Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 44

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  evapotranspiration
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
EN
Lysimeters represent the ideal tool for direct measurement of soil water balance components in soil profiles. Changes in the water content in a soil monolith can be measured with sufficient accuracy by the precise lysimeter weighing system. Water content changes in soil monolith as derived from lysimeter mass represent one of the basic water balance component. This paper deals with the development and comparison of individual soil water balance components in two different soil profiles from the Easter-Slovakian-Lowland. Two lysimeter vessels were filled monolithically with two different soil profiles covered with grass: one sandy soil profile from locality Poľany and one silty-loam soil profile from locality Vysoká nad Uhom. A constant groundwater level of 1 m below ground level was maintained in both soil profiles. Under the same meteorological conditions, all differences in the development of water balance components were caused only by the differences in soil profiles. The actual evapotranspiration and water flows at the bottom of the soil profiles were compared. Sandy soils are generally considered to be more prone to drought than silty-loam soils. Under the specific conditions of this experiment (maintaining a constant groundwater level) the opposite was shown, when the silty-loam soil profile was more prone to drought than sandy soil profile. Sandy soil profile from Poľany reacted more quickly to precipitation (or evaporation). Due to the higher hydraulic conductivity of the sandy soil compared to the silty-loamy soil, the groundwater level response to external stimuli was much faster.
EN
Evaporation and evapotranspiration is crucial part of hydrological and water resource management studies e.g. water footprinting. Proper methods for estimating evaporation/potential evapotranspiration using limited climatic data are critical if the availability of climatic data is extremely limited. In a large scale studies are very often used generalized (modelled or gridded) input data. For a large scale water footprint studies is also important to find methods as simple as possible with quantifiable error. In our study, nine simple temperature-based empirical equations were compared with a long term time series of real evaporation data from a 20 m2 tank at Hlasivo station. In the first step, we used real temperature measured at Hlasivo station for validation of equations. In the second step, the gridded temperature data (interpolated datasets) derived from the meteorological stations were used. For both datasets, the differences between observed and predicted values were categorized into three groups of accuracy and the statistical indices of each equation were calculated. Very good results were achieved with the Hamon equation from 1961 and the Oudin equation for both datasets with index of agreement (d) higher than 0.9, cross-correlation coefficient (R2) around 0.7 and root mean square error (RMSE) around 0.5 mm∙(24 h)–1 The Kharrufa equation, which was developed for semi-arid or arid areas, also provides results with sufficient accuracy. Comparison of the results with similar studies showed a lower accuracy of very simple equations against more complex equations, which have RMSE lower than 0.25 mm∙(24 h)–1. But for some kind of studies, quantifiable errors with sufficient accuracy can be more important than the absolute accuracy.
PL
Parowanie i ewapotranspiracja są kluczowymi częściami badań hydrologicznych i analiz zarządzania zasobami wodnymi. Właściwe metody szacowania ewapotranspiracji i potencjalnej ewapotranspiracji są krytyczne w sytuacji, gdy dostępność danych klimatycznych jest silnie ograniczona. W badaniach na dużą skalę często używane są dane uogólnione (za pomocą modelowania bądź przetwarzania sieciowego – grid). W takich badaniach ważne jest także znalezienie najprostszych metod z błędem możliwym do ilościowego określenia. W prezentowanych w pracy badaniach porównano dziewięć prostych równań empirycznych bazujących na pomiarze temperatury z długą serią danych rzeczywistego parowania ze zbiornika o powierzchni 20 m2 w stacji Hlasivo. W pierwszym etapie wykorzystano rzeczywiste wartości temperatury mierzonej w stacji Hlasivo do szacowania równań. W etapie drugim użyto sieciowych danych temperaturowych (zbiór danych interpolowanych) ze stacji meteorologicznych. Dla obu zbiorów danych różnice między obserwowanymi a przewidywanymi danymi przypisano do trzech kategorii dokładności i obliczono statystyczne wskaźniki dla każdego równania. Bardzo dobre wyniki uzyskano w odniesieniu do równania Hamona z 1961 r. i równania Oudina dla obu zbiorów danych. Równanie Kharrufa, które opracowano dla obszarów półpustynnych i pustynnych, dało również wyniki o wystarczającej dokładności. Porównanie wyników z badaniami o podobnej tematyce wykazało mniejszą dokładność bardzo prostych równań względem równań bardziej złożonych. Dla niektórych rodzajów badań policzalne błędy o wystarczającej dokładności mogą być jednak ważniejsze niż dokładność bezwzględna.
