Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 3231

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 162 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  ochrona środowiska
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 162 next fast forward last
PL
W wyniku postępu cywilizacji, środowisko naturalne doznawało i nadal doznaje mniejszych lub większych uszczerbków, a bywa, że są to zmiany nieodwracalne. W związku z tym często można usłyszeć stwierdzenie, że człowiek to największy pasożyt na planecie.
PL
W ubiegłym roku obchodziliśmy 40. rocznicę podpisania pierwszej umowy międzynarodowej, której celem była i jest ochrona środowiska oraz zdrowia ludzi przed skutkami zanieczyszczenia powietrza. Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości (ang. Convention on Long-range Transboundary Air Pollution) została podpisana w Genewie 13 listopada 1979 r. z inicjatywy Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) przez 32 państwa regionu EKG ONZ (w tym Polskę). Trwałe Zanieczyszczenia Organiczne zostały objęte odrębnym protokołem Konwencji w 1998 r. jako substancje wyjątkowo niebezpieczne dla środowiska przyrodniczego. Uwolnione ze źródeł powstawania (produkty uboczne wielu procesów przemysłowych i termicznych) TZO trafiają do atmosfery, a poprzez depozycję atmosferyczną lub zrzuty bezpośrednie, do wód powierzchniowych. Jeszcze w 2010 r., na spotkaniu Grupy Specjalnej TZO Konwencji w Montrealu, przyjęto wykluczenie z dyskusji stref polarnych jako praktycznie nieobjętych zanieczyszczeniami działalności przemysłowej i stanowiących czyste, nieskażone substancjami niebezpiecznymi, tereny. Najnowsze badania realizowane w ramach projektu Narodowego Centrum Nauki (2016/23/N/ST10/01376), prowadzone w strefach polarnych obu biegunów: północnej Arktyki i południowej Antarktyki, wykazały, że TZO zostały wykryte w 60% pobranych osadów dennych z tych rejonów. Wyniki badań udowodniły zwiększające się zanieczyszczenie powietrza drobnymi pyłami o średnicy mniejszej od 2,5 mikrometra (PM2.5), na których silnie sorbują się i przenoszą na dalekie odległości substancje toksyczne. Zjawisko to stało się wyjątkowo ważne dla ochrony zdrowia człowieka w dobie pandemii i przenoszonych powietrzem patogenów.
EN
Last year, we celebrated the 40th anniversary of signing of the first international agreement, which has been intended to protect the environment, and human health against the effects of air pollution. The Long-range Transboundary Air Pollution Convention (LRTAP) was signed in Geneva on November 13,1979 as an initiative of the United Nations Economic Commission for Europe (UNECE) by 32 countries of the UNECE region (including Poland). Persistent Organic Pollutants were issued in the separate Protocol to the Convention in 1998 as substances considered to be extremely hazardous to the environment. Once released from the source of origin (as by-products of many industrial and thermal processes), POPs are emitted into the atmosphere, and through atmospheric deposition or direct discharges, they enter surface waters. In 2010, at the meeting of the POPs Special Group of the Convention in Montreal, it has been agreed to exclude polar zones from the discussion, as they were classified as pristine, and not being impacted by industrial activities. The latest research carried out as part of the National Science Center grant (2016/23/N/ST10/01376) conducted in polar zones of the North and the South Poles – Arctic and Antarctic, revealed considerable POPs contamination in 60% of collected bottom sediments from both regions. The recent studies have indicated increasing air pollution with particulate matter particles of a diameter smaller than 2.5 micrometers (PM2.5), being a strong sorbent, and a carrier of toxic substances over long distances. This phenomenon has become extremely important for the protection of human health in times of pandemics and airborne transmitted pathogens.
3
Content available remote Biodegradowalne stopy na bazie Mg
PL
Materiały biodegradowalne to materiały, które po spełnieniu swojej funkcji rozkładają się do prostych związków, które są naturalne dla otoczenia. Do tego rodzaju materiałów można zaliczyć specjalnego typu polimery, które mogą być stosowane na opakowania i torebki. W materiałach tych pokłada się duże nadzieje na zmniejszenie ilości śmieci, które produkują ludzie, co ma w znaczący sposób pomóc chronić nasze środowisko.
