Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 28

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  radioaktywność
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
This study was conducted to assess the radiological impacts of mining activities in mechanized and non-mechanized mining sites in order to build up database records for non-nuclear industries. Measurements of 226Ra, 226Th and 40K in 50 soil samples collected from these sites were carried out using gamma spectrometry system. The investigations showed that the highest concentrations of these radionuclides were 32, 37 and 648 Bq/kg, respectively . The average values in the mechanized region were 16±7, 22±9 and 366±148 Bq/kg, respectively, while in non-mechanized region they were 9±4, 12±6 and 111±68 Bq/kg, respectively. Spearman’s rank correlation test resulted in signifcant correlations (at 0.01 level) between 226Ra and 232Th (0.6) and 40K (0.8) in the mechanized region, while 232Th correlated with 40K (0.445) in the non-mechanized region. At 0.05 level, only 232Th is correlated with 40K in mechanized area (0.58). Between the two groups, only 40K in the mechanized area showed signifcant correlation to 232Th in the non-mechanized area (0.497) at 0.05 level. The 226Ra/232Th ratios were 0.88±0.66 and 0.77±0.23 in the two regions, while 226Ra/40K ratios were much lower than natural. This is attributed to weathering and metrological conditions rather than mining activity. Some radiological parameters were assessed displayed in general, signifcantly low values when compared with average global and recommended values. It can be concluded that both mechanized mining and non-mechanized mining do not signifcantly alter the levels of natural radioactive elements and do not give rise to a signifcant radiation exposure for the mining workers or population.
2
Content available Uran w szkle historycznym
PL
W pracy omówiono wybrane zagadnienia związane z występowaniem uranu w szkle historycznym, takie jak: naturalna zawartość uranu w szkle, historia szkła uranowego, jego wybrane właściwości oraz radioaktywność szkieł historycznych ze szczególnym uwzględnieniem szkieł uranowych.
EN
The paper discusses selected issues related to an occurrence of uranium in historical glass, such as a natural occurrence of uranium in glass, history and selected properties of uranium glass as well as radioactivity of historical glasses with a particular attention to uranium glasses.
EN
This study shows the assessment of radiation hazard parameters due to terrestrial radionuclides in the soil around artisanal gold mining for addressing the issue of natural radioactivity in mining areas. Hence, the levels 238U, 232Th, 40K and 226Ra in soil (using gamma spectrometry), 222Rn in soil and 222Rn in air were determined. Radiation hazard parameters were then computed. These include absorbed dose D, annual effective dose E, radium equivalent activity Raeq, external hazard Hex, annual gonadal dose equivalent hazard index AGDE and excess lifetime cancer risk ELCR due to the inhalation of radon (222Rn) and consumption of radium (226Ra) in vegetation. Uranium (238U), thorium (232Th) and potassium (40K) averages were, respectively, 26, 36 and 685 Becquerel per kilogram (Bq kg-1). Soil radon (4671 Bq m-3) and radon in air (14.77 Bq m-3) were found to be less than worldwide data. Nevertheless, the average 40K concentration was 685 Bq kg-1. This is slightly higher than the United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation average value of 412 Bq kg-1. The obtained result indicates that some of the radiation hazard parameters seem unsavory. The mean value of absorbed dose rate (62.49 nGy h-1) was slightly higher than average value of 57 nGy h-1 (~ 45% from 40K), and that of AGDE (444 lSv year-1) was higher than worldwide average reported value (300 lSv year-1). This study highlights the necessity to launch extensive nationwide radiation protection program in the mining areas for regulatory control.
