Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 63

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  opady
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
EN
The effects of changing precipitation and wind regimes on plant physiology are increasingly drawing attention of eco-physiologists. In the manipulative experiment we studied the physiological mechanisms of annual C4 herbs in the semi-arid sandy land to understand the functional significance of their traits and responses to the changing environment, grass Setaria viridis, characterized by the moderate stem water content and low leaf water content, more effectively absorbed light energy and utilized water resources than two dominant dicot plants, Salsola collina and Bassia dasyphylla. Precipitation increase and wind reduction promoted photosynthesis of the three C4 herbaceous plants, and their photosynthetic rates were higher in the end of July than that in August. Precipitation increase and the 20% reduction in wind velocity could also enhance their stomatal conductance and transpiration rate. The transpiration rate was consistent with the change in stomatal conductance, exhibiting highly positive correlation. The interactive effects of precipitation increase and wind velocity reduction made great changes in photosynthetic rate of the S. collina, lifted the photosynthetic rate and water use efficiency of the S. viridis. Our results suggest that the C4 herbs have shown some degree of stress resistance, and they are able to acclimate better to frangible environment of semi-arid sandy land. Furthermore, the changing environments heighten photosynthesis of the C4 herbs, which is pretty important to strength the arid plant stress resistance, then contributed to the ecosystem community production and dry matter accumulation.
PL
W artykule pokazano, że na znacznym obszarze Polski sumaryczny opad roczny zależy od liczby plam słonecznych. Wystąpienie powodzi i intensywnych opadów jest bardziej prawdopodobne w okresach małej aktywności słońca niż dużej. Fakt ten może być wykorzystany przy planowaniu budowy dróg i mostów.
EN
The article demonstrates that in a significant area in Poland the total annual precipitation depends on the number of sunspots. Floods and heavy rainfall are more likely during the periods of low rather than high sun activity. This fact can be used when planning the construction of roads and bridges.
EN
The paper presents the results of analysis of duration of precipitation sequences and the amounts of precipitation in individual sequences in Legnica. The study was aimed at an analysis of potential trends and regularities in atmospheric precipitations over the period of 1966–2015. On their basis a prediction attempt was made for trends in subsequent years. The analysis was made by fitting data to suitable distributions – the Weibull distribution for diurnal sums in sequences and the Pascal distribution for sequence durations, and then by analysing the variation of the particular indices such the mean value, variance and quartiles. The analysis was performed for five six-week periods in a year, from spring to late autumn, analysed in consecutive five-year periods. The trends of the analysed indices, observed over the fifty-year period, are not statistically significant, which indicates stability of precipitation conditions over the last half-century.
PL
W pracy przedstawiono wyniki analiz rozkładów długości trwania sekwencji opadowych oraz wielkości opadów w poszczególnych sekwencjach w Legnicy. Badania miały na celu przeprowadzenie analizy ewentualnych tendencji i regularności w opadach atmosferycznych w okresie 1966–2015. Na ich podstawie podjęto próbę predykcji dla tendencji w kolejnych latach. Analizę wykonano przez dopasowanie do danych odpowiednich rozkładów – rozkładu Weibulla do sum dobowych w sekwencjach oraz rozkładu Pascala do długości sekwencji, a następnie przez zbadanie zmienności poszczególnych wskaźników, takich jak średnia, wariancja i kwartyle. Analiza została przeprowadzona w odniesieniu do pięciu sześciotygodniowych okresów w ciągu roku od wczesnej wiosny do późnej jesieni, rozpatrywanych w kolejnych pięcioleciach. Tendencje badanych wskaźników zaobserwowane na przestrzeni pięćdziesięciolecia nie są istotne statystycznie, co świadczy o stabilności zjawiska opadów w ostatnim pięćdziesięcioleciu.
EN
The article presents issues related to modeling of the rainfall-runoff phenomenon. As factors influencing the simulation results, the velocity and direction of precipitation relative to the drainage basin were indicated. The possibility of underestimating the crosssections of rainwater channels as a result of overlapping rain wave directions and the dominant flow direction in the rainwater channel network was pointed out. The research results to date indicate a reduction in the symptoms of this phenomenon as the complexity of the channel network increases. The final verification was based on the actual catchment. Calculations were made using the Epa SWMM 5.1.013 software. The results are presented in a graphic form to illustrate the variability of stormwater outflow.
EN
The formation features of the potential and temperature dynamics at different levels of soil profile are revealed. The influence of soil temperature in the range of its high positive values on the dynamics of soil moisture potential is established. All lowering of the moisture potential occurs due to an increase in the moisture content. The increase in its content occurs due to precipitation and by pulling moisture from the underlying layers. In winter and in periods with negative temperatures, the moisture content is effected by diffusion of vaporous moisture, and in thawed soil, in liquid form.