PL
Każdy produkt spożywczy wymaga właściwej ochrony, zatem opakowania są nieodzownym elementem gospodarki rynkowej. Niewłaściwy dobór lub brak opakowania mogą prowadzić do powstawania strat ilościowych, w wyniku zepsucia lub zniszczenia towaru. Innowacyjne rozwiązania z zakresu projektowania i produkcji opakowań mogą redukować lub eliminować generowanie nadmiernej ilości odpadów, które stanowią obciążenie dla środowiska naturalnego. Opakowania pełnią różnorodne funkcje, które często trudno dostosować do wymagań ochrony środowiska. Nadrzędnym celem nauki i przemysłu jest dostarczanie opakowań ekologicznych, które zaspokoją potrzeby zarówno producentów, jak i konsumentów. Obiecującą perspektywę stanowi zrównoważony rozwój opakowań, którego założenia opierają się na harmonijnym połączeniu rozwoju gospodarczego i społecznego, przy jednoczesnym zachowaniu świadomej odpowiedzialności ekologicznej.
EN
Every food product requires proper protection, therefore packaging is an indispensable element of the market economy. Incorrect selection or lack of packaging may lead to quantitative losses as a result of spoilage or destruction of the goods. Innovative solutions in packaging design and production can reduce or eliminate the generation of excessive amounts of waste that burden the environment. Packaging has a variety of functions that are often difficult to adapt to environmental requirements. The primary purpose of the science and industry is to provide “ecologic” packaging that will meet the needs of both producers and consumers. A promising perspective is the sustainable development of packaging, which assumptions are based on a harmonious combination of economic and social development, while maintaining conscious ecological responsibility.
PL
W artykule przedstawiono problematykę gospodarowania odpadami przemysłu spożywczego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem branży tłuszczowej. Opisano obowiązujące regulacje prawne dotyczące zasad gospodarowania odpadami. Za pomocą danych statystycznych zobrazowano sytuację w Polsce w ciągu ostatnich lat, również na tle innych państw Unii Europejskiej. Stwierdzono, że brak jednolitej metodyki gromadzenia danych prowadzi do otrzymywania niepełnej informacji i ograniczonej analizy dotyczącej gospodarki odpadami w kraju. Od 2004 r. Polska znajdowała się w czołówce krajów generujących największe ilości odpadów przemysłowych ogółem w całej Unii Europejskiej. Wskaźnik ten był o ok. 50% niższy w 2016 r., w porównaniu z rokiem 2004 (Eurostat). W latach 2010-2018 nastąpił znaczący spadek ilości odpadów z przetwórstwa żywności – o ok. 40% (GUS). Odpady w branży tłuszczowej stanowią zróżnicowaną grupę, która zaliczana jest do odpadów niebezpiecznych. Po odpowiednim przetworzeniu mogą być wykorzystane jako surowce do produkcji tłuszczów technicznych, biogazu rolniczego, biodiesla, wypełniaczy materiałów budowlanych, nawozów, a także do syntezy enzymów lipolitycznych, jako dodatki do pasz (nawet do produktów spożywczych).
EN
The article presents the issues of waste management in the food industry in Poland, with particular emphasis on the fat industry. The binding legal regulations concerning the principles of wastes management were described. Using statistical data, the situation of Poland in recent years has been illustrated, also in comparison with other European Union countries. It was found that the lack of a unified methodology for collecting data leads to receive incomplete information and limited analysis of the waste management in the country. Since 2004, Poland has been at the forefront of countries generating the largest total amount of industrial wastes in the entire European Union. This indicator was approx. 50% lower in 2016 as compared to 2004 (Eurostat). In 2010-2018, there was a signifi¬cant decrease in the amount of food processing wastes by approx. 40% (GUS). Waste in the fat industry is a diversified group, that is classified as hazardous wastes. After proper processing, they can be used as raw materials for the production of technical fats, agri¬cultural biogas, biodiesel, building material fillers, fertilizers, as well as for the synthesis of lipolytic enzymes, as feed additives (even for food products).