EN
The probable introduction in the medium term of nuclear energy into the Polish national power system has become a source of anxiety in society. While Poland already has a research nuclear reactor (acronym: MARIA) at the National Center for Nuclear Research in Świerk, near Warsaw, issues regarding safety and the possible consequences of an accident in the first baseload nuclear power plant have triggered public debate. As part of the licensing process of any newly designed reactor, scenarios for a range of accidents at the plant together with their consequences must be modeled, analyzed and presented in the licensing documentation. In this context a model was built based on a complex set of data - including data provided by the reactor manufacturer, location and environmental data, weather conditions and possible accident scenarios to perform simulations with a computational tool called MELCOR Accident Consequence Code System (MACCS). MACCS is used to perform accident-related calculations, including release of radioactive material to the atmosphere and short and longterm consequences. The analysis involved releases of radioactive material from an AP1000 nuclear reactor assumed to be located on the Polish seacoast and demonstrates that the lethality and incidence of cancer caused by radioactive release are significantly lower than natural.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań promieniotwórczości naturalnej kruszyw wyprodukowanych w KGHM Metraco S.A. z żużla powstającego przy produkcji miedzi. Porównano poziom aktywności promieniotwórczej kruszyw naturalnych i sztucznych oraz surowców i materiałów budowlanych. Zwrócono szczególną uwagę na właściwości kruszyw z żużla pomiedziowego w świetle wymagań ochrony środowiska oraz pod kątem jego przydatności dla budownictwa drogowego. Oceniono możliwość zastosowania odpowiednich frakcji kruszyw pomiedziowych jako substytutu kruszyw naturalnych do produkcji betonów samozagęszczalnych.
EN
In this elaboration, the results of testing the aggregates natural radioactivity, produced by KGHM Metraco form slag originated from production of copper, were shown. The level of natural and artificial aggregates as well as raw and building materials radioactivity was compared. The attention was focused on the properties of copper slag aggregates in terms of environmental protection as well as their utility in road engineering. The possibility of using appropriate copper slag aggregates fractions against natural aggregates to SCC was evaluated.
PL
W artykule przedstawiono obecną wiedzę na temat promieniotwórczości radonu i związanych z nim zagrożeń, głównie chorób nowotworowych. Radon i produkty jego rozpadu wchłaniane przez układ oddechowy człowieka wykazują działanie niekorzystne przede wszystkim na płuca. Mają one też największy udział w narażeniu radiacyjnym mieszkańców Ziemi. Podwyższone stężenia radonu obserwuje się w budynkach mieszkalnych. Powszechnie obecny w środowisku gaz przenika do budynków z podłoża, w wyniku różnicy ciśnień i temperatur. Migracja radonu z gruntu do pomieszczeń mieszkalnych odbywa się poprzez mikroszczeliny, pęknięcia i otwory konstrukcyjne w fundamentach lub nieszczelności otworów instalacyjnych. Ciepłe powietrze znajdujące się wewnątrz nagrzanego budynku działa jak pompa ssąca, wyciągając radon z gleby, niższych kondygnacji budynku oraz ze ścian zewnętrznych. W artykule opisano sposoby minimalizacji jego poziomu w obiektach budowlanych, zarówno tych już istniejących jak i nowo projektowanych. Budowa geologiczna danego terenu okazuje się mieć istotny wpływ na stężenia radonu w gruncie, co się przekłada na jego zawartość wewnątrz budynków. Dokonano także analizy aktualnej sytuacji radiacyjnej kraju pod kątem występowania podwyższonego stężenia radonu. Najbardziej narażone na podwyższone stężenia radonu m.in domy posadowione na obszarach płytkiej eksploatacji złóż rudy i węgla oraz w rejonach intensywnej eksploatacji górniczej. Na terenie Polski występuje stosunkowo niewiele takich obszarów. Przeprowadzone tam analizy wykazują jednak możliwość przekroczenia w budynkach mieszkalnych dopuszczalnego przez prawo poziomu radonu.
