Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 122

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  mangan
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
PL
W pracy przedstawiono badania wpływu dodatku manganu (0,6 i 1,2%mas.) na przebieg procesu krystalizacji i kształtowanie struktury okołoeutektycznego siluminu EN AC-43000. Stwierdzono, iż dodatek Mn powoduje zanik niekorzystnej kruchej fazy β-Al5FeSi na korzyść fazy α-Al15(FeMn)3Si2, która krystalizuje w postaci zwartych, równomiernie rozłożonych w osnowie roztworu stałego a(Al) wielościennych wydzieleń o wymiarach ok. 7–8 mm. Zmiana niekorzystnej morfologii kruchych eutektyk zawierających żelazo przekłada się na niewielki wzrost właściwości mechanicznych, bez pogorszenia plastyczności stopów Al-Si-Mg-Mn.
EN
The paper presents studies on the effect of manganese addition (0.6 and 1.2% by mass) on the course of the crystallization process and shaping the approximate structure of the silicone EN AC-43000. It was found that the addition of Mn causes the disappearance of the disadvantageous fragile β-Al5FeSi phase in favor of the α-Al15(FeMn)3Si2phase, which crystallizes in the form of compact, uniformly distributed solid matrix a(Al) polyhedral particles with dimensions of approx. 7–8 mm. A change in the unfavorable morphology of brittle iron-containing eutectics translates into a small increase in mechanical properties without deterioration of the Al-Si-Mg-Mn alloys.
EN
This article deals with the effect of manganese that is the most applied element to eliminate the negative effect of iron in the investigated alloy AlSi7Mg0.3. In this time are several methods that are used for elimination harmful effect of iron. The most used method is elimination by applying the additive elements, so-called iron correctors. The influence of manganese on the morphology of excluded iron-based intermetallic phases was analysed at various iron contents (0.4; 0.8 and 1.2 wt. %). The effect of manganese was assessed in additions of 0.1; 0.2; 0.4 and 0.6 wt. % Mn. The morphology of iron intermetallic phases was assessed using electron microscopy (SEM) and EDX analysis. The increase of iron content in investigated alloys caused the formation of more intermetallic phases and this effect has been more significant with higher concentrations of manganese. The measurements carried out also showed that alloys with the same Mn/Fe ratio can manifest different structures and characteristics of excluded iron-based intermetallic phases, which might, at the same time, be related to different resulting mechanical properties.
PL
Ekosystemy leśne dzięki piętrowemu ułożeniu roślinności stanowią naturalny filtr zatrzymujący pyły zawieszone w powietrzu. Zanieczyszczenia deponowane w wyniku depozycji mokrej są zatrzymywane w ekosystemie leśnym dzięki dużym zdolnościom sorpcyjnym. Organizmami, które są często wykorzystywana w bioindykacji są grzyby wielkozarodnikowe oraz drzewa ze względu na dużą zdolność do akumulacji pierwiastków śladowych oraz powszechność występowania. Na podstawie zawartości pierwiastków śladowych w biomasie grzybów oraz liściach drzew można ocenić stopień przyswajalności pierwiastków śladowych co jest związane z ich włączaniem do bioobiegu. Grzyby leśne są powszechnie cenionym składnikiem diety, dlatego też wysoka w nich zawartość pierwiastków śladowych stwarza zagrożenie dla ich konsumentów. Celem przeprowadzonych badań była ocena zawartości Fe, Mn, B, Li, Co w glebie, w mleczaju jodłowym oraz igliwiu jodły pospolitej zebranych na terenie pasma Przedbabiogórskiego w 2015 r. z 17 punktów pobrano próbki gleby, grzybów oraz igliwia jodły pospolitej. Wszystkie pobrane próbki wysuszono i zhomogenizowano. Próbki laboratoryjne grzybów oraz igieł poddano mineralizacji na sucho w systemie otwartym. Naważka analityczna wynosiła 3 g. Materiał roztwarzano w mieszaninie HNO3 i H2O2 w stosunku 5:1, v/v. Próbki gleby poddano mineralizacji w wodzie królewskiej. Stężenie pierwiastków w uzyskanych roztworach oznaczono metodą atomowej