Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 20

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  grain size distribution
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
EN
The article describes the most important features of the grain size distribution of overbank deposits (madas) of Polish rivers. The most important characteristics of their deposition and the factors determining the variability of the grain size distribution of overbank deposits are indicated. Almost all grain fractions distinguished in nature, i.e. cobbles, gravels, sands, silts, and clays, occur in the overbank deposits of Polish rivers. The sandy fraction dominates in overbank sediments, which contradicts their widespread recognition as silty-clayey (mud) sediments. The change in the proportion of these fractions (the formation of different types of lithological overbank deposits) is caused by a change in the conditions of sediment transport dependent on six factors: (1) decrease in water flow velocity over a floodplain along with an increase in the distance from the river channel, (2) change in water flow velocity during a single flood (stages of a flood), (3) the diversity of the floodplain relief, (4) changes in the forest cover of the river basin (catchment), (5) change in the longitudinal slope and (6) width of floodplains.
EN
The study determines the differences in Pb accumulation in sediments of dam reservoirs with respect to locations of the old river beds and their depth (deep Czorsztyn Reservoir and shallow Goczałkowice Reservoir in southern Poland). Parameters (grain size, organic matter content and reservoir depth) that may influence the spatial distribution of Pb concentrations in the sediments were analyzed. Based on the hierarchical cluster analysis, sediment samples from the reservoirs were ranked with respect to particle size distribution. We found differences in the spatial distribution of grain size and organic matter in the studied reservoirs, caused mostly by the topography of these reservoirs. The spatial distribution of Pb concentrations in the sediments of the Czorsztyn Reservoir (range 4.8-35.8 μg g-1) and the Goczałkowice Reservoir (range 11.3-59.4 μg g-1), regardless of their average depth and their type (dimictic, polymictic), depends on the distribution of silty clay and clay fractions, organic matter and reservoir depth. Therefore, Pb spatial distribution was more regular in the Czorsztyn Reservoir than in the Goczałkowice Reservoir. Locations of the old river beds had a significant impact on the Pb distribution in the sediments of both reservoirs.
3
PL
W artykule przedstawiono ocenę wpływu uziarnienia kruszywa na sztywność zginanych elementów żelbetowych o przekroju prostokątnym, pojedynczo i podwójnie zbrojonych, pod obciążeniem długotrwałym. Analizę wykonano dla przekrojów zarysowanych i niezarysowanych. Zaprezentowano wyniki badań własnych elementów wykonanych z betonu drobnoziarnistego.
EN
An assessment of an aggregate grain size influence on the rigidity for bending r.c. elements with singly and doubly reinforced cross-sections under the long-term loading were presented. Analysis was carried out for cracking and non-cracking cross-sections. The results of self-made experiments on fine-grained concrete elements were used.
EN
The work aimed at determining the susceptibility to zinc accumulation of soils exposed to potential influence of zinc-works. Estimation of soil zinc binding ability was conducted by a modified metod suggested by H.P. Blume and G. Brummer, according to which soils are divided into 5 classes differing with heavy metal accumulation ability depending on their physicochemical properties. The most important parameter of this division is soil pH, whereas the content of organic matter and < 0.02 mm particles fraction content in soil play an auxiliary role. Conducted assessment of zinc binding ability in soils revealed that in the area of potential influence of zinc-works, soils with low zinc accumulation ability have the biggest share. Among all analysed soils, 68 % of samples collected from the 0–10 cm layer and 58 % from the 40–50 cm layer reveal low or medium zinc binding abilities. Such high percentage of soils with these disadvantageous properties is mainly due to the fact that in these areas there is the highest number of acid soils with granular size distribution of loose sands. In case when the zinc-works starts operation, there is a serious potential of introducing excessive zinc amounts to food chain.