EN
The aim of this study was to estimate the water needs of grapevines (Vitis vinifera L.) in the different regions of Poland. The requirements of grapevines water, considered as the crop evapotranspiration, were determined using the plant coefficient method. The grapevine plants crop evapotranspiration was measured using the reference evapotranspiration and plant coefficients. The plant coefficients were adapted to the reference evapotranspiration that was calculated using the Blaney‑Criddle’s formula, modified for Polish conditions by Żakowicz. The water needs of grapevines were determined for five agro‑climatic regions of Poland with the representative meteorological stations. The calculations of grapevines water requirements were carried out for the thirty‑year period determined from 1981 to 2010. The study was based on the six‑month growing season established from May 1 to October 31. Four months, including May, June, July and August, were considered as the irrigation period. The highest grapevines water requirements (440 mm) during the growing season, were observed in the north‑west and central‑east region of Poland. In turn, the lowest water requirements were revealed in the south‑east (414 mm) and north‑east (415 mm) region of the country. During the irrigation period, the highest grapevines water needs occurred in the central‑north‑west (355 mm) and central‑east (353 mm) region of Poland, while the lowest (329 mm) – in the south‑east region of the country. The upward time trend of the grapevines water requirements was observed both in the growing season and in the irrigation period. With the exception of the central‑north‑west region, this time trend was significant throughout Poland. The highest increase in the water needs of grapevines during the growing season (by 6.9 mm in each subsequent ten‑year period) occurred in the central‑east and south‑east region of Poland. In the irrigation period, the highest rise of grapevines water requirements was noted in the south‑west (7.4 mm decade ‑1) and south‑east (7.6 mm decade ‑1) region of the country. The highest rainfall deficit was observed in the central‑north‑west region of Poland; 125 mm during the growing season, and 117 mm in the irrigation period.
EN
In traditional climate diagrams a fixed coefficient (α) between temperature and precipitation has been adopted. It has been shown, however, that such an approach does not correctly describe the conditions of the climatic balance in Poland for the entire growing season. In this paper, a different solution to this problem is proposed - the introduction of a variable coefficient for individual months. The analysis of patterns of climatic variables over the year supports the hypothesis that in order to estimate ETo only by means of mean air temperature (ETo = α·T), the coefficient α should be variable for the individual months of the vegetative period. The values of the coefficient were empirically determined for use in calculating daily and monthly ETo. The newly proposed coefficients α were different from those determined with the standard climate diagram (published by Walter, Lieth 1967). The introduction of the variable value α into the computational model markedly improved the quality of the estimation of ETo. The mean bias errors determined for the estimation of ETo on the basis of temperature and the changing value of α were considerably lower than for the estimation of ETo with a fixed value of α. This provides the possibility of a more accurate presentation of periods of both excess and shortage of precipitation.
EN
The results of the study devoted to assessment of accuracy and reliability of the CROPWAT 8.0 software application calculations of the evapotranspiration and crop water requirements are represented in the article. The study was based on the results of the perennial field experiments, conducted during the period from 2012 to 2017 at the irrigated lands of the South of Ukraine with different crops, namely: sweet corn, grain corn, soybean, sorghum. We assessed accuracy of the CROPWAT 8.0 software application by the comparison of the calculated values with the real ones. We determined considerable differences between the calculated crops evapotranspiration values and crops irrigation requirements and the real ones obtained in the field experiments. The difference was the most essential in case of the dripirrigated sweet corn crop and averaged to 46.05% for evapotranspiration and 89.20% for irrigation water requirements, correspondingly. Overhead sprinkler irrigated crops are likely to be more suitable for accurate evapotranspiration prediction by using the CROPWAT 8.0. The slightest discrepancy between the calculated and actual values of the studied parameters were determined on the overhead sprinkler irrigated grain corn crops, where the differences averaged just to 15.86% for evapotranspiration and 41.63% for irrigation norm. The results of the study gave us an opportunity to conclude that CROPWAT 8.0 software application should not be used without previous calibration and adjustment of the crop coefficients for the concrete agricultural production conditions.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań poświęconych ocenie dokładności i wiarygodności obliczeń ewapotranspiracji i zapotrzebowania roślin na wodę z zastosowaniem programu CROPWAT 8.0. Podstawą badań były wyniki wieloletniego eksperymentu polowego prowadzonego od 2012 do 2017 r. na nawadnianych polach południowej Ukrainy z różnymi uprawami: kukurydzy cukrowej, kukurydzy zwykłej, soi i sorgo. Oceniono dokładność wyników uzyskanych za pomocą CROPWAT 8.0 przez porównanie wartości obliczonych z wartościami rzeczywistymi. Stwierdzono znaczne różnice między obliczonymi wartościami ewapotranspiracji upraw i ich zapotrzebowaniem na wodę a wartościami rzeczywistymi z eksperymentów polowych. Największe różnice stwierdzono w przypadku kroplowo nawadnianych upraw kukurydzy cukrowej i wynosiły one 46,05% w odniesieniu do ewapotranspiracji i 89,20% do zapotrzebowania na wodę do nawodnień. Obliczenia ewapotranspiracji za pomocą CROPWAT 8.0 były bardziej dokładne w odniesieniu do upraw nawadnianych deszczowniami. Najmniejszą rozbieżność między obliczonymi a rzeczywistymi wartościami badanych parametrów stwierdzono w przypadku deszczowanych upraw kukurydzy zwykłej, gdzie różnice wynosiły 15,86% w odniesieniu do ewapotranspiracji i 41,63% do norm nawadniania. Wyniki badań dają podstawy do wnioskowania, że CROPWAT 8.0 nie powinien być stosowany bez wstępnej kalibracji i dostosowania współczynników upraw do konkretnych warunków produkcji rolniczej.
