaling of aspirations, needs and expectations concerning the living standards, in this of the quality of living space. There grows the social consciousness that satisfaction of such superficial needs can bring losses in the longer perspective, exceeding their immediate, often apparent advantages. The investment, spatial planning and urban design practice deliver examples of the inhabitants care for the environmental and landscape values, whereat often they concern the practical dimension of their living space, not only for the universal dimension of the environmental or climatic threats. This „practical thinking” about spatial values facilitates the initiation of ecological solutions within the transformations and the re-use of land. It moderates or mitigates the space appropriating processes and the investment pressure.
PL
Wdrażanie strategii rozwoju regionu następuje poprzez plan zagospodarowania województwa. Jego uchwalenie należy do wyłącznej właściwości wojewódzkiego sejmiku samorządowego. W znacznym zakresie jest on wyznacznikiem tożsamości regionu, co widoczne jest zwłaszcza w przypadku ustaleń planistycznych dotyczących dziedzictwa kulturowego. Chociaż nie jest powszechnie wiążącym aktem prawa miejscowego, to jednak wiąże gminy przy sporządzaniu własnych dokumentów planistycznych. Stwarza szansę ochrony terenów i obiektów będących przedmiotem zainteresowania turystyki kulturowej przed degradacją ich wartości lub zupełnym zniszczeniem. Ważnym przesłaniem jest zobowiązanie do współodpowiedzialności samorządów lokalnych za wspólną przestrzeń i jej dziedzictwo kulturowe. Dla przeciwdziałania procesom destrukcji krajobrazów poprzez procesy suburbanizacji sprzyjające zmniejszaniu się terenów otwartych, w planach wojewódzkich podkreślana jest potrzeba ochrony i promocji krajobrazów przyrodniczo-kulturowych. Utrzymanie terenów otwartych jako niezabudowanych w sytuacji ogromnej presji inwestycyjnej może być przykładem retardacji utraty tożsamości regionalnej, co wymaga jednak dużej determinacji władz lokalnych.
EN
Regional identity is a special case of social and cultural identity. It refers to a clearly defined and delimited territory, its specific social, cultural, economic and topographic features that distinguish it from others. It can be presented in various approaches (psychological, urban-architectural, geographical, anthropological and ethnographic, historical, political, economic, sociological), which makes it possible to diagnose the state of identity in a specific region. The regional identity of Wielkopolska refers to the region, both physico-geographical and historical, located in central-western Poland within the Wielkopolska Lake District and the Wielkopolska Lowland. This area is also identified with the extent of its administrative ownership (Wielkopolska Voivodship). The region's development strategy is implemented through the voivodship spatial development plan. Its adoption belongs to the exclusive property of the voivodship self-government assembly. This plan defines, among others voivodship spatial development conditions, spatial development models and spatial policy. To a large extent, it is an indicator of the region's identity, which is especially visible in the case of planning arrangements regarding cultural heritage. Although it is not a generally binding act of local law, it nevertheless binds municipalities when drawing up their own planning documents. It creates an opportunity to protect areas and facilities of cultural tourism interest against degradation or complete destruction. An important message is the commitment to co-responsibility of local governments for the common space and its cultural heritage. To counteract the processes of landscape destruction through suburbanization processes conducive to the reduction of open areas in voivodship plans, the need to protect and promote natural and cultural landscapes is emphasized, which will enable, among others preservation of historical cultural landscapes. Keeping open areas as undeveloped in a situation of tremendous investment pressure may be an example of retarding the loss of regional identity, which however requires a lot of determination from local authorities. The use of biosphere space, its landscapes and ecosystems should be holistic. Just like retardation, which, if it would succeed, must be understood also as a self-limiting processes of the human population, not only as slowing the use of the environment resources.