PL
Celem pracy było określenie podatności na akumulację cynku gleb narażonych na potencjalne oddziaływanie cynkowni. Oszacowanie zdolności gleb do wiązania cynku przeprowadzono zmodyfikowaną metodą zaproponowaną przez Blume i Brümmera, zgodnie z którą gleby dzieli się na 5 klas różniących się zdolnością akumulowania metali ciężkich w zależności od ich właściwości fizyczno-chemicznych. Najważniejszym parametrem tego podziału jest odczyn gleby, zaś pomocniczą rolę odgrywają zawartość materii organicznej i frakcji o średnicy cząstek < 0,02 mm w glebie. Przeprowadzona ocena zdolności wiązania cynku w glebach wykazała, że na terenie potencjalnego oddziaływania cynkowni największy udział mają gleb o małej zdolności akumulowania cynku. Spośród wszystkich przeanalizowanych gleb aż 68 % próbek pobranych z warstwy 0–10 cm i 58 % z poziomu 40–50 cm charakteryzuje się małymi lub średnimi możliwościami wiązania cynku. Tak duży odsetek gleb właśnie o tak niekorzystnych właściwościach jest spowodowany głównie tym, że na badanym obszarze najwięcej jest gleb kwaśnych o składzie granulometrycznym piasków luźnych. W przypadku uruchomienia produkcji cynkowni istnieje duże prawdopodobieństwo wprowadzenia nadmiernych ilości cynku do łańcucha troficznego.
PL
Dokonano przeglądu technik wydobycia, procesów przeróbki i wzbogacania węgli koksowych. W krajowym górnictwie węgla kamiennego dominuje ścianowy system wybierania z zawałem stropu, który zalicza się do systemów ubierkowych - długofrontowych. Urabianie prowadzone jest praktycznie wyłącznie kombajnami. Węgiel kamienny jest w trakcie pozyskiwania zanieczyszczany otaczającą złoże skałą płoną. W celu uzyskania węgla o wymaganych właściwościach należy zastosować określone technologie przeróbcze. Stwierdzono, że skład ziarnowy węgli koksowych uzależniony jest przede wszystkim od zastosowanych technik wydobycia. Urobek kopalń węgli koksowych charakteryzuje się bardzo wysoką zawartością klas ziarnowych: 0-20 mm i 0-0,5 mm, wynoszącą odpowiednio 70 i 20 %. W trakcie procesów przeróbki i wzbogacania węgla powstaje pewna ilość ziaren drobnych i najdrobniejszych (< 0,5 mm). Ziarna te mogą powstawać praktycznie we wszystkich węzłach zakładu przeróbczego.
EN
A review of the coking coal extraction, processing and concentration techniques has been accomplished. Polish hard coal mining industry is dominated by longwall extraction method with caving-in strategy. Extraction is practically carried out using exclusively shearers. Hard coal during extraction is contaminated by gangue surrounding coal seam. In order to obtain coal of required properties certain coal processing technologies are used. It has been found that grain size distribution of coking coals depends primarily on extraction techniques. Output of coking coal mines is characterized by very high content of assortments: 0-20 mm and 0-0.5 mm, amounting to 70 % and 20 %, respectively. During coal processing and concentration a number of fine and ultrafine particles (<0.5 mm) are formed. These particles can be formed practically at each point of the processing plant.
PL
Dokonano przeglądu metod rozdrabniania węgli w zakładach koksowniczych. W ujęciu historycznym rozróżnia się dwa podstawowe sposoby rozdrabniania: rozdrabnianie mieszanki wsadowej i rozdrabnianie komponentów mieszanki. Obecnie preferuje się indywidualny dobór warunków przemiału poszczególnych komponentów i zasadę nierozdrabniania frakcji ziarnowych już dostatecznie rozdrobnionych, co zapobiega tworzeniu się nadmiernej ilości frakcji pyłowej. W różnych wariantach rozdrabniania wsadu węglowego stosuje się tak zwany przemiał zróżnicowany i selektywny. Przeprowadzony przegląd metod wykorzystywanych w krajowych koksowniach do przygotowywania odpowiedniej (wymaganej) granulacji wsadu węglowego do koksowania wykazał, że we wszystkich zakładach jedynymi urządzeniami stosowanymi do tego celu są kruszarki (młyny) młotkowe. W polskich koksowniach nie stosuje się technologii opartej na selektywnym przemiale, w której przed mieleniem można wydzielać najdrobniejsze klasy ziarnowe.
EN
A review of the coal milling methods in the coking plants has been done. From the historical perspective, there are two basic methods of grain size reduction: the coal blend grinding and the blend components separate milling. Currently, the preferred solution is the individual selection of the milling conditions for the given components and the principle of not grinding the grain fraction already sufficiently reduced in size which prevents from formation of the excessive quantity of the dust fraction. Under various options of the coal charge size reduction, the so-called diversified and selective milling is applied. The research conducted in the scope of the methods applied in the domestic coking plants to prepare the appropriate (required) coking coal charge granulation has implied that, in all facilities, the only equipment used for the purpose is a hammer crushing mill. In the Polish coking plants, the technology based on selective milling, which enables separation of even the finest grain classes prior to the milling itself, is not applied.