PL
Opisano dynamikę potencjału wilgotności i temperatury na różnych poziomach profilu glebowego. Ustalono wpływ temperatury gleby w zakresie jej wysokich dodatnich wartości na dynamikę potencjału jej wilgotności. Wzrost wilgotności występuje w związku z opadami atmosferycznymi i poprzez odciąganie wilgoci z warstw leżących poniżej. W okresie zimowym oraz w okresach ujemnych temperatur występuje dyfuzja pary wodnej, a przy dodatnich temperaturach przepływ wody.
PL
Zarządzanie wodami opadowymi stanowi jedno z największych wyzwań stojących przed współczesnymi miastami. Coraz częściej dochodzi do gwałtownych zjawisk pogodowych, takich jak ulewne deszcze. O tym, jak radzić sobie z tym zjawiskiem rozmawiano w Gniewie podczas 13. Konferencji Wody Opadowe – aspekty prawne, ekonomiczne i techniczne.
PL
Celem pracy jest ocena reżimu opadów i przepływów w okresie 2011–2015 na tle lat 1963–2015 (opady) i 1991–2015 (przepływy) w zlewni rzeki Zagożdżonki po profile Płachty Stare i Czarna. Okres badawczy obejmuje realizację w wyżej wymienionej zlewni dwóch projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki dotyczących wezbrań zimowych i niżówek. Charakterystyki opadów dokonano na podstawie analizy sum dobowych, miesięcznych, półrocznych i rocznych. Do oceny zmienności sum opadów miesięcznych i rocznych zastosowano kryterium KACZOROWSKIEJ [1962]. Wartości przepływów dobowych z wielolecia, odnotowanych w profilach pomiarowych Płachty Stare (1963–2015) i Czarna (1991–2015) stanowiły podstawę charakterystyki hydrologicznej. Stosując kryterium hydrologiczne zaproponowane przez OZGĘ-ZIELIŃSKĄ [1990], na hydrogramach przepływów wyodrębniono niżówki i wezbrania. Za dolną granicę wezbrania przyjęto przepływ NWQ (najniższy z maksymalnych przepływów rocznych), zaś za granicę niżówek przyjęto przepływ SNQ (średni z najniższych przepływów rocznych). Charakterystyki hydrologiczne lat 2011– 2015 odniesiono do wielolecia 1963–2015.
EN
The aim of the study was to evaluate precipitation and hydrological conditions in the period 2011–2015 against the background of long term data collected in the Zagożdżonka River catchment. Precipitation characteristics are based on the analysis of daily, monthly, semi-annual and annual totals. The criterion presented by KACZOROWSKA [1962] was used to evaluate the variability of monthly and yearly precipitation totals. Hydrological characteristic was based on daily flows data recorded in Płachty Stare (1963–2015) and Czarna (1992–2015) gauging station. Two extreme phenomena as flood and drought were identified using daily hydrograph. The threshold of SNQ (mean of the lowest annual flows) was used for flood identification, as well as the threshold of NWQ flow (the lowest of the highest annual flows) was used to identify droughts.
EN
On the morning of 18 September 2017, the center of the city of Elbląg in northern Poland was inundated by the rapidly rising waters of the Kumiela River, resulting in considerable damage and chaos in the city. The present paper provides information about this event, which was caused by intense precipitation lasting two days. We put this individual event in perspective by examining the climate track in the observation and projection of flood hazard through analyzing changes in temperature, precipitation and intense precipitation. We also examine the non-climatic factors of flood risk, such as spatial development and river regulation. Further, we pose the question of whether actions aimed at flood risk reduction, predominantly by way of structural defenses in the catchment of the Kumiela River, really reduce the flood risk in Elbląg. We also offer more general remarks pertaining to flood risk reduction in Poland, primarily based on technical measures, and we unveil the shortcomings of the current flood risk management system in Poland. In the social consciousness, the structural flood defense strategy has become the norm of thinking in terms of methods for reducing the effects of floods in Poland, but this does not always contribute to reducing flood damage either locally or nationally. We refer to some good examples of preparedness for urban inundations caused by heavy precipitation in other cities.
EN
Irregular rainfall distribution is receiving considerable attention. The amount of rainfall for one region can account for 500-600 mm, sometimes 1000 mm. For example, in the year 1985, Zagtala in Azerbaijan received 716 mm of rainfall, while in 1988, 2004 and 2008 - 1151, 1306 and 661 mm, respectively, were measured. In Lankaran 2061 mm were measured in 1982 and 470 mm in 1999. Generally, rainfall distribution differs across the Republic of Azerbaijan. In this study, the physical side of such variations was clarified. In relation to that, the movement speed of the atmosphere in regard of the rotation of the Earth was analyzed, showing that the difference in rainfall distribution, according to the time structure, is connected to the direction change of the atmospheric movement. Generally, the reasons for atmospheric movements cannot be identified as the rotation movement of the earth, mainly because both environments show different activities. While the processes happening in the atmosphere often change, influenced by the pressure gradient, the rotation movement of the earth is more stationary. We also evaluated the rainfall forecast method for the region Lankaran. Taking into account its simplicity, the Shuster method was used. Observation data was divided into stationary and casual elements. Selection of periodicals was determined by separation of long term meteorological data into harmonic functions. By accepting the variation, the coefficient casual item was added.