PL
Przedstawiono uregulowania prawne dotyczące możliwości zastosowania bezzałogowych statków powietrznych w ochronie środowiska. Omówiono rodzaje platform pomiarowych do oznaczania czynników wpływających na jakość powietrza.
EN
A review with 46 ref., of legal aspects regarding classification and the possibility of using unmanned aerial vehicles for environmental research. Types of measuring platforms used to study factors affecting air quality were shown.
PL
Przedstawiono kierunki zastosowania biowęgla w szeroko rozumianej ochronie środowiska i rolnictwie wraz z uwarunkowaniami prawnymi do jego wykorzystania. W ostatnich latach obserwuje się narastające problemy związane z koniecznością zagospodarowania biodegradowalnej frakcji odpadów komunalnych (w tym również osadów ściekowych), poprawy właściwości gleb oraz zmniejszenia ilości stosowanych nawozów mineralnych i środków ochrony roślin. Ważne jest również ograniczenie emisji gazów oraz sekwestracja węgla w glebie. Odpowiedzią na te problemy może być biowęgiel (karbonizat). Produkt ten odznacza się dużą zawartością węgla organicznego i związków mineralnych. Otrzymywany jest w procesie pirolizy takich biomateriałów, jak biomasa rolnicza, odpady ulegające biodegradacji, rośliny energetyczne i odpady leśne. Ma bardzo dobre właściwości sorpcyjne, jest również doskonałym nośnikiem mikroorganizmów. Biowęgiel znalazł wiele zastosowań zarówno w rolnictwie, jak i w ochronie środowiska. Jednym z podstawowych zastosowań jest wykorzystanie go jako materiału strukturotwórczego dodawanego do mieszkanki kompostowej. Biowęgiel jest przedmiotem badań naukowych i jego status nie jest jeszcze w Polsce uregulowany prawnie. Nie jest też oficjalnie dopuszczonym środkiem do wprowadzania do gleby na terenie Unii Europejskiej. Proces jego legalizacji jako „produktu przeznaczonego do odżywiania roślin” jest nadal przedmiotem konsultacji i nieustających badań naukowych.
EN
A review with 25 refs.
8
Content available remote Azbest : edukacja ekologiczna a aktualne zagrożenie środowiskowe i zdrowotne
PL
Wyroby azbestowe wstępujące dość powszechnie w środowisku naturalnym nie stanowią istotnego zagrożenia dla zdrowia dopóki ich włókna nie są uwalniane do atmosfery, a co za tym idzie nie są wdychane. Azbest jest zaliczany do silnych czynników kancerogennych, przez co stwarza istotne i realne zagrożenia zdrowotne dla osób narażonych na jego oddziaływanie. Jest szczególnie niebezpieczny w bezpośrednim kontakcie podczas jego wydobywania, produkcji, obróbki, eksploatacji i usuwania. Celem pracy było przedstawienie środowiskowego i zdrowotnego narażenia na azbest. W pracy przybliżono podstawowe dane wynikające z realizacji wieloletniego program oczyszczania kraju z azbestu na lata 2009-2032.
EN
Review, with 70 refs., of asbestos fiber products and their occurrence in natural environment, their release into the atm., and their effects on human health. Methods for removal of asbestos-contg. wastes and statistical data on asbestos-related pollution of the natural environment in Poland were also included.
PL
W artykule przedstawiono problem zanieczyszczenia powietrza w polskich miastach na przykładzie Krakowa. Skupiono się na jednym z działań naprawczych podejmowanych przez miasto – bezpłatnych przejazdach autobusami i tramwajami w czasie smogu. Przedstawiono zmiany w podejściu miasta do tej usługi od 2015 roku oraz konsekwencje dla miejskiego budżetu. Następnie rozważono skuteczność bezpłatnego transportu zbiorowego w przyciąganiu nowych pasażerów. Przytoczono przykład Nysy, która wprowadziła takie uprawnienie dla kierowców samochodów osobowych, ale trzy lata później się z niego wycofała. W kolejnym kroku przeanalizowano stężenie zanieczyszczeń powietrza w dniach przed i po wprowadzeniu bezpłatnej komunikacji miejskiej w sezonie grzewczym 2018/2019. Pod uwagę wzięto pył zawieszony PM10, tlenki azotu i tlenek węgla. Nie stwierdzono istnienia stałej zależności zmian wartości stężenia tych zanieczyszczeń w powietrzu względem odpłatności (lub nie) transportu zbiorowego. Nie jest uzasadniona także potrzeba ewentualnej zmiany parametrów od których zależałoby uruchomienie bezpłatnej komunikacji miejskiej. Na zakończenie podkreślono konieczność zarówno dalszych starań władz centralnych i samorządowych na rzecz poprawy jakości powietrza, jak i kolejnych badań nad źródłami zanieczyszczeń oraz efektywnością podejmowanych działań.