EN
The aim of this research was to compare influence of different SiC mass fraction and different SiC particle size on the nucleation process of magnesium primary phase in AZ91/SiC composite. This paper presents experimental results using SiC particles as a reinforcement for AZ91 alloy and their influence on both the grain size of α-Mg primary phase and dimensional homogeneity of grains of this phase. This study provides a good basis for optimizing the process of preparing the AZ91/SiC composite.
PL
W artykule przedstawiono analizę statystyczną wyników badań dotyczących wpływu wielkości cząstek SiC oraz ich udziału, na wielkość ziaren fazy pierwotnej magnezu. Praca przedstawia, na przykładzie kompozytu AZ91/SiC, wpływ modyfikacji zarówno na rozmiar ziarna fazy pierwotnej, jak i jej jednorodność pod względem wielkości ziaren, dając tym samym podstawy do optymalizacji procesu przygotowywania kompozytu
EN
The aim was to compare size readings for the same ceramic nanopowders as reported by different characterization methods. Capabilities of TEM, XRD and BET characterization techniques, such as size vs. size distribution output, crystalline phase resolution, ability of error estimation of the size as well as dispersion of size readings are briefly described.
PL
Celem prezentowanej pracy było porównanie odczytów wielkości cząstek dla takich samych nanoproszków ceramicznych otrzymanych za pomocą różnych metod charakteryzujących tę cechę. Zwięźle opisano możliwości technik charakteryzujących takich jak TEM, XRD i BET w odniesieniu do pomiaru wielkości i uzyskiwanego rozkładu wielkości ziaren, rozdzielania faz krystalicznych, zdolności oceny błędu oznaczenia wielkości ziarna i rozrzutu jej odczytów.
PL
W pracy badano wpływ wilgotności na zmiany wybranych właściwości fizycznych pszenżyta odmiany Pawo. Materiał badawczy dowilżano do 6 poziomów wilgotności: 14, 16, 18, 20, 22 oraz 24%. W dowilżonym surowcu oznaczano następujące właściwości: kąt zsypu, kąt naturalnego usypu, gęstość usypną, gęstość utrzęsioną, gęstość właściwą, masę 1000 ziaren, porowatość oraz przeprowadzono analizę rozkładu granulometrycznego. Wzrost wilgotności ziarniaków spowodował spadek gęstości (właściwej, usypnej i utrzęsionej) oraz wzrost masy 1000 ziaren i kątów zsypu i usypu.
EN
The research focused on moisture content impact on changes in selected physical properties of the Pawo variety triticale. Moisture content in test material was increased to 6 levels: 14, 16, 18, 20, 22 and 24%. The following properties were determined for test material prepared in this way: tipping angle, natural pouring angle, pouring density, shaken density, specific density, weight of 1000 grains and porosity. Moreover, the researchers carried out grain size distribution analysis. Growing seed moisture content resulted in drop of density (specific, pouring and shaken) and an increase in weight of 1000 seeds as well as tipping and pouring angles.
PL
Przedstawiono ocenę intensywności zużywania jednoczęściowych dziobowych lemieszy płużnych oraz lemieszy dwuczęściowych, złożonych z części trapezowej i dwustronnie wymiennych dłut. Ocenie poddano przebieg zużywania scharakteryzowany ubytkiem masy, zmianą szerokości i długości części skrawającej w pięciu zróżnicowanych warunkach glebowych. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że przebieg zużywania lemieszy z wymiennymi dłutami przebiega odmiennie w porównaniu do lemieszy jednoczęściowych. O przebiegu zużywania lemieszy dwuczęściowych decyduje przede wszystkim intensywność zużywania dłut.
EN
The paper presents assessment of wear and tear intensity for one-piece landside ploughshares and two-piece shares, consisting of trapezoid part and bilaterally exchangeable chisels. The research involved assessment of wear and tear progress characterised by mass decrement, change in width and length of cutting part for five different soil conditions. On the basis of obtained results it has been observed that the progress in wear and tear of ploughshares with replaceable chisels is different compared to one-piece shares. Chisel wear and tear intensity is the factor that primarily decides about the progress in wear of two-piece shares.