EN
This study detected, for the first time, the long term annual and seasonal rainfall trends over Bihar state, India, between 1901 and 2002. The shift change point was identified with the cumulative deviation test (cumulative sum – CUSUM), and linear regression. After the shift change point was detected, the time series was subdivided into two groups: before and after the change point. Arc-Map 10.3 was used to evaluate the spatial distribution of the trends. It was found that annual and monsoon rainfall trends decreased significantly; no significant trends were observed in pre-monsoon, monsoon, post-monsoon and winter rainfall. The average decline in rainfall rate was –2.17 mm·year–1 and –2.13 mm·year–1 for the annual and monsoon periods. The probable change point was 1956. The number of negative extreme events were higher in the later period (1957–2002) than the earlier period (1901–1956).
PL
W badaniach prezentowanych w niniejszej pracy wykryto po raz pierwszy długookresowe trendy rocznych i sezonowych wartości opadów w indyjskim stanie Bihar w latach 1901–2002. Stosując kumulatywny test odchyleń (CUSUM – ang. cumulative deviation test) i regresję liniową zidentyfikowano punkt zwrotny. Następnie serie czasowe zostały podzielone na dwie grupy: przed i po punkcie zwrotnym. Do oceny przestrzennego rozkładu trendów zastosowano program Arc-Map 10.3. Stwierdzono, że trendy rocznych i monsunowych opadów znacząco malały. Nie zaobserwowano istotnych trendów w odniesieniu do opadów przed monsunem, po monsunie i w okresie zimowym. Średnie zmniejszenie ilości opadów wynosiło 2,17 mm·rok–1 i 2,13 mm ·rok–1 odpowiednio dla opadów rocznych i monsunowych. Prawdopodobnym punktem zwrotnym był rok 1956. Liczba skrajnych negatywnych zjawisk była większa w okresie 1957–2002 niż w okresie 1901–1956.
EN
Impact of climate change on crop growth is dynamic and difficult to quantify due to heterogeneity of the associated effects and their interactions within the Earth system. The main objective of this study is to establish how future climate change might affect agriculture, through an assessment of temperature and precipitation driven parameters. These include percentage number of rainy days with extreme precipitation, percentage of extreme precipitation relative to wet days, first fall frost days, last spring frost days, growing degree days, growing season length and the total precipitation. Results show modest increase in total precipitation with a slight increase in extreme precipitation, representing up to 2.2% increase by 2060 under representative concentration pathway (RCP 8.5) scenario. There would be late first fall frost days, early last spring frost days and increased growing season length by up to 2 weeks in 2060. The growing degree days are projected to increase under all scenarios for all crops, with cotton showing the largest increase of up to 37% relative to the baseline period.
PL
Wpływ zmian klimatu na wzrost upraw jest dynamiczny i trudny do ilościowej oceny z powodu różnorodności powiązanych efektów i ich interakcji w całym systemie Ziemi. Głównym celem badań prezentowanych w niniejszej pracy było ustalenie, jak zmiany klimatu w przyszłości mogą wpłynąć na rolnictwo, na podstawie oceny parametrów związanych z temperaturą i opadami. Analizowano następujące parametry: udział (w %) dni deszczowych z ekstremalnym opadem, udział ekstremalnych opadów w stosunku do opadów ogółem, pierwsze jesienne dni z mrozem, ostatnie wiosenne dni z mrozem, stopniodni w sezonie wegetacyjnym, długość sezonu wegetacyjnego, i sumę opadów. Wyniki wykazują umiarkowany wzrost całkowitych opadów i niewielki wzrost opadów ekstremalnych – do 2,2% do roku 2060 wg scenariusza Representative Concentration Pathway (RCP 8.5). W 2060 roku pierwsze jesienne dni z mrozem wystąpią później, ostatnie wiosenne dni z mrozem wystąpią wcześniej, a sezon wegetacyjny wydłuży się o ok. 2 tygodnie. Zgodnie ze wszystkimi scenariuszami przewiduje się, że liczba stopniodni w sezonie wegetacyjnym zwiększy się dla wszystkich upraw, a największy przyrost (maksymalnie o 37%) w stosunku do okresu bazowego prognozuje się dla upraw bawełny.