PL
W opracowaniu przedstawiono proste wzory na potrzeby wodne drzew owocowych dla warunków Polski wyprowadzone w oparciu o dane liczbowe podawane przez wielu autorów. Podano wzory do wyznaczenia potrzeb wodnych drzew owocowych na podstawie temperatury powietrza opracowane według danych liczbowych przedstawionych przez Drupkę, Kemmera i Schulza oraz Pressa. Przedstawiono metodę współczynników roślinnych z wykorzystaniem ewapotranspiracji wskaźnikowej obliczanej według metod zaproponowanych przez: Tredera, Blaney-Criddle’a w modyfikacji Żakowicza, Hargreaves’a w modyfikacji Droogersa i Allena oraz Hargreaves’a w modyfikacji Bogawskiego i Bednorz. Współczynniki roślinne dla poszczególnych miesięcy okresu wegetacji podano według Tredera oraz według Doorenbosa i Pruitta. Przedstawione wzory mogą być pomocne w oszacowaniu potrzeb nawadniania sadów (i winnic) w warunkach Polski i w podejmowaniu decyzji o lokalizacji urządzeń nawodnieniowych oraz ewentualnym stosowaniu nawodnień w sadach i winnicach na obszarze Polski.
EN
The paper presents simple equations for estimation of water needs of fruit trees for conditions of Poland. These formulas are derived on the base of numerical data provided by many authors. Water needs of fruit trees can be estimated on the base of air temperature according to data and methodology of Drupka, Kemmer and Schulz as well as Press. The method of estimation of fruit tree evapotranspiration with the use of crop coefficients for particular months of the vegetation period (acc. to Doorenbos and Pruitt and acc. to Treder) and reference crop (grass) evapotranspiration on the base of air temperature (acc. to: Treder, Hargreaves in modification of Droogers and Allen, Hargreaves in modification of Bogawski and Bednorz, Blaney-Criddle in modification of Żakowicz) are also presented. The presented formulas can be helpful in estimating the irrigation needs of orchards (and vineyards) in conditions of Poland. The presented formulas can be also useful in making decisions on the location of irrigation equipment and the possible application of irrigation in orchards (and vineyards) in Poland.
PL
W pracy wykazano zależność ewapotranspiracji rzeczywistej roślin od wielkości dawek i rodzaju stosowanych nawozów. Wielkość ewapotranspiracji określono na podstawie badań lizymetrycznych, przeprowadzonych w okresie od 1 IV 2002 r. do 31 VII 2007 r. W kolejnych latach lizymetry obsiane były mieszanką traw, kukurydzą, burakami cukrowymi, gorczycą białą, pszenżytem i rzepakiem ozimym. W celu zbadania wpływu nawożenia na wielkość infiltracji i ewapotranspiracji zastosowano wariant bez nawożenia, dwa warianty nawożenia organicznego kompostem: K1 – 10 g N•m-2 i K2 – 15 g N•m-2 oraz dwa warianty nawożenia mineralnego: NPK1 i NPK2 z równorzędnymi dawkami N w postaci saletry amonowej oraz PK w postaci superfosfatu i soli potasowej. Do obliczenia ewapotranspiracji rzeczywistej na podstawie pomiarów lizymetrycznych zastosowano wzór na infiltrację efektywną. Otrzymane wyniki wykazały, że nawożenie gleby jest czynnikiem zwiększającym ewapotranspirację rzeczywistą roślin uprawnych. Ze zwiększaniem dawek azotu występuje tendencja zwiększania się ewapotranspiracji, a wpływ na wielkość ewapotranspiracji ma nie tylko wielkość dawek azotu, ale także rodzaj nawozu, w którym zostały zastosowane. Ewapotranspiracja roślin uprawnych nawożonych kompostem była większa niż w przypadku ich nawożenia równorzędnymi dawkami nawozów w formie mineralnej.
EN
The paper shows the dependence of real evapotranspiration of plants on the dosage levels and the type of fertilizers used. The evapotranspiration volume was determined on the basis of lisimetric studies carried out between 1 April 2002 and 31 July 2007. In the following years lisimeters was sown with a mixture of grass, corn, sugar beet, yellow mustard, triticosecale and winter oilseed rape. In order to investigate the effect of fertilization on the amount of infiltration and evapotranspiration, a variant without fertilization was applied, two variants of organic fertilization with compost: K1 – 10 g N•m-2 i K2 – 15 g N•m-2 and two variants of mineral fertilization: NPK1 and NPK2 with equivalent N doses in the form of ammonium nitrate and PK in the form of superphosphate and potassium salt. For the calculation of real evapotranspiration on the basis of lisimetric measurements, an effective infiltration pattern was used. The results showed that soil fertilization was a factor that increased actual evapotranspiration from the crop area. With the increase in nitrogen doses tend to increase evapotranspiration and the effect on evapotranspiration is not only the amount of nitrogen doses, but also the type of fertilizer in which they are used. The evapotranspiration of crops fertilized with compost was greater than in the case of their fertilization with equivalent doses in mineral form of fertilizers.