EN
Agricultural land is a basic resource for the livelihood of the Bulgarian population. However, its management is unstable and is connected with many unresolved or wrongly resolved problems which make it difficult to exercise its underlying function. This is mainly due to fragmented land legislation that has a number of disadvantages: the transformation of agricultural land into urban land is easy, control of land quality is poor, and there is a deficiency of agricultural spatial planning regulations. One of the specific tools for preserving the natural function of agricultural land is spatial planning, subject to the strategic documents of the country. According to a newly elaborated concept on agricultural territory planning, this process is two staged: on the municipal and on farm level. The objectives of the paper are: 1) to analyze the effectiveness of national legislation in regard to preserving the natural function of agricultural land; 2) to defend the necessity of the normative framework completion with precise spatial planning rules for agricultural land, and finally; 3) to draw attention to a new concept on agricultural territory planning by presenting the basic cadastral and specific data for performing spatial GIS analyses and elaborating spatial plans. Data from national statistical institutions were used, and methods of analysis and synthesis were applied. The data needed for GIS analyses and elaboration spatial plans for agricultural territory are listed. The paper asserts that spatial planning is a tool for regulating agricultural land use, for setting territory conditions for preserving and improving land quality, for protecting land tenure rights and for developing successful and high income agribusiness.
PL
Grunty rolne są dla ludności bułgarskiej podstawowym źródłem utrzymania. Mimo to zarządzanie nimi jest nieusystematyzowane, co wiąże się z wieloma nierozwiązanymi lub źle rozwiązanymi problemami, które utrudniają wykorzystanie tych gruntów zgodnie z ich podstawowymi funkcjami. Wynika to głównie z rozproszonego ustawodawstwa, które ma szereg wad: przekształcanie gruntów rolnych w grunty miejskie jest łatwe, kontrola jakości gruntów jest słaba, a przepisy dotyczące planowania przestrzennego obszarów rolnych są niewystarczające. Jednym ze szczególnych narzędzi służących zachowaniu naturalnej funkcji gruntów rolnych jest planowanie przestrzenne podlegające regulacjom zawartym w dokumentach strategicznych kraju. Zgodnie z nowo opracowaną koncepcją planowania przestrzennego obszarów rolnych proces ten jest dwuetapowy: na poziomie gminy i na poziomie gospodarstwa rolne go. Cele niniejszego opracowania są następujące: 1) analiza skuteczności ustawodawstwa krajowego w zakresie zachowania funkcji przyrodniczej gruntów rolnych; 2) uzasadnienie konieczności uzupełnienia ram prawnych o precyzyjne zasady planowania przestrzennego dla gruntów rolnych; 3) zwrócenie uwagi na nową koncepcję planowania przestrzennego, która wykorzystywać powinna dane katastralne do wykonania analiz przestrzennych GIS i opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Aby je zrealizować, wykorzystano dane z krajowych urzędów statystycznych oraz zastosowano metody analizy i syntezy. Wymieniono dane potrzebne do analiz GIS i opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszarów użytkowanych rolniczo. W artykule stwierdzono, że planowanie przestrzenne jest narzędziem do regulowania użytkowania gruntów rolnych, ustalania warunków dla zachowania i poprawy jakości gruntów, ochrony praw własności gruntów oraz rozwoju udanego i dochodowego agrobiznesu.
EN
The main goal of the paper is to make a general assessment of the application of 3D technologies in spatial planning. It was performed with the city of Krakow as the case study. The paper describes the outline of the spatial planning system in Poland and the planning conditions of Krakow. The data obtained from laser scanning for Krakow are also briefly characterized. The possibility of using these data for locating high-rise buildings in terms of the protection of Krakow’s panorama and within two programs “IT system of the Country’s Protection Against Extreme Hazards” (ISOK) and “Integrated spatial data monitoring system for air quality improvement in Krakow” (MONIT-AIR) were analyzed in the paper. The main result of the research is the assessment of what studies or measurements may be used to meet particular spatial planning needs or requirements.
PL
Głównym celem artykułu jest ogólna ocena zastosowania technologii 3D w planowaniu przestrzennym. Została ona przeprowadzona na przykładzie miasta Krakowa. W artykule opisano zarys systemu planowania przestrzennego w Polsce oraz uwarunkowania planistyczne Krakowa. Krótko scharakteryzowano również dane uzyskane ze skaningu laserowego dla Krakowa. W pracy przeanalizowano możliwość wykorzystania tych danych do lokalizacji budynków wysokich w zakresie ochrony panoramy Krakowa oraz w ramach dwóch programów – „Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami” (ISOK) i „Zintegrowany system monitorowania danych przestrzennych dla poprawy jakości powietrza w Krakowie” (MONIT-AIR). W wyniku przeprowadzonych analiz określono, jakie badania lub pomiary mogą być wykorzystane do zaspokojenia konkretnych potrzeb lub wymagań planowania przestrzennego.