EN
The article presents the current knowledge about radioactive radon and related risks, especially cancer. Radon and its decay products absorbed by the human respiratory system exhibit non-preferred effects, primarily on the lungs. They also have the largest share of exposure to radiation on Earth's inhabitants. Elevated radon concentration is observed in residential buildings. The gas widely present in the environment passes into buildings from the soil due to the difference of pressures and temperatures. Migration of radon from the soil to the living areas is done by microcracks, cracks and holes in the foundation or structural holes in installation. The warm air inside the heated building acts as a suction pump, pulling radon from the soil, the lower floors of the building and the walls. This article describes how to minimize its level in buildings, both existing and newly designed. The geological structure of the area appears to have a significant effect on the concentration of radon in ground, which results in the higher content inside buildings. The analysis of the current radiation situation of the country for the presence of elevated levels of radon was also made. Most exposed to elevated levels of radon are among the others houses sited in areas of shallow mining ore and coal, and in areas of intensive mining. On the Polish territory there is relatively few such areas. Analysis conducted there shows, however, that the level of radon could be exceeded in residential areas.
EN
Used cladding hulls from pressurized water reactor (PWR) are characterized to provide useful information for the treatment and disposal of cladding hull wastes. The radioactivity and the mass of gamma emitting nuclides increases with an increase in the fuel burn-up and their removal ratios are found to be more than 99 wt.% except Co-60 and Cs-137. In the result of measuring the concentrations of U and Pu included in the cladding hull wastes, most of the residues are remained on the surface and the removal ratio of U and Pu are revealed to be over 99.98 wt.% for the fuel burn-up of 35,000 MWd/tU. An electron probe micro-analyzer (EPMA) line scanning shows that radioactive fission products are penetrated into the Zr oxide layer, which is proportional to the fuel burn-up. The oxidative decladding process exhibits more efficient removal ratio of radionuclides.
PL
Dla naturalnych kruszyw mineralnych istotne znaczenie ma zawartość metali ciężkich, szczególnie ważnym zagadnieniem jest poziom ich wymywalności z betonu oraz radioaktywność. Czy kruszywa naturalne eksploatowane z Wisłoki i Sanu stanowią zagrożenie z punktu widzenia ochrony radiologicznej ludzi i zwierząt przebywających w budynkach?
EN
In situgamma-raymeasurements of fourigneousrocksweretaken in the Opava Mountains (EasternSudetes, Poland). The activity of naturallyoccurringradionuclides was measuredusing a portable GX3020 gamma-rayspectrometryworkstation. The activityconcentrations of 40K varied from 914 ± 17 Bqkg-1 (gneiss, Kamienna Góra) to 2019 ± 37 Bqkg-1 (weatheredgranite, Sławniowice), whilethose of 232Th from 7.5 ± 0.6 Bqkg-1 (weatheredgranite, Sławniowice) to 68 ± 0.9 Bqkg-1 (migmatiticgneiss, Nadziejów). The activitiesassociated with 238U decayseriesranged from 10 ± 0.4 Bqkg-1 (weatheredgranite, Sławniowice) to 62 ± 1.6 Bqkg-1 (gneiss, Kamienna Góra). The resultswill be used in compilingRadiological Atlas of the Sudetes.
EN
In the present study, the activity concentrations of 226Ra, 232Th, 40K in some building and raw materials used in Croatia were measured by using a gamma-ray spectrometer with the HPGe detector. The average activity concentrations of the studied different building and raw materials ranged from 11.6 š 1.7 (concrete) to 251.2 š 25.7 Bqkg-1 (GBFS), 14.0 š 2.7 (concrete) to 54.4 š 8.3 (coal fly ash) and 147.2 š 19.0 (concrete) to 773.7 š 82.0 Bqkg-1 (tuff) for 226Ra, 232Th and 40K, respectively. Radium equivalent activity, activity concentration index, absorbed gamma dose rate indoor due to the external exposure and corresponding annual effective dose were determined to estimate the exposure risk arising due to the use of these building and raw materials.