EN
Table grape (Vitis vinifera cultivars) is a major cash crop in the Nashik district of India, which requires irrigation water throughout the year as per demand instantly. Canal irrigation is the adopted irrigation systems in the study area, but canal irrigation has got several serious disadvantages, such as mismatching rotation schedules and crop water demands, water allotment system and restrictions on the use of efficient irrigation methods. The storing the canal water in the farm pond instead of directly applying to the field using the free flooding method is alternate solution to overcome the disadvantages of the canal irrigation system. Once the canal water storing in the pond, it increases the possibilities to use the advance irrigation system like drip, subsurface, sprinkler etc. to enhance water use efficiency. The comparative study between the canal water directly applying for the field and canal water storing in the farm pond then use for irrigation, executed through the field experiments carried out on the grape orchard during a period April 2013 to March 2016. Results have been evaluated based on grape yield, water-productivity, berry size, and biomass. Water productivity (kg∙m–3) with respect to water delivery to crop through the pond irrigation method was found 37% higher than the canal irrigation method during the study period. Based on the results, this study recommended the use of the farm pond to store the canal water and use it as per crop demand using advance irrigation systems.
PL
Winorośl (odmiany Vitis vinifera) jest główną uprawą w dystrykcie Nashik w Indiach. Wymaga ona całorocznych nawodnień dostosowanych do chwilowego zapotrzebowania roślin. Na badanym obszarze stosuje się nawadnianie grawitacyjne, polegające na bezpośrednim dostarczaniu wody transportowanej kanałem pod uprawy winorośli. Metoda ta ma kilka wad, takich jak: niedopasowanie harmonogramu zalewów z potrzebami roślin, złożony system rozprowadzania wody i ograniczone możliwości stosowania wydajnych metod nawodnień. Przechowywanie wody dostarczonej kanałem w stawach zamiast bezpośredniego wylania na pola umożliwia ograniczenie wad nawadniania grawitacyjnego. Retencjonowanie wody w stawach umożliwi stosowanie zaawansowanych i wodooszczędnych sposobów nawadniania, takich jak: nawodnienia kroplowe, podpowierzchniowe lub deszczowniane. Porównawcze badania nad nawadnianiem bezpośrednio wodą z kanału i wodą wstępnie przetrzymywaną w stawach prowadzono w okresie od kwietnia 2013 do marca 2016 r. Rezultaty oceniano na podstawie produktywności wody, plonu winogron, wielkości gron i biomasy. Produktywność wody (kg∙m–3) dostarczanej pod uprawy za pośrednictwem stawu była o 37% większa niż produktywność wody aplikowanej bezpośrednio z kanału. W oparciu o wyniki badań zalecono wykorzystanie stawów w gospodarstwie do przetrzymywania wody z kanału i zastosowanie jej zgodnie z wymaganiem roślin, stosując zaawansowane systemy irygacji.
EN
The effect of deficit irrigation imposed in July-August period on shoot growth and flower formation in container grown rhododendron in commercial nursery were assessed. Plants were exposed to three irrigation regimes based on potential evapotranspiration rates (100% ET0 - well-watered control plants, 75% ET0 - moderate drought and 50% ET0 - severe drought). The values of evapotranspiration were calculated using the Penman-Monteith model. The degree of drought had significant effect on the plant growth and water status of plants. Severe drought inhibited secondary shoot elongation compared to less stressful regime but did not affect flower formation. ‘Catawbiense Boursault’, ‘Nova Zembla’ and ‘Pearce’s American Beauty’ plants exposed to severe drought were shorter, respectively by 39, 45 and 86% than well-irrigated plants and two of the three cultivars ‘Catawbiense Boursault’ and ‘Pearce’s American Beauty’ produced fewer secondary branches (5.9 and 0.3) compared to control plants (9.2 and 1.7, respectively). Moderate drought did not affect plant growth but resulted in flower bud formation in ‘Nova Zembla’ and ‘Pearce’s American Beauty’s cultivars. Estimated water consumption by rhododendrons throughout the whole growing season was reduced by 15% for moderate and 25% for severe drought compared to control, well-watered plants. The results have significant implications for water conserving in commercial production of rhododendrons.