PL
Przedstawiono wyniki pilotowych pomiarów dotyczących drobin pyłów zawieszonych w środowisku miejskim. Badania pozwoliły na określenie rozkładów ziarnowych drobin pyłów oraz poznanie składu chemicznego poszczególnych frakcji tych drobin. Pobór pyłów prowadzono przy pomocy kolektorów umożliwiających zarówno pomiar stacjonarny na wybranym stanowisku w środowisku miejskim jak i pobór pyłów w tym środowisku przy pomocy osobistego przenośnego kolektora. Celem była także próba porównania składu pierwiastkowego pobieranych drobin z drobinami pyłów adsorbowanych w układzie oddechowym człowieka. W przeprowadzonym badaniu efektów ekspozycji na pyłowe zanieczyszczenia w środowisku miejskim zastosowano swoistą metodę badawczą, traktującą organizm człowieka jako kolektor - pobór materiału biologicznego (tzw. indukowanej plwociny) od wybranej grupy ochotników. Badania spektrometryczne zebranych materiałów wykonano stosując spektrometr mas ze źródłem iskrowym JEOL JMS-1BM2 i wykazano obecność drobin pyłów osadzających się na ścianach dróg oddechowych. Przeprowadzono analizę mikroskopową tych drobin i porównano ich skład pierwiastkowy ze składem drobin pobieranych w środowisku miejskim za pomocą kolektorów mechanicznych.
EN
Results of pilot studies considering collection and analysis of urban environment micro- and nanoparticles are presented. Particulate matter (PM) is collected from indoor and outdoor urban air with several methods using mechanical collectors like personal cascade impactors and quartz filters. The other applied specific method is treating human organism as a collector - this method is based on identification of PM in biological material - induced sputum, collected from the selected group of volunteers. Elemental analysis of the collected material is performed by spark source mass spectrometry (SSMS) using magnetic sector JEOL JMS-1 BM2 mass analyzer. Obtained results of samples collected using mechanical collectors and extracted from induced sputum were compared.
12
Content available remote Modelling of the silting up of navigation channels
EN
A mathematical model describing transport of non-uniformly graded sediments has been applied to analyzing the silting up of approach routes (navigation channels) leading to ports. This model distinguishes three layers in the movement of sediments, assuming that the vertical sorting occurs only in the process of picking up grains in the contact layer. It is also assumed that along the widnward edge of the route sediments are transported in the bedload and contact layers during the wave crest phase and - as suspended sediments - in the outer region under the influence of the resultant current. On the leeward side sediments are transported only during the wave trough phase in the bedload and contact layer. The computations have demonstrated that the above model can be a useful tool for predicting both the rate and volume of sediments silting up navigation channels as well as grain-size distribution of sediments which fill up a water route.
PL
Model matematyczny transportu osadów niejednorodnych granulometrycznie zastosowano do analizy zapiaszczania torów podejściowych (kanałów nawigacyjnych) do portów. Wyszczególnia on trzy warstwy ruchu osadów, przy czym założono, że pionowe sortowanie odbywa się tylko w procesie podrywania ziaren w warstwie kontaktowej. Zakłada się, że na krawędzi nawietrznej toru osady transportowane są w fazie grzbietu fali w warstwie wleczenia i kontaktowej oraz zewnętrznej - w formie zawieszonej - pod wpływem wypadkowego prądu. Na krawędzi zawietrznej osady transportowane są tylko w fazie doliny fali w warstwie wleczenia i kontaktowej. Przeprowadzone obliczenia pokazują, że zastosowany model może być użytecznym narzędziem w predykcji zarówno wielkości i tempa zapiaszczania, jak i określaniu rozkładów granulometrycznych osadów wypełniających tor wodny.
PL
W artykule wykorzystano model utleniania ziaren koncentratu chalkozynowo-bornitowego z zanikającym rdzeniem. Opracowano algorytm obliczeń ujmujący utlenianie całej populacji ziaren koncentratu w czasie przemieszczania się w przestrzeni reakcyjnej pieca zawiesinowego. Opierając się na algorytmie, wykonano program komputerowy realizujący stosowne obliczenia. Wykonano wariantowe obliczenia postępu reakcji i uzyskiwanych produktów szybu reakcyjnego dla różnych składów ziarnowych koncentratu miedziowego. Wykazano możliwość kompensowania zmian w składzie ziarnowym poprzez odpowiednie sterowanie ilością tlenu podawanego do procesu.