PL
Tematem artykułu jest wpływ narastającego konfliktu etnicznego i narodowego na rozwój tkanki miejskiej Jaffy i Tel Awiwu. Autor przy wykorzystaniu elementów analizy przestrzennej (in situ oraz zachowanego materiału fotograficznego) i w oparciu o badania historyczne szczegółowo przedstawia ten proces. Zwraca uwagę na zespół czynników, które spowodowały, iż ta dynamicznie rozwijająca się struktura miejska została wykorzystana w XX w. zarówno przez Żydów, jak i Arabów w polityce segregacji etnicznej i kulturowej. Ukazane wyniki badań wskazują okoliczności, które doprowadziły do oficjalnego podziału administracyjnego obszaru miejskiego Jaffy i utworzenia „hebrajskiego” miasta Tel Awiw – „papierowej granicy” wytyczonej między dwoma miastami w 1921 r. Pozwalają także ukazać istotny element historyczny, pomocny w zrozumieniu procesów tworzenia układu urbanistycznego współczesnego kompleksu Tel Awiw-Jaffa. Wyraźnie jest to widoczne zwłaszcza w przypadku osiedla Manshiyya/Neve Shalom, którego – pomimo centralnej pozycji w całym systemie urbanistycznym – całkowite zniszczenie zmaterializowało wcześniejsze niefizyczne rozdzielenie centrów osadniczych, jakimi były pierwotnie arabska Jaffa i żydowski Tel Awiw.
EN
In the study, the author shows – using elements of spatial analysis and based on historical research (sources s. a. studies, historical photographic materials and in situ) – the impact of the growing ethnic and national conflict on the development of the urban space of Jaffa and Tel Aviv. Author draws attention to the set of factors that caused this dynamically developing structure to be used throughout the 20th century by Jews and Arabs in the politics of ethnic and cultural segregation of both nations. The research results shown indicate the circumstances that led to the official division of the Arab administrative area of Jaffa and the creation of the “Hebrew” city of Tel Aviv – that “paper border”, which was drawn between the two cities in 1921. They also allow to show a unique historical element, very helpful in understanding the creation mechanism of the urban layout of the contemporary Tel Aviv-Jaffa complex. These existing discrepancies between the spatial potential and the actual use of the urban space were most evident in the case of the Manshiyya/Neve Shalom housing estate. Despite the central position in the entire urban system, its complete destruction materialized the previous non-physical separation of the settlement centers, which were originally Arab Jaffa and Jewish Tel Aviv.
EN
Marine spatial planning (MSP) is a process of managing human activities in the marine and coastal environment in order to achieve sustainable development goals. Amendments regarding marine spatial planning within the Polish marine areas introduced to Polish law in 2015 constitute grounds for drawing up maritime spatial plans for marine areas. This paper presents a few general comments on the marine spatial planning in Poland in the context of implementation of the Directive establishing a framework for maritime spatial planning (MSP Directive) in Europe. The MSP Directive plays an important role in the development of marine spatial planning by promoting MSP instruments. Marine spatial plans are the basic instruments of marine spatial planning. The MSP Directive requires all coastal Member States of the European Union to prepare cross-sectoral maritime spatial plans by 2021. Development of the first maritime spatial plan for Polish marine areas was started in 2013. The MSP legal basis are included in the Marine Areas of the Republic of Poland and Maritime Administration Act of 1991 amended in 2015, which defines the legal situation of the marine areas of the Republic of Poland, the coastal area, the sea ports and harbours, and the rules for the use of these areas, as well as the maritime administration authorities and their competences.
EN
In this paper problem of noise caused by railway in cities was studied. This aspect was often marginalised in spatial planning process. Using example of areas located in Włochy district (Warsaw, Poland) the function of area and the new permissible sound levels were shown. Analyses based on data obtained from Warsaw acoustic maps generated in the year 2017, spatial management plans and current state of development and investments inside borders of real estate 2-08-10 and 2-08-11. Based on 22 superficial and quantitative features related to 50 and 59 dB limit sound levels at night and 55, 60, 64 and 68 dB at day-evening-night time, changes in the spatial development possibilities in the analysed area were shown. On the base of area indices and using ArcGis software positive and negative aspects of studied area were presented. The analysis clearly showed that the increase in sound levels by 9 dB at night and 8-9 dB during daylight-night-time resulted in the reduction of areas considered to be susceptible to noise before 2012 by 71.9-76.3%, and decrease of the number of buildings exposed to noise by 70-80%. However, the analysis of the local spatial development plans and the Study of Conditions and Directions of Spatial Development showed that the problem of noise is minimized in documents and planning studies. The effect of law changes is possibility of the implementation of housing projects in the near vicinity of the railway area and the approval of the discontinuity of acoustic barriers along the railway tracks.