spektrometrii emisyjnej, w aparacie Optima 7600 DV firmy Perkin Elmer. Na podstawie uzyskanych wyników obliczono współczynniki bioakumulacji poszczególnych pierwiastków. Współczynnik bioakumulacji obliczano dzieląc stężenie pierwiastka w suchej masie grzybów i igieł wykorzystanych w badaniach przez zawartość tych pierwiastków w glebie. Ponadto obliczono współczynnik korelacji, pomiędzy zawartością badanych pierwiastków w glebie, grzybach i igłach. Zawartość badanych pierwiastków w glebach leśnych wskazuje na brak antropogenicznego ich wzbogacenia. Stężenie badanych pierwiastków w mleczaju jodłowym (Lactarius salmonicolor L) kształtowało się w kolejności od największego: Fe>Mn>B>Li> Co, natomiast w igliwiu jodły pospolitej (Abies alba M.) Mn>Fe>B>Li>Co. Nie stwierdzono istotnej statystycznie zależności pomiędzy odczynem oraz zawartością węgla organicznego w glebie i poziomem akumulacji badanych pierwiastków w wybranych organizmach z wyjątkiem wpływu odczynu na zawartość żelaza w igliwiu. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że w warunkach niskich zawartości Fe, Mn, B, Li i Co glebie, Mleczaj jodłowy (Lactarius salmonicolor L) oraz igliwie jodły pospolitej (Abies alba M.) nie są dobrymi wskaźnikami poziomu tych pierwiastków w biotopie.
EN
Forest ecosystems, thanks to the layering of vegetation, constitute a natural filter that catches airborne particulate matter. Wet-deposited pollutants are caught in the forest ecosystem thanks to substantial sorption capacities. Large spore mushrooms and trees are organisms frequently used in bioindication. This is due to their substantial capacity to accumulate trace elements and because they are common. Based on the content of trace elements in biomass of mushrooms as well as in tree leaves, one can assess the degree of their availability, which is associated with trace element incorporation into the biological cycle. Forest mushrooms are a part of diet that is widely held in high regard; that is why a high content of trace elements in them poses a risk to their consumers. The aim of the conducted study was to determine the content of Fe, Mn, B, Li, Co in the soil, in Lactarius salmonicolor, and in Abies alba needles, all of which were collected in the Przedbabiogórski Range. In 2015, samples of soil, mushrooms and Abies alba needles were collected from 17 sites. All the collected samples were dried and homogenized. The laboratory samples of the mushrooms and needles were subjected to dry mineralization in an open system. The analytical sample was 3 g. The material was digested in a mixture of HNO3 and H2O2 (5:1 v/v ratio). The soil samples were mineralized in aqua regia. Concentration of elements in the obtained solutions was determined by atomic emission spectrometry, on an Optima 7600 DV spectrometer manufactured by PerkinElmer. Based on the obtained results, bioaccumulation factors of individual elements were calculated. The bioaccumulation factors were calculated by dividing the concentration of the elements in dry matter of mushrooms and needles used in the study by the content of these elements in the soil. In addition, the correlation coefficient between the content of the studied elements in the soil, mushrooms and needles was computed. The content of the investigated elements in forest soils indicates the lack of their anthropogenic enrichment. Concentration of the studied elements in Lactarius salmonicolor L. was arranged in the order from the highest: Fe>Mn>B>Li> Co, whereas in case of Abies alba needles – Mn>Fe>B>Li>Co. No statistically significant relationship between reaction as well as the organic carbon content in the soil, and the level of accumulation of the studied elements in selected organisms was observed (except the effect of reaction on iron content in needles). Based on the study that was carried out it was found that at a low content of Fe, Mn, B, Li and Co in soil, neither Lactarius salmonicolor nor Abies alba needles are good indicators of the level of these elements in the biotope.