EN
This paper presents data on daily precipitation totals from six meteorological stations and the climatic water balance for the stations located throughout Poland in 2011-2015. The following sequences of days without precipitation were distinguished: from 11 to 15 days, from 16 to 20 days, and of more than 20 days. The number of precipitation-free sequences during the growing season in 2011-2015 was highly variable. Over the studied period, there were from 1.0 rainless sequence in Wtelno to 2.4 such sequences in Gołębiów per one growing season. The most frequently occurring were sequences of 11-15 days, while those of 16-20 days were less frequent. In the years under analysis, all of the different sequences occurred most frequently in July, and the least frequently in April. The highest numbers of sequences without precipitation were recorded in the south-east of Poland (Zakalniki, Gołębiów).
EN
This paper presents data on daily precipitation totals from six meteorological stations and the climatic water balance for the stations located throughout Poland in 2011-2015. The following sequences of days without precipitation were distinguished: from 11 to 15 days, from 16 to 20 days, and of more than 20 days. The number of precipitation-free sequences during the growing season in 2011-2015 was highly variable. Over the studied period, there were from 1.0 rainless sequence in Wtelno to 2.4 such sequences in Gołębiów per one growing season. The most frequently occurring were sequences of 11-15 days, while those of 16-20 days were less frequent. In the years under analysis, all of the different sequences occurred most frequently in July, and the least frequently in April. The highest numbers of sequences without precipitation were recorded in the south-east of Poland (Zakalniki, Gołębiów).
EN
The increasing role of perennials in ornamental nurseries requires the elaboration of efficient and accurate irrigation control of this specific group of plants. The experiment was conducted in 2015 in Research Institute of Horticulture, in Skierniewice. The aim of the study was to determine the water requirements and designate the specific evapotranspiration crop coefficient Kc of several perennials, commonly grown in Polish ornamental nurseries. Water requirements of perennials were evaluated using weighing lysimeters. At the same time the recorded climate parameters allowed to calculate the potential evapotranspiration (ET0). Lysimeter measurements and meteorological data allowed determine specific to each species crop coefficient (Kc). The Kc values were determined by dividing ETc by ET0. The obtained results showed that irrespectively of plant growth phase there is strong correlation between climate parameters and real crop evapotranspiration (ETc) of six evaluated perennials: Anemone hupehensis ‚Prinz Heinrich’, Echinacea purpurea ‘Guava Ice’, Hemerocallis, ‘Sandra Elisabeth’, Salvia nemorosa ‘Mainacht’ and Veronica spicata ‘Royal Candles Glory’. The Kc coefficients of all species were changed during the growth season and increased according to plant development and percentage of ground coverage of soil in the lysimeter by leaves. The strong, positive correlation was shown for daily and hourly calculated crop evapotranspiration and potential evapotranspiration (ET0) obtained from weather station. Determination of crop coefficients for ornamental perennials is essential for precise calculation of water doses and irrigation controlling in the nurseries.
EN
The aim of the study was to compare the water requirements and the precipitation deficiencies during cultivation of asparagus in the period from June to August in the regions of Bydgoszcz and Wroclaw. The water needs were calculated using the plant coefficient. The reference evapotranspiration was measured by Grabarczyk’s method (1976). The coefficients kc, determined for the Polish conditions by Rolbiecki (2013), were used to estimate the water requirements considered as the crop evapotranspiration. In the studied period (from June to August, 1996-2015), higher water requirements of asparagus were noted in the Wroclaw region (366.1 mm) than in the Bydgoszcz region (288.5 mm). The monthly water needs in June, July and August were 69.8 mm, 128.8 mm and 167.5 mm, respectively, in the Wroclaw region, and 55.5 mm, 98.5 mm and 134.5 mm, respectively, in the Bydgoszcz region. In July, the tendency to increase the water requirements in both observed regions was noted. The monthly crop evapotranspiration in July rose in each decade by 12.3 mm in the Bydgoszcz region and by 21.2 mm in the Wroclaw region. In the 20-year study, the rainfall deficit in June and July during 11-13 years was noted. In August, the precipitation deficiencies were observed during 16 years in the Bydgoszcz region and during 19 years in the Wroclaw region. A higher rainfall deficit during the 20-year period under study was reported in the Wroclaw region (128.5 mm) than in the Bydgoszcz region (87.0 mm). In August, the highest monthly precipitation deficiencies of 100.3 mm (Wroclaw region) and 70.3 mm (Bydgoszcz region) were noted.