PL
Porównano gamma-spektrometryczne pomiary aktywności 40K oraz izotopów z szeregów rozpadu 238U i 232Th wykonane spektrometrem RS230 in situ w zakładach eksploatujących złoża surowców mineralnych z wynikami laboratoryjnymi CLOR. Kombinacja tych wyników w formie wskaźników aktywności f1 i f2 jest podstawą oceny bezpieczeństwa materiałów budowlanych. Przy pomocy radiometru EKO-D mierzono całkowitą (obejmująca promieniowanie kosmiczne) moc dawki równoważnej promieniowania gamma. Wykazano, że dokładność pomiarów in situ jest porównywalna z wynikami analiz laboratoryjnych i że pomiary całkowitej mocy dawki równoważnej promieniowania gamma wykonywane przy użyciu radiometru EKO-D mogą być w wielu wypadkach wystarczające do oceny bezpieczeństwa materiału budowlanego.
EN
In situ gamma spectrometric measurements of 40K, 238U and 232Th series activity performed by means of RS230 radiometer have been compared with standard CLOR laboratory analyzes. Combination of these parameters in form of f1and f2 activity indices is crucial for radiological safety assessment of building material. Total gamma dose rate (including cosmic radiation) has been measured by means of EKO-D radiometer. Obtained results indicate that in situ measurements are comparable with laboratory analyzes and total gamma dose rate measured by means of EKO-D radiometer can be used for radiation safety estimation.
12
Content available remote Transfer of cesium-137 from forest soil to moss Pleurozium schreberi
EN
Moss (Pleurozium schreberi) and soil samples collected in 2009 in Bory Stobrawskie forest were used to study the transfer factor (TFCs) and aggregated transfer factor (Tag) of radiocesium from forest soil to moss. This investigation also included determination of 40K activity, pH, conductivity and organic matter content in soil. The mean 137Cs activities were 179 Bq/kg d.m. in soil samples and 203 Bq/kg d.m. in moss. The TFCs of 137Cs from soil to moss was varied in the range from 0.1 to 3.3. The mean surface activity was 11.2 kBq/m2. The Tag values were limited in the range from 0.001 to 0.058. Additionally the TFK values for 40K were computed. It was found that the main contribution of 137Cs activity in environment originates from soil and activities of 137Cs and 40K were usually higher in moss than in soil. It can be supposed that the 137Cs isotope migrates to moss from its surrounding. Among others, tatistically significant correlation between TF of 137Cs and activity of 40K in soil was found. Low activity of 40K in soil is conducive to the transfer of cesium to moss. The organic matter content also affects transport of cesium and potassium between moss and soil.
PL
Mech (Pleurozium schreberi) i próbki gleby pobranej w 2009 roku w Borach Stobrawskich wykorzystywano do badania współczynnika transferu (TFCs) i zbiorczego współczynnika transferu (Tag) radiocezu z gleb leśnych do mchu. Określono także aktywność 40K, pH, konduktywność i zawartość materii organicznej w próbkach gleby. Średnia aktywność 137Cs wynosiła 179 Bq/kg s.m. w próbkach gleby i 203 Bq/kg s.m. w próbkach mchu. Współczynnik transferu TFCs z gleby do mchu zmieniał się w zakresie od 0,1 do 3,3. Średnia aktywność powierzchniowa wynosiła 11,2 kBq/m2. Wartości Tag mieściły się w zakresie od 0,001 do 0,058. Zostały także obliczone wartości TFK dla 40K. Stwierdzono, że główny udział aktywności 137Cs w środowisku pochodzi z gleby, a aktywności 137Cs i 40K były zwykle większe w mchu niż w glebie. Znaleziono istotną statystycznie korelację pomiędzy TFCs i aktywnością 40K w glebie. Sugeruje to, że mała zawartość potasu w glebie sprzyja przenoszeniu cezu do mchu. Zawartości materii organicznej również wpływają na transport cezu i potasu pomiędzy mchem i glebą.