PL
Celem badań była ocena siły korelacji pomiędzy roczną sumą opadów atmosferycznych i roczną objętością wód przypadkowych dopływających do 3 wybranych sieci kanalizacyjnych. Wody przypadkowe to najczęściej wody opadowe lub roztopowe przedostające się do wnętrza kanałów sanitarnych przez włazy studni kanalizacyjnych oraz nielegalnie wykonywane włączenia do przykanalików wylotów rynien dachowych, wpustów podwórzowych lub wylotów drenaży służących do odwodnienia posesji. Analizę oparto na 12 letnich ciągach pomiarowych, obejmujących sumy roczne opadów atmosferycznych dla Krakowa oraz roczne objętości wód przypadkowych dopływających do 3 rozdzielczych sieci kanalizacyjnych, odprowadzających ścieki bytowe z osiedli mieszkaniowych w latach 2004-2015. Przeprowadzone badania wykazały istotną statystycznie, bardzo wysoka korelację pomiędzy roczną sumą opadów atmosferycznych i roczną objętością wód przypadkowych dopływających do badanych sieci kanalizacyjnych. Na podstawie równań funkcji regresji obliczono, że wzrost sumy rocznej opadów o 100 mm spowoduje wzrost rocznej objętości wód przypadkowych dopływających do analizowanych kanalizacji od 2 305 aż do 14 866 m3. Uzyskane wyniki badań, powinny być sygnałem do podjęcia przez eksploatatorów sieci kanalizacyjnych intensywnych i skutecznych działań mających na celu wyeliminowanie nielegalnych podłączeń rynien dachowych lub wpustów podwórzowych do kolektorów sanitarnych.
EN
The aim of the study was to find out the strength of the correlation between total annual precipitation and annual volume of accidental water entering three selected sewerage systems. Accidental water is usually precipitation or melt water entering the sanitary sewers via manhole wells or the outlets of rain gutters, yard gullies or local drainage systems illegally connected to the drains. The analysis included 12-year measurement series covering total annual precipitation for Kraków and annual volume of accidental water entering three distribution sewerage networks discharging domestic sewage from residential areas in the years 2004-2005. The study revealed a significant and very strong correlation between total annual precipitation and annual volume of accidental water entering the investigated sewerage systems. Results if regression equations showed that a 100 mm increase in total annual precipitation would enhance will the annual volume of accidental water supplied to the analyzed sewerage systems from 2 305 up to 14 866 m3. This clearly indicates the need to intensify the efforts aimed at elimination of illegal connections of rain gutters and yard gullies to the investigated sewerage systems.
EN
The paper examines the results of phenological research on common beech (Fagus sylvatica L.) during a period of 21 years (1995-2015) in the submontane beech forest of central Slovakia (Inner Western Carpathians). We focused on bud-burst, leaf unfolding and leaf colouring. Temporal analysis indicated that the mean monthly air temperature increased, especially from April to August. An extraordinary increase of air temperature in March and April, mostly in the last decade, was detected. The precipitation from May to August varied considerably, but in the range of the long-term mean value. During the study period, the mean/earliest/latest onset of the bud-burst of common beech was observed on the 110th/101st/120th day of the year (DOY), respectively. As for leaf unfolding 10% and 50% (LU 10 and LU 50), we found the mean/earliest/latest onset on the 114th/103rd/122nd DOY and on the 118th/108th/124th DOY, respectively. The mean/earliest/latest onset of leaf colouring 10% (LC 10) and 50% (LC 50) started on the 272nd/262nd/288th DOY and on 286th/276th/298th, respectively. A medium degree of negative correlation (r = -0.68, P < 0.05) was found between air temperature and spring plant development (LU 50). In contrast, for both the cumulative temperature and precipitation, we found very low correlation with autumnal leaf phenology (r ≤ 0.3, P > 0.05). The vegetation period of the examined tree species lasted for 168 days on average (min/max were 155/183 days). Trend analysis revealed an earlier onset of spring phenophases by 7 days/2 decades. Conversely, a delay of autumnal phenophases by 9 days was recorded, so the vegetation period of beech extended by more than two weeks during the study period.
PL
Na podstawie pomiarów morfologicznych klifu i plaży oraz dokumentacji fotograficznej ustalono współczesne tempo erozji klifu w miejscowości Trzęsacz w latach 1997-2017. Zarejestrowane zmiany geodynamiczne klifu powiązano z cyklicznymi czynnikami sprawczymi: spiętrzeniami sztormowymi i opadami deszczu. Ponadto przedstawiono historyczne zmiany morfodynamiczne klifu i niszczenia kościoła w oparciu o dostępne publikacje, mapy i fotografie. Od 2003 r. ruinę chroni ścianka szczelna z gabionów – klif w tym miejscu jest nieaktywny. Od 2010 r. podnóże klifu Wybrzeża Trzebiatowskiego od Niechorza do Trzęsacza osłonięte jest opaską, to zatrzymało znaczną erozję rejestrowaną na całym odcinku do 2009 r. Ustalono, że zabieg ten nie chroni przed cofaniem krawędzi klifu, wynoszącym do 0,1 m a–1 tuż przy ruinie kościoła. Na ostatnim 200-stu metrowym odcinku bez opaski średnie tempo cofania krawędzi wynosi 0,4 m a–1.