PL
Wydzielano struwit w sposób ciągły z wodnych roztworów fosforanów zawierających także charakterystyczne składniki obecne w gnojowicy: bor, kobalt, mangan i molibden. Wykazano, że bor, kobalt i molibden, w przeciwieństwie do manganu, sprzyjały otrzymywaniu dobrze wykształconych kryształów struwitu. Kobalt i molibden nie zmieniały standardowego pokroju kryształów struwitu (La/Lb ok. 6), ale mangan i bor (obecne w układzie procesowym) zwiększały te proporcje geometryczne odpowiednio do 7,7, a nawet do 9,1. Krystalizacja struwitu przebiegała najlepiej w obecności boru. Liniowa szybkość wzrostu wyniosła ponad 2·10-8 m/s, a szybkość zarodkowania była mniejsza niż 2·108 1/(s·m3). Kobalt i mangan wydzieliły się jako wodorotlenki, a ich zawartość w fazie stałej wynosiła odpowiednio 393 mg/kg i 749 mg/kg.
EN
Struvite was continuously pptd. from aq. solns. of phosphates in presence of B, Co, Mn and Mo salts contained in liq. manure. The B, Co and Mo compds. (in contrast to Mn compds.) favored well-formed struvite crystals. Neither Co nor Mo changed the std. geometrical proportions of struvite crystals, while Mn and B increased the proportions. Struvite crystn. run well in the presence of B. The linear growth rate was more than 2·10-8 m/s, and the nucleation rate was less than 2·108 1/(s·m3). Co and Mn were sepd. as hydroxides and their content in solid phase was 393 mg/kg and 749 mg/kg Mn, resp.
PL
Proces spawania elektrodą nietopliwą nie generuje znacznych ilości związków niebezpiecznych zarówno dla środowiska, jak i dla spawaczy, nawet pomimo braku odciągu dymów i pyłów spawalniczych. Badania złączy przeprowadzone podczas spawania elektrodą nietopliwą (GTAW) w osłonie mieszanki argonu z 5% dodatkiem wodoru wykazały korzystny wpływ zarówno na trwałość i estetykę połączeń, jak i na warunki pracy spawaczy. Wodór w znacznym stopniu redukuje szkodliwe dla zdrowia pracowników związki chemiczne powstające w wysokiej temperaturze procesu, w tym szczególnie niebezpieczny mangan i jego tlenki. W prawidłowo przygotowanych złączach istnieje uzasadnienie do stosowania wodoru jako dodatku do osłony gazowej ciekłego jeziorka przy spawaniu elektrodą nietopliwą zarówno stali austenitycznych, jak i ferrytycznych.
EN
The GTAW welding process does not generate significant amounts of hazardous compounds for both the environment and for welders, even in the absence of fume and welding dust extraction. Testing of joints performed while welding with a non-consumable tungsten electrode (GTAW) in the argon blend with 5% addition of hydrogen showed a beneficial effect on both the durability and aesthetics of joints as well as the working conditions of welders. Hydrogen significantly reduces harmful chemicals that arise at high temperature of the process, including particularly hazardous manganese and its oxides. In well-prepared joints, there is justification for using hydrogen as an additive to the gas shield of the liquid pool when welding with the non-consumable electrode of both austenitic and ferritic steels.
PL
Rośliny lecznicze coraz chętniej wykorzystywane są w zapobieganiu i/lub leczeniu wielu chorób, a zalety fitoterapii i naturalnych metod leczenia na stałe zagościły w nowoczesnym lecznictwie. Jednak wysoka zawartość metali ciężkich w gatunkach leczniczych może eliminować je z zastosowań medycznych, ujemnie wpływać na proces terapeutyczny oraz stać się dodatkowym źródłem narażenia na te pierwiastki. W tej sytuacji, przestrzeganie norm maksymalnej zawartości metali w roślinach staje się koniecznością, szczególnie w przypadku gatunków leczniczych, konsumpcyjnych lub paszowych. Celem badań było określenie zawartości metali: żelaza, manganu, cynku i miedzi w borówce czernicy (Vaccinium myrtillus L.). Próbki roślinne (część nadziemną oraz część podziemną) pobrano na 10 stanowiskach badawczych w Załęczańskim Parku Krajobrazowym. Zawartości badanych pierwiastków oznaczono metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej (ASA) z wykorzystaniem aparatu VARIAN AA 240. Zawartość żelaza w borówce czernicy była podobna na wszystkich stanowiskach badawczych i mieściła się w granicach: 20,316-25,994 µg/g s.m. w części podziemnej; 22,865-25,324 µg/g s.m. w części nadziemnej roślin. Biodostępne ilości manganu w Vaccinium myrtillus były niższe od zawartości żelaza, przy czym ilości odnotowane w części podziemnej były dwukrotnie wyższe niż w części nadziemnej borówki czernicy (Mn w części nadziemnej: 4,311-4,584 µg/g s.m.; Mn w części podziemnej: 8,519-9,054 µg/g s.m.). Podobnie niższe zawartości odnotowano dla cynku - część nadziemna: 1,204-1,386 µg/g s.m.; część podziemna: 1,770-2,023 µg/g s.m. W przypadku miedzi nie odnotowano wartości większej niż 0,05 µg/g s.m. (dla obu części borówki na wszystkich stanowiskach pomiarowych). Prezentowane wyniki zawartości żelaza, manganu, cynku i miedzi w Vaccinium myrtillus opisują przydatność tej rośliny w celach konsumpcyjnych i leczniczych.