EN
A model describing oxidation of the grains of chalcocite-bornite concentrate with diminishing core has been applied in this study. The calculation algorithm has been developed, which reflects oxidation of the whole population of the concentrate grains during their displacement in the reaction space of the flash furnace. Based on this algorithm, a computer program performing suitable calculation has been written. Alternative calculations of the reaction progress and the products obtained from the reaction shaft have been made for different grain size compositions of the copper concentrate. The possibility of compensating the changes in grain size composition by means of the controlled supply of oxygen to the process has been demonstrated.
14
Content available remote Trójwalcowy energooszczędny rozdrabniacz materiałów ziarnistych
PL
Poszukiwanie energooszczędnych maszyn rozdrabniających w przetwórstwie zbóż doprowadziło do opracowania nowych rozwiązań konstrukcyjnych, do których zaliczyć można rozdrabniacz wielotarczowy, trójwalcowy oraz modernizację rozdrabniaczy udarowych. W artykule dokonano opisu oraz oceny porównawczej nowego rozdrabniacza trójwalcowego, biorąc pod uwagę konstrukcję powszechnie stosowaną w produkcji pasz, jaką jest rozdrabniacz bijakowy. Ocena ta wskazała przewagę nowego rozwiązania w zakresie energochłonności procesu i jakości produktu rozdrabniania.
EN
A description and results of comparison test of a new design of grinder for corn grain processing in feed industry is presented in the paper. The results shown that a three-roller grinder had the lower energy consumption and gave product of better ąuality then a traditional beater grinder.
EN
There are 40 coal mines in Poland now. One of them (coal mine "Bogdanka") is situated in Lublin Coal Basin, other are localised in Silesia and Małopolska regions. Coal mining is a source of large amounts of wastes. Mean annual production of wastes in only Lublin Coal Basin exceeds 2 million Mg, 65% of which is disposed on a heap. The rest is used to restore opencast excavations, to construct and repair local roads and to produce building materials. It seems that large amount of these wastes could be used to construct or modernize flood embankments and dykes. Using mine wastes as building materials requires the knowledge of their geotechnical parameters. A characteristic feature of mine wastes is their gradual weathering which affects geotechnical parameters largely determined by their mineral and petrographic composition. This paper describes analyses of geotechnical parameters of mine wastes from Lublin Coal Basin (heap near coal mine "Bogdanka") of various storage times and of samples collected after 10 years of exploitation of a dyke between ponds made of these wastes at the break of 1993 and 1994. Detailed analyses involved: grain size distribution, natural and optimum moisture content, maximum dry density, shear strength and coefficient of permeability. Obtained results were compared with literature data pertaining to mine wastes from Upper Silesian Coal Basin and from other European coal basins. Performed studies showed that coal mining wastes produced in Lublin Coal Basin significantly differed in the grain size distribution from wastes originating from Upper Silesian Coal Basin and that weathering proceeded in a different way in wastes produced in both sites.