EN
In the article it has been presented historical and present morphodynamic change the of the morainic cliff in the region of Trzęsacz on the west Polish Baltic coast. Historical cliff and church erosion have been described basing on available publications, maps and photographs. On the basis of field morphological measurements, current rate of cliff erosion was determined for period 1997–2017. The recorded geodynamical cliff changes of the have been related to the periodic impact factors: storm surges and precipitation. Since 2003, the ruin has been protected by a wall made of gabions – the cliff is inactive. Since 2010, the foot of the cliff of the Trzebiatów Highland from Niechorze to Trzęsacz is shielded with a rocky band. This protection has stopped significant cliff erosion recorded until 2009. It was found that this treatment does not protect against the cliff edge retreat, that is up to 0.1 m per year near the church ruin. Along the last 200 m long cliff section without band, the average cliff edge retreat is 0.4 m annually.
EN
The aim of this research work is to evaluate changes in the quantities of water and chemical parameters of outflow water from the forest catchment. Research was carried over a hydrological five-year period in the Ochożanka River basin (Western Polesie). The structure of the catchment area of 33.1 km2 is dominated by forestland constituting 81% of the area. During this period the precipitation amounted to 627 mm, which was 100 mm higher than the multi-year average. Precipitation of the summer half-year was almost three times higher than in the winter half-year. Data analysis shows that the average unit outflow from the catchment unit was 3.0 dm3·s–1·km–2. Outflow in the winter half-year was 52% higher than in the summer half-year. The waters of the river are used, they are usually characterized by good chemical status. In case 30% samples concentration of Kjeldahl nitrogen (>2 mg N·dm–3), total phosphorus (>0.4 mg P·dm–3) exceed the limit values for second class quality water. Indicators of oxygen conditions reach medium and high values. In spring, it happens that the limits are exceeded for second class water quality. These values are respectively COD > 20 mg O2·dm–3 and oxygen <5 mg O2·dm–3. An important issue related to the value parameters is the seasonal variability of their concentration in water outflow from the catchment. The maximum value chemical parameters are recorded in March, when the occurred largest outflows water.
PL
Celem pracy jest ocena zmian ilości wody i napływających składników odżywczych. Badania przeprowadzono w hydrologicznym okresie pięcioletnim na Polesiu Zachodnim. W strukturze użytkowania zlewni Ochożanki o powierzchni 33,1 km2 dominują lasy stanowiące 81%. W okresie badań wielkość opadów wynosiła 627 mm i była o 100 mm większa od średniej wieloletniej. Opad w półroczu letnim był prawie trzykrotnie wyższy niż w półroczu zimowym. Analiza danych wskazuje, że średni roczny odpływ jednostkowy wyniósł 3,0 dm3·s–1·km–2. Odpływ w półroczu zimowym był o 52% większy niż w półroczu letnim. Wody rzeki charakteryzują się zazwyczaj dobrym stanem chemicznym. W przypadku 30% próbek przekroczone były wartości graniczne II klasy jakości wody stężenia azotu Kjeldahla (>2 mg N·dm–3) i fosforu ogólnego (>0,4 mg P·dm–3). Wskaźniki tlenowe charakteryzowały się wartościami średnimi i dużymi. Wiosną bardzo często były przekroczone wartości graniczne II klasy jakości. Wówczas wartości te wynosiły – dla ChZT > 20 mg O2·dm–3 i natlenienia <5 mg O2·dm>sup>–3. Ważną kwestią związaną z wartościami parametrów jest sezonowa zmienność ich stężenia w wodzie odpływającej ze zlewni. Maksymalne wartości parametrów chemicznych odnotowano w marcu, kiedy występują największe odpływy wody.
PL
W pracy przedstawiono symulacje i ocenę wskaźnika hydrotermicznego (HTC) Sieljaninowa w 2015 roku w kontekście warunków aktualnych i oczekiwanych zmian klimatu dla potrzeb rolnictwa. Dla wybranej stacji meteorologicznej w centralnej Polsce wygenerowano dobowe wartości temperatur powietrza i opadów dla warunków aktualnych i oczekiwanych zgodnie z trzema typowymi dla Polski scenariuszami GISS Model E, zakładającymi podwojenie koncentracji CO2 - co jest spodziewane w latach 2050-2060. Dla roku 2015 oraz dwóch 500-letnich serii temperatur powietrza i opadów obliczono w okresach kroczących 30-dniowych wskaźnik hydrotermiczny HTC w istotnych z punktu widzenie nawodnień okresach od kwietnia do września. Łącznie w każdym roku wyznaczono 154 wartości wskaźnika HTC. Przebieg średnich wartości wskaźnika hydrotermicznego przedstawiono na wykresach wraz z odchyleniami standardowymi, 90% i 50% obszarami ufności. W badaniach wykazano, że rok 2015 należał do lat suchych bądź bardzo suchych w większości całego okresu wegetacji. Podobnie oceniony byłby w latach 2050-60 przy założeniu scenariusza zmian klimatu GISS. W pracy wykazano również, że wskaźnik HTC w sytuacjach nagłych dużych opadów przeszacowuje ocenę suszy meteorologicznej (zawyża wartości wskaźnika HTC).