EN
Medicinal plants are more and more willingly used in the prevention and/or treatment of many diseases, and the advantages of phytotherapy and natural methods of treatment have become a permanent feature of modern medicine. However, the high content of heavy metals in medicinal species can eliminate them from medical applications, adversely affect the therapeutic process and become an additional source of exposure to these elements. In this situation, observance of the maximum metal content standards in plants becomes necessary, especially in the case of medicinal, consumer or feed species. The aim of the study was to determine the content of iron, manganese, zinc and copper in the blueberry of saithe (Vaccinium myrtillus L.). Plant samples (aboveground part and underground part) were taken at 10 research sites in the Załęcze Landscape Park. The contents of the tested elements were determined by atomic absorption spectrometry (ASA) with the use of VARIAN AA 240 apparatus. The iron content of blueberry was similar at all research sites and was within the following limits: 20.316-25.994 µg/g s.m. in the underground part; 22,865-25,324 µg/g s.m. in the aboveground part of the plants. The bioavailable quantities of manganese in Vaccinium myrtillus were lower than the iron content, while the quantities recorded in the underground part were twice as high as in the aboveground part of blueberry (Mn in the aboveground part: 4,311-4,584 µg/g s.m.). Month in the underground part: 8.519-9.054 µg/g s.m.). Similarly, lower levels were recorded for zinc - above ground part: 1.204-1.386 µg/g s.m. underground: 1,770-2,023 µg/g s.m. In the case of copper, no value greater than 0.05 µg/g s.m. was recorded. (for both parts of blueberry at all measuring points). The presented results of iron, manganese, zinc and copper content in Vaccinium myrtillus describe the usefulness of this plant for consumption and treatment.
PL
Twardość wody, powodowana obecnością jonów wapnia i magnezu, nie jest czynnikiem stanowiącym zagrożenie zdrowia konsumentów. Jednakże woda o podwyższonej twardości może nie być akceptowana przez odbiorców z powodu wytrącania się osadów i wówczas zmniejszenie twardości wody staje się koniecznym warunkiem komfortu jej użytkowania. Zmiękczanie wody może być prowadzone na drodze chemicznej lub fizycznej, w takich procesach jak wymiana jonowa, procesy membranowe, strącanie chemiczne czy krystalizacja. Możliwości zmiękczania wody podziemnej metodą krystalizacji heterogenicznej, łącznie z usuwaniem związków żelaza i manganu, określono doświadczalnie w stacji pilotowej, której podstawowym elementem był reaktor ze złożem fluidalnym z piasku kwarcowego, pełniącego rolę zarodków krystalizacji węglanu wapnia. Twardość ogólna wody podziemnej wynosiła 160÷166 gCaCO3/m3, zawartość żelaza – 0,44÷0,66 gFe/m3, a manganu – 0,16÷0,23 gMn/m3. Do zmiękczania wody zastosowano ług sodowy (NaOH), dawkowany w ilości odpowiadającej w przybliżeniu dawce stechiometrycznej wymaganej do usunięcia jonów wapnia. W badaniach pilotowych nad zmiękczaniem wody podziemnej w procesie krystalizacji heterogenicznej z użyciem ługu sodowego wykazano możliwość zmniejszenia twardości ogólnej wody o 40% przy użyciu dawki NaOH o połowę mniejszej od stechiometrycznej. Stwierdzono selektywne usuwanie jonów wapnia, przy stosunkowo niewielkim zmniejszeniu zawartości jonów magnezu, a także jednoczesne usunięcie z wody związków żelaza i manganu. Przeprowadzona analiza porównawcza procesu krystalizacji heterogenicznej i nanofiltracji potwierdziła przydatność obu procesów do zmniejszania twardości wody wprowadzanej do systemu dystrybucji oraz jej negatywnych skutków.