EN
Scientific life of Marie Sklodowska-Curie, physicist and chemist of Polish origin, is presented. Together wilh her husband Pierre Curie and thanks to the quantitative approach to their study, they discovered two new radioactive elements: polonium (July 1898) and radium (December 1898) - it was the beginning of radiochemistry. She assumed that the radioactivity is the result of a decay of atoms (1898-1900). This assumption was proved in 1902 by E. Rutherford and F. Soddy. She found that the radiation of the radioactive substances causes chemical reactions. That was the beginning of the radiation chemistry. She established (1929) that the half-Hfe of a particular kind of atomie nuclei does not depend on the external conditions, ie it is impossible to affect the radioactive decay in any way. Marie Sklodowska-Curie is the founder of radiochemistry as well as medical radiology. She won the Nobel Prize two times: in 1903 in physics (1/2 together with her husband; H.A. Becquerel won the other hali) for the discovery of radioactivity and in 1911 in chemistry (being employed at the Sorbonne) for advancement of chemistry by the discovery of the elements radium and polonium, by isolation of radium and the study on the naturę and compounds of this remarkable element.
PL
Przedstawiono działalność naukową Marii Sklodowskiej-Curie, fizyka i chemika, Polki pracującej we Francji. Dzięki ilościowemu podejściu do badań wraz z mężem Piotrem Curie odkryła dwa radioaktywne pierwiastki - polon (lipiec 1898) i rad (grudzień 1898), co dało początek radiochemii. Ona przyjęła, że promieniotwórczość jest wynikiem rozpadu atomów (1898/1900). Założenie to zostało potwierdzone w 1902 roku przez E. Rutherforda i F. Soddy'ego. Małżonkowie Curie jako pierwsi wykorzystywali radioaktywność do odkrycia i wyizolowania nowych pierwiastków chemicznych. Maria stwierdziła, że promieniowanie substancji radioaktywnych powoduje reakcje chemiczne, co zapoczątkowało chemię radiacyjną. Maria Skłodowska-Curie jest również współtwórcą radioterapii, której to poświęciła się przede wszystkim w latach 20. i 30. ubiegłego stulecia. Maria Skłodowska-Curie została dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla: w 1903 roku z fizyki (1/2 nagrody przypadła małżonkom Curie, drugą połowę otrzymał H.A. Becquerel) za odkrycie radioaktywności, a w 1911 roku z chemii (była wtedy profesorem na Sorbonie) za wkład w rozwój chemii poprzez odkrycie radu i polonu, wyizolowanie radu i badania nad naturą związków tych pierwiastków.
14
Content available Natural radioactivity in steel slag aggregate
EN
Present day steelmaking slags are being successfully used as a high quality mineral aggregate for the building industry. With this, it is of vital importance to be familiar with the technical significance of the secondary application of steel slag, because some steel slag might contain increased concentration of substances harmful to human health. In terms of steel slag impact on the environment, radionuclides are the least researched of all pollutants emitted from the metallurgical processes. This paper presents the results of radiochemical testing of steel slag and steel slag aggregates for the purpose of its use in the production of construction material. Obtained results of measurements show that 40K, 226Ra and 232Th in all examined steel slag samples have the activity concentration from 45.3 to 62.9Bqkg-1, 15.2 to 21.4Bqkg-1 and 12.9 to 15.4Bqkg-1, respectively. Results of measurements of radionuclide activity concentrations of 226Ra, 232Th and 40K in slag aggregates show similar values for all radionuclides ranges as follows: 40K from 14.1 to 23.3Bqkg-1; 232Th from 8.6 to 14.4Bqkg-1 and 226Ra from 14.8 to 26.8Bqkg-1. Activities index (I1, I2, I3) of 226Ra, 232Th and 40K were compared with values recommended by Croatian legislation. Radium equivalent concentrations (Raeq) of 226Ra, 232Th and 40K for examined steel slag and steel slag aggregates are harmounious with the results presented by other authors for the same by-product. The testing has been conducted on steel slag created during the production of carbon steel by electric arc furnace in Steel Mill of CMC Sisak, Croatia.