EN
The article presents the problem of air pollution in polish cities on the example of Cracow. The focus was on one of the corrective actions taken by the city – free-fare public transport during high air pollution. Changes in the city's approach to this service since 2015 and consequences for the city budget were presented. Then, the efficiency of free-fare public transport in attracting new passengers was considered. The example of the Nysa town was cited, which introduced such permission for car drivers, but withdrew it three years later. In the next step, the concentration of air pollution before and after the activation of free-fare public transport in the heating season 2018/2019 was analyzed. Particulate matter PM10, nitrogen oxide and carbon monoxide were taken into account. There was no constant relationship between the changes in the level of these pollutants in the air and the full-paid (or free-fare) public transport. There is also no reason for the need to change parameters based on witch the free-fare public transport is activated. Finally, the necessity of further efforts of central and local authorities to improve air quality as well as further research on sources of air pollution and efficiency of undertaken actions was emphasized.
PL
Afrykański pomór świń to szybko szerząca się, zakaźna choroba wirusowa, na którą podatne są świnie domowe, świniodziki oraz dziki. Jakie są drogi zarażenia zwierząt oraz skuteczne sposoby zwalczania choroby?
PL
Sformułowano już wiele wytycznych dotyczących zasad i celów projektowania oraz realizacji inwestycji sprzyjających lokalnemu retencjonowaniu wód opadowych i poprawie mikroklimatu, uwzględniających rolę gleby, siedlisk i przyrody miejskiej. Niestety, wciąż wiele inwestycji jest realizowanych bez poszanowania środowiska, całkowicie sprzecznie z zasadami adaptacji do zmian klimatycznych.
PL
Ochrona środowiska jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych. Tymczasem składowiska odpadów komunalnych w Polsce emitują do atmosfery ogromne ilości biogazu składowiskowego, zatruwając naturalne środowisko. To ciągle śmierdzący i nierozwiązany problem.
PL
Sprawami związanymi z wpływem transportu na środowisko zajmuje się na forum europejskim European Federation for Transport and Environment, w skrócie nazywana Transport & Environment. Organizacja przygotowuje bardzo ciekawe publikacje, a ostatnio przedstawiła raport, w którym przeanalizowała plany wszystkich krajów zrzeszonych w UE na rzecz zmniejszenia zanieczyszczeń transportu.
PL
Uwarunkowania środowiskowe i przyrodnicze muszą zostać uwzględniane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Określanie zasad w tym zakresie to ich obligatoryjny element. Trzeba jednak wskazać, że obecnie wciąż w szerokim stopniu kwestią otwartą jest to, co należy w tym kontekście rozumieć.
PL
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad prowadzi obecnie Generalny Pomiar Ruchu, który bierze pod uwagę także aspekty środowiskowe drogowych inwestycji. Odpowiedzi na pytania, gdzie i kiedy powinny powstać nowe drogi ekspresowe i krajowe, poznamy w 2021 r. Tymczasem we współpracy z policją i samorządami GDDKiA stara się dbać także o bezpieczeństwo pieszych.
PL
Mimo prowadzonych na szeroką skalę działań w programie „Czyste Powietrze” stężenia smogu w polskich miastach nadal przekraczają dopuszczalne normy. Zmiany w programie, choć uzasadnione i dobrze oceniane, niestety nie „rozpędziły” żmudnego procesu wymiany pieców. Co jeszcze należy zrobić, aby nareszcie oczyścić polskie powietrze?