EN
Hardness of water caused by calcium and magnesium salts does not pose any health risk to consumers. However, harder water may not be widely accepted due to the build-up of scale deposits. Hence, hardness reduction becomes a critical factor of water usage comfort. Water hardness may be reduced via chemical or physical processes, such as ion exchange, membrane processes, stripping or crystallization. Potential application of heterogeneous crystallization to groundwater hardness reduction, including iron and manganese removal, was determined empirically at the pilot station with fluidized bed reactor of arenaceous quartz, serving as a nuclei of crystallization for calcium carbonate. Total hardness of groundwater was ranging from 160 to 166 gCaCO3/m3, the iron content – from 0.44 to 0.66 gFe/m3, while the manganese – from 0.16 to 0.23 gMn/m3. Sodium hydroxide (NaOH) was used for the purpose of water softening, at the amount close to the stoichiometric dose required for the calcium ion removal. Pilot studies on groundwater softening using the heterogeneous crystallization with sodium hydroxide revealed a possibility to reduce the total water hardness by 40% at the half stoichiometric point. Selective calcium ion removal was demonstrated with relatively small reduction in magnesium content. Iron and manganese cations were co-removed. A comparative analysis of heterogeneous crystallization and nanofiltration confirmed suitability of the both processes for hardness reduction of water entering the distribution system and elimination of its adverse effects.
PL
W artykule przedstawiono porównanie wyników badań własności mechanicznych oraz mikrostruktury spiekanych stali Fe-Mn-C oraz Fe-Mn-Cu-C, wytwarzanych w temperaturach 1120°C i 1250°C. Na podstawie otrzymanych rezultatów stwierdzono spadek własności plastycznych spiekanych stali zawierających Cu w stosunku do spiekanych stali Fe-Mn-C. Dodatek miedzi spowodował obniżenie wydłużenia stali wytworzonych zarówno w temperaturze 1120°C jak i dla stali wytworzonych w temperaturze 1250°C. Wyniki badań własności wytrzymałościowych badanych stali spiekanych były porównywalne. Po spiekaniu w temperaturze 1250°C, zaobserwowano wzrost gęstości oraz własności wytrzymałościowych w stosunku do stali wytworzonych w temperaturze 1120°C.
EN
The aim of the study was to evaluate the effect of processing parameters on the microstructure and mechanical properties of sintered Fe-Mn-C and Fe- Mn-Cu-C steels, processed at 1120°C and 1250°C. Measurements performed on sintered steels based on powder mixture containing copper revealed decrease in plasticity in comparison with Fe-Mn-C PM steels. Cooper addition resulted in decrease in elongation of processed PM steels. Tensile properties were comparable in all alloy variants. Increasing sintering temperature caused significant increase of tensile properties.
EN
Iron is presented as an impurity in Al-Si alloys and occurs in the form of the β-Al5FeSi phase formations. The presence of iron and other elements in the alloy causes the formation of large intermetallic phases. Due to the high brittleness of this phase, it reduces the mechanical properties and increases the porosity. Manganese is used to inhibit the formation of this detrimental phase. It changes the morphology of the phase to polyhedral crystals, skeletal formations, or Chinese script. The present article deals with the influence of various amounts of manganese (0.1; 0.2; 0.4; 0.6 wt. %) on the formation of iron-based intermetallic phases in the AlSi7Mg0.3 alloy with different levels of iron content (0.4; 0.8, 1.2 wt. %). The increase of iron content in each alloy caused the creation of more intermetallic compounds and this effect has been more significant with higher concentrations of manganese. In alloys where the amount of 1.2 wt. % iron is present, the shape of eutectic silicon grain changes from angular to short needle type.