PL
W artykule poruszono problem zagrożenia hałasem kolejowym w miastach. Aspekt ten jest często marginalizowany w procesie planowania przestrzennego. Na wybranym przykładzie obszaru położonego w dzielnicy Włochy w Warszawie ukazano lokalizację funkcji terenu na tle zmian dopuszczalnych poziomów hałasu. Analiza została oparta o dane z map akustycznych dla Warszawy opracowanych w 2017 r., opracowań planistycznych oraz obecnego stanu zagospodarowania i realizowane inwestycje w granicach obrębu 2-08-10 i 2-08-11. Na podstawie 22 cech powierzchniowych i ilościowych odniesionych do granicznych poziomów dźwięku 50 i 59 dB w nocy oraz 55, 60, 64 i 68 dB w porze dzienno-wieczorowo-nocnej ukazano zmiany w możliwościach zagospodarowania przestrzennego na analizowanym obszarze. Na podstawie wskaźników powierzchniowych opracowanych z wykorzystaniem oprogramowania ArcGis, ukazano mocne i słabe strony badanego terenu. Wykonana analiza jasno pokazała, że zwiększenie dopuszczalnych poziomów dźwięku o 9dB w nocy i 8-9dB w porze dzienno-wieczorowo-nocnej spowodowała zmniejszenie terenów uznawanych za wrażliwe na hałas przed 2012 r. o 71,9-76,3%, oraz zniwelowanie liczby budynków narażonych na hałas o 70-80%. Natomiast analiza zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego pokazała, że problem hałasu jest minimalizowany w dokumentach i opracowaniach planistycznych. Efektem tego jest dopuszczanie realizacji inwestycji mieszkaniowych w bliskiej odległości obszaru kolejowego oraz zgoda na nieciągłość ekranów akustycznych wzdłuż torów kolejowych.
EN
Collisions with forest animals constitute a considerable percentage of all events recorded for railway lines. Due to the development of infrastructure and higher technical parameters of tracks, accidents involving forest animals cause considerable economic losses and lead to significant delays in railway service. Appropriate management of areas neighbouring transport networks as well as application of both active and passive methods preventing animals from suddenly entering the road may limit a further increase in the number of such events and reducing negative environmental effects due to animal mortality. The paper presents an analysis whether and if so, which elements of landscape affect the frequency of collisions involving forest animals and whether by properly managing and securing these areas there is a possibility to prevent animal intrusion on communication networks. Using spatial analyses in the GIS environment (spatial nodes, topological relationships) as well as statistical analyses (contingency tables) it was indicated which pairs of factors determine an increase in the frequency of events involving roe deer, red deer and wild boars. It was proposed to apply the 0.1 system to determine the incidence of observed collisions in the buffer zone characterised by a given management function (forested areas, surface waters, arable land, urbanised areas). When analysing the database on collisions of the Polish State Railways providing information on 561 collisions recorded in the years 2007-2016 as well as cartographic materials publicised as open-layers it was shown that an increase in the frequency of collisions involving animals treated jointly, with no division into individual species, is influenced by the presence of developed areas in the buffer zones adjacent to railway tracks. In turn, an analysis of animal species participating in these events shows a certain similarity in the case of deer (roe deer and red deer). For these species one identical pair of mutually dependent variables was observed, i.e. surface waters and forested areas. Additionally, for collisions with roe deer another pair of dependent attributes was found, i.e. forested areas and agriculturally utilised areas. For wild boars an increase was observed in the frequency of events in the buffer zones, where surface waters were found together with forests and connected with urbanised areas. In the case of analyses concerning collisions with roe deer an interdependence was observed between two pairs of variables – forested areas and surface waters, and forested areas and agriculturally utilised areas. Red deer accounted for the smallest percentage of all collisions and for them one pair of mutually dependent variables involved buffers comprising surface waters and forested areas. Results of these studies confirmed the need to conduct analyses for each species separately. It was observed that the character of sites, where collisions involving individual even-toed ungulate species were recorded, depends on the specific nature of a given species. Moreover, these studies showed that by appropriate management of areas adjacent to railway infrastructure provided by spatial planning, especially through the use of line protections we may reduce the frequency of collisions. It was observed that the proposed analytical methods (statistical and spatial) facilitate realisation of proposed research aims and can serve as a tool in planning the location of devices against the incursion of forest animals, which would reduce the negative environmental effects caused by animal mortality on railroad tracks.