PL
W Polsce funkcjonuje obecnie 40 kopalń węgla kamiennego, z czego jedna - "Bogdanka" - jest położona w Lubelskim Zagłębiu Węglowym, a pozostałe są zlokalizowane w regionie Śląska i Małopolski. Górnictwo węglowe jest źródłem dużych ilości materiałów odpadowych. Tylko w Lubelskim Zagłębiu Węglowym średnio rocznie produkuje się ponad 2 mln Mg odpadów powęglowych, z czego około 65% składowane jest na hałdzie. Pozostałą część wykorzystuje się do rekultywacji wyrobisk odkrywkowych po kruszywach, budowy i remontu dróg lokalnych oraz produkcji materiałów budowlanych. Wydaje się, że znaczna część tych odpadów mogłaby być wykorzystana do budowy i modernizacji takich nasypów wodno-melioracyjnych, jak wały przeciwpowodziowe czy ogroblowania kanałów i zbiorników wodnych. Zastosowanie odpadów jako gruntu budowlanego wymaga znajomości ich parametrów geotechnicznych. Cechą charakterystyczną tych odpadów jest ich stopniowe wietrzenie, mające między innymi wpływ na parametry geotechniczne, zależne w dużym stopniu od składu petrograficznego i mineralnego. W niniejszym artykule omówiono badania parametrów geotechnicznych odpadów powęglowych z Lubelskiego Zagłębia Węglowego, pochodzących z hałdy kopalni węgla kamiennego "Bogdanka", o różnym okresie ich składowania, oraz prób pobranych po 10 latach eksploatacji z grobli międzystawowej wykonanej na przełomie lat 1993 i 1994 z odpadów powęglowych z tej kopalni. Szczegółowo zostały omówione wybrane właściwości geotechniczne tych odpadów, m.in.: uziarnienie, wilgotność naturalna, wilgotność optymalna, maksymalna gęstość objętościowa szkieletu gruntowego, wytrzymałość na ścinanie, współczynnik filtracji. Uzyskane wyniki badań własnych porównano z wynikami prezentowanymi w literaturze, dotyczącymi odpadów powęglowych pochodzących z Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, a także z innych zagłębi na terenie Europy. Przeprowadzone badania wykazały m.in., że odpady powęglowe powstające w Lubelskim Zagłębiu Węglowym różnią się zasadniczo pod względem uziarnienia od odpadów pochodzących z Górnośląskiego Zagłębia Węglowego oraz że przebieg procesu wietrzenia dla odpadów z LZW i GZW był różny.
PL
W artykule przedstawiono zakres zmienności wybranych parametrów geotechnicznych odpadów powęglowych, pochodzących z kopalni Węgla Kamiennego "Bogdanka" w Lubelskim Zagłębiu Węglowym, wbudowanych w stare nasypy. Wytypowano 4 nasypy w wieku od 4 do 22 lat w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni, wybudowane z wykorzystaniem odpadów powęglowych. W wybranych obiektach wytypowano po dwa przekroje badawcze, w których określono wskaźnik zagęszczenia odpadowego oraz pobrano próby do szczegółowego oznaczania parametrów geotechnicznych metodami laboratoryjnymi. W wyniku badań stwierdzono, że zakres składu granulometrycznego odpadów powęglowych wbudowanych w stare nasypy zmienia się wraz z głębokością ich zalegania. Wbudowane odpady powęglowe w stare nasypy zawierają najwięcej frakcji żwirowej (ok. 60%). Warstwy położone głębiej zawierają więcej ziaren grubych, a mniej należących do frakcji pyłowej i iłowej. Skład granulometryczny wbudowanego materiału w dużym stopniu zależy również od warunków hydrogeologicznych danego obiektu. Na podstawie przeprowadzonych badań odpadów powęglowych wbudowanych w stare nasypy stwierdzono, że odpady te mają stosunkowo dobre właściwości jako materiał do budowy nasypów ziemnych, w tym również stale lub okresowo piętrzących wodę. Cechuje je większa wrażliwość na zmiany klimatyczne w porównaniu z gruntami mineralnymi. Zastosowanie do budowy nasypów materiału zagęszczonego do wartości wskaźnika zagęszczenia Is, przekraczającej 0,92, oraz odpowiednich warstw zabezpieczających wbudowany materiał odpadowy powinno zmniejszyć niekorzystny wpływ czynników atmosferycznych, powodujących wietrzenie fizyczne, chemiczne i biologiczne odpadów powęglowych.
EN
The coal mining industry produces large amounts of waste materials. Part of the coal mining wastes is stored next to mines on the waste dumps. Rest of the mining wastes are utilised in civil engineering. High storage costs and the necessity to occupy new areas enforce coal mines to utilize as much of these materials as they can. Furthermore, a lack of the local soils makes mining wastes very interesting material in civil and harbour engineering. Secondly, the areas occupied by coal mines are often valuable as a building or agricultural grounds. Utilisation of fresh mining wastes in civil engineering allows limiting the construction of new waste dumps and the expansion of the existing ones. This way the existing mining waste dumps could be managed agriculturally or forested. The article presents geotechnical properties of the mining waste built in soil embankments. The properties considered in detail are: grain size distribution, moisture content, optimum moisture content, maximum dry density of solid particles, soil permeability and shear strength of soil.