PL
Obecnie żużle stalownicze są z powodzeniem używane do wytwarzania wysokiej jakości kruszywa mineralnego dla budownictwa. Z tego powodu, istotnego znaczenia nabiera znajomość wtórnego zastosowania żużli, ponieważ niektóre żużle mogą zawierać zwiększone stężenie substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego. Pod względem wpływu żużli na środowisko, radionuklidy są najmniej zbadane ze wszystkich zanieczyszczeń emitowanych z procesów metalurgicznych. W pracy przedstawiono wyniki badań radiologicznych żużla stalowniczego i kruszyw przeznaczonych do produkcji materiałów budowlanych. Otrzymane wyniki badań próbek żużla wskazują, że aktywność promieniotwórcza: 40K, 226Ra, 232Th wynosi odpowiednio: 45.3 do 62.9Bqkg-1; 15.2 do 21.4Bqkg-1; i 12.9 do 15.4Bqkg-1. W przypadku kruszywa otrzymano podobne wyniki dla wszystkich radionuklidów tj.: 40K od 14.1 do 23.3Bqkg-1; 232Th od 8.6 do 14.4Bqkg-1; i 226Ra od 14.8 do 26.8Bqkg-1. Indeks aktywności (I1, I2, I3) dla 226Ra, 232Th i 40K został porównany z wartościami rekomendowanymi przez chorwackie prawo. Równoważne stężenia radu (Raeq) dla 226Ra, 232Th i 40K dla badanych kruszyw są zgodne z wynikami przedstawionymi przez innych autorów dla tego samego materiału. Badania przeprowadzone zostały na żużlu stalowniczym otrzymanym w trakcie produkcji stali w łukowym piecu elektrycznym w hucie stali CMC Sisak w Chorwacji.
PL
Radon Rn-222 jest bezbarwnym i bezwonnym gazem szlachetnym. Radon obecny w otaczającym nas powietrzu jest częścią atomów tego pierwiastka, która zdołała uwolnić się ze struktur mineralnych, np. z kompozytów cementowych. Atomy radonu, które zdołają uwolnić się ze struktur mineralnych, tworzą tzw. frakcję uwolnioną w sposób bezpośredni lub tzw. frakcję uwolnioną pośrednio. Przejście gazowego radonu do przestrzeni porowej jest pierwszym etapem jego migracji w środowisku. W niniejszej pracy zaprezentowano wyniki badań polegających na pomiarach ekshalacji radonu (ERn [Bq/m2h]) z kompozytów kształtowanych z żużla ISP (odpad z huty cynku, frakcje 0-4 mm i 0,125-4 mm) oraz z cementu portlandzkiego CEM I 32,5R, przy zmiennych wartościach wskaźnika wodno-cementowego (w/c). Zaprezentowano także wyniki pomiarów porowatości wspomnianych kompozytów metodą porozymetrii rtęciowej.
EN
Rn-222 radon is a colour-free and odour-free inert gas. Radon, existing in the air that surrounds us, is a part of atoms that released from mineral structures (i.e., cement composites). Such radon atoms create the fraction released directly or the fraction released indirectly. The transfer of gas radon to pore space is the first stage of its migration in the environment. In this paper, the research results relying on measurements of radon exhalation (ERn [Bq/m2h]) from composites made from ISP slag (waste from zinc steelworks, fractions 0-4 mm and 0.125-4 mm) and CEM I 32,5 R Portland cement with the variable values of w/c ratio. The results of porosity measurements of the composites by means of mercury porosimetry were also presented.