PL
Kolizje z udziałem zwierzyny leśnej stanowią znaczny odsetek wśród wszystkich zdarzeń obserwowanych na liniach kolejowych. Rozwój infrastruktury i wyższe parametry techniczne torów skutkują, że wypadki z udziałem zwierząt leśnych powodują znaczne straty ekonomiczne i są przyczynami znacznych opóźnień rozkładowych. Odpowiednie gospodarowanie terenami graniczącymi z sieciami transportowymi oraz stosowanie aktywnych i pasywnych metod ochrony przed wtargnięciem zwierzyny, może zapobiegać wzrostowi liczby zdarzeń i ograniczaniu negatywnych skutków środowiskowych spowodowanych śmiertelnością zwierzyny. W artykule poddano analizie czy i jakie elementy krajobrazu wpływają na częstość kolizji z udziałem zwierzyny leśnej oraz czy odpowiednio gospodarując i zabezpieczając te tereny istnieje możliwość zapobiegania wtargnięciom zwierzyny na sieci komunikacyjne. Wykorzystując analizy przestrzenne w środowisku GIS (złączenia przestrzenne, relacje topologiczne) oraz statystyczne (tablice kontyngencji) wskazano jakie pary czynników warunkują zwiększenie częstości zdarzeń z udziałem saren, jeleni i dzików. Zaproponowano wykorzystanie systemu 0,1 dla określania występowania zaobserwowanej kolizji w buforze charakteryzującym się daną funkcją zagospodarowania (tereny leśne, wody powierzchniowe, grunty orne, tereny zurbanizowane). Analizując bazę danych o kolizjach Polskich Linii Kolejowych zawierających 561 kolizji zaobserwowanych w latach 2007-2016 oraz materiały kartograficzne udostępniane na warunkach licencyjnych open-layers wskazano, że na wzrost częstości kolizji z udziałem zwierząt bez podziału na gatunki ma wpływ występowanie w buforze przylegającym do linii kolejowych terenów zabudowanych. Analizując gatunki zwierząt biorących udział w zdarzeniach, stwierdzono pewne podobieństwo dla jeleniowatych (sarny i jelenie). Wskazano dla nich jedną taką samą parę zmiennych zależnych od siebie w postaci terenów wód powierzchniowych i terenów leśnych. Dodatkowo dla kolizji z udziałem sarny zanotowano występowanie drugiej pary zależnych atrybutów w postaci terenów leśnych i gruntów użytkowanych rolniczo. Dla dzików zaobserwowano wzrost częstości zdarzeń w buforach, gdzie jednocześnie występowały wody powierzchniowe zestawione z lasami oraz połączone z terenami zurbanizowanymi. W przypadku analiz dla kolizji z udziałem sarny, wskazano współzależność pomiędzy występowaniem dwóch par zmiennych – terenów leśnych i wód powierzchniowych oraz terenów leśnych i gruntów użytkowanych rolniczo. Jelenie stanowiły najmniejszy odsetek wszystkich kolizji i wskazano dla nich jedną parę zmiennych od siebie zależnych w postaci buforów zawierających wody powierzchniowe oraz tereny leśne. Wyniki badań potwierdziły konieczność prowadzenia analiz dla każdego gatunku z osobna. Zauważono, że charakter miejsc w jakim występują kolizje z udziałem poszczególnych gatunków parzystokopytnych zależy od specyfiki zwierzyny. Ponadto badania wskazały, że poprzez odpowiednie gospodarowanie terenami przyległymi do infrastruktury kolejowej w postaci planowania przestrzennego, a zwłaszcza poprzez stosowanie zabezpieczeń liniowych można ograniczać częstość występowania kolizji. Zauważono, że zaproponowane metody analiz (statystycznych i przestrzennych) umożliwiają realizację postawionych celów badawczych i mogą służyć jako narzędzie w planowaniu lokalizacji urządzeń przeciw wtargnięciu zwierzyny leśnej co pozwoliłoby na ograniczenie negatywnych skutków środowiskowych wywołanych śmiertelnością zwierząt na torach kolejowych.