PL
W pracy przedstawiono zmiany zawartości żelaza (Fe) i manganu (Mn) w glebie lekkiej piaszczystej corocznie nawożonej osadami ściekowymi i kompostami z osadów na podstawie wieloletniego doświadczenia lizymetrycznego prowadzonego w latach 2008–2013. Badano również mobilność tych pierwiastków z wykorzystaniem 1 M HCl. Osady i komposty charakteryzowały się dużą zawartością żelaza, znacznie większą niż gleba wykorzystana w doświadczeniu lizymetrycznym. Zawartość manganu w glebach, osadach i kompostach była zbliżona. Nawożenie gleb osadami ściekowymi i kompostami z osadów w nieznacznym stopniu wzbogaciło glebę w żelazo i mangan. Żelazo w osadach i kompostach oraz glebie występowało głównie w formach niemobilnych, natomiast mangan – w mobilnych. W kolejnych latach trwania doświadczenia lizymetrycznego nie stwierdzono znaczących zmian w mobilności obydwu metali w badanej glebie.
EN
This scientific description covers iron (Fe) and manganese (Mn) content changes in light sandy soils fertilized with sewage sludge and composts, that was examined during long-term lysimeter experiment that took place in the years 2008–2013. The mobility of those elements using 1 M HCl was also measured. Sewage sludge and composts contained much more iron, than soils used in the lysimeter experiment, while the manganese content was at a similar level. Soils fertilized with sewage sludge and compost were slightly enriched in iron and manganese. The sludge, composts and soils contained mainly iron in immobile, while manganese in mobile forms. During the following years of lysimeter experiment, no significant changes in the mobility of both metals in soils were noticed.
11
EN
The aim of the study was to determine the content of copper, manganese and chromium in white and red wines available on Polish market. The results have been compared with similar studies of other researchers as well as with the recommendations regarding dietary intake of analysed elements. Statistical analysis showed that there was a statistically important difference in manganese and copper content between the two groups of wines.
PL
Zgodnie z Rozporządzeniem Zdrowia z dn. 20 kwietnia 2010 r. stężenie manganu w wodzie nie może przekraczać 0,05 mg/l. Niniejsze uwarunkowanie wymusza uzdatnianie wód podziemnych i uzyskanie wymaganych stężeń. W tym celu stosowane są popularne materiały filtracyjne dostępne na krajowym rynku. Autorki w ramach badań przeprowadziły eksperymenty na dwóch złożach filtracyjnych. Pierwszym z nich była masa katalityczna G-1, drugim natomiast złoże Crystal-Right. Tym samym w niniejszym artykule przedstawiono metodykę badań, charakterystykę badanych złóż oraz wyniki badań wody, w tym zawartość w niej manganu po procesie filtracji.
EN
According to the Health Regulations of 20 April 2010, the concentration of manganese in water must not exceed 0.05 mg/l. This condition enforces the treatment of underground water and achieving the required concentrations. For this purpose, popular filter materials are available on the domestic market. The authors in the study conducted experiments on two filter beds. The first was G-1 catalytic mass, whereas the second was Crystal-Right. Thus, this paper presents the methodology of the study, the characteristics of the studied fields and the results of water tests, including the content of manganese in the process after filtration.
EN
The article presents the results of studies concerning the impact of the method of Fe(II) ion oxidisation (dissolved oxygen and potassium manganate (VII)) on the effectiveness of coagulation in the removal of iron and manganese from groundwater with an increased content of organic substances. The efficiencies of two coagulants were compared: aluminium sulphate (VI) and polyaluminium chloride (Flokor 1.2A). Among the used methods of iron (II) oxidisation, the best effects have been achieved by potassium manganate (VII) because one of the oxidation products was manganese oxide (IV) precipitating from water. Better results in purifying the water were obtained with the use of a prehydrolysed coagulant Flokor 1.2 A than aluminium sulphate (VI).
PL
Skuteczności usuwania żelaza i manganu z wody podziemnej o podwyższonej zawartości substancji organicznych zależała od rodzaju stosowanego utleniacza (tlen rozpuszczony lub manganian (VII) potasu) oraz dawki i rodzaju koagulantu (siarczan (VI) glinu lub chlorek poliglinu). Spośród stosowanych sposobów utleniania żelaza (II) przed procesem koagulacji lepsze efekty z uwagi na usuwanie żelaza, manganu i substancji organicznych zapewniło utlenianie manganianem (VII) potasu niż napowietrzanie. Skuteczność badanych koagulantów w usuwaniu zanieczyszczeń zwiększała się wraz ze wzrostem ich dawki, a lepsze efekty oczyszczania wody podziemnej zapewnił koagulant wstępnie zhydrolizowany Flokor 1,2A niż siarczan (VI) glinu.