EN
This paper attempts to evaluate a year 2015 from the point of view of present and future expected climate for the purpose of agriculture production using the hydrothermal index of Sieljaninov (HTC). Air temperature and total precipitation were simulated for conditions current and expected for a chosen meteorological station in Central Poland, according to the GISS Scenario (which is typical for Poland assuming the CO2 concentration doubles, as is expected for the years 2050-2060). The year 2015 and two 500-year daily temperature and rainfall series were used for computing the hydrothermal index of Sieljaninov, with a 30-day window for vegetation periods, from April to September. The simulated hydrothermal index was presented on a graph during the vegetation period as a course of means with standard deviations, and 50% and 90% critical area. The presented results show the year 2015 as dry or very dry within the vegetation period as well from the point of view of future climate changes according to the GISS Scenario. In case of heavy rainfall during the dry period of plant vegetation hydrothermal index show over estimation tendency.
PL
Długookresowe susze bądź krótkookresowe intensywne opady są zjawiskami generującymi istotne problemy na obszarach zurbanizowanych. Względy ekonomiczne przy jednoczesnym wzroście świadomości ekologicznej społeczeństwa powodują coraz większe zainteresowanie wykorzystaniem wód opadowych przez indywidualne gospodarstwa domowe. W pracy dokonano oceny ekonomicznej opłacalności inwestycji związanej z pozyskaniem i wykorzystaniem wody opadowej przez gospodarstwa domowe w wybranych miastach w Polsce. W oparciu o uzyskane wyniki wskaźnika NPV stwierdzono, że największe uzasadnienie ekonomiczne ma pozyskiwanie i wykorzystanie wód opadowych w Poznaniu. Jednak po uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych wskazano na ograniczenia dotyczące tej lokalizacji. Zwrócono uwagę na perspektywiczne możliwości realizacji tego typu inwestycji we Wrocławiu. Uznano, że aktualnie zasadniczymi czynnikami wpływającymi na opłacalność inwestycji w zakresie pozyskiwania wód opadowych są charakter i wysokość opłaty za odprowadzanie wód opadowych.
EN
Extreme weather phenomena, and among them floods, heavy rains or long-lasting droughts result in severe problems in the urbanized environment due to the water excess or deficit. Economic reasons and the increasing ecological awareness lead to a situation when more and more households are interested in utilizing rainwater. The aim of this paper is to assess the profitability of harvesting and using rainwater by households located in selected cities in Poland. Calculated Net Present Value (NPV) indices shows that among selected locations, Poznan is a city where rainwater harvesting systems have the biggest economic justification. However after taking into account the local situation some limitations concerning this site have been pointed out. Such systems have long-range opportunities to be put into practice in Wroclaw. Also it has been found that factors affecting cost-effectiveness of rainwater harvesting systems are the specification and value of the rainwater discharging fees.
EN
Chronological series of monthly and annual precipitation data recorded in Gabes Watershed, south-eastern Tunisia, were analyzed. The study is based on the standardized precipitation index (SPI) values, computed for 10 rainfall stations over the period 1987–2012, which corresponds to an observatory period of 25 hydrologic years (from September to August). The results obtained show a great variability in SPI values. The historical evolution of the SPI made it possible to define the periods of excess and deficit, corresponding to wet and dry periods respectively. The wet years were found to be 1989–1990, 1995–1996 and 2006–2007 while the dry years were 1987–1988, 1996–1997, 2000–2001, 2001–2002, 2007–2008, 2008–2009 and 2009–2010. This clearly shows alternating wet and dry periods, but with drought episodes taking prevalence over rainy fronts throughout the study period. Indeed, a high tendency towards a drop in precipitation and important sequences of drought were observed. Spatial variability of drought throughout Gabes Watershed was examined by geostatistical analysis of SPI, as drought and rainfall distribution vary with latitude, longitude, topography and proximity to the Mediterranean Sea. The results obtained showed that, compared to coastal and southern areas, drought was observed to be more important in the West and the North of Gabes Watershed. The SPI showed that moderate droughts are generally more frequent than severe or extreme droughts in most of the Watershed.