PL
Za pomocą przenośnego gainma-spektrometru RS-320 wykonano pomiary mocy dawki promieniowania gamma DK,ii,Tn [nGy/h], generowanej przez naturalne materiały kamienne oraz zawartości uranu, toru i potasu. W pierwszym etapie badań zmierzono zmienność mocy dawki w zależności od grubości warstwy płytek granitowych. Stwierdzono, że w miarę wzrostu miąższości warstwy do wartości 8,4 cm następuje stopniowy wzrost mocy dawki do wartości 84 nGy/h. Powyżej miąższości 8,4 cm dalszy wzrost miąższości warstwy nie powoduje widocznego wzrostu mocy dawki promieniowania gamma, a niewielkie kilkuprocentowe wahania związane są z naturalną zmiennością składu płytek. W drugim etapie badań przeprowadzono pomiary mocy dawki promieniowania gamma DK. u, Th [nGy/h], generowanej przez naturalne materiały kamienne, zastosowane do budowy promenady na ulicy Świdnickiej we Wrocławiu. Pomiary wykonano w trzech profilach wysokościowych. Pierwsza seria pomiarów, wykonana bezpośrednio na płytach kamiennych, wykazywała znaczne zróżnicowanie mocy dawki promieniowania gamma, wahające się w przedziale od 107,4 nGy/h dla bazaltów do 173,0 nGy/h dla czerwonych granitów. Pomiary wykonane na wysokości 0,5 i 1,0 m wskazują na stopniowe uśrednianie wyników, wynikające z nakładania się efektów przylegających do siebie pasów wykonanych z różnych materiałów kamiennych. Gamma-spektrometryczne pomiary in situ umożliwiają bardziej wszechstronną analizę zagrożeń radiacyjnych niż klasyczne pomiary laboratoryjne materiałów budowlanych. Jest to możliwe dzięki pomiarowi końcowego efektu radiacyjnego wynikającego z różnych rozmiarów i geometrii badanych budowli.
EN
Absorbed radiation dose of terrestrial gamma dose rate DK, u, n. [nGy/h] emitted by building stone has been measured using RS-320 gamma-spectrometer. Also uranium, thorium and potassium content has been measured. In the first stage relation of emitted dose to the thickness of granite tiles layer has been measured and analyzed. Dose increase is evidently related to the layer thickness in the range below 8.4 cm. Later on, further increase of granite layer thickness does not result in significant increasing trend in gamma dose and observed variation is related to natural differences in composition of granite tiles. In the second stage measurements on the promenade of the Świdnicka street in Wrocław have been carried out in the place where various stone materials (basalt, granodiorite, red and grey granite) have been used. In the case of measurements located directly on the promenade surface gamma dose range varied from 107.4 nGy/h (basalt) to 173.0 nGy/h (red granite). Measurements at the altitude of 0.5 and 1.0 m resulted in more averaged values due to influence of adjacent less radioactive stones. In situ gamma-spectrometric measurements seem to be more effective tool of radiological risk assessment than traditional laboratory analyses of building stones due to the possibility of analyzing finał result of various geometries and thicknesses of measured constructions.
17
Content available remote Promieniotwórczość naturalna wybranych kruszyw budowlanych
PL
W artykule zaprezentowano i omówiono wyniki badań prowadzonych w Instytucie Techniki Budowlanej oraz w Katedrze Procesów Budowlanych Politechniki Śląskiej, dotyczących promieniotwórczości naturalnej kruszyw budowlanych. Badania obejmowały kruszywa naturalne, pochodzenia magmowego i kruszywa sztuczne, powstające w procesie wypału zgranulowanych i wysuszonych surowców ilastych i/lub mineralnych odpadów przemysłowych.