PL
Badania zawartości molibdenu i manganu w powierzchniowej warstwie gleb i roślinach przeprowadzono w okolicy Jabłonek w Beskidach Wschodnich w rejonie występowania łupków menilitowych i piaskowców z Otrytu. Pracę wykonano w celu zbadania zawartości molibdenu i manganu w roślinach oraz określenia wskaźnika bioakumulacji tych pierwiastków w dwóch gatunkach roślin (Trifolium hybridum L. i Plantago major L.). Oznaczenia Mo wykonano metodą ICP-MS, a Mn analizowano metodą ICP-OES. Stwierdzono wyższe zawartości Mo w Trifolium hybridum L. na terenie występowania łupków menilitowych (w liściach – 14 mg/kg) niż na terenie piaskowców z Otrytu (w liściach – 0,30 mg/kg). Najwięcej Mn gromadzi się w liściach (86–257 mg/kg). Wskaźnik bioakumulacji Mo poszczególnych gatunków roślin jest różny, jego wartości zmieniają się w zakresie 0,13–1,13. Najwyższym wskaźnikiem bioakumulacji molibdenu (1,13) cechuje się Trifolium hybridum L., występująca na terenach łupków menilitowych.
EN
Studies of molybdenum and manganese content in topsoil and plants were carried out in the Eastern Beskids (Carpathians) in area of occurrence of menilite shales and the Otryt sandstones. The aim of the study was to evaluate the content of molybdenum and manganese in plants and the determination of a bioaccumulation of these two chemical elements in two species of plants (Trifolium hybridum L. and Plantago major L.). Mo symbols were performed by means of ICP-MS method, and Mn were analyzed by means of ICP-OES method. Result of studies in the Trifolium hybridum L. have shown higher content of Mo in the area of occurence of menilite shales (in leaves – 14 mg/kg) than in the Otryt sandstones (in leaves – 0.30 mg/kg). Most Mn accumulates in leaves (86–257 mg/kg). The bioaccumulate indicator of Mo in individual plant species is different and ranges from 0.13 to 1.13. The highest rate of bioaccumulation of molybdenum (1.13) can be observed in Trifolium hybridum L., which inhabits areas of menilite shales.
EN
In Al-Si alloy the iron is the most common impurity and with presence of other elements in alloy creates the intermetallic compounds, which decreases mechanical properties and increases of porosity. The cause of the negative effect of intermetallic particles on the mechanical properties is that it is more easily break off the tension load as the aluminium matrix or small particles of silicon. By adding suitable alloying elements, also known as iron correctors, is possible to reduce this harmful effect. In the article is evaluated influence of manganese on microstructure with performed EDX analysis selected intermetallic phases and tensile test and measurement of length of Al5FeSi phase. For realization experiments was used AlSi7Mg0.3 alloy with increased iron content. Manganese was added in the amount 0.3 wt. %, 0.6 wt. %, 0.8 wt.% and 1,2 wt. %. From performed measurements it has been concluded, that increased amount of manganese, i.e. Mn/Fe ratio, does not have significant influence on mechanical properties AlSi7Mg0.3 alloy in the melted state.