PL
W pracy przedstawiono syntetyczną analizę wyników badań lizymetrycznych ewapotranspiracji i plonowania użytków zielonych w naturalnych warunkach dostatku wody w glebie oraz w warunkach zróżnicowanego potencjału wody w glebach torfowo-murszowych i murszowatych w okresach suszy meteorologicznej umiarkowanej, silnej i ekstremalnej na Polesiu Lubelskim. Stwierdzono, że ewapotranspiracja rzeczywista użytków zielonych w warunkach optymalnej wilgotności gleby stanowi wskaźnik maksymalnych potrzeb wodnych, zależny od czynników meteorologicznych i maksymalnych plonów siana. Wyznaczono dla dekad i okresów IV–V, VI–VII, VIII–IX średnie dobowe wartości ewapotranspiracji maksymalnej w zależności od prognozowanych aktualnych i końcowych maksymalnych plonów siana. Wpływ wilgotności gleby na ewapotranspirację rzeczywistą w dekadach i okresach IV–V, VI–VII, VIII–IX określono wartością współczynników glebowo-wodnych ks1 oraz zależnością ks1 od prognozowanych bezwzględnych wartości potencjału wody w glebie. Wyznaczono dla dekad i okresów IV–V, VI–VII, VIII–IX średnie dobowe wartości ewapotranspiracji rzeczywistej na podstawie zmniejszania ewapotranspiracji maksymalnej, wyrażonego wartością współczynników glebowo-wodnych ks1. Wyznaczone wartości ewapotranspiracji rzeczywistej użytków zielonych są przydatne na etapie eksploatacji oraz projektowania urządzeń i systemów melioracyjnych.
EN
Synthetic analysis of the results of lysimeter investigations on evapotranspiration and yielding of 3-cut meadow and pasture under natural sol water supply and different soil water potential in peat-moorsh and moorsh soils, in periods of moderate, severe and extreme meteorological droughts, carried out in Polesie Lubelskie, is presented in the paper. It has been shown that grassland actual evapotranspiration under optimum soil moisture conditions ensuring maximum hay field is an indicator of the maximum water demand, dependent on meteorological factors and maximum hay yield. Mean in decades and periods IV–V, VI–VII, VIII–IX daily values of maximum evapotranspiration in dependence on predicted current and final maximum hay field are determined. Effect of soil moisture on actual evapotranspiration is quantified by soil-water coefficients ks1 for decades and periods IV–V, VI–VII, VIII–IX and their dependence on predicted absolute soil water potential value. Daily 10-day and periods IV–V, VI–VII, VIII–IX mean actual evapotranspiration is determined by reduction of maximum evapotranspiration by soil-water coefficients ks1. Determined grassland actual evapotranspiration can be useful in an assessment of water demand for designing and exploitation of irrigationdrainage devices and systems on grasslands.
PL
Badano w latach 2009–2012 zależność między ewapotranspiracją wierzby wiciowej (Salix viminalis L.) a głębokością zwierciadła wody gruntowej na stacji lizymetrycznej w Falentach na czarnej ziemi zdegradowanej. Zwierciadło wody w lizymetrach w sezonie wegetacyjnym IV–X utrzymywano na stałym poziomie 30, 100 i 170 cm poniżej powierzchni gruntu. Corocznie stosowano takie same dawki nawożenia, jak w otoczeniu, tj. 50 kg N∙ha-1, 30 kg P2O5∙ha-1 i 70 kg K2O∙ha-1. W lizymetrach mierzono wilgotność gleby, różnicę między warstwą wody dolanej i odlanej do podtrzymania stałego poziomu zwierciadła wody w lizymetrze oraz wysokość opadu atmosferycznego. Z równania bilansu wody obliczono wysokość ewapotranspiracji uprawy w okresach dekadowych. Badania wykazały, że na ewapotranspirację miały istotny wpływ wszystkie analizowane czynniki, tzn. głębokość zwierciadła wody gruntowej oraz warunki roku (na poziomie α = 0,05). W warunkach położenia zwierciadła wody gruntowej na głębokości 30 cm (wariant A) stwierdzono istotnie mniejszą ewapotranspirację w porównaniu z pozostałymi wariantami (B –100 cm i C – 170 cm). Nie wykazano istotnej różnicy miedzy wariantami poziomu zwierciadła wody gruntowej 100 i 170 cm. Badania wykazały, że w całym okresie badawczym miało miejsce coroczne zmniejszanie zużycia wody wierzby wiciowej w procesie ewapotranspiracji. Prawdopodobnie jednym z czynników mających wpływ na zmniejszenie corocznych wielkości ewapotranspiracji wierzby, poza czynnikami meteorologicznymi, jest wiek rośliny.
EN
Studies on the relationship between the yield of Salix viminalis L. and groundwater table depth were performed in the lysimetric station in Falenty on black degraded earth in the years 2009–2012. The groundwater table depth in lysimeters was kept at a constant level of 30, 100 and 170 cm during the growing season (April–October). The lysimeters were fertilised with an annual dose of 50 kg•ha-1 N, 30 kg•ha-1 P2O5 and 70 kg•ha-1 K 2O, the same as in surrounding fields. Soil moisture, difference between poured and poured out water layer to maintain constant water table and atmospheric precipitation were measured in lysimeters. Evapotranspiration of plant crops was calculated for ten-day period with the water budget. The effect of groundwater table depth and year conditions on the evapotranspiration of Salix viminalis L. was demonstrated (levels of significance α= 0.05). Significantly lower evapotranspiration was noted at the groundwater table depth of 30 cm (variant A) compared with other variants (B – 100 cm and C – 170 cm). Statistically significant differences in evapotranspiration of willow were not found between the variants B and C. Lysimetric studies showed also that the water consumption in the evapotranspiration process by the willow decreased throughout the period of the study. Probably one of the factors having an impact on decrease in the annual evapotranspiration of willow beyond the meteorological factors is the age of the plant.