PL
Charakterystycznym procesem, mającym wpływ na właściwości geotechniczne odpadów pogórniczych, jest ich wietrzenie. W wyniku wietrzenia może zachodzić rozpad fizyczny lub chemiczny, bądź oba te zjawiska jednocześnie. Odpady pogórnicze są wrażliwe na działanie wody, ale intensywność zachodzących procesów zależy od ich składu petrograficznego i mineralogicznego, co potwierdzają wyniki badań przedstawione w literaturze. W artykule podano ogólną charakterystykę odpadów pogórniczych pochodzących z kopalni Węgla Kamiennego Bogdanka z Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Przedstawiono wyniki badań zmiany składu granulometrycznego pod wpływem cyklicznego procesu moczenia i suszenia odpadów pogórniczych świeżych zagęszczonych oraz luźno usypanych. Omówiono również wyniki badań odpadów pogórniczych świeżych niezagęszczonych poddanych procesowi długotrwałego moczenia. W artykule porównano wyniki badań składu granulometrycznego odpadów zagęszczonych i niezagęszczonych poddanych procesowi cyklicznych zmian wilgotności oraz poddanych długotrwałemu stałemu moczeniu do zakresu wartości tego składu notowanego dla odpadów świeżych. Zakresy oraz tendencja zmian zawartości procentowej poszczególnych frakcji ma duży wpływ na parametry wytrzymałościowe oraz filtracyjne odpadów pogórniczych. Ma to bardzo duże znaczenie praktyczne w przypadku stosowania odpadów pogórniczych do budowy nasypów stale bądź okresowo piętrzących wodę.
EN
The mining industry produces large amounts of waste materials. Part of the mining wastes is stored next to mines in waste dumps. The rest is utilized in civil engineering (highway engineering, railway embankments, river embankments, sink fill, dykes, dams) and harbour engineering (quay engineering, area recovery). High coast of storage and the necessity to occupy new areas incline the coal mines to utilize as much of these materials as possible. Furthermore, a lack of the local soils make the mining wastes a very promising material in civil and harbour engineering. The paper covers the petrographical, mineralogical and chemical composition of mining wastes from the Bogdanka Mine. It presents the grain size distribution of fresh mining waste taken from mine waste dump and that of fresh mining waste subjected to cyclic and continuous soaking. The article presents also some geotechnical parameters like: water content, optimal moisture content and maximum dry density of solid particles.
EN
The article presents the properties of mining wastes from the Bogdanka Mine. Most important geotechnical parameters, which should be known in designing engineering embankments, are discussed in details. These parameters are: grain size distribution, water content, optimum moisture content, maximum dry density of solid particles, soil permeability and shear strength of soil. These parameters will be characterised in relation to the different storage time.
PL
Przemysł górniczy jest nierozłącznie związany z powstawaniem dużych ilości materiałów odpadowych. Część odpadów jest składowana na hałdach przy kopalni, a pozostałą część wykorzystuje się w budownictwie lądowym i wodnym (nasypy drogowe, nasypy kolejowe, obwałowania rzeczne, wypełnianie zapadlisk, groble, zapory) oraz budownictwie morskim (budowa nabrzeży, odzyskiwanie terenu). W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania odpadami pogórniczymi jako materiałem budowlanym. Zainteresowanie to wynika przede wszystkim z wysokich kosztów pozyskiwania gruntów naturalnych, które są wykorzystywane do budowy nowych oraz modernizacji starych budowli hydrotechnicznych, jak również z coraz większych opłat za składowanie odpadów pogórniczych. Wykorzystanie odpadów pogórniczych z bieżącej produkcji umożliwiłoby ograniczenie rozbudowy istniejących hałd oraz niezajmowanie nowych terenów, które są niejednokrotnie bardzo cenne z punktu widzenia budowlanego czy rolniczego. Ograniczenie rozbudowy istniejących składowisk odpadów pozwoliłoby na ich rolnicze lub leśne zagospodarowanie. W artykule podano ogólną charakterystykę odpadów pogórniczych pochodzących z kopalni Węgla Kamiennego Bogdanka z Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Szczegółowo zostały omówione właściwości geotechniczne tych odpadów, m.in.: uziarnienie, wilgotność naturalna, wilgotność optymalna, maksymalna gęstość objętościowa szkieletu gruntowego, współczynnik filtracji, wytrzymałość na ścinanie. Parametry te scharakteryzowano w zależności od różnego czasu składowania tych odpadów. Znajomość zakresu oraz tendencji zmian parametrów wytrzymałościowych odpadów pogórniczych jest szczególnie ważna w przypadku stosowania odpadów pogórniczych do budowy nasypów stale bądź okresowo piętrzących wodę, np. wałów przeciwpowodziowych, ogroblowań małych zbiorników retencyjnych. W artykule podano zakres zmienności wartości spójności oraz kąta tarcia wewnętrznego odpadów pogórniczych świeżych poddanych cyklicznym zmianom wilgotności oraz stałemu moczeniu. Omówiono również zakres zmienności uziarnienia tych odpadów na przykładzie frakcji żwirowej i pyłowej wraz z iłową.