14
Content available remote Concept of Near-Autonomous Passive House
EN
The global energy crisis has created the need for implementing energy-efficient solutions in the case of spatial planning and architecture. Raised energy prices encourage energy saving and implementation of new technologies (eco-friendly technologies). These aspirations are met by introducing appropriate technological solutions, to ensure the highest self-sufficiency of buildings, and by using renewable energy sources to cover the remaining energy needs. The concept of passive housing has become the answer to all these needs – it features thermal comfort with minimum energy requirements. Additional implementation with the use of renewable energy sources was proposed in this article, in order to achieve partial independence from traditional technical infrastructure.
PL
Światowy kryzys energetyczny zrodził potrzebę wprowadzania energooszczędnych rozwiązań również w przypadku planowania przestrzennego i architektury. Rosnące ceny energii zmuszają nas do oszczędzania oraz wdrażania nowych technologii (technologii przyjaznych środowisku). Dążenia te spełniane są poprzez wprowadzanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, służących zapewnieniu jak największej samowystarczalności energetycznej budynków oraz poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii do pokrywania pozostałego zapotrzebowania energetycznego. Odpowiedzią na te potrzeby stała się koncepcja budownictwa pasywnego – charakteryzującego się komfortem cieplnym przy minimalnym zapotrzebowaniu na energię. W artykule zaproponowano dodatkowe uzupełnienie o użycie odnawialnych źródeł energii, w celu osiągnięcia częściowej niezależności od tradycyjnych sieci infrastruktury technicznej.
15
EN
Article refers to the planning processes taking place in the first years after World War II. Author analyses the legal conditions, historical regional and local planning documents, as well as selected urban planning concepts and theses from 1945-1949, on the example of the West Pomerania and Szczecin. The article also uses archival drawings and designs to illustrate the planners workshop from analysed period.
PL
Tekst odnosi się do tematyki procesów planistycznych mających miejsce w pierwszych latach po II Wojnie Światowej. Omówione zostały uwarunkowania ustrojowe i prawne, przedstawiono historyczne opracowania planistyczne w skali regionalnej oraz lokalnej a także wybrane koncepcje i tezy urbanistyczne z lat 1945-1949, na przykładzie ówczesnego Województwa Szczecińskiego oraz Szczecina. W artykule wykorzystano archiwalne rysunki i założenia projektowe ilustrujące ówczesny warsztat planistyczny.
PL
Współczesne budownictwo ekologiczne, którego przykładem jest „zielone budownictwo” rozwija się w sposób synergiczny (współpraca wielu specjalności, np. botanika, chemia, inżynieria budowlana). Nowe technologie budowlane oparte na realizacji zielonych dachów, zielonych elewacji budynków zintegrowane z inżynieryjnymi rozwiązaniami uzbrojenia terenu umożliwiają zagospodarowanie obszarów, uzyskując nową jakość przestrzeni urbanistycznej. Przystosowanie dotąd nieuzbrojonych terenów do możliwości ich zabudowy w małych i średnich miastach determinuje konieczność realizacji proporcjonalnie kosztownych systemów kanalizacji deszczowej. Zabudowa nowych terenów może zostać zbilansowana poprzez przywrócenie w znacznej części nowo urządzonej powierzchni biologicznie czynnej na dachach i ścianach projektowanych budynków dotąd niewykorzystanych na te cele, a powodujących konieczność odprowadzenia wód deszczowych na nich zalegających. W taki sposób można także rewitalizować obszary poprzemysłowe, które uznawano dotąd jako utracone pod względem aktywności biologicznej. W artykule przedstawiono wybrane sposoby rewitalizacji obszarów, w których elementy „zielonego budownictwa” tworzą nową jakość estetyczną przestrzeni i przywrócenie w znacznej części powierzchni biologiczne aktywnych na tych obszarach.