EN
It is predicted that climate change will result in the diminution of water resources available both on global and regional scales. Local climate change is harder to observe and therefore, while counteracting its effects, it seems advisable to undertake studies on pertinent regional and local conditions. In this research, our aim was to assess the impact of a river and its catchment on fluctuations in the water availability in a natural lake which belongs to a post-glacial river and lake system. River and lake systems behave most often like a single interacting hydrological unit, and the intensity of water exchange in these systems is quite high, which may cause temporary water losses. This study showed that water in the analyzed river and lake system was exchanged approx. every 66 days, which resulted from the total (horizontal and vertical) water exchange. Also, the management of a catchment area seems to play a crucial role in the local water availability, as demonstrated by this research, where water retention was favoured by wooded and marshy areas. More intensive water retention was observed in a catchment dominated by forests, pastures and wetlands. Wasteland and large differences in the land elevation in the tested catchment are unfavourable to water retention because they intensify soil evaporation and accelerate the water run-off outside of the catchment. Among the actions which should be undertaken in order to counteract water deficiencies in catchment areas, rational use and management of the land resources in the catchment are most often mentioned.
PL
Przewiduje się, że zmiany klimatyczne doprowadzą do zmniejszenia zasobów wodnych zarówno w skali globalnej, jak i regionalnej. Lokalne zmiany klimatu są trudniejsze do zaobserwowania i dlatego, aby przeciwdziałać ich skutkom, wskazane wydaje się podjęcie wszelkich badań nad warunkami regionalnymi oraz lokalnymi. Celem prezentowanych badań była ocena wpływu rzeki oraz jej zlewni na zmienność dostępności wody w naturalnym jeziorze należącym do polodowcowego systemu rzeczno-jeziornego. Systemy rzeczno-jeziorne zachowują się najczęściej jak jedna, interakcyjna jednostka hydrologiczna, a intensywność wymiany wody w tych systemach jest dość duża, co może powodować chwilowe ubytki wody. W wyniku badań stwierdzono, że woda w analizowanym systemie była wymieniana co ok. 66 dni, co wynikało z całkowitej (poziomej i pionowej) wymiany wody. Również zarządzanie zlewnią wydaje się odgrywać kluczową rolę w lokalnej dostępności wody; w niniejszych badaniach obszary leśne i bagienne sprzyjały zatrzymywaniu wody. W zlewni, w której dominowały lasy, pastwiska i tereny podmokłe, obserwowana była intensywniejsza retencja wody. Występowanie nieużytków i dużych deniwelacji terenu w badanej zlewni nie sprzyjało retencji wody, ponieważ intensyfikowało parowanie gleby i przyspieszało odpływ wody poza zlewnię. Wśród działań, które powinny zostać podjęte w celu przeciwdziałania stratom wody w zlewniach, najczęściej wymienia się racjonalne wykorzystanie i zarządzanie zasobami gruntów w zlewni.
EN
Evapotranspiration is the one of the major role playing element in water cycle. More accurate measurement and forecasting of Evapotranspiration would enable more efficient water resources management. This study, is therefore, particularly focused on evapotranspiration modelling and forecasting, since forecasting would provide better information for optimal water resources management. There are numerous techniques of evapotranspiration forecasting that include autoregressive (AR) and moving average (MA), autoregressive moving average (ARMA), autoregressive integrated moving average (ARIMA), Thomas Feiring, etc. Out of these models ARIMA model has been found to be more suitable for analysis and forecasting of hydrological events. Therefore, in this study ARIMA models have been used for forecasting of mean monthly reference crop evapotranspiration by stochastic analysis. The data series of 102 years i.e. 1224 months of Bokaro District were used for analysis and forecasting. Different order of ARIMA model was selected on the basis of autocorrelation function (ACF) and partial autocorrelation (PACF) of data series. Maximum likelihood method was used for determining the parameters of the models. To see the statistical parameter of model, best fitted model is ARIMA (0, 1, 4) (0, 1, 1)12.