EN
Manganese is an effective element used for the modification of needle intermetallic phases in Al-Si alloy. These particles seriously degrade mechanical characteristics of the alloy and promote the formation of porosity. By adding manganese the particles are being excluded in more compact shape of “Chinese script” or skeletal form, which are less initiative to cracks as Al5FeSi phase. In the present article, AlSi7Mg0.3 aluminium foundry alloy with several manganese content were studied. The alloy was controlled pollution for achieve higher iron content (about 0.7 wt. % Fe). The manganese were added in amount of 0.2 wt. %, 0.6 wt. %, 1.0 wt. % and 1.4 wt. %. The influence of the alloying element on the process of crystallization of intermetallic phases were compared to microstructural observations. The results indicate that increasing manganese content (> 0.2 wt. % Mn) lead to increase the temperature of solidification iron rich phase (TAl5FeSi) and reduction this particles. The temperature of nucleation Al-Si eutectic increase with higher manganese content also. At adding 1.4 wt. % Mn grain refinement and skeleton particles were observed.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań petrograficznych i geochemicznych iłowców i mułowców z serii paralicznej i limnicznej (westfal A i B) Lubelskiego Zagłębia Węglowego zawierających podwyższone zawartości manganu. Analizy geochemiczne obejmowały oznaczenie zawartości Fe, V, Ca, Mg i Ni oraz ich korelacje z zawartością Mn. Badania wykazały, że we wszystkich próbkach wyraźnie wzbogaconych w Mn zawartość Fe jest również podwyższona, a pomiędzy wartościami wskaźników wzbogacenia EfMn i EfFe występuje silna korelacja. Stwierdzono ponadto, że podwyższonej zawartości Mn czasami towarzyszy podwyższona zawartość V, Ni lub Mg.
EN
The paper presents the results of petrographic and geochemical researches of the claystones and mudstones with high content of Mn from paralic and limnic series (Westphalian A and B) of the Lublin Coal Basin. Geochemical analysis included the content of Fe, V, Ca, Mg and Ni and their correlation with the content of Mn. Studies have shown that, for all samples significantly enriched in Mn concentration of Fe is also high and the correlation between the values of the enrichment factor EfMn and EfFe is very strong. It was also found that the increased content of Mn sometimes is accompanied by increased content of V, Ni or Mg.
PL
W pracy zaprezentowano uwarunkowania eksploatacji stacji uzdatniania wody „Leśna” w Zabrzu czerpiącej wodę z zasobów triasowych. Przedstawiono uzyskany efekt technologiczny usuwania żelaza i manganu w zmodernizowanym układzie uzdatniania wody obejmującym ciśnieniowe napowietrzanie i filtrację na złożach dwuwarstwowych (piasek i masa G1). Zaprezentowano ponadto korzyści jakie uzyskano w efekcie przeprowadzonej modernizacji stacji.
EN
The conditions of operation of the water treatment plant “Leśna” in Zabrze are presented in this paper. This water treatment plant draws groundwater from the Triassic resources. The technological efficiency of iron and manganese removal obtained in the modernized water treatment plant are shown. This technology includes pressure aeration and single-stage filtration (sand and mass G1). There are presented the obtained benefits on conducted modernization of water treatment plan “Leśna”.
EN
Concentrations of iron and manganese were investigated in 26 sediment samples from the Czorsztyn Reservoir (South Poland). Spatial distribution of these metals in the reservoir is generally linked to the grain size distribution of sediments. The presence of manganese and iron in sediments is mainly related to the rock weathering and soil erosion processes. Furthermore, enrichment of waters in manganese and iron follows as a result of the Dunajec River flowing through the Orawsko-Nowotarska Valley, where peat bogs are present. However, anthropogenic influence on manganese and iron concentration levels in sediments cannot be excluded in this area.
PL
Produkty procesów kwaśnego ługowania odpadów chemicznych źródeł energii Zn-C i/lub Zn-Mn są potencjalnym źródłem cennych metali. Stosowane do tej pory rozwiązania pozwalają na stosunkowo łatwe przeprowadzenie wybranych pierwiastków do roztworów. Jednak w celu wytworzenia produktów, których postać byłaby korzystna zarówno z punktu widzenia technologicznego, jak i handlowego, konieczne jest opracowanie kolejnych jednostkowych procesów technologicznych. W prezentowanej pracy przedstawiono wyniki flotoekstrakcyjnego wydzielania jonów cynku(II) i manganu(II) za pomocą związków makrocyklicznych z rozcieńczonych roztworów po kwaśnym ługowaniu odpadów bateryjnych.
EN
Products of acid leaching of spent Zn-C and/or Zn-Mn batteries are possible source of valuable metals. Although there are some methods which are leading to successful transfer of chosen metals to a solution in these paper a novel approach to selective metal separation is presented. To achieve a product that will be both technically easy to achieve and commercially suitable solvent sublation process was used. Extraction ability of macrocyclic compounds in selective solvent sublation of zinc and manganese from diluted solutions was examined.
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.