PL
Planowanie przestrzenne stanowi pochodną kilku czynników natury przyrodniczej, ekonomicznej, rynkowej, technicznej, społecznej i politycznej. W planowaniu przestrzennym śródlądowych portów wodnych jako główne czynniki przyjmuje się konfigurację powierzchni terenu, tzn. jej kształt (rzeźbę terenu) oraz obecność i wzajemne położenie obiektów i punktów charakterystycznych portów wodnych. Dodatkowo w planowaniu przestrzennym i lokalizacji duże znaczenie ma przeznaczenie portu, planowanej struktury obrotów towarowych, prognozowanego ruchu statków, ciągów komunikacyjnych, stosowanej technologii przeładunków, a także od przewidywanego popytu na rozwój żeglugi i handlu drogą śródlądową. W artykule opisano kryteria uwarunkowań logistycznych planowania lokalizacji i dostępności transportowej portu śródlądowego w dolnym odcinku rzeki Wisły. Dokonano oceny intensywności ruchu statków, planowania przestrzennego portu oraz uzasadnienia ekonomicznego.
EN
Spatial planning is a derivative of several natural, economic, market, technical, social and political factors. In spatial planning of inland water ports, the configuration of the land surface, i.e. its shape (relief) as well as the presence and mutual location of objects and points of characteristic water ports are assumed as the main factors. In addition, the planning of the port, the planned structure of trade in goods, forecasted ship traffic, communication routes, applicable transshipment technology and the anticipated demand for the development of shipping and inland waterway trade are of great importance in spatial planning and location. The article describes the criteria of logistic conditions for planning the location and transport accessibility of the inland port in the lower section of the Vistula River. The intensity of vessel traffic, port spatial planning and economic assessment were assessed.
PL
Ochrona cennych przyrodniczo obszarów jest jednym z komponentów rozwoju zrównoważonego, przyjętego jako podstawa rozwoju państwa w polityce i prawie. Stwarza ona szanse na zachowanie najcenniejszych wartości przyrodniczych dla przyszłych pokoleń. Do ochrony tych wartości obliguje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz szereg innych przepisów, w otoczeniu których ustawa ta funkcjonuje. Dokonane w ostatnich latach zmiany w przepisach odrębnych wymagają wzmocnienia roli planów miejscowych jako narzędzi ochrony, zaś szczególna rola planów dotyczy przede wszystkim obszarów objętych ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody, ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy Prawo wodne. Pierwszy rozdział monografii stanowi ogólne wprowadzenie w prawne i teoretyczne aspekty ochrony wartości przyrodniczych oraz zawiera analizę obowiązujących w tym zakresie przepisów, z odniesieniem do zmian dokonanych w nich w ostatnich latach. Ze względu na szczególną rolę, jaką w ogólnokrajowym systemie ochrony przyrody pełnią parki narodowe, jeden z nich postanowiono wybrać jako pole dalszych badań. Najbardziej zagrożone postępującymi procesami urbanizacyjnymi, a tym samym trudne do ochrony, są parki położone blisko dużych aglomeracji miejskich. Pod tym względem wyjątkowo niekorzystnie położony jest Kampinoski Park Narodowy, który stał się przedmiotem dalszych badań. Ogólną charakterystykę parku, jego położenia, środowiska przyrodniczego, form ochrony i występujących tu zjawisk przestrzennych zawarto w drugim rozdziale pracy. W rozdziale trzecim odniesiono się do dokumentów wyrażających politykę przestrzenną na poziomie kraju i województwa, wskazując miejsce KPN w ogólnokrajowym i regionalnym systemie obszarów chronionych. Studia nad obowiązującymi obecnie dokumentami poprzedzone przeglądem historycznych opracowań planistycznych w skali regionu, w kontekście planowania krajowego i zmian przepisów prawa z zakresu planowania przestrzennego. W czwartym rozdziale pracy zbadano realizację ochrony wartości przyrodniczych na gminnym poziomie planowania, poddając analizie dokumenty planistyczne szczebla lokalnego i oceniając ich przydatności dla ochrony wartości przyrodniczych. Dokonano również rozpoznania stanu zagospodarowania przestrzeni KPN na terenach pozbawionych planów zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzone badania pozwoliły na sformułowanie w podsumowaniach kolejnych rozdziałów monografii szeregu stwierdzeń, dotyczących genezy ochrony przyrody w Polsce, zmian legislacyjnych oraz związków między przepisami z zakresu ochrony przyrody, środowiska, krajobrazu, gruntów rolnych i leśnych z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym, a także na postawienie diagnozy w zakresie skuteczności planowania przestrzennego w ochronie wartości przyrodniczych. Wnioski końcowe stanowią autorskie rekomendacje do dalszych działań, mających na celu wzmocnienie planistycznych narzędzi ochrony wartości przyrodniczych. Autorka ma nadzieję, że być może okażą się one przydatne dla dalszych prac nad doskonaleniem narzędzi ochrony przyrody na różnych szczeblach planowania.