PL
Ewapotranspiracja jest jednym z głównych elementów obiegu wody. Dokładniejsze pomiary i możliwość prognozowania ewapotranspiracji mogłyby umożliwić wydajniejsze zarządzanie zasobami wodnymi. Dlatego prezentowane w niniejszej pracy badania skoncentrowane były na modelowaniu i prognozowaniu ewapotranspiracji, ponieważ prognozowanie zapewni więcej informacji do optymalnego zarządzania zasobami wodnymi. Istnieje wiele technik prognozowania ewapotranspiracji, takich jak autoregresja (AR), średnia ruchoma (MA), autoregresyjna średnia ruchoma (ARMA), autoregresyjna zintegrowana średnia ruchoma (ARIMA), metoda Thomasa– Feiringa i inne. Stwierdzono, że spośród nich ARIMA jest bardziej odpowiednia do analizy i prognozowania zdarzeń hydrologicznych. Z tego powodu wykorzystano model ARIMA do prognozowania miesięcznych średnich wartości ewapotranspiracji potencjalnej poprzez analizę stochastyczną. Do analiz i prognozowania użyto serii danych ze 102 lat (1224 miesiące) z dystryktu Bokaro. Na podstawie funkcji autokorelacji (ACF) i cząstkowych autokorelacji (PACF) serii danych wybrano różny porządek modelu ARIMA. Do wyznaczenia parametrów modelu wykorzystano metodę maksymalnego prawdopodobieństwa. Najlepiej dostosowanymi parametrami statystycznymi modelu okazały się ARIMA (0, 1, 4) (0, 1, 1)12.
EN
In the article presented the features of application and adaptation of the calculation method for determination of evapotranspiration Penman–Monteith. With the purpose of effective use of this method in the practice of a drip irrigation in the steppe zone of Ukraine, on the base of the field’s experiments results were conducted correlation of Kc with a taking into account deviations from standard conditions (on the example of grain corn).
PL
Celem badań prezentowanych w pracy była analiza specyfiki ewapotranspiracji i adaptacja obliczeniowej metody Penmana-Monteitha do określania tego parametru w warunkach stepu Ukrainy. Prowadzono krótkotrwałe doświadczenia polowe, wykorzystując ogólnie stosowane analizy statystyczne: dyspersji, korelacji, regresji i wariancji. W pracy określono wartość ewapotranspiracji obliczeniowej ЕТо i rzeczywistej ЕТс, wykorzystując do tego nowoczesne narzędzia (internetowa stacja meteo iMetos® i stacja pomiaru wilgotności gruntu iMetos® SM/ECHO/TNS/ECOD2). Na podstawie eksperymentu polowego skorygowano współczynnik roślinny Kс w zależności od fazy rozwoju roślin kukurydzy. Ustalono, że wartości rzeczywistego współczynnika roślinnego Kс kukurydzy uprawianej na ziarno w warunkach nawadniania kroplowego na stepach Ukrainy różnią się od Kc podawanego przez FAO. W początkowych i końcowych fazach rozwoju kukurydzy wartość Kc (FAO) zawyża wartość ewapotranspiracji rzeczywistej od 20 do 225%, a w połowie sezonu – zaniża o 10–15%. Ze względu na wyraźną korelację Kc (FАО) і Kc(ac.) do wyznaczenia ewapotranspiracji rzeczywistej (ЕТс) kukurydzy autorzy rekomendują stosowanie skorygowanej wartości Kс.
19
Content available remote Computation of actual evapotranspiration on vegetation-covered soils
EN
This paper discusses the concept of an algorithm designed to determine actual evapotranspiration, taking into account the type of vegetation covering the land, the purpose the land is used for, and varying weather and soil conditions. Simple calculation methods are applied, taking into account individual factors which have been considered separately in the studies of soil conditions published to date.
PL
Przedstawiono koncepcję algorytmu wyznaczania ewapotranspiracji rzeczywistej z uwzględnieniem rodzaju roślinności pokrywającej powierzchnię, sposobu użytkowania tej powierzchni, także dla różnych warunków pogodowych i glebowych. Zastosowane zostały proste metody obliczeń uwzględniające poszczególne czynniki prezentowane dotychczas odrębnie w opracowaniach na temat warunków glebowych.
EN
Highly decayed coarse woody debris (CWD) is an important seedbed substrate in various forest ecosystems. In Europe, this particularly holds for spruce forests on shallow soils with insufficient water-holding capacity. Effect of Norway spruce (Picea abies L. Karst.) seedlings cover on CWD moisture was investigated under field conditions. Our hypothesis was that if CWD provides moisture benefits for successful recruitment and further growth of spruce seedlings, CWD water content should be considerably reduced in nurse logs compared to logs without spruce seedlings. The study was conducted in a natural subalpine Norway spruce forest located in the massif of Poľana (1351 m a.s.l.), Western Carpathians, Slovakia. Six downed spruce logs in advanced stage of decay were selected in the forest, three of them covered with advanced seedlings and the remaining logs devoid of them. CWD moisture was measured by Time Domain Reflectometry during two vegetation periods (2007, 2008). Average difference between CWD moisture in logs with and without advanced seedlings was –0.09 and thus significant at P = 0.02 according to t-test. Based on the tested assumption that throughfall was comparable for both groups of logs, the assessed evaporation of the seedlings cover reached ca 0.73 mm day-1 m-2 of CWD surface (in the horizontal projection) during one vegetation period. This rate is generally comparable with seedlings growing in soils under unconstrained moisture conditions. The role of nurse logs in the recruitment of spruce seedlings is therefore mainly important on soils with limited water-holding capacity.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.