PL
Realizacja prac scaleniowych posiadać winna coraz istotniejszy wpływ na rozwój obszarów wiejskich w Polsce. Prace te to jeden z najważniejszych, jeżeli nie jedyny obecnie instrument poprawy struktury przestrzennej obszarów wiejskich. Scalenia gruntów umożliwiają realizację szeregu pozarolniczych celów, w tym ważnych zadań publicznych z zakresu ochrony środowiska i kształtowania krajobrazu oraz przeciwdziałania zmianom klimatycznym, w ramach których możliwe jest pozyskiwanie terenów bez konieczności sięgania po procedurę wywłaszczeniową. Ich realizacja może mieć ogromny wpływ na rozwój obszarów wiejskich w kontekście poprawy jakości środowiska naturalnego, poprawy jakości życia, co ma duże znaczenie zarówno dla mieszkańców, jak i instytucji publicznych. Scalenie jest zabiegiem trudnym, kosztownym, lecz obejmuje obszar, który umożliwia podjęcie w odpowiedniej skali (zwykle sołectwa – rzadziej dwóch lub więcej sołectw – równolegle do jego klasycznych celów agrarnych – rozwiązań w zakresie wodnym, środowiskowym i krajobrazowym) – w ramach jednego postępowania. I vice-versa – ponieważ powyższe problemy można rozwiązać tylko w odpowiedniej skali (mikrozlewnia lokalna, sołectwo – w zależności od sytuacji lokalnej) należy je realizować równolegle do prac scaleniowych.
EN
The implementation of land consolidation should have an increasingly significant impact on the development of rural areas in Poland. This work is one of the most important, if not the only, instrument to improve the spatial structure of rural areas in Poland. Land consolidation enable the implementation of a number of non-agricultural goals, including important public tasks in the field of environmental protection and landscape shaping and counteracting climate change, under which it is possible to acquire land without using to the expropriation procedure. Their implementation may have a huge impact on the development of rural areas in the context of improving the quality of the natural environment and improving the quality of life, which is of great importance both for residents and public institutions. Merging is a difficult and costly procedure, but it covers an area that allows to take on an appropriate scale (usually village councils – less often two or more village councils) – parallel to its classic agricultural goals – solutions in the field of water, environmental and landscape – within one procedure. And vice versa – as the above problems can be solved only on an appropriate scale (local micro-catchment, village council - depending on the local situation), they should be implemented in parallel to the land consolidation works.
PL
Kwas fosforowy jest podstawowym surowcem do wytwarzania nawozów mineralnych zawierających w swoim składzie fosfor - zarówno nawozów jednoskładnikowych, jak i wieloskładnikowych NP i NPK. Ponadto, kwas fosforowy jest wykorzystywany w produkcji fosforanów paszowych, a także w przemysłach: spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym. Na skalę przemysłową kwas fosforowy jest wytwarzany w tzw. procesie ekstrakcyjnym, w którym surowce fosforowe (apatyty i fosforyty) roztwarzane są kwasami mineralnymi. W tej technologii większość zanieczyszczeń zawartych w skałach fosforytowych przedostaje się do produktu. Zanieczyszczenia zawarte w surowcach fosforowych to głównie SO3, F–, SiO2, CaO, Al2O3, Fe2O3, MgO, Na2O, K2O, Cd, As, Hg, Pb, Cr. Pogorszają one jakość kwasu fosforowego, a także mogą powodować problemy technologiczne przy otrzymywaniu ekstrakcyjnego kwasu fosforowego, a także przy zastosowaniu kwasu w innych gałęziach przemysłu. Z tych względów konieczne jest poszukiwanie skutecznych metod oczyszczania ekstrakcyjnego kwasu fosforowego. W pracy przedstawiono badania, których celem było sprawdzenie skuteczności usuwania zanieczyszczeń z ekstrakcyjnego kwasu fosforowego z wykorzystaniem CaO, SiO2, Na2S, K2SO4 oraz węgla aktywnego. W eksperymentach wykorzystano trzy różne ekstrakcyjne kwasy fosforowe.