EN
Protection of environmentally valuable areas is an element of sustainable development, which has been adopted as the basis of development of the state in politics and law. It creates a chanee to preserve the most important environmental values for future generations, and it is required by the Spatial Planning and Land Development Aet, as well as a number of other related regulations. Recent changes in separate regulations require strengthening the role of local development plans as protection tools, and a particularly important function of these plans applies mostly to areas protected on the basis of the Nature ProtectionAct, the Monuments Act, Farm and Woodland ConservationAet, as well as the Water Resources Law Act. The first chapter of this study is a general introduction to legal and theoretical aspects of protection of environmental values and it includes an analysis of related binding laws and regulations, with reference to changes introduced to them in the last few years. Due to the special role which national parks play in the national environmental protection system, one of them was chosen as a field of further study - the Kampinos National Park, which is an example of spark disadvantageously situated in the vicinity of a large urban agglomeration, and thus endangered by rapid urbanization processes and difficult to protect. The general characteristics of the park, its location, natural environment, forms of its protection, and spatial phenomena which occur within it have been included in the second chapter. The third chapter of this study refers to documents stating spatial policy on the voivodeship and state level, which indicate the place of the Kampinos National Park in the nationwide and regional system of protected areas. Studies on current documents have been preceded by a historical overview of planning documents on a scale of the whole region, in the context of nationwide planning and changes to spatial planning laws. In the fourth chapter, realization of the protection of environmental values on the local level of planning has been studied - local development plans have been analyzed and their usefulness for the protection of environmental values has been assessed. Conditions of spatial development of these areas of the Kampinos National Park which lack development plans have also been diagnosed. The conducted research has led to formulation of a number of statements concerning the genesis of nature protection in Poland, legislative changes, and correlations of the regulations concerning protection of nature, environment, landscape, woodlands and rural lands with spatial planning and development, as well as to a diagnosis on the effectiveness of spatial planning in protecting environmental values. The:final conclusions are the author's recommendations on further actions aiming to strengthen planning tools for protection of environmental values. It is the author's hope that they may prove useful for further improvement of environmental protection tools at various levels of planning.
EN
The existing space distribution of hotel and service facilities in different places in the world is mainly the result of natural organic growth. Such facilities were built in areas of actual and/or potential demand, provided adequate financial resources and land were available. Additionally, an important factor was also the availability of technical infrastructure, including, in particular, transport. Sometimes those facilities were built without any detailed spatial analysis of their locations. It can be concluded that planning of hotel and service facilities lacked clear and accurate methods as well as analytic tools. The main reason was the lack of relevant databases. Along the development of Information and Communication Technologies (ICT), information tools started to be used in nearly every area. It should be noted that the development of the hotel and service base can be significantly promoted while using modern ICT solutions. In their article, the authors, among others, propose to use trip planning tools backed by Big Data. A trip planner can be used to collect data that help to determine the location of hotel and service facilities (e.g. hotels, guest houses, motels, leisure, recreation and restaurant facilities). The article presents the case study from the Upper Silesia conurbation, Poland. The use of Big Data allows to select locations of investment corresponding to actual tourist travel needs, especially that every year tourism becomes an increasingly important sector of the national economy in many countries.
EN
The change in the use of agricultural and forestry land for other purposes is the natural process of rural areas urbanisation. In the municipalities located nearby large cities, this transformation is inevitable and indeed desirable, while in the municipalities located close to the protected areas, it is a symptom of negative processes, especially from an environmental perspective. Moreover, such transformations have many other economic and social consequences which are worth paying special attention to. This paper is an attempt to determine the level of negative changes introduced in the planning documents in municipalities located within the borders of National Parks. The indicator analysis based on the statistical data of local date bank [BDL] in the fields of local government and spatial planning was conducted. The analysis enabled to present the differences between municipalities with very high natural values in terms of decreasing the area of agricultural and forestry landscape. Furthermore, to elaborate the typology of the studied administrative units the obtained results were verified by comparing them with recommended percentage share of forest and agricultural lands which potentially guarantee good conditions for the development of tourism in rural municipalities.
first rewind previous Strona / 18 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.