EN
In the paper, the research results concerning natural radioactivity of building aggregates, carried out in Building Research Institute and Department of Building Processes at the Silesian University of Technology, were presented and discussed. The tests included both natural building aggregates of the magmatic origin and artificial building aggregates formed in the burning process of granulated and dried clayey raw materials or/and mineral industrial waste materials.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań nad występowaniem Cs-13 7 w wybranych obszarach Polski. Jako bioindykator zawartości Cs-137 wykorzystano szpilki świerka, kosodrzewinę, mchy, porosty i grzyby. Stężenie Cs-137 było oznaczane na złożu AMP (fosforomolibdenianu amonowego). Pobór prób był przeprowadzony w okolicy Siedlec. Zawartość Cs-137 w mchach i porostach zmieniała się odpowiednio od 3,37 Bq/kg do 343 Bq/ kg oraz od 3,6 Bq/kg do 174 Bq/kg. W okresie pozyskiwania prób i oznaczeń opad całkowity Cs-127 wynosił 74 Bq/m2miesiąc w Tatrach i 82 Bq/m2miesiąc w Karkonoszach. Przeciętna zawartość Cs-137 w grzybach, mchach i porostach była zróżnicowana w zależności od gatunku. Przeciętne zawartości Cs-137 wzrastały w funkcji wysokości położenia siedliska. Na obszarach górskich radioaktywność Cs-137 była wyższa w porównaniu do terenów nadmorskich.
EN
In the paper the results Cs-137 at some region of Poland were presented. As bioindicator Cs-137 content can one to involve the spruce needles, dwarf mountain pine, mosses, lichens and mushrooms. The concentration of Cs-137 were determined by mean layer of AMP (phosphoromolibdate ammonium). The samples were collected near town Siedlce. Cs-137 contents in mosses and lichens changed from 3,4 Bq/ kg to 343 Bq/kg and from 3,6 Bq/kg to 174 Bq/kg. In the period of investigation fallout of Cs-137 was equal 74 Bq/m2mounth in Tatra Mountains and at Karkonosze Mountain likely about 82 Bq/m2mounth. The average Cs-137 radioactivity in mushrooms, mosses, lichens were different in relation to their species. The average Cs-137 contents was higher of altitude place site. Moreover on the mountain areas Cs-137 radioactivity was higher in comparison to Baltic Region.
20
Content available remote Naturalne radionuklidy w surowcach, półproduktach i płytkach ceramicznych
PL
W pracy przedstawiono wyniki analizy naturalnej promieniotwórczości surowców, półproduktów i gotowych produktów ceramicznych wyrabianych na terenie Polski. Surowce stosowane w przemyśle ceramicznym zawierają naturalne radionuklidy, których aktywność niekiedy przekracza średnie ich poziomy w glebie [1]. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 stycznia 2007 [2] do oceny przydatności materiałów budowlanych wykorzystuje się tzw. współczynniki f1 i f2. Do analizy wykorzystano nie niszczącą metodę spektrometrii gamma (z detektorem HPGe). Najwyższe stężenia naturalnych radionuklidów zaobserwowano dla skalenia i glin (najniższe zaś dla piasku kwarcowego). Gotowe do zastosowania produkty z większym udziałem skalenia i glin wykazują wyższe wartości zarówno współczynnika f1 jak i f2. Otrzymane wartości współczynnika f1 od 0,06 do 1,36 natomiast dla f2 od 8,6 do 379,3 Bq/kg. Dla porównania załączono wyniki analiz płytki importowanej, w której zaobserwowano znacznie wyższe wartości współczynników f1 i f2. Analizy płytek krajowych potwierdzają, możliwość stosowania ich jako materiały wykończeniowe na zewnątrz i wewnątrz budynków.
EN
The natural radionuclides originated from uranium and thorium series as well potassium isotope 40K occur in raw materials used for production of different ceramic items. According to the Polish law the radioactivity of all building materials should comply with limits for the total activity determined by so called coefficient f1, as well as of 226Ra should be below the value 200 Bq/kg (so called f2-coefficant). In practice, some mineral components used in ceramic industry may contain the nature activities remarkably higher than those observed in surface soil. In this work, an analysis of natural radionuclides in some raw materials is presented by-products and commercially available products in Poland. Concentration of the most important radionuclides: 40K, 228Th, 226Ra and 210Pb was detected by gamma-ray spectrometry method and HPGe detector. The observed values of f1, coefficient ranged from 0.06 to 1.36 and from 8.6 to 379,3 Bq/kg for f2. The highest activity concentrations have been observed for the feldspar and some clay samples, while the Iowest values were typical for the quartz sand samples.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.