EN
Phosphoric acid is the basic raw material for the production of mineral fertilizers containing phosphorus - both mono- and multicomponent NP and NPK fertilizers. Furthermore phosphoric acid is used in the production of feed phosphates, as well as in the food, pharmaceutical and cosmetics industries. On an industrial scale, phosphoric acid is produced in so-called wet process in which phosphorous-rich rocks (apatites and phosphorites) are digested with mineral acids. In this technology most of the impurities contained in the rocks get into the product. These impurities are mainly SO3, F-, SiO2, CaO, Al2O3, Fe2O3, MgO, Na2O, K2O, Cd, As, Hg, Pb, Cr. These degrade the quality of phosphoric acid and may cause technological problems in the phosphoric acid production process or when used in other branches of industry. For these reasons, it is necessary to look for effective methods of purification of wet phosphoric acid. This study was conducted to determine the effectiveness of removing contaminants from wet phosphoric acid using CaO, SiO2, Na2S, K2SO4 and activated carbon. Three different wet phosphoric acids were used in the experiments.
EN
The aim of this work was to show what effect biotechnology can have on the quality of human life, and on the condition of the natural environment. A number of biotechnological processes have been analyzed that can significantly improve the quality of human life, while at the same time caring for the natural environment. The prospects for the development of these processes on the global and Polish market were also analyzed. As it turned out, some of the process analyzed need further refinement to be implemented on a global scale, while others may be successfully implemented in the coming years, contributing to the improvement of the quality of such aspects of human life high-quality food products, health protection and good public health. Biotechnological processes may also have wide application in the protection and remediation of the natural environment.
PL
Celem niniejszej pracy było wykazanie, jaki wpływ może mieć biotechnologia na jakość ludzkiego życia, oraz na stan środowiska naturalnego. Przeanalizowano szereg procesów biotechnologicznych, mogących w znaczący sposób poprawić jakość życia człowieka, z jednoczesną dbałością o środowisko naturalne. Przeanalizowano również perspektywy rozwoju tychże procesów na rynku światowym oraz polskim. Jak się okazało, niektóre z tych procesów wymagają dalszego dopracowania, by można je wdrażać na skalę światową, natomiast inne mogą z powodzeniem, w ciągu najbliższych lat, zostać wprowadzone w celu lepszego dostępu do produktów spożywczych wysokiej jakości oraz zachowanie społeczeństwa w dobrej kondycji zdrowotnej. Procesy biotechnologiczne mogą również mieć szerokie zastosowanie w ochronie iremediacji środowiska naturalnego.
20
Content available Physical blowing agents for polyurethanes
EN
Polyurethane foam materials are the majority among all foam materials. Additionally, they are main part of all produced polyurethanes. Therefore, the problem of selection of suitable blowing agents is very crucial from the point of view of technological, economic and environmental protection benefits. The work is collected and discussed all kinds of physical blowing agents which are used in the production of polyurethane foams. The basic blowing agents used in the polyurethane technology include: chlorofluorocarbons.
PL
Większość materiałów piankowych to piankowe materiały poliuretanowe, stanowiące główną grupę wszystkich produkowanych poliuretanów. Z punktu widzenia korzyści technologicznych, ekonomicznych i ochrony środowiska bardzo istotnym problemem jest dobór odpowiednich środków porotwórczych. W pracy omówiono rozmaite fizyczne środki spieniające wykorzystywane doprodukcji pianek poliuretanowych. Do podstawowych środków porotwórczych stosowanych w technologii poliuretanów zalicza się: chlorofluorowęglowodory (CFC), uwodornione fluorowęglowodory (HFC), uwodornione chlorofluorowęglowodory (HCFC), niskowrzące nasycone i nienasycone węglowodory, nasycone fluoroetery (HFE) i ditlenek węgla. Omówiono zagadnienia związane z problemem doboru odpowiedniego środka spieniającego, uwzględniającego jego oddziaływanie na środowisko, koszty produkcji pianki i wpływ na jej właściwości, w szczególności na termoizolacyjność i palność.
first rewind previous Strona / 162 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.