PL
Analizowano serie miesięcznych i rocznych opadów notowane w zlewni Gabes w południowo-wschodniej Tunezji. W badaniach wykorzystano wartości standaryzowanego wskaźnika opadu (SPI) obliczonego dla 10 stacji opadowych w latach 1987–2012, co odpowiada okresowi obserwacji równemu 25 latom hydrologicznym (od września do sierpnia). Uzyskane wyniki dowodzą znacznej zmienności wartości SPI. Zmienność w czasie umożliwiła zdefiniowanie okresów nadmiaru i deficytu opadów, które odpowiadają okresom mokrym i suchym. Mokrymi okresami okazały się lata 1989–1990, 1995–1996 i 2006–2007, podczas gdy susze przypadały na lata 1987–1988, 1996–1997, 2000–2001, 2001–2002, 2007–2008, 2008–2009 i 2009–2010. Wskazuje to jasno na naprzemienność okresów mokrych i suchych z przewagą tych ostatnich w czasie objętym badaniami. Rzeczywiście obserwowano tendencję do zmniejszania opadów i do występowania sekwencji okresów suszy. Przestrzenną zmienność suszy w zlewni Gabes badano za pomocą geostatystycznej analizy SPI, ponieważ rozmieszczenie susz i opadów zmienia się wraz z szerokością i długością geograficzną i zależy od topografii oraz odległości od Morza Śródziemnego. Uzyskane wyniki świadczą, że susze były intensywniejsze na zachód i północ od zlewni Gabes niż na obszarach przybrzeżnych i południowych. Wskaźnik SPI dowodzi, że umiarkowane susze są częstsze niż susze intensywne i ekstremalne w większej części zlewni.
PL
Celem pracy była charakterystyka warunków termiczno-opadowych w województwie opolskim na podstawie wartości średnich miesięcznych temperatur powietrza i miesięcznych sum opadów atmosferycznych (1981-2010) ze stacji: Łosiów, Stare Olesno, Opole i Głubczyce. Obliczono podstawowe charakterystyki statystyczne warunków termiczno-opadowych, którymi były średnie 30-letnie wartości miesięcznych i rocznych temperatury powietrza oraz opadów atmosferycznych, odchylenia standardowe temperatury, współczynniki zmienności opadów atmosferycznych. Badano również czy występują tendencje zmian temperatury i opadów. Ponadto, wyznaczono daty początku i końca okresów termicznych oraz ich długości. Wyznaczone okresy to termiczna zima, okres gospodarczy, wegetacyjny, intensywnej wegetacji oraz dojrzewania odpowiadający okresowi termicznego lata. W ostatnim etapie prac obliczono wskaźnik suchości A. Na podstawie przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że na obszarze województwa opolskiego średnia roczna temperatura powietrza wahała się od 8,0°C do 9,1°C i w przypadku dwóch miejscowości wystąpił istotny jej wzrost. Zaobserwowano również istotny wzrost temperatury miesięcznej w kwietniu i miesiącach letnich. Wzrost temperatury przełożył się na zmiany czasu trwania okresów termicznych, które na badanym obszarze były zróżnicowane co do długości. Zima trwała od 54 do 76 dni, okres gospodarczy od 246 do 260 dni, okres wegetacji od 221 do 235 dni, okres intensywnej wegetacji od 161 do 176 dni, a okres termicznego lata od 90 do 111 dni. Średnie roczne sumy opadów wynosiły od 586 mm w Głubczycach do 652 mm w Starym Oleśnie i cechowały się zmiennością od 17% do 21%. Stwierdzono istotne tendencje rosnące sum opadów rocznych w Łosiowie i Głubczycach oraz sum miesięcznych przede wszystkim w miesiącach: styczniu, lutym, listopadzie oraz w lipcu. Zmiany warunków termicznych i opadowych przełożyły się na zmiany wartości wskaźnika suchości; w miesiącach czerwiec i sierpień stwierdzono jego wzrost, a w styczniu spadek, co oznacza, że wzrasta zagrożenie suszą w miesiącach letnich a styczeń staje się coraz bardziej wilgotny.
EN
The aim of the study was the characteristics of thermal-precipitation conditions in the Opole voivodeship on the basis of mean monthly air temperature, and precipitation values from the 1981-2010 period from the Łosiów, Stare Olesno, Opole, and Głubczyce weather stations. Basic statistical characteristics of the thermal-precipitation conditions were calculated. They were mean monthly, and annual air temperature, and precipitation values over the 30-year period, standard temperature deviations, and precipitation variability coefficients. It was also studied whether there were trends of change as far as temperature, and precipitation were concerned. In addition, the dates of the beginning, and end of thermal periods, as well as their lengths were determined. The determined periods were: thermal winter, the economic period, vegetation period, intense vegetation period, and ripening period, corresponding to the period of thermal summer. During the last stage of study, dryness indicator A was calculated. On the basis of the calculations carried out, it was stated, that in the Opole voivodship the mean annual air temperature ranged from 8.0ºC, and 9.1ºC, and in the case of two towns it increased significantly. A significant increase in monthly temperature was also observed in April, and in the summer months. The increase in temperature translated into changes in the length of thermal periods, which, in the studied area, differed in length. Winter lasted from 54 to 78 days, the economic period from 246 to 260 days, vegetation period from 221 to 235 days, intense vegetation period from 161 to 176 days, and the summer period from 90 to 111 days. Annual precipitation means ranged from 586 mm in Głubczyce, to 652 mm in Stare Olesno, and were characterized by variability: from 17 to 21%. Significant increasing trends were stated in annual precipitation totals in Łosiów, and Głubczyce, and in monthly precipitation totals, above all in January, February, November, and July. The changes in thermal, and precipitation conditions translated into the changes in the dryness indicator values. From June to August, an increase in the value of the indicator was stated, and in January – a decrease, which means that there is an increasing threat of drought in the summer months, whereas January is more, and more humid.