PL
Zbadano pylasto-piaszczyste osady denne rzeki Odry o zróżnicowanym rozkładzie wielkości ziaren. Zawartość Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb i Zn oznaczono we frakcjach ziarnowych. Badane osady zawierają metale ciężkie w zróżnicowanych ilościach. Ich zawartość z reguły wzrasta od frakcji najgrubszej do najdrobniejszej. W ogólnej zawartości poszczególnych metali w osadzie największy udział ma frakcja najgrubsza lub najdrobniejsza. Łącznie wnoszą one do osadu średnio ok. 75% metalu. Zawartość poszczególnych metali w osadzie zależy liniowo od ich ładunku wnoszonego przez frakcje drobniejsze od 0.1 mm. W większości przypadków jest ona też zależna od udziału tych frakcji w osadach (prosta zależność) oraz udziału frakcji najgrubszej (zależność odwrotna), a w przypadku Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb i Zn również od zawartości metali w najgrubszej frakcji.
EN
Silty-sandy bottom sediments of the Odra River (of various grain-size distribution) were investigated. Samples contain differentional amounts of Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb and Zn. Heavy metals concentrations increase with decreasing grain size. Heavy metals contents in raw sediments are significantly influenced by two grain-size fractions: the coarsest one (2-0.2 mm) and/or the finest one (<0.2 mm). They contribute together to the metal content in sediment, in average, 75 wt. %. Metal concentration in raw sediment depends on the contribution of the grain-size fractions finer than 0.1 mm to its content in the raw sediment. In most cases it depends on content of this fine fractions in sediment (positive relation) and content of the coarsest one (negative relation). Concentration of Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb and Zn in raw sediment depends on their concentration in the coarsest fraction, too.
20
Content available remote Litofacje osadów dna południowej części Basenu Bornholmskiego
PL
W pracy przedstawiono analizę litofacjalną współczesnych osadów Morza Bałtyckiego z obszaru południowej części Basenu Bornholmskiego. Na podstawie uziarnienia osadów wyróżniono cztery litofacje: A (żwiry, żwiry piaszczyste, piaski żwirowe, piaski różno-, grubo- i średnioziarniste), B (piaski drobnoziarniste), C (piaski drobnoziarniste i muliste), oraz D (muły piaszczyste, muły, muły ilaste, iły muliste). Przedstawiono ich charakterystykę podając typowe cechy uziarnienia, zawartości minerałów ciężkich, składu mineralno-petrograficznego i obtoczenia ziarn kwarcu. Określono prawidłowości poziomego i pionowego następstwa litofacji na badanym obszarze. Przedstawiono litodynamiczną i genetyczną interpretację cech litofacjalnych oraz podjęto próbę odtworzenia warunków ich powstawania, w powiązaniu ze współczesnymi warunkami hydrodynamicznymi południowego Bałtyku.
EN
This work presents the lithofacial analyses of the recent Baltic Sea sediments from area of the southern part of Bornholm Basin. On the base of grain size distribution the four lithofacies are distinguished: A (gravels, sandy gravels, gravely sands and vary, coarse and medium grained sands), B (fine sands), C (silty sands), D (sandy silts, silts, clayey silts and silty clays). Each lithofacies is characterized by typical features of grain size distribution, heavy minerals contents, mineral-petrographic composition and roundnes of quartz grains. The horizontal and vertical sequences of lithofacies are analysed and model sequences are presented. Dynamic and origin of sediments is interpreted on the base of lithofacial features. There is also presented an attempt of correlation of sedimentary processes with the hydrodynamical conditions and model of lithosoms development.
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.