EN
The objective of the study was an assessment of the effect of climatic changes on grassland growth, its water conditions and biomass. Forecasting the grassland biomass and indicating the influence of climate on grasslands growth could be an important tool in grassland management on the national, regional and field grassland scales. Remote sensing gives the possibility to estimate the grassland growth conditions what have been achieved applying NOAA.AVHRR and Terra.MODIS. Identification of grasslands throughout the country have been done using Corine Land Cover (CLC) database. Vegetation index (NDVI) and surface temperature (Ts) have been calculated from satellite data. Meteorological data for Poland have been collected: i) for years 1997–2015, ii) for the period 1985–2014 to find the trends of climatic changes. There have been found: significant trends in air temperature (Ta) in NUTS1 in Poland; significant trend of increasing grassland surface temperature (Ts) in Poland based on satellite data; comparable results between Ts – Ts_mean and Ta – Ta_mean for the years 1997–2015; significant positive relationship between the (April-September) standardized precipitation evapotranspiration index (SPEI) and grass yields in Poland. In Norway, a trend towards earlier growth start in spring and increasing temperature sum in the growing season for the last ten years have been found, however, with large variation between years. Also, trends towards warmer springs and autumns since 1991 in Northern Norway has been observed. Climate changes may affect positively and negatively the grassland productivity. Proposed new and efficient methods based on satellite observations, can be used to monitor the productivity of grasslands to understand trends and anomalies that are likely to continue into the future, can help in planning for agricultural practices, can be an efficient tool in decision support system of grassland management and offsetting financial risks on large scales.
PL
Celem badań była ocena wpływu zmian klimatycznych na wzrost użytków zielonych, ich warunki wodne i biomasę. Prognozowanie biomasy i określanie wpływu klimatu na jej rozwój jest ważnym zadaniem w zarządzaniu użytkami zielonymi w skali kraju, regionu i pojedynczego gospodarstwa łąkarskiego. Metody teledetekcji umożliwiają ocenę warunków wzrostu roślin na podstawie danych satelitarnych NOAA. AVHRR i Terra.MODIS. Rozmieszczenie użytków zielonych w Polsce zostało pobrane z bazy Corine Land Cover (CLC). Wskaźnik zieleni NDVI oraz temperatura powierzchni czynnej Ts zostały obliczone z ww. danych satelitarnych. W celu określenia trendów zmian klimatycznych zebrano dane meteorologiczne dla obszaru Polski i) z lat 1997–2015 oraz ii) 1985–2014. W wyniku przeprowadzonych analiz otrzymano: znaczące trendy temperatury powietrza (Ta) dla regionów statystycznych (NUTS2); znaczący trend rosnący temperatury powierzchni czynnej (Ts). Dla lat 1997–2015 otrzymano porównywalne wyniki pomiędzy Ts i Ts_mean oraz Ta i Ta_mean oraz znaczącą zależność dodatnią pomiędzy wskaźnikiem (z okresu kwiecień-wrzesień) standaryzowanego klimatycznego bilansu wodnego (SPEI) a produkcyjnością użytków zielonych. Dla obszaru Norwegii otrzymano trend wcześniejszego startu wegetacji na wiosnę i rosnący trend sumy temperatur powietrza w sezonie wegetacyjnym w ostatnim dziesięcioleciu, z tym, że z dużymi wahaniami w poszczególnych latach. W północnej Norwegii zanotowano również od roku 1991 trend coraz cieplejszych wiosen i jesieni. Zmiany klimatyczne mogą wpływać zarówno pozytywnie jak i negatywnie na produkcyjność użytków zielonych. Proponowane nowe metody bazujące na danych satelitarnych mogą być zastosowane do monitorowania produkcyjności użytków zielonych w celu rozpoznania trendów i anomalii klimatycznych, które mogą się zdarzyć w przyszłości, jak również mogą pomóc w planowaniu produkcji rolniczej w celu uniknięcia strat finansowych na dużą skalę.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.